XXV. Van enen gheesteliken ontmoeten tusscen Gode ende ons

Alse de mensche siende es overmits die gracie Gods, en̄ ene pure consciencie heeft, en̄ hi ghemerct heeft die drie toecomste Christi ons brudegoms, en̄ hi ute ghegaen is met dogheden: daer na volghet dat ontmoet ons brudegoms, en̄ dat is dat vierde poent en̄ dat leste. In desen ontmoete leghet al onse salicheit, en̄ beghin en̄ einde alre doghede; en̄ sonder dit ontmoet, en wert nie doghet ghedaen.

Soe wie Christum ontmoeten wilt als sinen gheminden brudegom, en̄ besitten wilt in hem en̄ met hem ewich leven, hi moet, nu inder tijt, Christum ontmoeten in drien poenten ofte in drien manieren. Dat ierste poent is dat hi Gode meynen moet in allen dinghen, daer hi ewich leven in verdienen sal. Dat ander is, dat hi niet daer bi en sette dat hi boven Gode ofte ghelijc Gode meyne ofte minne¹. Dat derde is dat hi in Gode raste met allen vlite, boven allen creaturen en̄ boven alle Gods gaven, en̄ boven alle doechdelike werke, en̄ boven al dat ghevoelen dat God storten mach in siele en̄ in lijf².

Nu verstaet, wie dat Gode meynen sal, hi moet Gode jeghenwoirdich hebben onder ene godlike redene³. Dat es dat hi dien allene meyne, die een here is hemelrijes en̄ erterijcs en̄ alre creaturen, die om hem ghestorven is, en̄ ewighe salicheit gheven mach ende wilt. In wat wisen ofte in wat namen hi Gode vore nemt⁴, alse enen here alre creaturen, hem is altoes recht⁵. Nemt hi enighen godliken persoen in gronde en̄ in moghentheden godliker naturen, hem is recht⁶. Nemt hi Gode behoudere, verlossere, sceppere, ghebiedere, salicheit, moghentheit, wijsheit, waerheit, goetheit, al onder ene grondelose redene godliker naturen, hem is recht⁷.

Al is der namen vele, die wi Gode toe eyghenen, die hooghe nature Gods es een eenvoldich, een onghenaemt van creaturen⁸; maer om sine ombegripelike edelheit en̄ hoecheit, gheven wi hem alle dese namen, om dat wine niet volnoemen noch volspreken en connen. Dit is die maniere en̄ dat kennisse⁹ hoe wi Gode yeghenwoirdich hebben selen inder meninghen; want Gode meynen dat is gheestelike Gode sien. Tot deser meininghen behoret oec liefde en̄ minne; want Gode bekennen, en̄ sijn sonder liefde, dat en smaect niet, noch en helpt noch en vordert¹⁰. Hier omme sal die mensche altoes op Gode neighen, met minnen in al sinen werken, dien hi meint en̄ mint boven alle dinc. Dits Gode ontmoeten met meyninghe en̄ met minnen.

Sal de sondare bekeren van sinen sonden in werdigher penitencien, hi moet Gode ontmoeten met rouwe en̄ met vrien toekeere, en̄ met gherechter meyninghen emmermeer Gode te dienene, ende nemmermeer sonde te doene. Dan ontfeet hi in desen ontmoete, vander ontfermherticheit Gods, scker ghetrouwen ewigher salicheit en̄ verghiffenisse sijnre sonden¹¹, en̄ hi onfeet dat fondament alre doeghede, Ghelove, Hope en̄ Minne, en̄ goetwillicheit tote allen dogheden.

Sal dese mensche voirtgaen in lichte des gheloefs, ende merken alle die werke Christi, en̄ al sijn doghen, en̄ al dat hi ons ghedaen en̄ gheloeft heeft, en̄ doen sal tote inden daghe des ordels en̄ inder ewicheit; sal de mensche dit merken orberlic te sire salicheit, soe moet hi echter¹² Christum ontmoeten en̄ yeghenwordich hebben met danke, met love, mit werdigher reverencien om alle sine gaven, en̄ om al dat hi ghedaen heeft en̄ doen sal inder ewicheit.

Dan wert sijn ghelove ghesterket, en̄ hi wert innigher en̄ meer beweecht tote allen dogheden.

Sal hi dan voirtgaen in doechdeliken werken, soe moet hi oec Christum ontmoeten met vertijnghen sijns selfs, dat hi hem selven niet en soeke, noch ghene vremde waer omme en sette¹³; maer dat hi besceden si in sinen werken, en̄ Gode meyne in allen dinghen, in sinen lof en̄ in sine ere¹⁴, en̄ dat volvoere tote in sine doot. Dan wert sine redene verclaert en̄ caritate ghemeerret, en̄ hi wert devoter en̄ ghereeder tote allen dogheden.

Men sal Gode meinen in allen goeden werken: in quaden werken en can mens niet ghedoen. Men en sal niet ·ij· einden setten inder meyninghen, dat is dat men Gode meine en̄ yet daer toe; maer al dat de mensce mede meint, dat dat si beneden Gode, niet in contrarien Gode; maer in eenre ordenen, ende in hulpe, ende in vordernissen te bat te Gode te comene: soe is den mensche recht.

Men sal oec rusten op den ghenen en̄ inden ghenen dien men meint ende mint, meer dan op alle sine boden die hi sendet: dat sijn sine gaven. Die siele sal oec rusten in Gode, boven alle die chierheit en̄ die presente die si met haren boden senden mach.

Der sielen boden dat sijn meyninghe, minne en̄ begheerlicheit¹⁵: dese draghen te Gode alle goede werke ende alle doechdelicheit. Boven al dit, sal die siele rusten in haren gheminden boven alle menichfuldicheit. Dit is die wise en̄ die maniere hoe wi Christum ontmoeten selen in al onsen levene, en̄ in al onsen werken, en̄ in al onsen dogheden, met gherechter meyninghen, op dat wine ontmoeten moghen in die ure onser doot, in lichte der glorien.

Dese wise en̄ dese maniere, alsoe ghi ghehoirt hebt, heet een werkende leven: dies es allen menschen noet, ten minsten dat si gheenre doghet contrarie en leven, al en hebben si alle doghede in deser volcomenheit niet. Want contrarie ten dogheden leven, dat is in sonden leven; want Christus sprect: ‘Die met mi niet es, die is jeghen mi¹⁶.’ Die niet oetmoedich en es, hi es hoeverdich; die hoverdich es en̄ niet oetmoedich, die en behoirt te Gode niet. En̄ alsoe van allen sonden en̄ van allen dogheden; men moet emmer de doghet hebben en̄ in gracien sijn, ofte hare contrarie, en̄ in sonden sijn. Elc mensche proeve hem selven en̄ leve alsoe hier bewijst es.

Footnotes

1. Sur. ut nihil illi conjungat, quod aut supra Deum, aut aeque ut Deum amet. ↩

2. Sur. et supra sensibilem gratiam omnem, quam Deus vel animae vel corpori adspirare seu infundere queat. ↩

3. Sur. ut eum divina quadam ratione praesentem habeat. ↩

4. Versta, zich voorstelt. ↩

5. Sur. benè semper sentit. ↩

6. Sur. Ita si divinam quamlibet capiat personam, in eaque naturae divinae majestatem, potentiam et essentiam, rectè habet. ↩

7. Sur. idque sub una eademque et quidem infinita seu incompraehensibili divinae naturae ratione sibi proponat, benè est ipsi. ↩

8. Sur. sublimis tamen illius natura simplex est, nec potest à creaturis nominari. ↩

9. Sur. Et isthaec ratio est atque modus. ↩

10. Sur. nec ullum praestat emolumentum. ↩

11. Sur. certam consequitur ac concipit fiduciam et spem salutis aeternae, et remissionis pecatorum suorum. ↩

12. rursum, zegt Surius. ↩

13. Sur. nec extraneas sibi constituat causas aut rationes. ↩

14. Sur. et Deum Deique honorem et laudem pure velit et spectel in omnibus. ↩

15. Sur. animae autem nuncios intentionem, amorem, desiderium dicimus. ↩

16. Vglk. Luc. 11, 23. ↩