VI. Vander ander toecomste Christi

Die andere toecomst Christi ons brudegoms, die ghesciet daghelics in die goede menschen, dicke en̄ menich werf met gracien en̄ met nuwen gaven in alle die ghene diere hem toevoeghen na hare vermoghen¹. Hier en wille wi niet spreken vanden iersten bekeerne des menschen, noch vander ierster gracien die hem ghegeven wart doe hy hem bekeerde van sonden toe den doegheden. Maer wi willen spreken van enen toenemene in nuwen gaven en̄ in nuwen dogheden van daghe te daghe, en̄ van ere yeghewoerdigher toecomst Christi ons brudegoms, daghelics in onse siele.

Nu steet ons te merkene die sake ende die waeromme, die wise en̄ die werke deser toecomst. Derre waeromme sijn ·iiij· Gods ontfermherticheit en̄ onse noetorfticheit, Gods miltheit en̄ onse begheerlicheit². Dese ·iiij· doen wassen die doghede en̄ die edelheit³.

Nu verstaet, als die sonne gheeft hare rayen en̄ haren schijn in ene diepe valeye, tusschen ·ij· hoghe berghe, en̄ die sonne dan steet in dat hoechste des firmaments, alsoe datse bescinen mach den bodem ende den gront vander valeyen, soe ghescien daer ·iij· dinghe; want die valeye wert claerre en̄ wederblickende vanden berghen, en̄ si wert meer verhit, ende si wert vruchtbaerre dan een playn effen lant. Altoe ghelikerwijs, alse een goet mensche steet op sine cleinheit in dat nederste sijns selfs, en̄ hi bekent dat hi niet en heeft, noch niet en is, noch niet en vermach van hem selven, noch staende bliven noch voirtgaen, en̄ oec dicke den dogheden ontblivet en̄ goeden werken: soe bekent hi sijn armoede en̄ sine noet, soe maect hi een dal der oetmoedicheit. En̄ want hi dan oetmoedich is en̄ in node; en̄ want hi sine noot bekent, soe toent hi en̄ claghet sine noot der goeden⁴ en̄ der ontfermherticheit Gods. Soe merct hi Gods hoecheit en̄ sine nederheit; soe es hy een neder dal. En̄ Christus is ene sonne der gherechticheit en̄ oec der onfermherticheit, die steet in dat hoechste des firmaments, dats ter rechter hant sijns Vaders, en̄ scijnt inden bodem der oetmoedigher herten; want Christus wert altoes beweecht van node, als mense⁵ claghet en̄ toent met oetmoede. Dan wassen daer ·ij· berghe, dat es twerande begherte: die ene, Gode te dienene en̄ te lovene met werdicheden; die andere, doghede te vercrighene in edelheden⁶. Dese ·ij· berghe sijn hoghere dan die hemele, want dese begherten roeren Gode sonder middel, en̄ begheren sijnre liberaelre miltheit. Dan mach hare die miltheit niet onthouden, si en moet vloyen; want dan is die siele hebbelic en̄ ontfenclyc meerre gaven⁷.

Dit sijn die waeromme van nuwer toecomst⁸ met nuwen doegheden. Dan ontfeet dit dal, dat oetmoedighe herte, drie dinghe: het wert meer verclaert en̄ verlicht met gracien, en̄ verhit in caritaten, en̄ vruchtbaerre in volcomenen dogheden en̄ in goeden werken. Aldus hebdi de waeromme, en̄ de wise, en̄ de werke deser toecomst.

Footnotes

1. Sur. et cunctis pro virili eò se accommodantibus. ↩

2. nostrumque desiderium, zegt Surius. ↩

3. Sur. Ex his quatuor virtutes excellenter adolescunt et accipiunt incrementa. ↩

4. L. kwalyk, gotheit. Het woord beteekent goedheid. ↩

5. L. alleen heeft alsmen claghet. De andere Hss. hebben als mense, en in de uitgave van 1624 leest men als men zijnen noot claeght. Surius zegt: Neque enim potest ille non moveri misericordia, quoties cum humilitate pias ipsi offerimus querimonias ac preces. Noet of noot was eertyds fem. gen. ↩

6. Sur. alterum virtutes excellentes obtinendi. ↩

7. Sur. quae plura capiat dona. ↩

8. L en M voegen hier Christi by, en Surius vertaelt ook novi adventûs Christi. ↩