Circumcisio Domini

lucem, ul filii lucis sitis. — Amicabilitas in corde per adhaesionem finalis dileclioDis; primae loannis tertio: Videte, qualem carilatem dedil nobis Paler, ut filii Dei nominemur et simus; unde ad Romanos octavo: Non enim accepistis spiritum se>-- vitutis iterum in limore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: A bba, Pater. — Ex his praelibatis tribus disponitur anima ad gratiam Spiritus sancti, propter quod subditur: misit Deiis Spiritum Filii sui in corda vestra clamantem: Abba, Pater. Qui quidem Spiritus non datur nisi liberis per contemptum vanitatis; ad Romanos octavo: Spiritus vitae in Chrislo Iesu liberavit me, a spiritu servitutis et carnis; loannis decimo quarto: Mittam vobis Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere. — Conformibus per credulitatem veritatis; loannis septimo-':

In Chrislo Iesu neque circumcisio aliquid valet neque praeputium, sed nova crealura, ad Galatas sexto

(Prothema). Gloria mea semper innovabitur, el arcus meus iu manu mea instaurabitur, lob vigesinio nono.

In verbis secundo propositis, quae scribuntur in lob, tanguntur tria necessaria praedicatori verbi Dei, ad hoc, ut sermo habeat elTectum: primum est conscientia recta, secundum doctrina certa et tertium, ut habeat vitajn iuxta doctrinam. — Primo debet habere conscientiam rectam, ut scilicet gloriam Dei, non suam quaerat; et hoc notatur, cum dicitur: Gloria mea seniper innovabitur; quia qui in Domino gloriatur semper habet novam gloriam, quia haec non inveteratur; sed qui quaerit gloriam suam quaerit illam quae inveterascit, et iste est adulterator verbi Dei, non praedicator; secundae ad Corinthios secundo: Nmi simus adulterantes verbum Dei elc. — Secundum, quod debet habere praedicator verbi Dei, est doctrina certa et stabilis, quando scilicet ipsa doctrina manat de duouw, fl.umina de ventre eius fluent aquae vivae. Hoc uulein dixil de Spi.ritu, quem accepluri erant credenles in eum. — Amantibus per desiderium aeternitatis; Lucae undecimo: Quanlo magis Pater vester dc caelo dabit Spiritum bonum petentibus se.

II. Mittitur autem Spiritus sanctus et venit in corda nostra sive ad corda innovanda per sinceritalem innocentiae; Ezechielis trigesimo sexto: Dabo vobis cor novum et spiritum novum ponam in medio vestri; et vivetis. — lllustranda per claritatem sapienliae; loannis decimo sexto: Cum auteni venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem. — Inflammanda per caritateni benevolentiae; Actuum secundo: Factus est repente de caelo sonus tanquam advenientis spiritus vehementis. Et repleti sunt omnes Spiritu sancto. bus Testamentis, novo scihcet et veteri; et sicut dicit Gregorius super lob'»: «Arcus est sacra Scriptura; arcus, vetus Testamentum, chorda, novum ». — Tertium est, quod vita doctrinae concordet; et tangitur ibi: arcus meus in nianu mea instaurabilur. Gregorius dicit: « Arcus in manu, vita iuxta praedicationem ». Ille ergo est praedicator, qui habet haec Iria. — Sed quis ad haec idoneus? Quia quis quaerit gloriam Dei 't Quis habet utrumque Testamentum, et quis est qui habet vilam iuxta doctrinam? Et qui haec credit in se habere praesumtuosus est. Ego sum in me penitus deliciens, sed tamen confido de gratia Spiritus sancti, qui potens est facere; et ideo rogemus Chrislum parvulum et Matrem eius, ut det mihi gratiam etc.

In Christo Iesu etc. Verbum propositum est Apostoli ad Galatas, et si consideretur superflcialiter, potius huic festo videtur esse contrarium quam coucircumcisus est; sed si ipse frustra circumcisus non est, tunc circumcisio aliquid valet in ipso. — Quia Christus suscepit circumcisionem in carne sua, in qua nulla erat carnis concupiscentia, et in ipso impleta

est circuiiicisiuiiis significuntia: ergo deiiet ccsmre circniiicisioiiis ol)Si'rvaiiti:i; et quia Cliiislns circnnicisns est, iileo non vulet oi)servanlia circnnicisioiiis, sed iwtius nova crealura, quia sic circumcisionis figura impletii est, ex quo iuncta est cmn summa Veritate; et sic est terminus eius: ergo debet cessare. Unde Christus circumcisus est non ad renovandum vetustalem circumcisionis, sed ad introducendum novilalis sanctitatem. Et hoc etiam ailudit principio anni, quia iioc tempore Chrislus circumcisus est, qui venil salvare gentes'-; unde dicit Apostolus in verbo proposito: In Chrislo Iesu neque circumcisio aliquid valet etc. In quo verbo.postolus praefert novitatem gratiae vetustati circumcisionis; quasi dicat.postolus: es quo Chrislus venit, iam non est opus vetustate umbrae, sed novilate gratiae; et priino insinuat inefficaciam circuiiicisionis maniinll''-. (isirinlens, quod vetuslas unihrae debet cessare, niin diril: In Chrislo Iesu neque etc; secundo e/Jicaciani renovalionis spirilualis, cum dicit: sed nova creatura.

I. Valuit circumcisio pro loco et tempore, sed iam I. non est locus velustati circumcisionis; unde sicut novitas gratiae ad Iriphcem dilTereniiam lemporis coraparatur, sic et vetustas Legis ad triphcem differentiam temporis comparalur. Fuit enim tempus circumcisionis institulae, implelae et prohihitae, et secundum lioc fuit (etiam) triplex terapus novilalis gratiae, scilicet novitatis promissae, exhibitae et publicatae; primum ante adventum, secundura in adventu et tertium post adventum.

Tempus circumcisionis inslitulae fuit ab Abraham usque ad Cliristum; unde dicilur in Genesi: Erit pactum ineunt in carne vestra in foedus sempiternum. Circunicidelnr ex volns oinne masculinum. Masculus, cuius pruepulii caro circumcisa non fuerit, delebitur anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecil. Hoc autem tempore promiltebalur novilas gratiae triformis secundum correspondentiam Qgurae et figurati. Dabatur eniin circumcisio in pactum, remedmni et signum; dedit circumcisionem in pactum, cum dicit: Erit pactuni meum in carne vestra; in signum, unde dicitur ibi: Erit signum inter me et vos; et in remedium, unde subditur: Masculus, cuius praeputii caro cireumcisa non fuerit etc. — tu.xla hoc tempore Legis promittebatur novitas Testamenti, novitas doni gratuiti et novitas praemii aeterni. — In veteri leiie proiuittebatur novitas Testamenti; unde in leieniia: fj'ce, dies venient, dicit Dominus, et ferrum doiiini Israel et domui luda foedus no- Respicitur Rom. 7, 6.

Cap..SI, 31 -.33; sequitur Hei)r. 8, 8.

uictoritatem proli;it Apostolus ad Hebraeos octavo, legalia cessare; ipiia consummabo super domum Israel et super domum luda Teslanientum novum etc. — Fuit autem ibi promissa novitas doni gratuiti; unde in Ezechiele: Ejfnndam super vos aquam mundam, et niuinlahlnilnl ab omnibus inquinamentis vestris elc. ILiec [iroinissio facta est sub lege veteri, sed impleta est lempore novae legis; unde sequitur: Auferam cor lapideum de carne vestra et dabo vobi.s cor carneum. Indaei habuerunt cor dnnini; unde data est eis lex scripla in tabulis lapldeis; nobis vero data est lex scripta iii cordi.biis carnulibus; unde le.K vetus data esi;ul emolliend;! corda dura, sed lex nova dala est ad illnminaiKliini iier t>ratiam. — Proniittebatur etiam m veteri leslaiiiento novilas pruenni ael.erni; unde in Isaia: Sicnl caeli novi el lerra nova, sic stabit semen veslrnm etc. H;iec renovalio caeli et lerrae implebitur post iudicium; unde in Apocalypsi vigesimo primo: Vidi caelum novum et terram novam. Istud iioiiiilleli;ilnr in veteri Testamento, et hoc signabat riirninrisio; et ideo erat in pactum et in remcdluin. ei iileo duravit usque ad veritatem et tunc ivssiivil. IihIi dicitur in Levilico: Comedetis vetu.sll.slina ccici-inn, el celera, nouis supervenientibus, proUctclls. etera enim Sacramenta promitteiido et figurando novorum introductionem, suam etiam praedicebant cessationem et legis veteris evacuationem; et hoc, quia simul currit instilutio figurae cum promissione novitatis graliae.

Secundo fuit tenipus circn.mcisionis im.pletae; cumcisionis propler verilalem Dei ad confirmandas promissiones Palrnin. Iili n;recepit Christus circuracisionem in carni siui, iii impleret ea quae fuerunt Patribus rej)! iss;i; el lioc, quia in ipso el per ipsuin iiil iiiivil:is r.rhihitu et introdiicta. Et dicit Ecclesiastes:.V/7/// suh.wlc novum; verum est;inte adventum Cliristi, seil post adveiilum eius hoc est falsum, quia eius n;itivitas erat noi'«, quia novo modo conceptus, novo modo natus et novo modo nominalus. Fuit enim conceptus praeter concupiscentiam, natus supra. natui'am et nominatus secundum praedestinationem aeternam. — Fuit novo raodo conceptus; unde in leremia: Creavit Dominus novum super terram: femina circumdabit virum. Omnes « Cap. 36, 2.5. et clein v. 26.

enim aliae mulieres cum concupiscentia concipieljant, sed beata Virgo Christura sine viro et sine concupiscentia concepit. Et sic incepit novilas, quia hic restituta est perfecta innocentia. — Fuit etiam novo modo nalus, scilicet supra naturam, quia exiit daum porla; Esther octavo: ludaeis nova lux oriri visa esl, gaudium, honor et Iripudium apud omnes populo.i. Nova lux, quia Christus in nativitate kici comparatur; quia, sicut lux pervia sine corruptione transit, sic Christus clausa porta exivit; et sicut sol oriens totum munduni illustrat, sic Chrislus in nativitate sua totnm mundum illuminavit; Isaiae nono: Habitantibus in regione umbrae mortis, lux orta est eis. Et sicut lux apportat gaudium in suo adventu, sic et Christi nativitas iucundissima fuit Matri, iucundissima enim fuil universitati totius populi;etideo dicituf: honor, gaudium et tripudium apud omnes populos. Unde,ngelus in Luca: Evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie Salvator; Sapientiae seplimo: Cum sit una, omnia polest el in se permanens omnia innovat. — Item, novo modo fuit nominatus; hoc enim hodie factum est; unde dicitur in Luca et recitatur in Evangelio hodierno: Postquam eonsummati sunt dies octo, ut circumcideretur puer; vocatum est nomen eius Lesus, quod vocatum est ab Angelo, priusquam in ulero conciperetur; unde in Isaia: Vocabilur tibi nom-en novum, quod os Domini nominabit. Quid est islud nomen novum? Parvulus natus est nobis, et Filius datus est nobis. Istud nomen est Lesus, quod inlerpretatur Salvator; unde dicit Angelus: Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Et hoc faciendo renovabit novitatem, quia novitas debet manere, et vetuslas circumci.sionis debet expelli; unde secundae ad Corinthios quinto: Si qua est in Christo nova creatura, vetera transierunt; ecce, facta sunt omnia nova; et posl: Quoniam Deus erat in Christo mundum reconcitians sibi, non repulans illis delicta eorum. Ideo ergo Chrislus voluil circumcidi et novo modo nomine nominari, ut exhibendo novilatem gratiae, impleret simul et concluderet virtutem figurae, scilicet circumcisionis manufactae; quia Christus amovendo vetustatem peccati introduxit novitatem virtutum; et ideo tempus graliae exhibitae currit cum tempore circumcisionis impleta.e.

Tertium fuit tempus circumcisionis inhibitae. De hoc ad Galatas quinto: Ecce, ego Paulus dico quoniam, si circumcidamini, Christus vobis nihil proderit; et ante dixit Apostolus ad Romanos secundo: Circumcisio prodest, si Legem observes; ibi asserit, hic negat. — Sed solutio huius patet, quia quod dicit, quod circumcisio valet, si Lex obsei-vatur, loquitur pro statu circumcisionis exhibilae; quod vero dicit:.n circumcidamini, Chrislus vobis nihil proderit, loquitur pro statu circumcisionis implelae, quae cucurril cum statu graliae publicatae, quae publicata est per documenta Aposlolorum, et hoc tunc, quando dici poterat: In omnem terram exivit sonus eorum. Huiusraodi autem ralionem reddit, cum subdit: In Christo enim Iesu neque circumcisio aliquid valet neque praeputium, sed fides, quae per caritatem operatur. Ideo enim inhibebat circumcisionem, quia iam tempus erat gratiae publicandae, quae liberabat a legis veteris servitute, secundum illud ad Romanos septimo: Soluti sumus a lege morlis, a qua detinebamur, ita ut serviamus in novitate spiritus et non in vetustale litterae. Vetustas enim litterae facit servos, novitas autem spiritus facit liberos; propter quod ad Romanos octavo: Non enim accepistis spiritum se?-- vitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis, in quo clamamus: Abba, Paler. Per publicationem enim novitatis gratiae Christus novam sponsavit uxorem-, novum fedl convivium nuptiale et novam genuit posleritatem.

Primo desponsavit novam. uxorem; unde in Apocalypsi: Vidi civitatem sanctam, lerusalem novam descendenlem de caelo a Deo, paratam sicut sponsam ornatam viro suo. lerusalem descendens de caelo nova, haec est mater Ecclesia, quae debet descendere de caelo, quia per Spiritum sanctum descendentem de caelo fundata esl; dicitur nova respectu synagogae. In islis nuptiis et contractione huius sponsae, scilicet Ecclesiae de gentibus congregatae, cantari debet canticum laudis divinae; unde in Apocalypsi loannes vidit viginti quatuor seniores cantantes canticum novum supra montem coram Agno. Caniare canticum novum est gaudere de hac desponsatione; quia, si rex Franciae duceret filiam alicuius ruslici in uxorem, nonne deberent gaudere amici ilhus sponsae? Quanto magis de hoc gaudere debemus, quod Christus Ecclesiam sibi duxit in uxorem! Et ideo dicit Psalmus: Cantate Dmnino canticum novum; et sequitur: notum fecit Dominus salutare suum, in conspectu gentium revelavit iuslitiam suam, scilicet quia illam meretricem reiecit et Ecclesiam ex gentibus duxit.

Fecit etiam Dominus in publicatione huius novitatis novum convivium nuptiale. KhsW. enim, cnm homo faciat convivium in nuptiis, quod Dominus non faciat convivium in nuptiis suis. De hoc convivio nuptiali dicilur primae ad Corinthios undecimo et in tribus Evangeliis: Hic calix novum Gal. 5,6; sequitur Roni. 7, 6. et 8, 15.

testamenlum esl in meo sanguine. Hic est oallx, qni continet polum; et certuin est, quod potus sanguinis novus potus est. Et clicitur signanter calix et novmn testamenlum, quia sanguis Christi, qui hodie coepit fundi, fuit pretiura nostrae redemptionis, et ideo testamentum novum; fuit etiam poculum nostrae refectionis novae, et ideo calix dicitur. — Durum est credere, quod Dens aeternus det nobis carnem suam ad manducandum et sanguinem ad potandum. — Sed si intelligas nuptias contraclas, necessarium est, quod hoc pocuium nobis propinet; quia convivium debet esse iuxta exigentiam nuptiarum, et nuptiae sunt de Domino et Ecclesia: ergo in istis nuptiis Ecclesia fit divina et quantum enim est « Verbum Palris, est cibus Angelorum», secundum Augustinum; sed in quantum esl Verbum caro factum, est cibus parvulorum. Unde Verbum incarnatum, quod Virgo peperit et hodie circumcisum est et in cruce passum, proponilur nobis ad manducandum. Unde quando homo carnalis est et accedit ad istud Sacramentum, non intelligit nobihtatem eius. — Sed qui intelhgit, quod unitas Christi ad Ecclesiam est sicut corporis ad caput — quia tota Scriptura hoc dicit — quia sicut a capite sensus et motus ad corpus descendunt, sic et charismala graliae a Christo capite ad membra Ecclesiae descendunt; et ideo oportet, quod simus unum corpus, ex ideo oportet, quod sit unus cibus, et ille debet se ad omnes extendere, et hoc non est creaturae purae. — Item, si intelligas, quod Christus unitur Ecclesiae lU sponsae, ipsa Ecclesia non debet suo sponso privari. Duplex enim est pars Ecclesiae, scilicet triumphans et mihtans; Ecclesia triumphans habet eum in caelis, et Ecclesia mihtans simihter eum secum debet habere. Et ideo ipse dicit in Evangeho: Ecce, ego vobiscuni sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Et quia nos ambulamus in-fide, ideo Christus in figura est nobiscum. — Item, si inlelligas, quod Christus recomciliavit nos Deo per sacrifidum; et certum est, quod non nisi per verum sacrificium expiatur peccatum; et Ecclesia peccat: ideo oportet, quod per sacrificium corporis et sanguinis Domini peccatum expietur; et hoc est tertium, scilicet quod reconciliati debent habere unum sacrificium.

De hoc convivio Sapientiae decimo sexto: Bene ia disposuisti, Domine, popuhim tuum; et loquitur ibi de manna, et dicit, quod eva.t novus sapor. Novum quid insinuatur de raanna, quia ibidem dicitur: Angelorum esca nutrivisti populum tuum; et in Lege dicitur, quod niii Israel nauseabant super cibo isto, et sic videtur contrarietas. Re vera habuit saporem, sed non sapiebat nisi habentibus novura palatum; quia dicunt magistri, quod carnales unura saporem ibi inveniebant, sed spirituales suavitatem omnis saporis. Sic etiam est de corpore Christi; quia illis qui carnales sunt, nonnisi unum saporem reddit, sed spirituales inveniunt ibi mirabilem delectalionem, quia Damascenus dicit, quod « caro Christi est sicut carbo ignilus », et ideo qui tangit ilhid efficitur ignitus. — De hoc tale audivi exemplum. Quaedam sancta mulier habuit filium unum nutritum in omni sanctilate, et iste fuit sacerdos; et quando sacerdos effectus est, tunc sancte conversatus est. Sed taraen sanctitas matris excellebat, quae quolibet die coramunicavit ad altare, ubi filius eius Missam celebrabat. Et quadara die, absente matre, dura filius debebat celebrare, illa liostia, quam mater debebat sumere, cecidit parura ante, et ipse non advertit, ita quod unam consecravit et aliam non. Unde ipse dubitavit, utrum illa hostia esset consecrata, vel non; et tamen volens certiorem partem eligere, dedit matri illam non consecratam; et tunc mater xit filio: Non est corpus Christi, quod porrigis sed est hostia oblata Trinitati, quia obtuhstiet consecrasti. Et quaesivit ab ea filius, quomodo hoc sciret; et ipsa dixit ei: Quando accedo ad sumendum corpus Christi, sentio mirabilera suavitatera, et hanc modo non sensi. — Et ideo, si nos volumus ad hunc cibum accedere, simus sanctificati; unde Aposlolus: Habentes igitur, fratres, fiduciam in introitu sanctorum in sanguine Ckristi, quam initiavit nobis viam novam et viventem per velamen, id est carnem suam; accedamus cum vero corde in plenitudine fidei, aspersi corda a conscientia mala et abluti corpus aqua munda; oportet enim, quod habeamus munditiam cordis et carnis, quia cibus iste Christus est. Unde, quia Deus est et est sapientia iramaculata, ideo debet esse mens pura; et quia caro Christi est ibi, ideo et carneni immaculatam oportet ibi esse; et qui ahter accedit timere potest, ne Dominus perculiat. — Audivi enim, quod quidam sacerdos accessit, qui peccaverat illo aboininabili et horrendo vitio, scilicet sodomitico, et lebravit et percussus est paralysi in canone et nunquam amplius curatus est. sae tuae; quia nos &nmis in circuitu, huius convivii, filii, id est Christiani; et coraparantur novellis olivarum, quia per Christum uncti sunt oleo gratiae, quia Christianus dicitur a Christo uncto; et ille

verus Christiamis cst, qui liabet oleum gratiae in vasis suis. El lalis potest clamare: Abba, Pater; et talis est, qui recipit lavacrum rcgenerationis, ut dicit Apostolus ad Titum, quia secundmn suam misericordiam salvos nos fecit per lavacrum regenerationis et renovationis Spirilus sancti. Et Spiritus sanctus in corde nostro facit nos vere claraare-; et ipsa Ecclesia mater est. Et isti sunt veri Christiani et spiritualiter circumcisi et per gratiam innovati; unde leremiae quarto: Circumcidimini Domino et auferte praeputia cordium vestrorum, viri luda et habitatores lerusalem. Etidem, quod hic dicit Apostolus, dicit leremias: Novate vobis novale; et qualiter? Circumcidimini. Et quia spiritualiter sunt circuracisi, liberati sunt; unde ad Romanos seplimo: Soluti sumus a lege morlis, ut scrviamus in novitate spiritus. Et ideo nos sumus filii Dei, quia liberati a servitute, et ideo iieque circumcisio neque praeputium valet in Chrislo, sed nova creatura; quia circumcisio carnis est signum novitatis mentis.

Qui enim vult spiritualiter circumcidi, oportet, eura spiritualiter renovari; haec autem spiritualis renovatio incipit a gratia septiformi et consummatur in gloria deiformi.

Et notandum, quod secundum octo dies circumcisionis octo debent in nobis esse novilates — circumcisio enim erat signum araotionis culpae et poenae — quia gloria dicitur uniformis et gratia septiformis. Deberaus autem circumcidi per gratiam iustificantem in conversione; secundo, per gratiam reclificantem in intenlione; tertio, per gratiara illuminantem in cognitione; quarto per gratiam purifieantem in affectione; quinlo, per gratiam fructificantem in bona operatione; sexto, per gratiam sanctificantem in conversatione; septimo, per gratiam stabilientem in Tribulatione; et ultimo, per gloriam bealificantem in resurrectione.

Primo igilur debet homo renovari per graliam iuslifieantem in conversione, quae quia donum Dei, est a Deo postulanda; Threnorura ultirao: Converle nos, Domine, ad te, et convertemur; innova dies nostros sicut a principio. — Converte nos; peccatum est aversio a bono incommutabili et conversio ad bonum commutabile; et ideo oportet, quod gralia nos convertat et avertat, sicut a principio, quando homo factus est sine peccato. Nec solum est hoc a Deo, quod peccator convertatur, sed etiam oportet, quod liomo se ad hoc praeparet et disponat; unde dicitur in Ezechiele in persona Domini: Proiicite a vobis omnes praevaricationes vestras, in quibus praevaricati estis, et facite vobis cor novum el Matlli. 23, 4; scqminlur Uom. S, IS. et Tit. 3, Stipple: Abba, Puter; sequUur ler. 4, i. et 3.

31. et Isai. I, 16. spirilum novum. In potestate enim tua est cooperari divinae graliae, scilicet resecando a te actum peccandi; quia, dimissis peccatis, rogandus est Dominus; homo enim potest de se dimittere actum peccandi, sed non potest homo super culpam; unde in Isaia: Lavamini, mundi estote, auferte malum cogilalionum vestrarum ab ocidismeis; et sequitur: Si fuerint peccata vestra ut coccinum, ut nix dealbabuntur, ct si fuerint rubra quasi vermiculus, velut lana alba erunt; quia non restat aliud, nisi ut dimittas peccatura. — Sed dicet mihi aliquis: non possum dolere. Sed, frater, si aliquis eruisset tibi oculum, bene doleres; et tu per peccatura fecisti te expertera illius aeternae beatitudinis, et non doles? Sed ratio huius est, quare non dolemus, quia non consideramus peccatum, ut debemus. necessaria; unde Psalmus: Cor mundum crea in me, Deus, et spiritum recluni innova in visccribus meis. — Spiritum rectum, qui scilicet rectam intentionera nostram ad caelestia dirigat. Llnde dicit Apostolus: Nolite conformari huic saeculo nequam, sed renovamini in novitale senstis vestri, ut probetis, quae sit voluntas Dei bona et beneplucens et perfe- Apostolus, si hominibus placercm, id est, placere intenderem, Christi servus non essem; quia, sicut dicit Psalmus, Deus dissipavit ossa eorum quiliominibus placent. Ut probetis, quae sit voluntas Dei etc. Qui enim examinat aurum habet lapidem, et super illum lapidem aliud est aurum, et ex comparatione istius quod vult probare, ad illud quod est in lapide, discernit, utrum sit bonum, vel non; sic et homo debet se probare ad divinam voluntatem, ut libenter impleat illam. Haec enim voluntas probari non potest ab eo qui quaerit gloriam hominura; qui autem probat hoc ipso a se excludit gloriam vanam, secundum illud ad Galatas sexto: Opus aictem suuni probet unusquisque, scilicet ad divinam voluntatem; quia opus tuum tantum valet, quantum Deus illud acceptat; ergo si totus mundus diceret: bonum vel malura est opus tuum, propter hoc nec plus (est) nec minus, quia « quanlum est apud Deum, tantum est et non amplius », sicut dicit beatus Franciscus. et haec gratia manifestatur in novitate et eflicacia doctrinae. Unde in Marco: Signa autem eos qui crediderint, Iiaec sequentur: In noniine meo daemonia eiicient et linguis loquenlur novis etc. In

signum novilatis fitloi daliuntur novae linguae, scilicet quia gratia fidei renovat inlellectum in cognitionB veritatis. — Sed novilas linguae aliquando est virtuosa, aliquando ctirio.sa, aliquando siipei:slil.rosa. Loqui enini secundimi ilivinaiii viiUUciii, lioc csl linguae virluosac, qiiaiulo scilicet noo disconlat al) antiquitate verilatis; Matlhaei decimo lertio: Omnis scriba doctus in regno caelorum similis est homini palrifamilias, qui profert de Ihesauro suo nona et velera, scilicet novum et vetus Testanientum. Isti enim sunt duo veri testes; unde quantumcumque videatur aliquis loqui nova lingua, si potest probare per istos duos testes quod dicil, non est ei improperandum, quia veruni dicit. — Sed loqui secundum humanam adinventionem hoc est curiosum; unde in Actibus: Alhenicnses aulcm omnes et advenae hospiles ad nihil aliud vacabanl nisi aul dicere aul audire aliquid novi; quia omnis verilas salutaris vcl in Scriptura est, vel ab ipsa emanal, vcl ad cam reducitur. — Loqui autem secundum diabolicam suggestionem hoc eslsiipersliliosum., secundum iilnd primaead Timotheum ullimo: 0 Timolhee, deposilum cuslodi, devitans profanas vocum novilalcs. Sed per quid? certe per illud Canticorum: Omma poma el nova et velera, dileclc mi, rescrvavi tibi, scilicet novum et vetus Testamentum; et ad hanc novitatcm omnes deberemus laborare.

In Christo Iesu neque circumcisio aliquid valet Btc. — Haec enim dies boni nuntii est, dicitur in quarto Regum. Si aliqua dies boni nunlii sit, tunc esl ista praecipue, quando dicitur: Annimiio vobis gaudium magnum etc. In die circumcisionis irapositum est nomen salvator parvulo Cliristo; et ideo boni nunlii est. Parum autem valet dies boni nunlii, nisi ea quae nuntiantur, serventur; sed quia nuntiari nnn possunl nisi mediante gralia, ideo in principio rogemus etc.

In Christo Iesu elc. Licet verbum istud videatur contrariari solemnitati praesenti, taraen circumci.sio certe convenit tempori graliae promissae et solulae. Terapore autera gratiae pubiicalae, pnst adventum Chrisli et completionem gratiae, fuit inulilis circumcisio. Istud sacraraentum datum fuit Indaeis lapideis, nobis autem, qui vocali suraus in novilate gratiuc, dala est novitas gratiae. Unde sicut post octo dies oportet circuracidi, sic etiam per octonarium oporlet nos renovari, ut dictum est, et primo per graliam iustificanlem in conversione; secundo, per gratiam rcciificauleia in intentione; tertio, pcr gratiam illuniinanlem in cognitione; et de Iiis Iribus dictum est.

Quai'to debemus renovari per gratiara purificanlem in allectione; et de hoc nunc restat dicendum. De boc Apostolus: Expurgate veius fermenlum, ut si.lis nova conspersio, sicut estis azymi etc. Vetus fermenlum expurgatur, quando alTectio nostra purilicatui a vctustate et corruptione peccati. — Et quoniam seplem sunt corruptiones peccati, ideo in huius signum, Exodi vigesirao terlio, seplem diebus comedes azyma, sicul praeeepi tibi, tempore mensis novorum; in quo datur intelligi, quod Habenda est septiformis incorruptio contra septiforme peccatum. — Sed quis polerit sibi cavere a lanto coetu vitiorum, quoniodo remediabimur? Multa sunt vitia, et tot sunt < virtules. Haec autem septiformis incorruplio habetur per carilatem, quae est mater virtutum. Ecce, Salvator bonum documentum dat ad haec omnia, dicens in loanne: Mandalum novum do vobis etc.; et alibi: IIoc est praecepluni mcmn, ut diligatis invicem, sicul dilexi vos. Apostolus dicil: Qui diligit proximum legem implevit. Sic ergo lacile cst tolam Icgem adimplere. Nos autem non e.rpui-gamus vetus fcrmenlum, quia non habemus carilatem. Augustinus: « habe carilalem et fac quaecumque vis ». Idcm: Scd si dicis: noii possum diligere, non credimus ».

Ouinlo debemus rcnovari per gratiam fruclificanlem in bona operatione; de qua Osee decimo: Seminale vobis in iuslitia el metitc in ore misericordiae, innovate vobis novale. Tunc novale innovatur, quando requiescit, ut fructificet iucundius et fecundius; propterea oportet, quod qui vult 1'ructilicare in actione, quod reqniescat per contemplationem et gratiarura actioneni; quod designatur Deuteronomii decimo sexto, ubi dicitur: Observa menscmnovarum frugurn et vcrni primum temporis, ut facias Phase Domino Deo luo; omnia enira opera nostra Deo sunt sacrificanda et atlribuenda; ad Colossenses tertio: Onme, quodcumque facitis in verbo aul in opere, omniain nomine Domini noslri Iesu Chrisli gratias agentes Dco ct Patri pcr ipsum, id est, omnia opera noslra offerre debemus Domino. Gregorius: « Miranda actio cum elationc non elevat, sed gravat ». Facias omnia bona, quae facere potes, et si referas ea ad le ipsum et eleveris, nihil tibi prodest quod facis. Sed quomodo vitabimus vanam gloriam? Per contemplationem quiescendo in Deo. Opera sunt omnia Dei, non nostra; sola enira peccata noslra sunt.

quarto: Deponere vos secundum pristinam conversationem veterem hominem elc. — Quis cst vetus homo, quem debemus deponere? i'riraus Adam, quia configuramiir ei per peccalum. El induite novum hominem, id est Dominum nostrum lesum Clu-istum, quem debemus tanquam indumentuni nostrum in nostra conversatione monslrare, si sumus veri Christiani. Naturalo est, quod imago vult assimilari ei cuius est iinago. Ambrosius: « Mendacium cst Christianum se dicere et Christi opera non facere ». Apostolus ad Romanos sexlo: Si complantaii facli sumus similitudini morlis eius, simul et resurrectionis erimus. Quid est Iioc dicere, quod Christianus immergitur in aqua? Apostokis dicit: Consepulti sumus cum illo per baptismuni in mortem; unde mori debemus peccato. Tu proQteris in baptismo mori mundo et vivere Christo; et sic verus es Christianus; sed non, si vivis mundo et moreris Christo. Hoc est enim rairabile, quod raembrum Chrisli conliguretar raeretrici; si copularis nieretrici, factus es membrura eius. Et ideo plus quara pestilentiam deberenins vitia fugere.

Septimo debemus renovari per graliam forlifir cantem in tribulalione; Apostolus: Licet is qui foris est, nosler homo corrumputur, tamen is qui intus est, renovalur de die in diem. Quia velis nolis, istud corruptibile corrumpetur, quantumcumque etiara illud conserves. Apostolus: Virtus in infirmitate per/icitur; quod infirmum est Dei fortius. est hominibus. Unde raodus vincendi in novo Testamento est per patientiam, non per vindictam; in cuius Jigura dicitur ludicum quinto: Nona bclla elegit Dominus et portas hostium ipse subvertit. Et quomodo? Per patientiam. Christus poterat totum raundum subvertere, et tamen passus est; et ideo aut discipulus Christi non es, aut imitaberis eum per patientiam. Haec victoria per patientiam est gloriosissima; lob vigesimo nono: In nidulo meo moriar et sicul palma mulliplwabo dies. Gloria mca sem-. per innovabitur. — Sed nos in verbis sumus patientes et non in factis; sed si indigemus virtutibus, longe a nobis sunt. Patientia. nobis necessaria esf; per multas enim tribulationes omnes transierunt lideles; et Christus dicit, Lucae sexto: Vae vobis, quia habetis hic consolationem vestram.

Octavo et ultimo renovabimur per gloriam dei-!r forraem et beatificanlem; Psalmus: Auferes spi- ritum eorum, et deficicnt;el sequitur: Emilles spiritum tuum, et creabuntur, et renouabis facicni lerrae. Primum respicil mortem, secundum resurrectionem, in qua repiebitur animae appetitus, et renovabitur corporis iuventus et status etc.; unde Psalmus: Qui replet in bonis desiderium tuum, hoc dicitur quantum ad animam; renovabitur ut aquilae iuventus tua, boc dicitur quantura ad corpus; et sic tolus horao renovabitur.

0 quanta sunt desideria mala et cupiditates praesentis saeculi I Dicitur, quod Alexander magnus convocavit Atlienis philosophos coram se, nt disputarent coram eo, an mundus esset unus, vei plures; et licet in veritate unus esset mundus, tamen determinatura fuit corara eo, quod plures essent mundi. Diceiiat igitur: « Non sufQcit mihi subiugare unum mundum, sed vado subiugare plures mundos ». Quanta cupiditas est in rebus corruptibilibus! Quodcumque enim in rebus transitoriis desideratur, non satiat, sive scientia sive res vei quodcumque aliud. Solus Deus replet desiderium nostrum; tunc enim verificabitur quod dicitur in Apocalypsi: Ecce, nova facio omnia.

Sermo I

Itein, sermo Bonaveiiturae coram Pratribus Lngdiini.

Poslquam consummati sunl dies octo, ut circumciderelur puer, vocatum est nomeh eius Lesus, Lucae secnndo.

Isti dies oclo, in quibus consummatur salus humana per sacranientum circumcisionis Chrisli et impositione nominis, significant octo gradus virtuales, qui ducunt ad vitam aeternam vel ad ipsum lesum.

Primus est intenlio caelica; Isaiae quarto: /n die illa erit germen Domini in magnificentia et gloria et fructus terrae sublimis et exsultatio his qui salvari fuerint de Israel. — Secundus est conscientia )WU72c?a; Zachariae decimo tertio: fn die illa erit fons palens domui David et habitantibus lerusalem in ablutionem peccatoris et menstruatae. — Tertiusest inlelligentia sapida; Isaiae vigesimo sexto: In die illa cantabitur canticum istud in terra luda: Urbs fortitudinis nostrae Sion, Salr vator etc, eum suavitate etc. — Quartus est vita bona; primi Regum vigesimo quinto: Indieenim bona venimus ad te. — Quintus est fama odorifera; Psalmus: Consliiuile diem solemnem in condcnsis usqve ad cornu altaris. — Sextus est linguaevangelica; quarti Regum septirao: Ilaec enim dies boni nunlii est. Si iacuerimus et noluerimus nunliare usque mane, sceleris arguemur. — Seplinius eilmcmoria vitae ucternae; Psalinus: Ilaec

est dies, quam fecil Dominus: ex-ni!tcinus ei laetemur in ea. — tclaviis csl Jn omnil:ms his -perseverantia; Exodi duodeeinio: Jn cadon ipsa ille echicam excrciimn vestrum de terra Aegypti.

Sf.rmo 111

Item, sermo fratris Boiiaventurae Fratribus de Assisio.

Vocatum est nomen eius Lesus, Lucae secundo.

Istud nomen est omnibus venerahile, desideraet amaMle; qxiia gloi-iosum ratione altiformis honopis; Danielis tertio: Benediclmi nomen gloriae tuae sancluni et laudabile. — Gratiosum ralione luciformis fulgoris; ludicum decimo tertio: Cur quaeris nomen meum, quod est mirabile? — Speciosim ratione pulcriformis decoris; Isaiae sexagesimo secundo: Vocabitur libi nomen novum, quod os Domini nominabit. — Amoeniun ratione caeliformis dulcoris; Isaiae vigesimo sexto: y'ome?Ui(um etmemoriale tuum in desiderio animae. — Odori/icum ratione suave olenlis fragroris; Psalmus: Psallitc nomini eius, quoniam suave. — Deliciosum ratione suave cibanlis saporis; Canticorum primo: Oleum efjiisum nomen tuum, ideo adolescenlulae dilexerunt te. — Opulentum ratione saliantis amoris; Psalmus: Secundum nomen tuum, Deus, sic el laus tua in pnes terrae, iuslitia plena est dextera tua.

Sermo II

Item, sermo fratris Boiiaventurae apud Massiliam, in Octava Nativitatis.

Postquam consummali sunt dies oclo, ut circumcideretur Puer, vocatum esl nomen eius lesus, Lucae secundo.

Sacer Evangelista Lucas in liis duo ponit: scilicet infantis dignissimi Iesu dispensativam et mysterialem circumcisionem secundum legem Mo)'saicam, cum dicit: Postquam consummati sunt dies octo, ut circumcideretur Puer; gloriosi eius nominis devotam et spectabilem clarificationem secundum or- 1 Ex A fol. 82 r. = Vers. 21. dinationem divinam, cum subdit: vocalum csl nomen eius Lesus, id est, nianifeslalura est, quod nomen eius erat Lesus.

I. Circa primum notandum, quod voluit Cliristus liomo circumcidi, cum esset sine lege, ut commendarct veterem legem conlra Faustum, qui dixit, quod non erat a Deo; ad Romanos decimo quinto: Dico enim, Christum lesum ministrum fuisse circumcisionis propter veritatem Dei ad confirmandas promissiones Palrum. — lU veritalem carnis in se ostenderet contra Manichaeum, qui dixit, quod habuit carnem phantasticam; Genesis decimo septimo: Circumcidil carnem praeputii eorum slalim in ipsa die. — Ut daret nobis exemplum humilitatis et obedientiae et conformitatis ad alios; ad Philippenses tertio: Ego circumcisus sum octava die, ex genere Israel, de tribu Beniamin. — Ut invilaret ad spiritualium et corporalium sensuum evangelicam circtimcisionem; Deuteronomii trigesimo: Circumcidel Dominus Deus tuus cor tuum et cor seminis lui. — Ut inclioaret nostram redemptionem per sanguinis prirnitivam elTusionem; ad Galatas ultimo: In C/iusto enim Iesu neque circumcisio cdiquid valel necjue praepulium, sed nova creatura. — Mystice octo circumcisionis dies signi/icant septem virtutes gratuilas, et octava est, scilicet perseverantia finalis in eis; quos dies cjui consummat vocatur ad aeternam et circuinciditur ab omni malitia et miseria et liabet sive obtinet effectum nominis Iesu.

II. Est vero triplex operatio principalis, per quam Dominus Deus noster, quod est nobis admirabile, secundum illud ludicum decimo tertio: Cur quaeris nomen meum, quod est mirabile? — Clementiae misericorditer indulgentis; et secundum hoc nomen est Dominus Lesus noster quod est nomen amabile, secundum illud Psalmi: Gloriabunlur in te omnes, qui diligunt nomen tuuni. — iustiliae inflexibiliter iudicanlis; et secundum boc nomen est Dominus iustus noster, quod est nomen terribile, secundum illud Psalmi: Sanctum et terribile nomen iiobililatcm, quia nomen ciiis, id est Verbi incarnati; quan-

Nomen autem liabet mirabile ratione potenliae mirabiliter injluenlis ad mundum fabricandum, secunduni illud Psalmi: Quam admirahile est nomen tuuni! — Ad mundum sustinendum, secundum illud Proverbiorum trigesimo: Quod nonien eius, et quod nomen filii eius, si nosti? Quis continuit spiritum eius? — Ad mundum gubernandum, secundum illud Isaiaenono: Vocabilur nomen eius: Admirabilis, consiliarius, Deus, fortis, Pater futuri saeculi etc.

Istud autem nomen admirabile ratione polenliae sic tripliciter influentis est vcnerandum humiliter, tanquam per quod intellectualia, corporalia, sensibilia et insensibilia fabricantur; Psalmus: Omnes gentes, quascumque fecisti, venient et adorabunt coram te, Domine, et glorificabunt nomen tuum. — Jnvocandum fideliter, tanquam per quod elementa et elementata caelestia et terrestria sustentantur; ad Romanos decimo: Omnis enim, quicumque invocaveril nomen Domini, saluus eris. — Benedicendum hilariter, tanquam per quod omnia prudenter, pie, potenter et pacifice gubernantur; Danielis secundo: Sil nomen Domini benedictum a saeculo et usque in saeculum, quia sapientia et forliludo eius sunt.

Habet nomen secundo amabile ratione clementiae miscricorditcr indulgentis remissionem patratorum scekrum quantum ad dona veniae; Malthaei primo: Vocabis nomen eius Jesum; ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis corum. — Infusionem spiritualium charismatum quantum ad dona gratiae; Canticorum primo: Oleum effusum nomen tuum, ideo adolescentulae dilexerunt te. — Adimpletionem desiderionmi mentalium quantum ad dona gloriae; loannis decimo sexto: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis.

Istud vero nomen amabile diligere comprobatur faciendo pro ipso laudabilia; ad Colossenses tertio: Omne, quodcumque facitis in verbo aut in opere, omnia in nomine Domini nostri Iesu Christi facite. — Spernendo pro pso mundialia; Matlhaei decimo nono: Omnis, qui reliquerit domum vel fratres aul so7'ores aut palrem aut matrem aut uxorem aut filios aut agros propter nomen meum etc. — Sustinendo pro ipso ierribilia; Actuum quinto: Jbant Aposloli gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Domini Iesu contumeliam pati.

Habet lerlio nomen terribile ratione iustitiae inflexibiliter iudicantis, et ideo est formidabile propter subUmitatem dominii sive imperii, cui non poterit resisti; leremiae decimo: Magnus es tu, Domine, et magnum nomen tuum in fortitudine, quis non timebit te, o Rex gentium? — Propter severitatem zeli, qui non poterit miligari; Isaiae trigesimo: Ecce, nomen Domini venit de longinquo, ardens furor eius, gravis ad portandum etc. — Propter stabilitatem iudicii, a quo non poterit appellari; Psalmus: Secundum nomen tuum, Deus, sic et laus tua in fmes terrae; iustitia plena est dextera tua.

Illud vero nomen tripliciter sic formidabile non derogabit solis assentientibus ]&r Mem; loannis terlio: Qui non credit iam iudicatus est, quia non credit in nomine unigeniti Filii Dei. — Jnterpellantibus per spem; Psalmus: Sperent in te qui noverunt nomen tuum. — Obtemperantibus per caritatem; Psalmus: Gloriabuntur in te omnes, qui diligunt nomen tuum.

SER.M0 V.

Item, sernio fratris BonaTenturae coram rege in Octava Nativitatis Domini.

Apparuit gratia Dei Salvatoris nostri omnibus hominibus, ad Titum secundo.

In verbis istis Apostolus, Spiritu sanclo praeventus, describit nobis Verbum incarnatum tripliciter, scilicet ut splendorem lucis aeternae, et hoc in nomine apparitionis; ut dulcorem suavitatis internae, et hoc in nomine gratiae Dei; ut decorem felicitatis huinanae, et hoc in nomine Salvatoris nostri.

Quantum ad omnia haec scire debemus, quod Christus natus apparuit in mundo omnibus salvari desiderantibus sicut fons sapientiae supcrsplendentis ad illuminationem; Sapientiae primo: Invenitur ab his qui non tentant illum; apparet autem eis qui fidem habent in illum. — Fons gratiae superinfluentis ad inflammandum; Genesis decimo octavo: Apparuit Dominus Abrahae in convalle Mambre sedenti in ostio tabernaculi sui in ipso fervore diei. — Fons iustitiae dirigentis ad sanctam conversatidnem; Numerorum decimo sexto: Fugerunt Moyses et Aaron ad tabernaculum foederis, quod, postquam ingressi sunt, operuit nubes, et apparuit eis gloria Domini. — Fons vitae reficientis m firma consolatione; Ecclesiastici primo: Quibus autem apparuerit in visu, diligunt eum in visione et in agnitione magnalium suorum. — Fons sanctimoniae renovantis in sanctificatione; ad Titum tertio: Cum benignitas et humanitas apparuit Salvatoris nostri Dei etc.; per lavacrum regenerationis et renovationis Spiritus sancti. — Fons gloriae heatificantis in aelerna remuneratione; primae Petri quinto: Cum apparuerit Princeps patorum, percipietis immarcescibilem gloriae coronam.

Sermo III

Item, sermo fratris Bonavonturae LugxUini ad Fratres.

Nos sumus circumcisio, qui spiritu servimus Deo el gloriamur ia Chrislo Iesu, ad Philippenses tertio

Circa veroruni Clirislianoriiin statuni tria in bis verbis noiuinanlur quanlum ad solenmilatem praesentem sive in solemnitate praeseati ab eis debitaDeo; quoruiu primum est liicrarcliieae vitae consummata iustilia, cum Apostolus dicit: Ios sumus circumcisio, quasi non solum spiritualiter circumcisi, sed ipsa circumcisio per iuslitiam consummatam. Secundum est charismaticae regulae beata fragrantia, cum subdit: qui spiritu servimus Deo, id est, vitam Deo acceptam et hominibus odoriferara ducimus. Tertium est deificac pascuae deliciosa experientia, cum addit: et gloriamur iii Christo Iesu, id est, delectamur in ipso solo.

I. Debemus autem esse ipsa circumcisio: per inordinatarum affectionum defalcationem perfeclam; ad Colossenses secundo: Circumcisi estis circumcisiane non manu facta in exspoliatione corporis curnis, sed in circumcisione Cliristi, consepulti ei in baplismo. — Per indisciplinatarum collationUm evitationem sollicilam; losue quinto: Circumcisi sunt fdii Israel a losue, quia, sicut nati fuerant, in pracpulio erant, ncc eos in via aliquis circumciderat. — Per incompositarum conversationum resecationem studiosam; leremiae quarto: Circumcidimini Domino et auferre praeputia cordium vestrorum, viri luda et habitatores lerusalem, ne forte egrediatur ut ignis indignatio mea. — Per superfluarum occupationum abnegationem condignam; ad Galatas quinlo: Nam in Christo Iesu neque circumcisio cdiquiil valet neque praeputium, seil fides, quae per caritatem operatur.

n. Debemus Deo vero spiritu servire: in deifor- Hitoe puritatis mentalis; primi Regum septimo: Auferte deos alienos de medio vestro. — In luciformilate veritatis sapientialis; Isaiae quinquagesimo secundo: Ecce, inlelliget servus meus, exaUalnlur et elevabilur el sublimis eril valde. — In pulcriformitate venustalis moi-ahs;.ggaei ultimo: Assumam te, Zorobabel, fili Salalhiel, serve meus, et ponam te quasi signaculum, quia to elegi. — In suavitate tranquillitatis conscientialis; secundae ad Timotheum secundo: Servuni autem Deinonoportet litigare, sed mansuelum esse ad omnes.

Ex. fol. 83 V. nono: In hoc glorirlur qui glorialur,.scire et nosse me, quia ego sum Dominus, qiii facio misericordiani et iuilicium et iastitiam in tcrru. — Odorando ipsuiii siinimc aromaticum per aviditatis internae.s:u-pcuiliui,i; 1'salmus: Gloriabunlur in te omnes, qui diligunt nomen tuinn. — Deguslando ipsum summe mcllinmim per suavilaWs inlimacparticipium; ad Galatas ultimo: Milii absit gloriari nisi in cruce Domini noslri Iesu Chrisli. —.dmirando ipsum summe pulclicrrimuin per sedulitatis contemplationis fastigium; Ecclesiastici vigesimo quarto: In conspeclu virtutis iUius gloriabitur et in medio populi sui cxaUabitur et in plenitudine sancta admirabitur.

Item, sermo fratris Bonaventnrae Pari.suis apud sanctum Dionysiuui.

Aquila grandis magnarum alarum, longo membrorum ducla, plena phunis c/ r,u'ir!ale, venit ad Libanum et lulit medulkim rr.h-i. Suinnllulem frondium eius avulsit, Ezechielis ilccniin septimo.

In verbis istis mystice sumtis describit Propheta elevatnm Verbum incarnatum et nobis natum a tribus, scilicet a fortitudine Dioinilatis immensac, cura i]:fi.v: Aquila graiidis, Filius Dei, aquila) scilicet dictus propter irrefragabilitatem potentiae; magnarum akwum, propter latiiudinem benevolentiae diftusivae; longo membrorum duclu, Tpropler sempiternitatem. persistentiae; plena plumis, propter oraatom pulcritudinis multiforrais universalis creaturae; ct varielale, propter formositates supermirabiles pulcriformis suae gloriae. — A mansuetudine humanitatis assumtae, cura subditur: venit, per incarnationem sacratissimam; ad Libanum, id cst ad Mrginis uterum purura, clarum etcandidum; et tulit medullam cedri, id est partem praecipnam purissimorum huuiorum virgineorum, et sc post conceptum consummatum et eios tciiipiis sccuiidum naturam decursum pcr naiivilalcm lciiipnrjlcm mundo nianifestavit. —, A dispcnsutionc clrcunicisionis mysteriaiis susceplae, cum addit: Summilalcm frondium eius avulsit, id est, supertluilales vitiosas raundi resecandascontingit (?) per circumcisionis dispensalionem.

I. Circa primum nota, quod Wrbiim incarnatuni dicitur aquila: [wopler praesidcnlium regiminis

triumphantis ct militantis Ecclesiae; Osee octavo: Quasi aquila super domum Domini. — Propter eminentiae volaium maieslalis divinae et altitudinis humanae naturae; Proverbioruui Irigesimo: Viam aquilae in caelo; lob trigesimo nono: Nunquicl ad praeceplum tiium elevabitur aquila? — Propter luculentiam aspectus fontalis lucis sapientiae; lob trigesimo nono: Oculi aquilae de longe contemplanlur escam. — Propter rcboaniiam affatus universalis creaturae et suae sanctae Scripturae el propriae doctrinae; Apocalypsis octavo: Audivi vocem unius aquilae volaniis per medium. meli, dicentis voce magna: Vae, Vae etc. — Propter diligentiam cultus filiorum gratiae; Deuteronomii Irigesimo secundo: Sicut aquila provocans ad volatum pullos suos, et super eos volans, expandii alas suas etc. — Propler providentiam sive curam congregationis electorum lanquam lapiduni pretiosorum in nido gloriae; Exodi deciaio nono: Vos ipsi vidistis, quae fecerim Aegijptiis, quomodo portaverim vos super alas aquiiarum ct assumserim mihi.

II. Omisso secnndo, quomodo venit in Virginem ct et manirestavit se per nativitatem temporalem; nota circa tertiuni, quod Christus nalus superfluilates mundanas per circumcisionem suain msterialem avulsit: dum per ipsam resecationem spiritualem quinque sensuum insinuavil; Isaiae vigesimo octavo: Quem docebit scienliani ct quem inieUigere faciet auditum? Ablaciaios a lacte, avulsos ab uberibus. — (Dum) peccata nostra avellere sanguinem fnndendo incepit; leremiae quinquagesimo primo: Extendam manum meam super ie ei evellam te de petris. — Dum per eara futuros errores Fausti et Manichaei amputavit;.mos septimo: Armentarius ego sum vellicans sycomoros. — Dum per eam nostram inobedientiam sua obedientia confutavit; Danielis septimo: 7V«a de cornibus primis cvulsa sunt a facie eius, scilicet in Deuin, in sc et in proximum. — Dum per"eam nostram singulariiatem sua cooformitate damnavit; Danielis septinio: Evulsae sunt alae singularis bestiae, et sublata est de terra. — Dum per eam nostrara superbiam sua humililale repressit; Abdiae primo: Si inter sidera posueris nidum luum, inde detraham ie. — Dum per eara noslram concupiscentiam sua afflictione in parte illa refrenavil; Psalmus, secundum aliam litteram: Avulsi sunt peccatores a vulva.

Itoui, sermo fratris Bonaveiiturae Fratribus dD Assisio.

Postquam consummati sunt dies octo, ut circumcideretur Puer, vocaium esi nomen eius Lesus, Lucae secundo.

Isti dies oclo significant mystice oclo virtuales exbibiliones et luciformes aediflcationes, mundo in Christi nativitate praestitas et repraesentatas per Christum natura et in Christo nato el circa nativitatem.

Primus dies nos ad aedificationem illurainans est caritas Patris Fiflura nasci mundo facientis. — Secundus dies est humilitas Nati. — Tertius dies est puritas Nati. — Quartus dies est paupertas universalis. — Quintus dies est iucundiias mentis. — Sextus dies est exsuliaiio Angelorum. — Octavus dies est circumcisio mysterialis, consnmmativa horum.

Sermo IV

Iteni, sermo fratris Bonavoiitnrae coram sociis, Parisius.

Postquam consummati sunt dies oclo etc, Lucae secundo -.

Isti sunt dies octo, consummantes hominera et Primus dies est ignis desiderii. — Secundus dies est unio amoris suspirii. — Tertius dies est exiasis suspendii. — Quartus dies est speculatio Sponsi aeterni. — Quintus dies est gustus solaiii intimi. — Sextus dies est complexus optalus Iesu Cliristi. — Septimus dies est requies interni animi. — Octavus dies est consummans omnia, scilicet status aeternus in liis.

Ser.mo X 13.

Item, sermo fratris Bonaventurae coram Fratribus, de Poslquam consummati sunt dies etc.

Ili octo dies, ponentes in gradu salutis, sunt: pudor in recordatione peccati; timor in praemedilatione iudicii; dolor in exterminatione damni; clamor in deploratione remedii; rigor in destruclione sui; ardor in appetitione spiritus; vigor in excitatione perseveranti.