Dominica in Sexagesima

Quod autem in bonam terram, hi sunt, qui in corde bono et optimo audientes verbum retinent et fructum afferunt in patientia, Lucae octavo.

Prothema. Da sapienti occasionem, et addetur ei sapientia. In verbo secundo loco proposito, sumto de Proverbiorum nono, describuntur tria-, quae sunt necessaria cuilibet volenli proponere verbura Dei. Et primum est animi liberalitas; secundura est modi brevitas; terlium est voti ulililas. Liberalitas igitur in animo notatur, cum dicit: Da, non vende pretio vel commuta, secundum illud Domini: Gratis accepistis, gralis date. Brevitas in modo notatur, cum subdit: occasionem, quia quaedam occasio datur audienti, cum annuntiantur « vitia et virtutes cum brevitate sermonis, quia verbum abbreviatum fecit Dominus super terram ». UtiLitas in voto notatur, cura subinfert: et addelur ei sa,pientia. Rogemus ergo Dominum, carissirai, in principio nostri sermonis, ut ita det nobis liberalitatem in animo, brevilatem in modo, ut tandem possimus consequi utililatem in voto. Amen. tione suae sufficientiae, et quia excedit suam capacitatem ratione inlinitatis et abundantiae, et adeptio etiam ipsius raercedis evacuat omuera timorem. Ideo dicitur Abrae, Genesis decimo quinto: Noli timere, Abram, ego protector luus sum et merces lua magna nimis.

Tertio ista merces speciosa est ad inluendum i propter refulgentiam pulcritudinis; unde dicitur Sapientiae quinlo: lusti aulem in perpetuum vivent, el apud Dominum est merces eorum, et cogitatio illorum apud AUissimum. Ideo accipient regnum decoris et diadema speciei de manu Domini. — Sapientia enim aeterna iustis in perpetuura regnantibus proponet illas rationes aelernas onmiuni ad contemplandum in regno suo tanquam in speculo pulcriformiter. In liac contemplatione sive « visione est tota merces », quae tanto desiderio sui rapit animas beatas, ut cogitatio eorum semper sit apud Allissimum, quia in continua laude sunt et glorificatione, resolvendo in primura principium quidquid boni habent. Unde omne id, quod continue accipiunt, in eum resolvunt, qui solus potesl glorificare, quia tanto anima isti mercedi est propinquior, quanto illa quae accipit, suo principio tribuit. Rogemus ergo etc.

Quod aulem in terram bonam etc.

Quoniam, secundum beatum Gregorium, « lumen intelligentiae humililas aperit, superbia vero abscondit »; hinc est, quod Dominus nosler Lesus Christus, sciens, sic esse placitum ante Deum Patrem, superbis et elatis hominibus ad repriraendum superbiam intellectus in audiendo et non intelligendo regnura Dei annuntiat in parabolis, sed humiHl)us eius discipulis, quibus daticm est nosse mysterium regni Dei, sensum Dei in parabola hodierni Evangelii aperit, cum dicit in verbo proposito, quod est finis expositionis praedictae parabolae: Quod autem in terram bonam, hi sunt, qui corde etc. In quo quidem verbo valde ordinate proceditur; nam, sicut videmus, quod terra materialis ad hoc, ut fructificet, primo debet praeparari, deinde seminari, postea fructus ex ea tolli: sic in verbo proposito primo notatur nostri cordis debila praeparatio; secundo, divini firma susceptio; tertio, recepit seminis temporanea fruclificalio._ Primo ergo nolatur nostri cordis debita praeparatio, curadicit: Quod autemin terrambonam; ista bonitas terrae nihil aliud est quam bona

praeparatio nostri cordis; secundo nolatur divini seminis flrma susceptio, cum dicit: hi sunt, qui corde bom et optimo audientes verbum retinenl; sed tertio notatur recepti seminis temporanea fructificatio, cum subinfert: et fructum alferunt in patientia, eo quod persecutiones patienter sustinent propter verbum Dei et omnia mala poenae sive illata sive innata.

I. Primo ergo in verbo proposito notatur nostri cordis debita praepai-atio, cum dicit: Quod autem in terram bonam. Debemus autera nostrura cor, quod sub melaphora bonae terrae Christus describit, ad modura terrae multiforraiter praeparare. Tunc enim illa terra materialis est bene praeparata et ad fructum disposita, quando est primo a malis radicibus exslirpala; secundo, aquis pluvialibus irrigala; lertio, caloribus solis opposita, ut sic calore solis vivifico incalescat, ut possint iactata semina vegelare. Per liunc modum, si volumus, quod cor noslrura sit praeparatum et ad fructum bonae operationis dispositum, prirao debet exslirpari a spinis peccatorum omniura; secundo, irrigari aquis lacrymabilium corapunclionum; sed terlio debet inflammari incendiis divinorum desideriorum, quorura calore vivifico possit vegetare receptum atque retentura verbum Dei, ut pullulet in gerraen bonae operationis.

Primo debel terra nostri cordis exstirpari a malis radicihus peccatorum; unde dicitur Proverbiorura duodecimo: Qui operatur terram suam satiabitur panibus, qui autem sectatur otium stultissimus cst. — Qui operalur terram, propriae conscientiae, evellendo ex ea vepres vitiorum gladio acutae compunctionis, exstirpando spinas peccatorura exercilio perfectae confessionis et araovendo urticas malorum desideriorum exercitatione disciplinae et mortificationis; satiabitur panibus, bonorum operum. Qui autem sectatur otium et dimittit, eara slerilescere spinis vitiorum, vepribus peccatoruni et urticis malorum desideriorura, slultissimus est. Bonum est igitur, carissime, operari terram tuam, ut cducas panem de terra, et vinum laetijicet cor hominis, secundura quod dicitur in Psalrao. — Ut educas paneni, bonae operationis ad reficiendura; de terra, propriae conscienliae; et vinum, internae devotionis ad laetificandnra.

Secundo debet terra noslri cordis irrigari aquis lacrymabiUiim compunctionum; unde ludicura primo: Da mihi benedictionem, quia terram arenlem dedisti mihi, cla et irriguam aquis. Fidelis anima, cognoscens experimentaliter, lacr'marum abundantem effusionem et cordis affluentem compunctionem non esse a se ipsa, sed a Deo; ideo ab ipso petit benedictioneni irrigationis: Da mihi benedictionem, et ego aquis lacryraabilium compunctionum irrigabo aridam terram conscientiae; huic convenit quod dicitur in Psalmo: Anima mea sicut terra sine aqua tibi. Veloeiler exaudi me, Domine, defecit spiritus meus. — Cognoscens David fldelis, animara suam ad modum terrae aridae non posse producere gerraen bonae operationis sine aqua lacryraabilis corapunctionis et irriguo mentalis devotionis; petit hoc a Domino cum inslantia devotae orationis dicens: Velociter exaudi me, dando irriguura interioris devotionis et exterioris lacrymationis; quia defecit spiritus meus, prae aridilate internae devotionis et ardore terrenae affectionis.

Tertio debet terra nostri cordis inflammari incendiis divinorum- desideriorum; unde dicitur Ecclesiastici quadragesimo tertio: Sol in a.spectu annuntians in exiiu, vas admirahile, opus Excelsi; in meridiano exurit terram. — Sol, iustitiae, Christus Deus noster, habens speciositatem in aspectu interiori quantura ad Divinitalera, et in uspectu exleriori quantura ad humanitatem, est vas udmirahile, quia contentivum incomprehensibilis Divinitatis; in ipso enim inhabitat corporaliler plenitudo Divinitatis. Dicitur opus Excelsi; nam, elsi Excelsus formet omnes adiuvando naturara, tamen specialiter Christum formavit operando supra naturam. Hic vero in meridiano exurit terram, scilicet terrenura cor, quando est in ardentissirao desiderio sui.

11. Sequitur: hi sunt, qui corde hono et optimo audienles verbum retvncnt; ubi notatur secundo divini seminis firma susceptio. Ad hoc, ut verbum bet retineri sive flrmiter credi cum unionis adhaesione; sed tertio debet mteZ%j diligenter cum operis exsecutione.

Prirao verbura Dei debet reverenter recijn sive audiri cum mentis quietatione, eo quod in hodierno Evangelio dicit Dominus: Quod autem in spinas cecidit, hi sunt, qui audierunl et a soUicitudinibus et divitiis et voluptalibus vitae euntes sicffocantur el non referunt fructum. Unde Gregorius: « Pertnrbatae mentes saecularium eo ipso clamant, quod inquielae sunt, quia a vera sapientia divisae » sunt, scilicet fide et moribus. Dei secreta non cognoscimus, nisi intirais desideriis vigearaus, quia vivacius verba Dei mens penetrat, cura admittere curarum saecularium tumultura recusat; siquidem verba supientium audiuntur in silentio. Hoc attendens Maria Magdalena, secunduni quod dicilur Lucae decirao: Sedens secus pedes Domini, audiehat verbum illius;.sedens, per raentis Iranquillitatem, non discurrens per cordis distractionem; quia, sicut dicit Gregorius,

oportet, desiderantem sapientiam dissolvi a curis et distractionibus, siquidem qui minorcUur aclu mpimtiam percipiel; secus pedes Domini, per cordis humiliationem, quia obstaculum veritatis est tumor mentis, qui, duni, inflat, obnubiiat; audiebal verbum. illius, per auditus inclinationem, et ohliviscens populum suum, Indaicum, et domum patris sui, diaboli per imitationem.

Secundo debet retineri sive credi firmiter cum unionis adlmesione; unde de illis qui non bene retinent, dicit Dominus: Nam qui supra petram, hi sunt, qui, cum audierint, cwn gaudio suscipiunt verbum; et hi radices non habenl, quia ad tempus credunt et in tempore tentationis recedunt. Sed de his qui firmiter crediderunt sive retinuerunt, adiungit, dicens: Quod autem in bonam terram., hi sunl, qui in corde bono et optimo axulmites verbum retinent el fructum afferunt in patientia, eo quod persecutiones et quaelibet mala poenae patienter sustinent propter verbum Dei.

Tertio debet inlelligi diligenler cum operis exsecutionc, quia de illis qui audierunt et opere mancipare neglexerunt, dicitur Matthaei decimo tertio: Omnis, qui audit verbum regni et non inteUigit, venit malus et rapil quod seminatum est in corde eius; hic est, qui secus viam seminatus est. Sed de his qui intellexerunt cum operis exsecutione, addidit dicens: Qui vero in terram bonam seminatus esl, liic est, qui audiC verbum et intelligit et fructum affert, et facit aliud quidem centesimum, aliud autem sexagesimum, aliud vero trigesimum. — In terram bonam verbum seminatur, quando quod intelligitur opere completur; et tunc verbum facit fructuni trigesimum in coniugatis, sexagesimum in continenlibus, sed cenlesimum in virginibus. Meritum ergo coniugatorum per trigesimum numerum, qui consurgit ex ternario et denario, intelligitur, quia coniugati debent habere fidem Trinilatis et adhaerere decem praeceptis Legis. Per numerum autem sexage.simum, qui consurgit ex senario et denario, intelligitur meritum continentium, quia continentes debent adhaerere deceni praeceptis Legis et insuper habere sex opera misericordiae, quae in hoc versu Visilo, polo, cibo, redimo, lcgo, colligo, conclo. Debet enim continens visilare inQrmos, ciba7'e et potare ieiunos, redimere captivos, lege)'e nudos, colligere peregrinos et condere sive sepelire mortuos. — Meritum denique virginum ratione suae perfectionis per centesimum numerum designatur, quia virgines vitam angehcam et caelestem, in quantum possunt, ducunt.

III. Tertio in verbo proposito notatur recepti seminis temporanea fructificatio, cnm dicil: fruclum affe'unl in patientia. Nam illi qui primo purgaverunt cor a spinis omnium peccatorum et receperunt verbum reverenter cum mentis quietatione, afferunt spectabilem fructum puritatis mundiliae pulcriflcantis; secundo, qui cor compleverunt aquis lacrymabilium compunctionum et retinuerunt sive crediderunt verbum firmiter, afferunt fructum ulilem claritatis intelligentiae illuminantis; tertio, ilh qui inflammaverunt cor incendiis divinorum desideriorum et intellexerunt verbum diligenter cum operis exsecutione, afferunt fructum oblectabilem familiaritatis divinae dulcorantis. Et sic talis fructus est optimus, eo quod habet speciosilatem in aspectu, utilitatem in effectu et deliciositatem in gustu.

Primo ergo, qui expurgaverunt cor a spinis omnium peccatorum et vitiorum et receperunt verbuni reverenter cum mentis quietatione, afferunt spectabilem fructum puritatis munditiae pulcrificantis; unde dicitur Proverbiorum tertio: Melior est