Dominica II post Epiphaniam

Ex parte Salvatoris ponuntur Immilitas immensa, quia iu lordane voluit baptizari; puritas virluosa, quia erat Agnus tollens peccata universis; sublimitas gloriosa, quia fuit prior omnibus creaturis ab inilio saeculi.

Sermo I

Hoc fecit initium signorum Lesus in Cana Galilaeae et manifestavit gloriam suam, et crediderunt in emn discipuU eius, loannis secundo Protheraa. Quia sine lumine divinae sapientiae nihil ex nobis possunius aedificatorie dicere, quia nemo, inquit Apostolus priinae ad Corinthios duodecimo, potest dicere: Dominus Lesus, nisiin Spiritu sancto, nec etiam salubriter intelligere, ut ait lob trigesimo secundo: Inspiratio Omnipotentis dal intelligentiam; Isaiae vigesimo octavo:Solo vexatio intellectum dabit auditui; nihil denique operari meritorie, quia, ut ait divina Veritas loannis decimo quinlo: Sine me nihil potestis facere: ideo in principio nostri sermonis elevemus orationes nostras ad Patrem luminum et Doctorem sapientiae, ut ipse mea sicca verba compluat rore suae gratiae et regimine sancti Spiritus diligat tam linguam ioquentcm quam aurem audientem, ut possimus aedificatorie dicere, salubriter intelligere et meritorie operari quae sunt ad laudem etc.

Hoc fecit initium signorum etc. Quoniam per cognitionem effectus devenitur in cognitionem causae; ideo loannes Evangelista in verbo proposito, quod est quasi conclusio et epilogatio totius Evangelii hodierni, insinuat, quod Dominus Lesus Christus in nuptiis manifestavit praeeminentem potentiam suam per effectum miraculosum et supra facultatem creaturae et naturae in subita transmutatione aquae in vinum, nulla dispositione praecedente, cum dicit: Hoc fecit inilium signorum etc. Unde in verbo proposito primo notatur miraculorum Christi apparens inceptio, cum dicit: Hoc initium signorum fecit Lesus; secundo, suae potentiae per signum evidens nianifestatio, cum subdit: et manifestavit gloriam suam; tertio, discipulorum eius manuducens illuminatio, cum subiungit: el crediderunt in eum discipuli eius, scilicet propter infusionem supernae graliae interius et manuductionem miraculi exterius.

I. Primo ergo notatur miraculorum Christi apinceplio, cum dicit: Hoc initium signorum fecit Lesus. Non enim ilkid signum subitae transrau- Ex parte vero loannis proponuntur nobis tria, scilicet revelalio praeclara divinitus ei de facla; praedicatio famosa per eum de Christo vulgala; testificatio divinae naturae in Chrislo per eura viva et solida. tationis aquae in vinum fuit initium signorum Christi quantum ad existentiam, sed solum quantum ad apparentiam; et propterea, si volumus bene et artificiose procedere, possumus dicere secundum veritatem, quod eadem die, licet diversis temporibus, triplex fecit signum, per quod excellentiam potestatis suae tripliciter manifestavit. Fecit, inquam, eadem die Epiphaniae primo signum speclabile in insolita apparitione stellae fulgenlis; secundo, signum mirabile in subita transmutatione naturae obedientis; tertio, signum amabile in gratuita sanctificatione aquae regenerantis. Et hoc est quod cantat sancta mater Ecclesia: « Tribus miraculis ornatum diem sanctum colimus: hodie stella Magos duxit ad praesepiura; hodie vinum ex aqua factum est ad nuptias; hodie in lordane a loanne Christus baptizari voluit » etc. Et hoc signum apparitionis stellae non incepit isto die, tamen, quia propter effectum, ad quem erat institutum, videlicet ad manifestationem veri luminis, in die Epiplianiae completur, non incongrue dicitur illo die factum, in quo eius memoria celebrata est, cum unumquodque a suo fine digne et laudabiliter commendetur.

Fecit primo igitur signum spectabile in insolita apparitione stellae fulgentis; unde dicitur Isaiae undecimo: Levabit Dominus signum in nationes, et congregabit profugos Israel, et dispersos luda colliget a quatuor plagis terrae. — Dominus levabit signum, stellae fulgentis, in nationes, id est in gentes, ut per hoc manifestaret eis, quod ipse est vera lux, omnium mentium illuminatrix. Unde stellae novae claritas, quae Magis apparuit, declaravit verum lumen natum in raundo. Et congregabit profugos Israel, id est aptos dirigi in viam bonam; nam Israel direclio Domini interpretatur. Et dispersos luda colUget, ad confitendum nomini Domini; luda enim confessio interpretatur. A qualuor plagis terrae, id est a quatuor inordinatis et terrenis affectionibus, secundum quas gentes ambulabanl in vanitate sensus sui, videlicel a tumore vanitalis et superbiae ad tiraorem humilitatis et reverentiae; a foetore carnalitatis et iramunditiae ad nitorem sanctitatis et pudicitiae; ab ardore terrenitatis et avaritiae Vers. 19; sequitur loan. t'6, S. et clein res)icilur lac.

.ntipli. ad Magnis. in II. Vesperis Epiphaniae.

ad amorem paupertatis et inopiae; a furon iinpietalis et invidiae ad dulcorem carilatis ct Ijonevolentiae.

Fecitsecnndo signnin cubniruhilc in snbila transmutatione naturae obedientis. El de lioc potest dici jllud Ecclesiaslici Ingesimo sexlo: Innova signa, immula mirabilia, glorifica manum et brachium dextrum. — Innova signa, immiUa mirabilia, scilicet tu, qui lordanem fluentem relrorsum convertisti mirabiliter, tu aquam liltcralis intelligentiae niandata Dei obscure percipienlis converle in vinum spiritualis intelligentiae, ut Creatori obediatnr secundum intentionem praecipientis. Glorifica manum el brachium dextrum, per ostensionera praeeminentis polentiae in subita transmutalione naturae obedientis, ut timeanl qui habilant terminos lerrae a signis tuis, el cognoscant, quoniam tu Dominus Altissimus super omnem terram, cuius voluntati nihil potesl resistere.

Fecit tertio signum amabile in gratuita sanctificatione aquae regenerantis; unde in Psalmo dicitur: lac mecum. signuni in Imnum, ut viaeant qui oderunt me et confundantur, quoniam tu, Doniine, adiuvisti me et consolalus es me. — Fac mecum signum, id cst baptismi Sacramentam, in bonum, salutis, ul rideant qui oderunt me, icWket daemones, propter rectitudinem et severitatem iustitiae; et confundantur, per eiectionem de mundo tabernaculo Jjaptizati. Quoniam lu, Domine, adiuvisli me, scilicet liberando a damnatione mortis aeternae, a faucibus gehennae, in consignatione sanguineae crucis in baptismo. El consolalus es me, scilicet per infusionem dulcorantis gratiae. El hoc est quod expresse et secundum litteram dicitur Ezechielis nono: Signa thau super frontes virorum gementium et dolentium, de morte Christi per compassionem; et sequitur, quod transierunt percussores per medium civitatis, et percusserunt omnes, qui non habebant signum thau, id est crucis, in frontibus suis, quod amabile signum per baptismum imprimit Dominus spiritualiter in bonum salutis.

II. Sequitur: manifestavit gloriam suam, ubi II. nolatur suae polentiae per signum evidens manifestatio. Per illud enim signum et per alia, quae fecit Lesus, manifestavit suae potestatis triplicem excellentiam. Nam primo per signum aquae originem immutantis manife.stavit sublimitatem polentiae creantis; secundo, per signum stellae fulgentis manifestavit claritatem sapientiae gubernantis; lertio, per signum undae regenerantis manifestavit benignitatem clementiae redimeniis; ut sic ratione primi sit humiliter timendus sive admirandus, ratione secundi reverenter honorandus, sed ratione tertii ardenter diUgendns.

Priino per signum aquae originem immutantis manileslavit sublimitatem polentiae creantis. Et de boc dicitur in praedicto Ihemate: Hoc inilium fevit lexus signorum et manifeslavit gloriam. suam. I)i'iis eiiiin iniraculosa opera sua manifestavit simphcihus cl idiolis, ut qui non possunt considerare per luinen creaturae claritatem divinae lucis, considerent per aspectum miraculorum iramensilatem suae potentiae. El lioc est quod dicit Dominus de caeco: Neque hic peccavit, neque parentes eius, sed ul manifeslenlur opera Dei in illo. — Opera Dei dicuntur quae servat sibi Dens, et talia sunt opera miraculosa, ijuae sunt supra naturam. llaec autem opera munifuslanlur in caeco, id est idiotis et siinplicibus, ut qui non possunt elevari per conteraplationem eleventur per admirationem.

Secundo per signum stellae fulgentis inanifeslavit claritatem sapientiae gubernantis. Et de hoc dicitur Ecclesiastici sexto: Investiga sapientiam, ct manifestabitur tibi, el continens factus, ne derelinquas eam. — Ista sapienlia Christus est, quam Magi, primitiae fidei gentilis populi, investigaverunt per signum stellae fulgenlis, quousque manifestaretur eis. Et sic per infusionem supernae gratiae et manuductionem creaturae manifestatur Christus, qui est lux sapienliae. Et hoc est quod dicitur ad Romanos primo: Quod notum est Dei manifestum est in illis. Deus enim manifeslavit illis. Invisibilia enim ipsius a creatura mundi per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciunlur.

Tertio per signum undae regenerantis manifestavit benignitatem clementiae redimentis. Et de boc dicitur loannis ultimo: IIoc autem iam le.rtio manifeslatus est lesus discipidis suis. Et bene illud verbum convenit in proposito. Nam primo Christus raanifestavit claritatera sapienliae in apparitione stellae, secundo virluositatem potentiae in transmulatione aquae, et tertio manifestavit se raanifestatione suae dignitatis triphcis in benigna sanctificalione aquae regenerantis, et hoc propter perfectionem testimonii. Nara prirao manifestavit se per testimonium baptizantis, secundo per testimonium Spiritus sancli descendenlis in specie columbae, tertio per testimonium Patris in voce, et sic tertio se manifestavit, id est perfecte, quia in numero perfecto tum propter manifestationem suae triplicis proprietatis, tum propter perfectionera testimonii, tuin propler commendationem mysterii Trinitatis. De boc potest dici illud secundae ad Corinthios quarto: In mortem tradimur propter lesum, ut et vila Iesu manifestelur

in carne noslra mortali. In baptismo enim consec.raro merito passionis Cliristi ita Iradimur in morte originalis peccati et actualis iniquitatis, ut et novitas vitae Iesu per gratiam baptismalem et aliquando poenitentialem manifestetur in carne nostra mortali.

III. Tertio subinfert: et crediderunt in eum discipuli eius, ubi notatur discipulorum Cliristi manuducens iUuminatio. Apostoli namque et alii Christiani, pro quibus patribus nati sunt filii, per infusionem supernae gratiae et manuductionem illius signi et aliorum signorum Christi, et maxime per manuductionem trium signorum superius dictorum, ita perfecte fuerunt illuminati, ut crederent primo, per eius potentiam durissimum Pharaonis imperium exterminari; secundo, per eius sapientiam obcaecatum rationis oculum illustrari; terlio, per eius clementiam anliquum Dei et hominis bellum reconciliari.

Prirao ergo crediderunt discipuli, per eius potentiam durissimum Pharaonis iniperium exlerminari. Et de hoc dicitur in Epistola ludae: lesus populum. de terra Aegijpti saluans, secundo eos qui non crediderunt, perdidit. — Aegyptus enim interpretatur coangustatio et tenebrae sive tribulatio. Unde tunc Lesus saluavit populum suum credentem sibi de terra Aegypti, quando eos salvavit a coangustatione propriae iniquilatis, ab obcaecatione ignorantiae depravantis, ab oppressione sive tril3ulatione adversae potestatis, per impetrationem generalis veniae, per infusionem illuminantis gratiae, et per evasionem opprimentis potentiae. Et eos qui non crediderunt, perdidit, per damnalionem mortis aeternae.

Secundo crediderunt discipuh, per eius sapien-. tiam obcaecatum oculum rationis illustrari. Unde loannis duodecimo: Ego lux in mundum veni, ut omnis, qui credit in me, in tenebris non maneat. Fidelis sermo et omni acceptione dignus, quoniam Lesus Christus, candor lucis aeternae, lumen Angelorum venit in mundum nube humanitatis contemperatum, non obscuratum, ut fieret lumen terrenorum, ut omnis, qui credit in eum, humiliter et cum reverentia, non maneat in tenebris, daninosae ignorantiae, sed habeat lumen vitae. Et hoc fuit figuratum in illuminatione caeci in lesum Christum humiliter credentis et cum reverentia adorantis; loannis nono: Tu credis in Filium Dei? Sequitur: Credo, Domine; et proeidens adorauit eum.

Tertio crediderunt discipuh, per eius clemen- tiam antiquum Dei et hominis bellum reconciliari; unde loannis primo: Dedit eis potestatem, filios Dei fieri, his qui credunt in nomine eius. — 0 do- 1 num ineflabile, o virtus amabilis, sine qua ceterae virtutes evanescunt! Nam etsi omnium virtutum gratuitarum incrementum procedat ex dilectione, tamen a fide habent primum fundamentum, quoniam sine fide impossibile est Deo placere. Haec est illa virtus, scilicet fides de Crucirixo, quae discordes foederat, antiqua bella Dei et hominis compescendo vel pacificando reconciliat et de inimico non tanlum facit amicum, sed verum atque dilectum filium adoptivum. Haec est, quae iram placat rigorem iustiliae mitigando et etiam evacuando. Haec est, quae vincit invincibilem omnia prospera pro voto impetrando. Unde loannis decimo sexto: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Et ego rogabo Patrem meum de vobis; ipse enim Paler amat vos, quia vos me amustis et credidistis, quia a Deo exivi etc. Rogemus elc.

SCHEM.4 PR.ECEDENTIS SEnjIONlS.

Item, sermo fratris Bonaventurae apud Assisium.

IIoc fecit initium signorum Lesus in Cana Galileae et manifestavit gloriam suam, et crediderunt in eum discipuli eius, loannis secundo Circa Dominum lesum Christum tria nota ad nostram aedificationem: primum est apparentis virtutis principium; secundum est latentis Divinitatis indicium; tertium est docentis veritatis praeconium.

I. Quantum ad primum nota, quod in die Epi- > phaniae, quamvis revolutis annis, Christus fecit si- s gnum spectabile in deductione stellae fulgentis; Isaiae undecimo '-: Levabit Dominus signum in naliones et congregabit profugos Israel etc. — Admirabile in transmutatione naturae elementaris; Ecclesiastici trigesimo sexto: Innova signa et immuta mirabilia. — Amabile in sanctificatione undae regenerantis; Psalmus: Fac mecum signmn in bonum etc.

II. Circa secundum nota, quod per signum stel- lae dcducentis manifestavit claritatem sapientiae gubernantis; Ecclesiastici sexto: Investiga sapientiam et manifeslabitur.tibi. — Elemenli originem mutantis manifestavit sublimitatem potentiae creantis; loannis nono: Ut manifestentur opera Dei in illo. — Undae regenerantis manifestavit benignitatem clementiae reparantis; loannis ultimo: Hociamtertio manifestatus esl Lesus discipulis suis ele.

111. Circa terlium autem nota, quocl discipuli 11- fuerunt ex hoc praeilluminali ad tria, scilicet ut crederent, per eius sapientiain oculum ralionis obcaecatum veraciter iUuminari; loannis sexto: Verba vilae aeternae habes, el nos credimus et cognovimus, quia tu es Christus Filius Dei. — Ut crederent, per eius potentiam durissimum Pharaonis imperium irrefragabiliter exlerminari; loannis vigesimo: Ut credalis, quia Lesus est Christus Filius Dei, et ul credentes vitam habeatis in nomine eius. — Ut crederent, per eius clenientiam anliquum Dei et hominis divortium firmiter restaurari; loannis primo: Dedit eis potestatem, fdios Dei fieri, his qui credunt in nomine eius.

Sermo II

Dominica secunda post Epiphaniam, sermo fratris BcnaTenturae ad Cluniacenses Monaclios.

Spiritu ferventes, Doniino servientes, id ipsum invicem sentientes, non alta sapientes, sed humilibus consentientes, ad Romanos duodecimo.

Hortatur nos liis verbis Aposlolus primo ad caritatis flagrantiam, ut non simus frigidi; secundo, ad Maieslatis theosebiam, ut non simusrigidi; tertio, ad humilitatis condescendentiam, nl non smns fastuosi. Primura consislit in interiori spiritus fervore; secundum in divino cultu et honore; tertium in intellectus captivatione. Quantum ad primum dicit: Spiritu ferventes; quantum ad secundum subdit: Domino sa-vientes; quantum ad tertium subnectit: id ipsum invicem sentientes, non alta sapientes, sed humilibus consentientes.

Quantum ad primum nota, quod secundum triplicem ignis considerationem, scilicet prout est ignis carbo, ignis flamma, ignis lux, debemus triplicem fervorem spirilus habere, scilicet in dilectione, quae facit animam languescere prae ainoris magnitudine.

Sermo III

Item, sermo fratris Bonaventnrae Fratribus de Lugdnno, in Capitulo de mane.

Quodcumque dixerit vobis, facite, loannis secundo.

Virgo sacratissima, aeternae sapientiae familiare vas, his verbis nos instruit obedire Filio suo, Domino nostro, in sacris documentis et sacris suis dictis tripliciter, scilicet affectu universali, ibi: Quodcumque; affatu salutari, ibi: dixerit vobii; effeclu laudabili, ibi: facite. Et vere, libenter audienda est quae tam raro locuta fuisse invenitur.

Circa totum nota, quod audiendus est Christus, Dei Filius, in suis doctrinis el dictis et consiliis lanquam Verbum, in quo dicta et per qaod facta sunt omnia; tanquam Verbum, inquam, tojitMJi, secundum illud Psalmi; vivum, secundum illud Apostoli; salutiferum, secundum illud Actuum; verax, secundura illud Ecclesiastici; iucundum, secundum illud leremiae; aeternum, secundum illud Isaiae. In hoc enim Verbo, Dei Filio, sicut in primaria reruiu conditione Deus creavit primam materiam tanquam omiiium corporalium ullimum principium et fundamentum et in ipso distinguendo et ornando creata; unde plura verba postmodum dixit; sic per Verbum in reparalione unuin verbum dixit inforraativuni bonae voluntalis animae et eius universalis salutis tanquam spiritualis fundamenti colligativum et fundalivum, et alia verae verba vitae tanquam corporis et aniinae distinctiva salubriter et ornativa spiritualiter et perfectiva vel salvandiva sempiternaliter.

In principio enim, id est in Filio suo sive Verbo, creavit Deus caelum et terram, id est primam materiam, omnium corporura primarium fundamentum, Genesis primo. In Evangelio per Verbum suura dixit, Matthaei quinto: Amen dico vobis, donec transeat caelum et terra, tota unum aut unus apex non praeteribit a lege, donec omnia fiant, tanquara informativum bonae voluntatis universaliter, quae est fundamentum et materia omnium sacrorum operum. — In principio dixit, Genesis primo: Fiat lux, lanquam totius crealurae decorativa et acceptativa, in figura obedientiae sanctae, quae ad modum lucis se habet in anima. In Evangelio dixit, Matthaei quinto: Dico enim vobis, quia, nisi abundaverit iustitia vestra plus quam scribarum et Pharisaeoriom, non intrabitis in regnum caelorum. Haec est obedientia, qua carebant Pharisaei. — In principio dixit, Genesis prmo: Fiat firmamentum in medio aquarum, in figura benignitatis, quae conservando pacem ex omni parte omnibus condescendit. In Evangelio vero, Matthaei quinto, dixit: Ego autem dico vobis, quia omnis, qui irascitur fratri suo, reus erit iudicio, propter crudelitatem, qua fratribus suis non parcit. — In principio, Genesis