Caput IX. Sancti Gelasii Papæ epistola ad Anastasium Imperatorem nobis objicitur

Sancti Gelasii Papæ epistola ad Anastasium Imperatorem nobis objicitur.

Objicitur nobis insignis Gelasii locus in Epistola ad Anastasium Augustam , de Acacio Constantinopolitano, qui synodum Chalcedonensem improbaverat. Eum à Felice III excommunicatum et in excommunicatione mortuum, cum orthodoxis episcopis in sacra liturgia memorari optabat imperator, agebatque cum Gelasio, ut id fieri vellet. At negabat Gelasius catholicam fidem pati ; ut impiorum nomini communicaretur. Quæ de catholicæ fidei sanctitate præfatus, de Sede sua hæc subdit : « Hoc est, quod Sedes apostolica magnopere cavet, ut quia mundo radix est apostoli gloriosa confessio, nulla rima pravitatis, nulla prorsus contagione maculetur. Nam, si (quod Deus avertat, quod fieri non posse confidimus) tale aliquid proveniret ; unde cuiquam resistere auderemus errori ? vel unde correctionem errantibus posceremus ? Proinde, si pietas tua unius civitatis populum negat posse pace componi ; quid nos de totius orbis terrarum sumus universitate facturi, si, quod absit, nostra fuerit perversitate deceptus¹ ? » Hinc triplex argumentum conficiunt : primum, si in [278] Sede apostolica ulla rima pateret pravitati, officio suo fungi non ponet, quæ errore resistere non auderet ; at Sedem apostolicam suo officio fungi posse oportet : oportet ergo in illa nullam pravitati patere rimam. Alterum, sanctus Gelasius fieri non posse confidit, ut in Sede apostolica, ulla pravitati rima pateat ; at si Romanus Pontifex de fide judicando aberraret, rima pateret pravitati : ergo Gelasius id fieri non posse confidit. Tertium, si Romanus Pontifex erraret, totus deciperetur orbis ; ac totus orbis non potest decipi : ergo Romanus Pontifex à vero errare non potest.

Non his moverentur, si id quod Gelasius hic ageret, cogitare vellent. Id autem agebat , ut adversus pravitatem omnem, ne unquam irreperet, summa Sedis apostolicæ cautio omnibus esset cognita ; subditque rationem : Alioquin, unde resistere auderemus errori ? vel unde correctionem errantibus posceremus ? » Quo sensu à Domino dictum est : Vos estis sal terræ, quod si sal evanuerit, aut insulsum fuerit , in quo salietur² ? Non quasi sal illud insulsum non possit fieri, sed quia, ne id fiat diligentissime cavendum est. Quo item sensu, omnibus episcopis synodus Romana sub Damaso dixit : « Quemadmodum enim poterunt corrigere errata populorum, si ipsos error obsederit³ ? » Quod non eo dictum est, ut se infallibiles cogitent, sed ut falli metuant et caveant ; atque eo illa spectat à sancto Gelasio prædicata sua et aliorum Romanorum Pontificum summa cautela adversus errorem ; ne si illis irrepserit, alios aut reprehendere non audeant, aut curare non possint. Quo loco si concludis, fieri ergo non posse ut errent, pessima argumentatio ; ab eo quod fieri non debeat, ad id quod nequeat : aut ab eo quod fieri sine gravi detrimento non possit, ad id quod fieri omnino non possit, concludendumque erat, ne errent doctores Orbis, omni ope cavendum, non tamen impossibile ; imo eo cavendum diligentius, quod impossibile non sit .

Jam illud Gelasii : « Quod Deus avertat, quod fieri non posse confidimus, » ut rima ulla errori aut pravæ hæreticorum communioni pateat ; profecto pium votum, pia fiducia est, non certa [279] illa fides, quæ nunquam falli possit ; neque absolutam impossibilitatem denotat, sed summam difficultatem, spemque maximam, ut vigilantibus, attentis, caventibus, Deus obrepi non sinat.

Cæterum absolute impossibile esse, ut hæretici aliquando per fraudes in Ecclesiae Romanæ communionem obrepant, qua de re hic agebatur, ne ipsi quidem adversarii dixerint ; nemoque est, qui non videat sub Liberio, sub Honorio, sub reliquis Pontificibus suo loco memoratis, quam ampla pravitati errorique patuerit, non rima, sed janua. Quin etiam illi, qui possibile esse negant, ut Romanus Pontifex falsa definiat, possibile fatentur esse, ut falsa praedicet, summa etiam contumacia, tantosque aditus errori aperiat, ut loco movendus sit, ne error serpat latius : ut vel ipsis fatentibus, id quod dicit Gelasius, ad piam fiduciam, non ad omnimodam certitudinem referri necesse sit. Quod autem Gelasium movet ille metus, quid orbi terrarum fieret, « si nostra, inquit, quod absit, fuerit prævaricatione deceptus ; » sensit ille quidem id fieri posse, ut quantum in ipso esset, totus deciperetur orbis. Quantum enim in ipso est, totum orbem decipit, qui docendi orbis auctoritate pollens, prævaricatur officio. Neque tamen propterea necesse est totum orbem decipi ; cui adversus errorem alia remedia adfutura sint Sic enim Liberius, sic Honorius, sic alii, quantum in ipsis erat, totum orbem deceperunt ; nec tamen deceptus est orbis, quem adversus errantes vigilasse ac stetisse legimus. Hæc scripsit ille Gelasius, quo nullus Pontificum de suæ Sedis amplitudine magnificentius dixit.

Footnotes

1. Ep. viii Gelas. ad Anast. Imp., tom IV Conc., col. 1183. ↩

2. Matth., v, 13. Marc. ix, 49. ↩

3. Syn. Rom. ii, sub Damas., epist. ad Orient., part. i, Collect. Holst., et tom. II Conc., col. 889. ↩