Skip to the text
Ember
PT

Caput XX. Dictum illud : Prima Sedes non judicatur à quoquam, cujus virtutis sit ; an cum Declaratione Gallicana consentiat ; duplex ejus sensus ; alter de persona Papæ, alter d…

Dictum illud : Prima Sedes non judicatur à quoquam, cujus virtutis sit ; an cum Declaratione Gallicana consentiat ; duplex ejus sensus ; alter de persona Papæ, alter de sententia ab eo dicta : de particularibus synodis intelligendum : Sinuessana synodus : Romana concilia sub Symmacho Papa.

Nunc exponendum superest, quomodo cum Declaratione Gallicana consentiat illud à prima antiquitate depromptum : Prima Sedes non judicatur à quoquam : vel quidquid dictura est in eam sententiam. [312]

Id duplici modo potest intelligi : alter, ut persona Pontificis eam Sedem tenentis à nemine judicetur ; alter, ut lata ab ea sententia à nemine retractetur.

Primo itaque sensu, sic legimus in Sinuessano illo suspectissimo concilio ab episcopis ad Marcellinum Papam dictum, cum in Diocletiani persecutione thurificasset : « Tu eris judex : ex te enim damnaberis, et ex te justificaberis ; tu enim judex, tu reus.1 » Et iterum : « Juste ore suo condemnatus est. » Ac postea : « Nemo enim unquam judicavit Pontificem, nec Præsul sacerdotem suum ; quoniam prima Sedes non judicatur à quoquam.2 »

Quæ utcumque se habent, nihil ad rem . Quæstio enim superest, an hac voce, à quoquam, intelligenda veniat tota Ecclesia catholica, sive concilium œcumenicum eam repræsentans. Ac si cum Baronio et Binio vel maxime volumus hanc admissam synodum, jam illud constabit coactam synodum absque Romano Pontifice ; citatumque eum qui responderet, ac negantem convictum esse, adductis testibus, et ad confessionem adactum, et graviter reprehensum, ultimâ tantum sententia ipsi reservata.

Hæc enim omnia fieri potuisse legitimo ordine, in fidei violatæ causa, canonistæ omnes, etiam ultramontani, facile consentiunt, atque ex his actis probant . Alii ad alia extendunt, atque ultimam tantum excipiunt sententiam.

Verum sententiam hanc si dare non potuit privata synodus, et in facto particulari, eoque obscuro ; quod nec nisi adductis infinitis testibus probaretur, et adversus pontificem statim pœnitentem : non profecto sequitur, ut in re notoria et quæ totam spectet Ecclesiam, et adversus contumacem, totique Ecclesiæ perniciosum Pontificem, nihil fieri possit.

Sed omittamus suspectissimam synodum, cujus nec acta sunt integra, totaque actio ipseque adeo locus, non cuiquam unquam notus.

Atque ut ad certiora veniamus, primum occurrit illud ex concilio Chalcedonensi,3 damnatum Dioscorum Alexandrinum, qui [313] Leoni Papæ ausus sit anathema dicere, quod nunquam factum est, ut in ea synodo legimus .4

Verum et hoc nihil ad rem : certum enim à Dioscoro id in particulari sua synodo factum, ut ex historiis constat, et Baronius confitetur.5

Graviora forte sunt, ac propius rem, quae in conciliis Romanis sub sancto Symmacho gesta sunt, ad annum Christi circiter 501.

Clerici quidam, ac multi de plebe, Symmachum multorum scelerum postulabant ; atque ab eo per schisma recesserant : quin etiam rebus suis spoliaverant, et tanquam vacante Sede visitatorem induxerant. Ingens turba in Urbe consecuta erat. Theodoricus Rex civitatis suæ paci consulens, synodum ex diversis provinciis, nempe Liguriâ, Emiliâ ac Venetiarum congregat, ut de iis quæ venerabili Papæ Symmacho ab adversariis dicerentur impingi, judicaret legitime.6 » Hæc ex synodo iii constant.

Quænam illa scelera Symmacho imputata essent, necdum scimus, nullaque est historia, nullis gestis proditum ; adeo obscura res erat. Id tantum in gestis legimus ; dixisse regem, « plura ad se de Papæ Symmachi actibus horrenda fuisse perlata.7 » Denique ab accusatoribus servi ad testimonium poscebantur, quod cum etiam legibus interdictum esset, facile demonstrabat, quam eos idoneæ probationes deficerent.

Ipse rex testabatur : « Nihil ad se præter reverentiam de rebus ecclesiasticis pertinere8 ? » penes synodum esse judicium ; ac si à causæ cognitione abstinere vellent, paci certe Urbis consulerent ; id unum imperabat. [314]

At episcopi in synodo iii sæpe testati sunt causam divino committendam esse judicio, vel maxime propter Sedis apostolicæ dignitatem, et cum sancto Pontifici rerum ablatarum restitutio negaretur, eumque sponte judicio se sistentem, adversarii pene ad necem cecidissent, episcopi Romam convocati eo magis in proposito perstiterunt. Itaque in synodo v, ipsos accusatores Symmachi damnant, ejus causam divino reservant arbitrio.9

Interim Ennodius Diaconus, synodi auctoritate ac jussu, apologiam Symmachi edidit, in qua hæc erant scripta ; « Aliorum forte hominum causas Deus voluerit per homines terminare ; Sedis istius Præsulem suo sine quæstione reservavit arbitrio. Voluit beati Petri Apostoli successores cœlo tantum debere innocentiam, et subtilissimi discussoris indagini inviolatam exhibere conscientiam.10 » Quem librum synodus, quæ fieri jusserat, una cum Symmacho Papa, synodali et apostolica auctoritate firmavit, ac robur decreti apostolici obtinere voluit.11

Hæc igitur ad facta particularia, eaque obscura, et ad particularis synodi auctoritatem spectant. An proinde ad facta notoria, totique Ecclesiæ noxia, et ad concilii œcumenici auctoritatem trahi possent, lector dijudicet.

Certe sancta synodus, cum ei Theodoricus eorum criminum judicium delegaret, respondit : « Ipsum qui dicebatur impetitus debuisse synodum convocare : quia ejus Sedi primum Petri Apostoli meritum et principatus : deinde secuta jussionem Domini, conciliorum venerandorum auctoritas, singularem in Ecclesiis tradidit potestatem, nec antedictæ Sedis Antistitem minorum subjacuisse judicio, in propositione simili facile forma aliqua testaretur.12 » En ut clare se redigant ad propositionem similem ; atque id per se intelligendum esset, etiam si ipsi tacuissent.

Quin etiam Papa Symmachus, synodo probante, sic infit : « Est enim à multis prædecessoribus nostris synodaliter decretum atque firmatum, ut oves, quæ Pastori suo commissæ fuerint, eum nec reprehendere, nisi à recta fide exorbitaverit , præsumant : nec ullatenus pro quacumque de re alia, nisi pro sua [315] injustitiam accusare audeant.13 » En quam gravem ac patentem decreto suo, atque Ennodii dictis exceptionem adhibeant.

Cæterum hæc de Romana ac particularibus synodis dicta, nihil ad nos, quibus propositum est de conciliis œcumenicis agere. Ejusdem generis est id quod à Carolo Magno ac majoribus nostris factum in causa Leonis III14 ; neque his lectorem distineri placet. Sit ergo profecto, nobis etiam auctoribus, Romani Pontificis sacrosancta majestas, nulla eam synodus particularis judicare audeat ; ac ne quidem œcumenica, nisi propter eas causas quas in concilio Constantiensi memoratas sæpe retulimus.

Footnotes

  1. Conc. Sinuess., tom I Conc., col. 940. ↩

  2. Ibid., col . 943 . ↩

  3. Conc. Chalc., act. i, tom. IV Conc., col. 93 ; act. iii, passim. ↩

  4. Legimus in synodi Chalcedonensis definitiva sententia adversus Dioscorum, sess. iii, col. 424, et in epistolis synodalibus ad imperatorem et ad Leonem, multas fuisse causas cur Dioscorus damnaretur, et hanc imprimis, quod « præsumpsisset excommunicationem dictare adversus Archiepiscopum Romæ » Leonem. » Sed ea verba quæ Bossuet hic allegat : quod nunquam factum est, eo in loco non reperimus ; sed tantum sessione i, col. 95, in qua objiciebatur « ausum fuisse (Dioscorum) Synodum facere sine auctoritate Sedis apostolica, » quod nunquam licuit, nunquam factum est. » (Edit. Leroy.) ↩

  5. Vid. Conc. Rom. iii, sub Leon., tom. III, col. 1475. Conc. Chalc., act. iii ; et Bar., tom, VI, ann . 449, p. 112. ↩

  6. Vid. Syn. Rom. iii, sub Symm., tom. IV, col. 1323 ; et Vit. Symm., per Anast., ibid. , col. 1286 et seq. ↩

  7. Syn. Rom., ibid. ↩

  8. Ibid., col. 1324. ↩

  9. Conc. v Rom., ibid., col. 1364 et seq. ↩

  10. Lib. Apol. Enod. pro iv Synod. Rom., ibid., col. 1352. ↩

  11. Conc. v, ibid. , col. 1364. ↩

  12. Conc. iii. ibid., col . 1323. ↩

  13. Conc. v, ibid., col. 1365. ↩

  14. Paschalis et Campulus, post Adriani 1 avunculi sui mortem, alterutrum in ejus locum successorem dari ambiebant. Cum autem Leo ipsis prælatus fuisset, tum vero ira et invidia exarserunt, eumque pugnis, calcibus, baculis adeo ceciderunt, ut vix vivus ex eorum manibus elaberetur. Fugit autem ad Carolum, opem ejus et patrocinium imploraturus. Quare Carolus Romam venit, ubi collecta synodo, causam Leonis episcopis judicandam commisit At episcopi responderunt his verbis : « Nos Sedem apostolicam, quæ est caput omnium ec » clesiarum, judicare non audemus ; nam ab ipsa nos omnes et vicario suo judi » camur ; ipsa autem à nemine judicatur, etc. » ( Anast., de Purg. can. Leon., tom. VII Conc., col. 1156). Tum Leo se purgavit « jurejurando, et dixit quia de » istis falsis criminibus quæ super me imposuerunt, scientiam non habeo. » Deinde « Carolus jussit de iis qui Papam dehonestaverant, haberi quæstionem :... » pro quibus Papa apud imperatorem intercessit. » Ibid., col. 1158. (Edit. Leroy.) ↩

Chapter 354 of 396