Skip to the text
Ember
PT

CLI. Vanden dinghen die in der Arken waren

De arke, in der figuren, die Moyses met den joetschen volke maecte, daer in dede hi ·iiij· dinghe, die een ghetughe waren der gaven ende des goets dat si van Gode ontfaen hadden, ende oec der eninghen ende des verbonts dat si met Gode ghemaect hadden. Ende also gheliker wijs de arke der eninghen, die Christus met ons ende in ons ghemaect heeft, daer in heeft hi oec ·iiij· dinghe ghedaen, die ons ghetughe sijn sijnre minnen ende sijnre gaven, eest dat wi ons met heme verbonden venden in eweghen dienste ende in eweghen love. Ende hier omme ghelijct de figure wel der waerheit: want dit sijn beide arken des testaments, den Joden van buten, ende ons van binnen.

Nu seldi merken de figure, op dat ghi de waerheit te bat verstaen moecht.

In de arke der figuren1 so was de roede Aarons, de tafelen der ghebode Gods2, hemels broet3, ende Deuteronomius, dat es dat vijfte boec dat Moyses maecte. Ende dit es de sen4: in den beghinne der joetscher wet, so leiden de ·xij· gheslachten ·xij· roeden, die laghen over nacht in den tabernakel, vore de jeghewerdicheit Gods. Ende Aarons roede, van den gheslachte van Levi, die groeide ende bloeide, ende brachte vrocht in der selver nacht, tote enen teekene dat God Aaronne ende sijn saet gheroepen ende vercoren hadde, ute alle den volke van Israel, dat hi soude dat volk regeren met sacrificien, ende met ghebeede, ende met al den dienste die priesters ambachte toebehoerde. Ende hier omme gheboet onse Here dat men die roede legghen soude in de arke, tote enen ghetughe dat niemen hem selven en verhieve, noch gheeert en soude willen sijn ghelijc den ghenen, dien hi vercoren hadde ende ghesedt boven al sijn volc.

Nu es ons Christus gheboren ute Aarons sade, die alle gheslachten vergadert heeft in een; ende hi es onse bisscop in der ewecheit. Hi droech sine roede, dat was sijn cruce, vore die jeghewerdicheit Gods in der nacht, doe de sonne verghinc ende al de werelt was in deemsterheiden van ongheloeve; maer sine roede groeide, ende bloeide, ende brachte ons de vrocht ewegher salicheit: ende die roede met der vrocht heeft hi gheleecht in onse arke, dat es in de enicheit der heilegher Kerken, tote enen ghetughe dat niemen hem selven en verheffe; maer die verhaven wert in priesterscape, dat hi oetmoedich ende ghehoersam si, ende Christumme na volghe in penitencien ende in heilicheiden van levene. Want die eere ende rijcdoem der werelt soeken ende beghe- ren, ende Christus erve besitten willen5 dat hi vercreghen heeft met sijnre oetmoedegher doet, die en sijn van sinen sade niet; maer si slachten den Leviten6, die hen selven verhieven, ende Aaronne ghelijc wouden sijn: ende die versonken al levende in de helle.

In de arke der Joden waren oec ·ij· steinene tafelen, die Moyses bereidde7, daer God in screef de ·x· ghebode. Dese tafelen waren hen een ghetughe, dat si de wet Gods ontfaen hadden daer si na leven souden. In de arke kerstens gheloefs heeft ons Christus gheleecht sine siele ende sinen lichame, alse ·ij· steinene tafelen8 daer God in ghescreven heeft met sinen vinghere, dat es met sinen gheeste, al de wet ende alle de ghebode. Eest dat wi dese ·ij· tafelen wel lesen ende merken, so venden wi een ghetughe, dat ons God eweleec ghemint heeft; ende dat heeft hi bewijst met alle den werken diere ons noet es9: ende alsoe soude wi hem met rechte antwerden na al onse vermoghen10.

Voert meer, in de arke der Joden so dede Moyses enen guldenen eemer vol hemels broeds, tote enen ghetughe datse God ghespijst hadde in de wuestine, sonder arbeit, ·xl· jaer, met hemelschen broede. Also gheliker wijs in de arke kerstens gheloefs, daer wi Gode mede gheenicht sijn, daer in heeft ons Christus ghegheven enen guldenen eemer vol van hemelschen broede, dat es onse ghemeine caritate in der heilegher Kerken, die es altoes vol van gracien, ende daerin ontfaen wi de vrocht van allen den sacramenten, ende een ghewarich ghetughe dat wi van der familien Gods sijn, ende dat hi ons ghevoedt heeft van beghinne met hemelscher spisen, ende voert voeden wilt in der ewecheit.

Voert meer, doe Moyses sterven soude, doe gheboet hi den Leviten dat si dat vijfte boec, dat hi ghemaect hadde, legghen souden in de arke; want in dien boeke hadde hi hen sunderlinghe vermaent der wet ende der ghebode, ende alles dies goets dat hen God ghedaen hadde; ende daer in hadde hi hen oec gheleert hoe si underlinghe leven souden in gherechticheiden. Ende want hi sterven soude11, so gaf hi hen dit boec alse sijn testament, dat ment lesen soude op hoeghe feesten als dat volc ledich ware, de wet ende de waerheit te hoerne. Ende also gheliker wijs, doe Christus te hemele voer, doe gheboet hi sinen discipelen dat si dat Ewangelium legghen souden in de arke kerstens gheloefs; ende hi gaf hen den gheest der verstendicheit12, also dat si mochten herdinken ende verstaen al dat si van heme ghesien ende ghehoert hadden in waerden, in werken, ende in heilicheiden van levene; ende hi gheboet hen dat si souden predeken ende leeren, alle de werelt dore, so wie gheloevet ende ghedoept wem, hi blijft behouden; die niet en gheloevet, hi wert verdoemt.

Ende aldus wert volbracht in de arke ons Heren Jhesu Christi, na ghemeinheit der heilegher Kerken13, al dat beteekent was in die arke Moysi.

Footnotes

  1. Sur. In arca illa typica. ↩

  2. Sur. tabulae Decalogi. - ↩

  3. Sur. manna coeli. ↩

  4. C. Ende van Aarons roede is dit de sin. ↩

  5. Sur. ac Christi haereditatem.... possidere volunt. ↩

  6. Sur. sed illos imitantur Levitas, qui, enz. Het werkwoord slachten vertaelt Kiliaen door similem esse, progeniem sequi, en wordt in denzelfden zin nog heden gebruikt. ↩

  7. Sur. praeparatae à Mose, in quibus, enz. ↩

  8. Sur. Sic Dominus Jesus in christianae fidei arca corpus et animam suam, ceu Tabulas binas nobis reposuit, in quibus, enz. ↩

  9. Sur. quod cunctis suis actibus nobis necessariis abundè declaravit. ↩

  10. Sur. qua in re totis nos illi viribus qualemecunque rependere vicem jure oporteret. ↩

  11. Sur. Et quia morti propinquus erut. Het voegwoord want werd oudtyds veel gebruikt in de beteekenis van omdat. ↩

  12. Sur. dedilque illis spiritum intelligentiae. ↩

  13. Sur. in sanctae Ecclesiae communitate. ↩

Chapter 152 of 159