Caput VI. Explicatur quid proprie sit Sacramentum Eucharistix

Errore sectariorum confutato, nunc breviter explicabimus, quid sit Sacramentum Eucharistiae. Est autem observandum, primo, Sacramentum tribus modis accipi posse. Primo, amplissimo vocabulo Sacramenti accepto pro omni signo rei sacra). Secundo, paulo strictius pro signo rei sacra) sanctificantis animam. Tertio, proprie et strictissime pro signo non solum significante, sed efficiente etiam anima) sanctitatem: quomodo vox Sacramenti non convenit nisi Sacramentis nova) legis proprie dictis.

Secundo observandum est, in Sacramento Eucharistia) multa considerari posse, nimirum consecrationem, sumptionem, species panis, et vini, corpus, et sanguinem Christi: et denique ipsam Eucharistiam considerari posse, vel ut Sacramentum religionis, vel ut alimentum spirituale, vel ut pignus amoris divini, vel ut victimam, et sacrificium nova) legis. His autem fundamentis positis, res tota paucis propositionibus explicabitur.

Prima propositio: « Consecratio Eucharistiae Sacramentum dici potest primo modo, non autem secundovel tertio. » Nam signum est rei sacra), nimirum corporis Domini, non tamen est signum, neque causa gratia) sanctificantis animam.

Secunda propositio: « Sumptio Eucharistia) Sacramentum dicipotest secundo modo, non autem tertio. » Nam significat quidem illa externa manducatio internam manducationem, et refectionem, sed non est causa internae illius refectionis: causa enim internae refectionis, sive gratiae interius nos reficientis, non potest esse actio nostra, sed esse debet actio Dei per ministrum Ecclesiasticum. Itaque illa sumptio concurrit, ut conditio sine qua non applicaretur nobis, neque in nos ageret divinum hoc alimentum; non autem ut causa proprie dicta.

Tertia propositio: « Solae species panis et vini, non habent integram Sacramenti rationem. » Probatur: nam species illae significant quidem cibum spiritualem, sed non sunt ipsae cibus spiritualis; et proinde non reficiunt, nec sustentant animam, atque ideo non sunt causa gratiae. Dominus enim Joan. vu. non de speciebus, sed carne, et sanguine dixit: « Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. » Deinde, Sacramentum Eucharistiae excellit omnibus Sacramentis, et adoratur cultu latriee, juxta illud hymni Ecclesiastici: « Tantum ergo Sacramentum veneremur cernui. » Atque species illae neque excellunt aliis Sacramentis, imo sunt inferiores omnibus, cum sint pura accidentia, neque adorari possunt.

Denique SS. Patres ita loquuntur de hoc Sacramento, ut aperte indicent, se per hoc Sacramentum non intelligere solas species. Irenaeus lib. 4. cap. 34. dicit, Eucharistiam

constare ex re terrena et ccelesti. Augustinus lib. i. de peccatorum meritis, et remisr cap. 24. dicit, Sacramentum Eucharistiae recte lingua punica dici vitam, quia est panis vivus qui de coelo descendit.

Quarta propositio: « Corpus Domini, et sanguis sine ordine ad species, non habet rationem Sacramenti. » Probatur: nam Sa-t cramentum est signum externum, ac sensibile; non est autem ejusmodi corpus Domini, et sanguis sine ordine ad species.

Quinta propositio: « Etsi tam species panis et vini, quam corpus, et sanguis Domini ad essentiam Sacramenti Eucharistia) pertineant; ratio tamen Sacramenti magis convenit speciebus, ut continent corpus, quam corporis Christi, ut est sub speciebus. »

Hujus conclusionis intelligenda) gratia, observandum est, hoc interesse inter Sacramenta esetera, et Eucharistiam, quod alia constant ex elemento externo, et virtute divina illi impressa, ut possint esse signa, et causa). Eucharistia constat ex elemento, seu speciebus externis, et corpore et sanguine Domini qme sunt loco impressa) illius virtutis; et hinc apparet singularis hujus Sacramenti excellentia, quod pro virtute eaque transeunte, quae est in caderis, hic est permanenter Christus ipse, qui est ip; a virtus, et potentia Dei. Hinc igitur habemus illa omnia esse de essentia: sedde modo loquendi dicimus Sacramentum Eucharistia) debere potius dici species, ut continent corpus Domini, quam corpus, ut est sub speciebus. Nam ita loquitur Concilium Tridentinum ses. xiii. cap. 3. dicit enim hoc esse commune Eucharistia) cum aliis Sacramentis, ut sit symbolum externum, et visibilis forma invisibilis gratia). At certe visibilem esse formam magis convenit speciebus, quam corpori Christi. Deinde in aliis Sacramentis licet concurrant signum externum, et virtus operativa, tamen nemo unquam dixit, Sacramentum esse virtutem operativam, ut est in signo, sed e contrario signum, ut est operativum; et ratio est, quia in definitione Sacramenti signum est tanquam genus, virtus operativa, ut differentia: in instrumentis etiam naturalibus, nemo dicit gladium esse vim scindendi in ferro existentem, sed esse ferrum habens scindendi virtutem. Ita igitur Sacramentum Eucharistia) sunt species corpus Domini continentes, non corpus Domini sub speciebus, si proprie loqui velimus.

Sexta propositio: «Ratio sacrificii, necnon pignoris, el alimonii divini, magis convenit corpori Domini, ut est sub speciebus, quam speciebus, ut continent corpus Domini. a Ratio perspicua est: Nam quod offertur Deo Patri, non sunt species panis, sed id quod in cruce fuerat oblatum: et similiter pignus amoris, et alimentum non in significatione, sed in re ipsa consistunt.