Caput XLIII. An merito objectum à Baronio id quod est à Carolo Calvo in proclamatione adversus Venilonem positum

An merito objectum à Baronio id quod est à Carolo Calvo in proclamatione adversus Venilonem positum.

Objicitur etiam id quod est à Carolo Calvo Rege, anno 859, ad episcopos dictum, in proclamatione sive expostulatione adversus Venilonem archiepiscopum Senonum : quod ut intelligatur, rerum status ex ipsa proclamatione explicandus. Hæc ergo proponit Carolus : « Cum, teste sancto Gregorio, ex consuetudine olitanâ, omnibus cognoscentibus, reges in regno Francorum ex genere prodeant, sibi à genitore Ludovico Augusto partem regni inter fratres suos reges divina dispositione traditam ;... Venilonem tunc clericum in capellâ sua, promisso fidelitatis sacramento servisse, eique à se, juxta consuetudinem prædecessorum regum, consensu episcoporum, vacantem Senonum metropolim fuisse commissam : » factam postea per primores regni divisionem inter se et fratres, et ab episcopis etiam à Venilone juratam : « post hoc (ab eodem Venilone) electione ejus aliorumque episcoporum ac cæterorum regni fidelium voluntate, consensu et acclamatione cum aliis archiepiscopis et episcopis, in ejusdem Venilonis diœcesi (id est provincia, Aurelianis scilicet) se fuisse consecratum et in regni regimine perunctum, et diademate atque regni sceptro, in regni solio sublimatum : » multa etiam alia ab eodem Venilone dato chirographo fuisse firmata : quorum immemorem eum id sæpe conatum, ut Carolum regno pelleret, atque illud Ludovico Caroli fratri, conjuratione facta traderet. Cum ergo Carolus, rebus cum fratre compositis, talem proditorem damnari ab episcopis instantissime cuperet, judicibus adulabatur his verbis : « A qua consecratione vel sublimitate regni (supra memorata) supplantari vel projici à nullo debueram, saltem sine audientia et judicio episcoporum, quorum ministerio in regem sum consecratus, et qui throni Dei sunt dicti, in quibus Deus sedet, et per quos sua decernit judicia, quorum paternis correptionibus et castigatoriis judiciis me subdere fui paratus, et in præsenti sum subditus. »

Tum primum nono sæculo plus quam mediam partem elapso, hæc vox exaudita est de projiciendis à consecratione et regni sublimitate regibus, per episcopalem audientiam ; et tamen hæc omnia nihil ad rem.

Nihil, inquam, ad rem, quod Carolus Calvus episcopis, tanquam Dei interpretibus, se submittit : non enim quærimus utrum reges arbitrio episcoporum, tanquam divini numinis interpretum, abdicare possint, quod tamen vix aut ne vix quidem expedit ; sed utrum episcopi, judicio dato, reges solio deturbare possint. Id quidem Venilo per proditionem conatus erat, tanquam ab illo rescindi posset ea, quam ipse fecerat consecratio. At non id Carolus fatebatur ; neque se eo fine submittebat episcopis, ut regiam potestatem ad eorum arbitria deponeret, qui statim ab initio profitetur prisca consuetudine omnibus nota, in Francorum regno reges prodire ex genere ; quo jure partem regni à Patre Augusto divina dispositione sibi esse *traditam.

Quare electio, quæ ad consecrationem facta memoratur, pro publico et solemni actu, quo regem agnoscerent, ex usu eorum temporum accipitur, non pro vera electione, tanquam Francorum Reges electione fierent. Id adeo verum et ipse Carolus et omnes intelligebant, ut ante consecrationem et sublimationem eam, quæ consecrationi conjuncta memoratur, Carolus more regio, ipsum Venilonem futurum consecratorem suum, ad Metropolim Senonum evexerit Quamobrem, etsi ea consecratio ac sublimatio rescindi potuisset, remaneret certe Carolus id quod natus erat, Rex ex genere, cui regni pars inter fratres reges divina dispositione deberetur.

Nec minus clarum est de consecratione ipsa ac sublimatione consecrationi conjuncta, non absolute dici, judicio episcoporum ab ea projici regem : sed si projici à quoquam debuisset, quod Venilo facere conabatur, non id saltem fieri potuisse ab eo, sine iis episcopis, qui regem cum ipso Venilone consecraverant : quod quidem ad Venilonis mentem, et tanquam ad hominem fuisse responsum claret ; ne si proditor aliquid sibi juris in regem superbe ac perperam consecrationis nomine vindicasset, is solus habere videretur.

Et quanquam hæc in eum finem dicta, nullo effectu consecuto, nihil omnino ad rem nostram, aut ad statum regiæ dignitatis faciunt ; vere tamen ac certo affirmare possumus, à nullo antea, à nullo postea rege, imo à nullo mortalium hæc qualiacumque fuisse unquam prodita, congruaque omnino videri illis temporibus, à quibus inclinationem rerum, eumque, qui consecutus est regiæ majestatis contemptum, incœpisse omnes historici memorant.