Skip to the text
Ember
PT

Caput VII

Concilii Nicæni primi decreta adversus Arianos, ipsa Patrum consensione valuerunt, nullo ante gestam, nullo post gestam synodum Sedis apostolicæ speciali decreto : in eo concilio ipsius consensionis auctoritate tres præcipuæ finitæ quæstiones : ad Sedem apostolicam communis decreti executio pertinet.

De primis duobus conciliis universalibus, Nicæno primo et Constantinopolitano primo, pauca dicemus.

Atque in Nicæno quidem concilio definitionem communiter factam, et sancta quinta synodus mox exposuit nobis, et ipsa Nicænæ synodi decreta clamant : « Qui dicunt : Erat, quando non erat, etc., hos tales anathematizat catholica et apostolica Ecclesia.1 » Et in catholicæ et apostolicæ Ecclesiæ consensione robur. [14]

Adorant sane sacro conventui presbyteri Romanæ Ecclesiæ, digniore præ cæteris patriarchis, uti decebat, loco ; et Osium Cordubensem Sylvestri nomine adfuisse,2 Gelasio Cyziceno auctori Græco ita es actis referenti,3 facile assentimur : cum et nemo contradicat, et secutis conciliis congruat et sexta synodus in Nicæna synodo Sylvestrum principem Constantino adjungat,4 ut Cœlestinum Theodosio, Marciano Leonem. Cæterum neque ante, neque post concilium Nicænum, adversus Arianos quidquam decretum esse legimus à Sylvestro Papa, quod synodi sententiam vel præcederet, vel firmaret ; constatque falsa esse, quæ de Nicæno concilio confirmata acta referuntur, ut suo dicemus loco : atque omnino in ipsa consensione vim omnem fuisse repositam, historiæ clamant. Notum illud Rufini5 ; « Defertur ad Constantinum sacerdotalis concilii sententia : ille tanquam à Deo prolatam veneratur, cui si quis tentasset obniti, veluti contra divina statuta venientem, in exilium se protestatur acturum. » Attestatur Eusebius6 ; congruunt ipsius Constantini verba hæc ad Alexandrinam Ecclesiam scripta, statim absoluta synodo ; « Quod trecentis episcopis visum est, non est aliud putandum quam Dei sententia :... quapropter nemo vestrum hæsitet, nemo moram interponat.7 » En [15] in quo reponerent divinam illam vim, et indeclinabilem. Noster Sulpitius paucis et perspicue, uti solet : « Synodus apud Nicæam toto orbe contrahitur : trecentis et duodeviginti episcopis congregatis, fides plena conscribitur : hæresis ariana damnatur : imperator decretum episcopale complectitur ; Ariani nihil contra sanam fidem retractare ausi, se quoque tanquam acquiescentes, nec aliud sentientes, ecclesiis miscuerunt.8 » Ita decreti robur in episcopalis collegii consensione est positum. Sequens adstipulatur ætas : et sanctus Leo ubique Nicænorum canonum decreta collaudat ; « quæ sint à totius mundi sacerdotibus constituta.9 » Eo nomine tantam auctoritatem illa obtinuisse certum est.

In primo illo concilio tres maximæ quæstiones, quæ Ecclesiam conturbarent, communi decreto terminatæ. Prima Arianorum de consubstantiali Filio, secunda Paschatis, tertia rebaptizationis : quæ duæ postremæ jam à Romanis Pontificibus, Victore et Stephano, judicatae, non tamen obtinebant plenam auctoritatem, donec in Nicæna synodo penitus finirentur. Et quidem in exequendis adversus Arianos Nicænæ synodi decretis, Sedis apostolicæ præcelsa et singularis auctoritas enituit. Id Athanasius aliique fidei defensores à sancto Iulio Papa restituti, et Ariminensis synodi à sancto Damaso soluta decreta, et episcoporum orthodoxorum, maxime orientalium, ad Ecclesiam Romanam scripta clamant Atque hæc in exequendo valuerunt : in decernendo vero consensio ecclesiarum obtinuit ; factoque Patrum decreto, adeo res transacta putabatur, ut nulla mora interposita, nullo expectato Sedis apostolicæ speciali decreto, omnes ubique terrarum episcopi, christiani omnes, atque ipse imperator, ipsi etiam Ariani, tanquam divino judicio cederent. Ex quibus duo hæc habemus : et fidei decreta communiter fieri, et ad exequendum commune decretum, Sedis apostolicæ sufficere auctoritatem. Atque hæc do prima generali synodo. Jam ad secundam ordine veniamus. [16]

Footnotes

  1. Conc. Nicæn. Symb., tom II Conc., col. 27. ↩

  2. Osium Sylvestri nomine adfuisse concilio Nicæno firmis rationibus probant viri eruditissimi Joannes Morinus, et Petrus de Marca. Nam quod quidam, ex Eusebio, Socrate et Sozomeno, negabant Sylvestrum per suos legatos synodo præsedisse, docet Morinus mutilos esse, ut nunc habeatur, Eusebii codices, et eos etiam quibus utebantur Socrates et Sozomenus, atque ipse Theodoretus ; sed Gelasium Cyzicenum nactum codicem integrum ea verba ex Eusebio, ut ipse profitetur, descripsisse : Osius obtinuit locum magnæ Romæ Episcopi Sylvestri. Et revera planum erit conferenti Eusebii textum cum verbis quæ Gelasius dicit à se ex Eusebio descripta, omissam esse in vulgatis Eusebii editionibus, sive hoc sit ex amanuensium incuria, sive ex qualibet alia causa, integram pericopam. Certe id quod legimus in Athanasio (de Fug. sua, et Ep. ad Solit.) , lectionem à Gelasio prolatam veram esse confirmat. Ipse Photius, quantumvis amaro esset in Romanos Pontifices animo, Cyziceno adstipulatur, cum dicit, « legationem à Sylvestro injunctam fuisse Cordubensi Osio, et duobus Presbyteris Romanis. » Vid. Joan. Mor., lib. I, exerc. xx ; De Marc., de Concord., etc, lib. V, cap. iii, n. 4. Hic observandum à nobis est D. du Plessis-Praslin, aliqua ambiguitate deceptum epistolæ synodi Nicænæ ad Ecclesiam Alexandrinam, dicere in sua ad Cœtum gallicanum an. 1082 relatione, Alexandrum Alexandrinum huic synodo præsedisse, (Edit. Leroy.) ↩

  3. Hist. Gelas. Cyzic., lib. II, c. v ; ibid., col. 125. ↩

  4. Vid. Act. Conc. vi, act. xviii ; tom. vi, col. 1049. ↩

  5. Ruf., Hist. Eccles., lib. I, c. v. ↩

  6. Euseb., de Vita Constant., lib. III, c. xiv. ↩

  7. Ep. Constant. ad Alex., ap. Socr., lib. I, c. ix ; et tom. II Conc., col. 61. ↩

  8. Sulp. Sev., lib. II ; tom. VI Bibl. Patr., p. 345. ↩

  9. Leo Mag., Epist. lxxx, edit. Quesnel., al. liii. ↩

Chapter 232 of 396