Caput XVII

Alterum caput in Synodo Chalcedonensi tractatum, de exposita fide : sancti Leonis epistola non nisi facto examine comprobata : Gallorum et Malorum ante chalcedonense Concilium, de recipienda Leonis epistola, litteræ ejusdem spiritus referuntur : decretum apostolicæ Sedis, non nisi consensione Ecclesiarum, irretractabile fieri, Christiani omnes et ipse Leo confitentur.

Alterum caput in Chalcedonensi Synodo tractatum, nempe firmata fides et probata Leonis epistola, sic habet. Jam eam epistolam, ante gestam synodum, totus fere Occidens et Orientales plerique, et ipse Anatolius Constantinopolitanæ sedis episcopus, etiam subscriptione firmaverant, et in ipsa Synodo Patres sæpe clamaverant : « Sicut Leo, ita credimus ; Petrus per Leonem locutus est ; epistolæ omnes subscripsimus ; sufficiunt ad fidem quæ exposita sunt ; alteram expositionem [38] non licet fieri.¹ » Eòque res processerat, ut definitionem à synodo fieri ægre paterentur . Sed in tantis Ecclesiæ turbis, ad animos tranquillandos, neque privatim ante synodum factæ subscriptiones , neque tanti in synodo Patrum clamores sufficere visi ; ne clamoribus magis tanta res, quam æqua et legitima disceptatione transacta videretur . Et Clerici Constantinopolitani dicebant ; « Pauci clamant, non tota dicit Synodus.² » Placuit ergo Leonis epistolam ad legitimum Concilii examen revocari, et ab ipsa synodo de fide conscribi definitionem. Itaque, lectis antecedentium synodorum gestis, de Leonis epistola judices ita proposuerunt : « Quoniam Evangelia posita sunt, singuli reverendissimi episcopi doceant, si expositio cccxviii Patrum³ et post hæc cl Patrum⁴ consonat epistolæ sancti Leonis. »

Postquam de examinanda Leonis epistola interrogatio in eam formam facta est, operæ pretium erit Patrum sententias, et, ut aiunt, vota pensare ut intelligamus ab ipsa origine, cur epistola placuerit ; cur postea tanto studio defenderetur ; cur denique tam exacto synodi examine probaretur. Primus Anatolius sic dicit sententiam : « Epistola sanctissimi Leonis consonat symbolo cccxviii Patrum et cl Patrum, sed et his quæ in Epheso sub sanctissimo Cyrillo : quapropter consensi et libenter subscripsi. » Id erat aperte deliberantis, non autem cæco, ut aiunt, impetu, ex mera obedientia subscribentis. Cæteri in eumdem sensum : « Concordat, et subscripsi. » Multi diserte et expresse : « Concordat, et ideo subscripsi. » Additum à quibusdam ; « Concordat, et subscripsi, cum recte habeat.⁵ » Alii : « Concordare certo scio. » Alii : « Cum esset consona et eumdem haberet scopum, amplexi sumus et subscripsimus. » Alii : « Hanc jam olim tenuimus fidem : hanc tenemus ; in hac baptizati sumus, in hac baptizamus. » Alii et magna pars : « Cum viderem, cum sentirem, cum deprehenderem, cum invenirem consentire, subscripsi. » Alii : [39] « Persuasus, instructus, certior factus quod omnia consentirent, subscripsi. » Multi exponunt difficultates suas, plerasque ex lingua peregrina ortas, alias ex rebus ipsis, et audisse quidem epistolam, « et in plurimis recte habentem comperisse : aliqua verba obstitisse, quæ partitionem aliquam in Christi persona demonstrare viderentur.⁶ » Addunt à Paschasino et Legatis doctos esse, « quod nulla partitio esset, sed unus Christus : Ideo , inquiunt, consensimus et subscripsimus. » Alii, enarratis iis quæ Paschasinus et Lucentius dixerant, sic concludunt : « Per hoc nobis satisfactum est, et per omnia consonare æstimantes sanctis Patribus, consensimus et subscripsimus. » Quo Ioco illyriciani Episcopi et alii, qui ante illud examen epistolæ acclamaverant, iterum clamant : « Eadem omnes dicimus et his consentimus », ut profecto et in ipsa synodo, et ante synodum, ita consensisse constet ; quòd, re considerata, convenire omnia cum Patribus æstimarent, judicarent, persuasi essent, et communem omnium ac singulorum fidem à Leone expositam esse intelligerent.

Hæc quidem Chalcedone gesta sunt ; sed et ante Chalcedonensem Synodum, Galli nostri, habita in Galliis synodo, de recipienda Leonis epistola, sic ad ipsum Leonem scripserunt : « Multi in ea (Leonis ad Flavianum epistola scilicet) gaudentes pariter et exultantes, recognoverunt fidei suæ sensum, et ita se semper ex paterna traditione tenuisse, ut vester Apostolatus exposuit, jure lætantur- Nonnulli sollicitiores facti Beatitudinis vestræ admonitione percepta, modis omnibus se gratulantur instructos, datamque sibi occasionem gaudent, qua libere et fiducialiter, suffragante etiam apostolicæ Sedis auctoritate, eloquantur, et asserat unusquisque quod credit.⁷ »

Congruunt Itali, auctore Eusebio, Mediolanensi Episcopo : « Claruit eam (Leonis ad Flavianum epistolam) plena fidei simplicitate fulgere, prophetarum etiam assertionibus, evangelicis auctoritatibus, et apostolicæ doctrinæ testimoniis radiare, omnibusque sensibus convenire, quos sanctus Ambrosius de Incarnationis [40] dominicae mysterio, suis libris, Spiritu sancto excitatus inseruit. Et quia omnia, majorum fidei nobis antiquitus traditæ, conveniunt, placuit omnibus, qui impie de Incarnationis dominicae sacramento sentiant, suo etiam consensu, auctoritatis vestræ sententia,⁸ damnatione congrua persequendos.⁹ » En auctoritatis sententia in romano Pontifice ; en episcoporum cum Romano Pontifice auctore consensus, isque explorata veritate præstitus. Sic probabant, sic subscribebant, sic epistolam communis fidei sensibus congruentem, talemque à se repertam atque judicatam ubique valere conjunctis cum apostolica Sede sententiis decernebant ; quæ mirifice consentiunt iis, quæ modo in Patrum chalcedonensium sententiis legimus.

Hoc est illud examen epistolæ Leonis Chalcedone synodicè factum et in gesta relatum ; quo demum facto, epistola jam ut certissima ac perfectissima, nec amplius retractanda fidei regula proponitur . En quod irretractabile, seu mavis, irreformabile Leo censuit ; quod quidem cum illo et cum chalcedonensibus Patribus censuisse nemini fraudi esse potest. Ab apostolica Sede forma perfertur, sed quæ judicio, eoque libero, recipi debeat : et episcopi singuli, ita summo inferiores, ut de ejus quoque decreto universi judicent .¹⁰

Neque aliter intelligebant dubitationem omnem tolli potuisse. Ecce enim Imperator, peracta demum synodo, sic edicit : « Cesset igitur jam profana contentio : nam vere impius atque sacrilegus est, qui post lot sacerdotum sententiam, opinioni suæ aliquid tractandum reliquit.¹¹ »

Exinde omnem de religione prohibet disputationem. « Nam, inquit, injuriam facit judicio religiosissimae synodi, si quis semel [41] judicata ac recte disposita revolvere et publice disputare contendit . »

En in Eutychetis condemnatione ordo ecclesiasticorum judiciorum circa fidei quæstiones. Nempe is à proprio episcopo Flaviano judicatur, à sancto Leone Papa causa recognoscitur, retractatur, Sedis apostolicæ definitione deciditur ; post eam definitionem, Patrum seu episcoporum in concilio generali examen, inquisitio, judicium sequitur ; post approbatam Patrum judicio definitionem, jam nullus dubitationi aut disputationi locus.

Neque aliter Leo : « Nullum jam excusationis refugium de ignorantia, vel de intelligentiæ difficultate conceditur ; cum sexcentorum fere fratrum, coepiscoporumque nostrorum synodus congregata, nullam artem ratiocinandi, nullum eloquium disserendi contra fundamentum fidei divinitus inspiratæ permiserit : quoniam adnuentibus per auxilium Dei fratribus et vicariis nostris..., non solum sacerdotibus Christi, sed etiam principibus et potestatibus christianis, cunctisque clericis, plebibus, ordinibus, plene atque evidenter apparuit, hanc esse vere apostolicam fidem..., quam sinceram et ab omni fæce totius erroris alienam, sicut accepimus, prædicamus, et, universo jam mundo consentiente, defendimus.¹² »

Sic summum jam et indeclinabile decreto apostolico robur accedit, posteaquam universali inquisitione, examinatione, discussione, atque exinde consensu ac testimonio roboratur.

Footnotes

1. Conc. Chald., act. ii, col. 337, 344, 368, 369. ↩

2. Hic agebatur non de receptione Epistolæ S. Leonis, sed unice de restitutione episcoporum, in Latrocinio Ephesiuo prævaricatorum, ad Synodum et ad Ecclesias, Huc referri Clericorum Constantinopolitorum clamores, recto notat Muzzarellus, ubi supra, p. 96. Vid. tom. IV Conc., col. 369. (Edit. Versal.) ↩

3. Nicænorum. ↩

4. Constantinopolitanorum. ↩

5. Ibid., col. 369 et seq. ↩

6. Conc. Chald., act. ii, col. 491. ↩

7. Ep. Episc. Gallor. ad Leon., tom. I Conc. Gall., p. 93 ; tom. III Conc. Labb., col. 1329 ; et inter Leon. Epist., post Epist. lxxvi, al. xcviii. ↩

8. Observat Muzzarellus hic omissam esse vocem præcedente , ex oscitatione, ut putat, editorum ; nam in textu legitur, auctoritatis vestræ præcedente sententia. Insuper plura citat Epistolarum quorumdam Galliæ Antistitum, necnon Eusebii Mediolanensis fragmenta, « quæ (ipsius verba sunt) cum diligentiam Bos » suetii forte effugerent, à nobis solerter collecta, aliquid exhibent, quod ejus » etiam admirationem excitasset. » Adi opus jam laudatum, tom. ii , p. 88 ; vel tom . III Conc., col. 1334, 1335, 1435. (Edit. Versal.) ↩

9. Epist. Synod. Euseb. Mediol. Episcop. et Episcop. Ital., tom. III Conc., col. 1134 ; et inter Leon, Epist. post Epist. lxxvii, al. lii. ↩

10. Vid. Dissert. prœv., n. lxi ; Leon. Ep. ad Theodor., xciii, al. lxiii. ↩

11. Conc. Chal., part. iii, c. iii, col. 840. ↩

12. Epist. Leon. ad Episc. Gall. lxxvii, al. lii. ↩