Psalmus XLVIII. Moralis

PSALMUS XLVIII. MORALIS.

Vanitatem divitiarum, mortis inevitabili necessitate, vitæque futuræ spe, demonstrat, adversus eos qui divitiis superbiunt ; vers. 7. Obscurissimus Psalmus, atque ideo instar ænigmatis propositus ; vers, 5 : cujus eruto sensu, doctrina fit gratior, lucis instar emergentis e tenebris.

VERSIO VULGATA.

1. In finem, filiis Core Psalmus.

2. Audite hæc, omnes gentes : auribus percipite, omnes qui habitatis orbem :

3. Quique terrigenæ, et filii hominum : simul in unum dives et pauper.

4. Os meum loquetur sapientiam : et meditatio cordis mei prudentiam.

5. Inclinabo in parabolam aurem meam : aperiam in psalterio propositionem meam.

6. Cur timebo in die mala ? iniquitas calcanei mei circumdabit me. VERSIO S. HIERONYMI.

Victori, filiorum Core Psalmus (a) .

Audite hæc, omnes populi ; auribus percipite, universi habitatores occidentis (b) .

Tam filii Adam, quam filii singulorum ; simul dives et pauper.

Os meum loquetur sapientias, et meditatio cordis mei prudentiae.

Inclinabo (c) ad parabolam aurem meam ; aperiam in cithara ænigma meum.

Quare timebo in diebus mali ? iniquitas calcanei mei circumdabit me ? 2. Audite. Magna locuturus, attentum auditorem facit. Omnes gentes... Omnes homines convocat, communem omnium de divitiis errorem damnaturus ; rursus autem attentos facit, dicturus enim est tanto cœtu digna.

3. Terrigenae : Hebr. filii hominis, ut se Christus vocabat : plebeii. Filii hominum : Hebr. filii viri, nobiles. Dives et pauper : quasi diceret, utrosque docturus sum.

4. In parabolam... in psalterio propositionem... Hier. in cithara ænigma meum, ex antiquis moribus ; sic enim Job assumit parabolam, xxvii, 1, etc. Sed et regina Saba venit tentare Salomonem in ænigmatibus, III Reg., x, 1, et hoc pertinet ad conciliandam auditorum attentionem.

5. Cur timebo in die mala ? Hier. in diebus mali, mortis scilicet. Iniquitas calcanei mei... finis mei seu mortis ; quod pedes extrema sint pars corporis, ut

(a) Var. : Canticum, — (b) [ Hebr. orbis.] — (c) [ AI. inclino.]

7. Qui confidunt in virtute sua : et in multitudine divitiarum suarum : gloriantur.

8. Frater non redimit, redimet homo : non dabit Deo placationem suam.

9. Et pretium redemptionis animæ suæ, et laborabit in æternum, 10. et vivet adhuc in finem.

10. Non videbit interitum, cum viderit sapientes morientes : simul insipiens et stultus peribunt.

Et relinquent alienis divitias suas : 12. et sepulcra eorum domus illorum in æternum. Qui fiduciam habent in fortitudine sua, et in multitudine divitiarum suarum superbiunt.

Fratrem redimens, non redimet vir ; nec dabit Deo propitiationem pro eo.

Neque (a) pretium redemptionis animæ eorum ; sed quiescet in sæcula (b) , et vivet ultra in sempiternum.

Et non videbit interitum, cum viderit sapientes morientes ; simul insipiens et indoctus peribunt, et derelinquent alienis divitias suas.

Interiora sua domus (c) suas in sæculo, tabernacula sua in generatione et generatione ; voca- mors totius vitæ : quo fere sensu dicimus a capite ad calcem,. ab initio ad finem. Iniquitas autem mortis hic dicitur, memoria flagitiorum ac scelerum ; sensusque est : Cur, quærendo divitias, id agam, ut amaram mihi mortem arcessam, vel ipsarum desiderio, vel conscientia scelerum quibus paratæ sunt ? Quo mihi divitiæ, si is earum fructus, ut tristius peream : sic Eccli., xli, 1 : Ο mors, quam amara est memoria tua homini pacem habenti in divitiis suis I unde sequitur :

7. Qui confidunt... supple : illi timeant mortem, qui reponunt fiduciam : in virtute sua : in opibus.

8. Frater non redimit... redimet homo : supple : non ; ex consuetudine sermonis hebraici : non redimit frater ; non homo quivis. Clarius apud Hier. : Fratrem redimens, non redimet vir : nemo fratrem a morte redimet. Non dabit Deo placationem suam : propitiationem pro eo ; nullo sacrificio liberabit quis ægrotum ac moriturum, non frater, quantumvis pius, ac potens ; non alius quivis hominum.

9. Et pretium redemptionis... suppl. nemo dabit ; at Hebr. aliter : Pretiosa est redemptio animæ ipsorum, id est, pretiosior quam ut homo id præstare possit. Hinc inutilitas divitiarum, quod hominis morientis salutem nemo a Deo ullo pretio redimat. Laborabit in æternum : homo scilicet : vanus et cassus labor mortem deprecantis. At Hier. quiescet in sæcula, seu quod idem, Hebr. cessabit, desinet : hoc est, homo quantumvis opulentus, necessario deficiet : mors inevitabilis.

10 et 11. Et vivet adhuc in finem : [11.] Non videbit interitum... Ironice, quasi diceret : An putabit se perpetuo victurum, [11.] et non visurum interitum, cum viderit sapientes morientes, et commune omnium fatum ? Quatuor postremos versus ad Christum Patres referunt, ut sensus sit : Nemo purus homo fratrem redimit, sed tantum ille homo qui etiam Deus est. Memorant etiam interpretes R. Mosen Hazardan, qui verba hæc vers. 9 et 10, Desinet in sæculum et vivet in æternum, de rege Messia intelligit, qui pro redemptione fratrum mortuus, postea in æternum vivat, uti prædictum ab Isaia, cap. liii, 10.

(a) Var. : Et. — (b) Sæculo. — (c) Domos.

Tabernacula eorum in progenie, et progenie : vocaverunt nomina sua in terris suis.

13. Et homo, cum in honore esset, non intellexit : comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis.

14. Hæc via illorum scandalum ipsis : et postea in ore suo complacebunt.

15. Sicut oves in inferno positi sunt : mors depascet eos.

Et dominabuntur eorum justi in matutino : et auxilium eorum veterascet in inferno a gloria eorum.

16. Verumtamen Deus redimet animam meam de manu inferi, cum acceperit me.

17. Ne timueris cum dives factus fuerit homo : et cum multiplicata fuerit gloria domus ejus. verunt nominibus suis terras suas.

Et homo in honore non commorabitur, et similatus est jumentis (o) , et exæquatus est.

Hæc est via insipientiæ eorum, et post eos juxta os eorum current. Semper.

Quasi grex (ft) in inferno positi sunt ; mors pascet eos.

Et subjicient eos recti in matutino ; et figura eorum conteretur in inferno post habitaculum suum.

Verumtamen Deus redimet animam meam de manu inferni ; cum assumpserit me. Semper.

Nolite timere cum ditatus fuerit vir ; cum multiplicata fuerit gloria domus ejus. 12. Nomina sua... Hier. vocaverunt nominibus suis terras suas, quibus scilicet terris inhumantur, de iis enim agitur ; dicetur autem : Hoc est sepulcrum hujus et hujus : hoc unum supererit, nec quidquam reliqui præter sepulcrum, et inanem memoriam.

13. Non intellexit : non cogitat unde illi omne decus : at Hier. in honore non commorabitur. Comparatus est jumentis... Unus enim interitus hominis et iumentorum, Eccle., ni, 19. Quoad temporalia, nihil habet amplius, atque omnino instar jumenti est, nisi æterna meditetur.

14. Hæc via... scandalum ipsis : Hier. Hæc via insipientiæ eorum, hæc via illorum, belluarum more viventium, mera insipientia est. Et postea in ore suo... et post eos juxta eorum placita vivent. Tam ipsi quam ipsorum posteri hac fallacia divitiarum inescati, ad turpia et vana proruunt : secundum Vulgatam, hæc via, in qua tamen sibi placebunt, denique ipsis erit scandalo, offendiculo quo corruant, ut habetur vers. seq.

15. Dominabuntur... justi... superiores erunt, præstabunt. In matutino : statim post mortem apparebit, quantum divitibus impiis præstent justi, qui in Deo, non in rebus vanis confidunt. Auxilium eorum... opes quas auxilio sibi futuras sperabant. Veterascet in inferno, etiam in eorum sepulcris opes illæ obsolescent. A gloria eorum ; deleta et obliterata illa quoque gloria sepulcrali : planius Hier. Figura eorum conteretur, etc, etiam in sepulcro species eorum evanescet, postquam in illud translati sunt triste domicilium.

16. Verumtamen Deus.. Non divitiæ, inquit, sed unus Deus redimet animam meam : impiorum inanitate despecta, assurgit ad bonos in Deum sperantes, quorum Deus animam ab inferis redimit, cum a sepulcro assumptos ad vitam æternam transfert. Alioqui neque qui sperat in Domino plus reliquis haberet, neque præfationi responderet hujus psalmi doctrina.

(a) Var. : Assimilatus iumentis. — (b) Oves.

18. Quoniam cum interierit, non sumet omnia : neque descendet cum eo gloria ejus.

19. Quia anima ejus in vita ipsius benedicetur. · confitebitur tibi, cum benefeceris ei.

20. Introibit usque in progenies patrum suorum, et usque in æternum non videbit lumen.

21. Homo, cum in honore esset, non intellexit : comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis. Neque enim moriens tollet omnia ; nec descendet post eum gloria ejus.

Quia animæ suæ in vita sua benedicet ; laudabunt te, cum benefeceris (a) tibi.

Intrabit (b) usque ad generationem patrum suorum ; usque ad finem non videbunt lucem.

Homo cum in honore e^set, non intellexit ; comparatus est (c) jumentis, et silebitur. 19. Anima ejus... divitis impii : in vita ipsius benedicetur ; laudibus celebrabitur : confitebitur tibi , laudabit te. Jam ad ipsum divitem sermo convertitur, sensusque est : Ille assiduus ac putidus laudator et adulator tuus impense te laudabit, non tamen sincere, non veri studio, sed beneficiis illectus tuis. At Hier. aliter : Animæ suæ in vita sua benedicet ille dives, sibi blandietur, se beatum prædicabat : addit Hier : Laudabunt te, cum benefeceris tibi ; tibi plaudent cum tibi beatus videberis, teque unum prædicabunt tot opibus dignum, quod iis fruaris, tuoque genio indulgeas.

20. Introibit usque in progenies patrum... ibit ad patres, morietur ; phrasi usitati.

21. Homo, cum in honore : merito ergo a me dictum vers. 13, atque hic inculcatum, nescire hominem ibi vera gloria reponenda sit, atque omnino brutis esse simillimum.

(a) Var. : Bene fuerit. — (b) [ Al. intrabunt.] — (c) Comparavit se.