Skip to the text

Caput VII

Iterum attentio ad legem : sapientia, soror, amica ; quæ a mulierum avertat illecebris : earum fallaciæ, fictus amor, procacitas : esca libidinum, luxus, mollitias, odoramenta : hinc vincula, laquei, sagittæ, vulnus immedicabile, mors denique.

1 . Fili mi, custodi sermones meos, et præcepta mea reconde tibi. Fili,

  1. Serva mandata mea, et vives : et legem meam quasi pupillam oculi tui :

  2. Liga eam in digitis tuis, scribe illam in tabulis cordis tui.

  3. Dic sapientiæ : Soror mea es : et prudentiam voca amicam tuam.

  4. Ut custodiat te a muliere extranea, et ab aliena, quæ verba sua dulcia facit.

  5. De fenestra enim domus meæ per cancellos prospexi.

  6. Et video parvulos, considero vecordem juvenem,

  7. Qui transit per plateam juxta angulum, et prope viam domus illius ; graditur

  8. In obscuro, advesperascente die, in noctis tenebris, et caligine.

  9. Et ecce occurrit illi mulier ornatu meretricio, præparata ad capiendas animas : garrula et vaga,

  10. Liga eam : supra, vi, 21.

  11. Et video parvulos : imperitos, adolescentulos capere et capi quærentes : ut supra, cap. vi, 25, 26.

8-9. Qui transit.. Juxta angulum, et prope viam domus illius : meretricis : malæ rei sibi conscius, non adit recta domum infamem impudicitiis, sed transeuntis specie, prope et circa angulum obambulat ; tum nocte occidit flagitium.Unde sequitur : in obscuro : in noctis tenebris.

  1. Et ecce occurrit illi : cunctabundo et verecundo, mulier præparata : Hebr. custodita corde, astuta, instructa dolis ; ad capiendas animas, Septuag., quæ facit [470]

  2. Quietis impatiens, nec valens in domo consistere pedibus suis,

  3. Nunc foris, nunc in plateis, nunc juxta angulos insidians.

  4. Apprehensumque deosculatur juvenem, et procaci vultu blanditur, dicens :

  5. Victimas pro salute vovi, hodie reddidi vota mea :

  6. idcirco egressa sum in occursum tuum, desiderans te videre, et reperi.

  7. Intexui funibus lectulum meum, stravi tapetibus pictis ex Ægypto :

  8. Aspersi cubile meum myrrha, et aloe, et cinnamomo.

  9. Veni, inebriemur uberibus, et fruamur cupitis amplexibus, donec illucescat dies :

  10. Non est enim vir in domo sua, abiit via longissima.

  11. Sacculum pecuniæ secum tulit : in die plenæ lunae reversurus est in domum suam.

  12. Irretivit eum multis sermo-

juvenum avolare corda : deest in Hebr., sed suppletum ad hujus loci mentem, ut patebit vers. 22, 23 et seqq. Garrula : quod alii, tumultuosum : Aquila otiosam vertit ; Hieronymus ipse clamosam : infra ix, 13. Huic simillimae illæ a Paulo memoratæ adolescentiores viduæ, quæ primam, fidem irritam fecerunt ; simul autem et otiosæ discunt circuire domos ; non solum otiosæ, sed et verbosa et. curiosæ, loquentes quæ non oportet, 1 Tim. v, 11, 12 et seqq. Et vaga : Hebr. declinans, quod vagam et inquietam sonat ; Septuag. volatica.

  1. Quietis impatiens : deest Hebr. Videtur autem esse expositio præcedentis vocis, vaga : et congruit sequentibus : nec valens in domo consistere : quod otiosa, quod curiosa, quod garrula, ut Paulus dicebat.

12 Nunc foris : Hebr. in vico. Nunc in plateis, nunc in angulo : juxta omnem angulum ; Hebr. in omni. angiportu. Et hæc vagandi causa, quod ubique vertetur animas, novosque amatores conciliare studeat.

  1. Et procaci vultu blanditur : Hebr. obfirmata, facie dicit.

ii. Victimas pro salute vovi : victimas pacificas, festas ac lætas, e quibus solis licebat sacrum instituere epulum.

  1. Idcirco egressa sum in occursum tuum : ut participem te lætitiæ, et convivii facerem.

  2. Intexui funibus : stragulis emollivi : tesselatis stravi linteis, sive peristromalis : opere Ægyptio longe optimo ac pretiosissimo.

  3. Aspersi cubile... myrrha. Vide autem non modo blanditias et amplexus, verum etiam suffimenta, odores, opipara convivia, exquisitosque et exoticos ornatus omnino ad amatoria perimere « Quam foeda sunt, ait Tertullianus, sine quibus non potuit meretrix et prostituta describi : » (Lib. II De cultu fœmin, n. 12.)

  4. Inebriemur uberibus : sic fere antiqui interpretes : alia lectio, amoribus : quam nunc Hebræus habet, levissimi apicis mutatione. Inebriemur autem ebrietate pessima, sicut ait Propheta : Ebria non a vino, Isa. li, 21 : vino enim ebrii, postquam tantillum hesternam crapulam edormiverint, sani sunt : at ebrii amoribus ac voluptatibus, nec jam sui compotes, nullo more modoque furunt.

  5. Non est... vir in domo : ad tutas diuturnasque provocat libidines.

  6. Sacculum pecuniæ secum tulit : grande viaticum, in die plenæ lunæ : alii, in novilunio, ut Psalm. lxxx, vers. 4, stato die vel condicto ; solemniori forte cujus religione solebant reduci domum : ne subitum atque inopinum reditum metuas.

  7. Irretivit eum : 22. Statim... sequitur : 23. donec transfigat sagitta. Vide autem qua verborum et comparationum non modo elegantia, sed eliam vi ac pondere, omnia voluptatum avocamenta congerat : en vincula, en mortes : ad hæc cæcitatem atque amentiam ultro irruentis in ictus et immedicabiliter vulnerati : quo quid tetrius ?[471]

nibus, et blanditus labiorum protraxit illum.

  1. Statim eam sequitur, quasi bos ductus ad victimam, et quasi agnus lasciviens, et ignorans quod ad vincula stultus trahatur,

23 Donec transfigat sagitta jecur ejus. velut si avis festinet ad laqueum. et nescit quod de periculo animæ illius agitur.

  1. Nunc ergo, fili mi, audi me, et attende verbis oris mei,

  2. Ne abstrahatur in viis illius mens tua : neque decipiaris semitis ejus.

  3. Multos enim vulneratos dejecit, et fortissimi quique interfecti sunt ab ea.

27 Viæ inferi domus ejus, penetrantes in interiora mortis

  1. Multos enim dejecit : ad extremum deterret exemplis Fortissimi quique sic Samson, sic David, sic alii innumerabiles nec ipse Salomon sapientissimus mortalium, ac tam diligens monitor, declinavit ictus.

27 Penetrantes in interiora mortis descendentes ad penetralia mortis, ne te speres facile ex hoc barathro emersurum Penetralia autem mortis, servire cupiditatibus, et a peccato vinci, trahi, possideri, extincto mentio lumine, et conscientiæ sensu, ut jugum excutere, nec, si velis, possis, neque supersit aliud, quam illud Davidicum De necessitatibus meis erue me, Psalm. xxiv, 17. Vide etiam infra viii, 35, 36.

Chapter 8 of 133