Caput XV

Verba mitia et sapientia : aspera et stulta, i, 4 ; corripi bonum, 5, 10, 12, 32. domus justi stabilis : injusti, contra : impiorum victimæ : paupertas suo contenta, 15 et seq. ; piger sive iners, 19.

1. Responsio mollis frangit iram : sermo durus suscitat furorem.

2. Lingua sapientium ornat scientiam : os fatuorum ebullit stultitiam.

3. In omni loco oculi Domini contemplantur bonos et malos.

4. Lingua placabilis, lignum vitæ : quæ autem immoderata est, conteret spiritum.

5. Stultus irridet disciplinam patris sui : qui autem custodit increpationes, astutior fiet.

In abundanti justitia virtus maxima est : cogitationes autem impiorum eradicabuntur.

6. Domus justi plurima fortitudo : et in fructibus impii conturbatio.

7. Labia sapientium disseminabunt scientiam : cor stultorum dissimile erit.

8. Victimæ impiorum abominabiles Domino : vota justorum placabilia.

9. Abominatio est Domino via impii : qui sequitur justitiam, diligitur ab eo.

10. Doctrina mala deserenti viam vitæ : qui increpationes odit, morietur.

11. Infernus, et perditio coram Domino : quanto magis corda filiorum hominum ?

12. Non amat pestilens eum, qui se corripit, nec ad sapientes graditur.

13. Cor gaudens exhilarat faciem : in mœrore animi dejicitur spiritus.

14. Cor sapientis quærit doctrinam : et os stultorum pascitur imperitia.

15. Omnes dies pauperis, mali :

16. Lingua sapientium : vide 7.

17. In omni loco : junge cum 2.

18. In abundanti justitia virtus maxima est : deest Hebr., habent Septuag. 7. Disseminabunt scientiam : nec tantum solide, sed etiam ornate, ex vers. 2. Cor stultorum dissimile erit : non sic Hebr. 11. Infernus et perditio ; profunda terræ, loca abdita et invisa, mors ipsa. [487]

secura mens quasi juge convivium.

16. Melius est parum cum timore Domini, quam thesauri magni et insatiabiles.

17. Melius est vocari ad olera cum charitate, quam ad vitulum saginatum cum odio.

18. Vir iracundus provocat rixas : qui patiens est, mitigat suscitatas.

19. Iter pigrorum quasi sepes spinarum : via justorum absque offendiculo.

20. Filius sapiens lætificat patrem : et stultus homo despicit matrem suam.

21. Stultitia gaudium stulto : et vir prudens dirigit gressus suos.

22. Dissipantur cogitationes, ubi non est consilium : ubi vero sunt plures consiliarii, confirmantur.

23. Lætatur homo in sententia oris sui : et sermo opportunus est optimus.

24. Semita vitæ super eruditum, ut declinet de inferno novissimo.

25. Domum superborum demolietur Dominus : et firmos faciet terminos viduæ.

26. Abominatio Domini cogitationes malæ : et purus sermo pulcherrimus firmabitur ab eo.

27. Conturbat domum suam qui sectatur avaritiam : qui autem odit munera, vivet.

Per misericordiam et fidem purgantur peccata : per timorem autem Domini declinat omnis a malo.

28. Mens justi meditatur obedientiam : os impiorum redundat malis.

29. Longe est Dominus ab impiis : et orationes justorum exaudiet.

30. Lux oculorum lætificat animam : fama bona impinguat ossa.

31. Auris, quæ audit increpationes vitæ, in medio sapientium commorabitur.

32. Qui abjicit disciplinam, despicit animam suam : qui autem acquiescit increpationibus, possessor est cordis.

33. Timor Domini, disciplina sapientiæ : et gloriam præcedit humilitas.

34. Secura mens quasi juge convivium : laeta paupertas, licet misera videatur : junge sequentes duos versus.

35. Iter pigrorum quasi sepes spinarum : pigro omnia plena obstaculis, plana omnia sedulo.

36. Dissipantur cogitationes , ubi non est consilium : Hebr. secretum. Plures consulendi, sed clam ; neque indiscriminatim, hoc est, omnes de omnibus : sed quisque in ea re quam calleat.

37. Semita vitæ super eruditum : eruditus sive intelligens sursum habet viam vitæ. Ut declinet de inferno novissimo : Hebr. infimo, ad summa quæque erectus, devitat infima : sive etiam, mortem.

38. Purus sermo : castus, mundus : per se pulcherrimus, nec indiget eloquentiæ ornamentis. Firmabitur ab eo : deest Hebr.

39. Per misericordiam et fidem : deest Hebr., habent Septuag. Cyprianus profert, de Op. et Eleem. : « Misericordia et fide delicta purgantur. »

40. Mens justi meditatur obedientiam : Septuag. fidem ; Hebr. ad respondendum ; quod magis sequentibus congruit, ut sapientes, nec temere respondentes, a loquacibus secernantur.

41. Lux oculorum : ut lux oculis grata : ita fama animo. [488]