Caput XIX

Simplicitas in paupere : præceps, sive inconsideratus, 2 ; blasphemus, 3 ; divitiæ : testis falsus, 5, 9, 28 ; falsa amicitia : sui compos, 8 ; servi dominantes : vir patiens, 4 ; ira regis : ejusdem clementia : litigiosa mulier : uxor prudens, Dei donum : piger, 15, 24 ; eleemosyna : filius castigandus, sed moderate, 18 ; hominum varia consilia, 21 ; pœnæ utiles : parentes affligens : pœnæ improbis.

1 . Melior est pauper, qui ambulat in simplicitate sua, quam dives torquens labia sua, et insipiens.

2. Ubi non est scientia animæ, non est bonum : et qui festinus est pedibus offendet..

3. Stultitia hominis supplantat gressus ejus : et contra Deum fervet animo suo.

4. Divitiæ addunt amicos plurimos : a paupere autem et hi, quos habuit, separantur.

5. Testis falsus non erit impunitus : et qui mendacia loquitur, non effugiet.

6. Multi colunt personam potentis, et amici sunt dona tribuentis.

7. Fratres hominis pauperis oderunt eum : insuper et amici procul recesserunt ab eo.

Qui tantum verba sectatur, nihil habebit :

8. Qui autem possessor est mentis, diligit animam suam, et custos prudentiæ inveniet bona.

9. Falsus testis non erit impunitus : et qui loquitur mendacia, peribit.

10. Non decent stultum deliciae : nec servum dominari principibus.

11. Doctrina viri per patientiam noscitur : et gloria ejus est iniqua prætergredi.

12. Sicut fremitus leonis, ita et regis ira : et sicut ros super herbam, ita et hilaritas ejus.

13. Dolor patris filius stultus : et tecta jugiter perstillantia, litigiosa mulier.

14. Domus et divitiæ dantur a parentibus : a Domino autem proprie uxor prudens.

15. Pigredo immittit soporem, et anima dissoluta esuriet.

16. Qui custodit mandatum, custodit animam suam : qui autem negligit viam suam, mortificabitur.

17. Fœneratur Domino qui miseretur pauperis : et vicissitudinem suam reddet ei.

18. Erudi filium tuum, ne despe-

19. Quam dives torquens labia sua : Hebr. quam perversus labiis.

20. Fervet : irascitur, culpasque suas Deo imputat.

5 et 9. Testis falsus : idem, excepto ultimo vocabulo.

6. Multi : intellige, plures, turbam, vulgus ipsum.

7. Qui... possessor est mentis : bonæ scilicet, vel simpliciter, sui compos.

8. Non decent stultum deliciæ : non competit illi delectatio, quippe improvido, et per mentis vitium inquieto.

9. Doctrina viri per patientiam noscitur : Hebr. iram prolongat, seu patientem facit. Et gloria ejus est iniqua prætergredi : id est, injurias negligere.

10. Tecta jugiter : vide xxi, 9.

11. Mortificabitur : morte afficietur.

12. Ne desperes : Hebr. quia adhuc spes est. Ad interfectionem : alii ex Hebr., [495]

res : ad interfectionem autem ejus ne ponas animam tuam.

19. Qui impatiens est sustinebit damnum : et cum rapuerit, aliud apponet.

20. Audi consilium, et suscipe disciplinam, ut sis sapiens in novissimis tuis.

21. Multæ cogitationes in corde viri : voluntas autem Domini permanebit.

22. Homo indigens misericors est : et melior est pauper, quam vir mendax.

23. Timor Domini ad vitam : et in plenitudine commorabitur, absque visitatione pessima.

24. Abscondit piger manum suam sub ascella, nec ad os suum applicat eam.

25. Pestilente flagellato stultus sapientior erit : si autem corripueris sapientem, intelligat disciplinam.

26. Qui affligit patrem, et fugat matrem, ignominiosus est et infelix.

27. Non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiæ.

28. Testis iniquus deridet judicium : et os impiorum devorat iniquitatem.

29. Parata sunt derisoribus judicia : et mallei percutientes stultorum corporibus.

ad strepitum, ad clamorem ejus. Ne ponas animam tuam, ne te falsa teneat misericordia. Septuag. Erudi filium tuum, sic enim erit bonæ spei : ad contumeliam autem ne efferaris animo tuo ; quo sensu Paulus : Patres, nolite ad indignationem provocare filios vestro, ut non pusillo animo fiant, Coloss., iii, 21.

19. Qui impatiens est : iracundus, præceps, sustinet pœnam ; et cum rapuerit : Hebr. cum eripueris (ab incommodo scilicet) etiam addes, supple, alia incommoda, alias culpas : in pejus enim ruet.

20. Multæ cogitationes : varia et incerta consilia.

21. Homo indigens, misericors est : inopiæ incommoda per experientiam doctus : quo recidit illud hebraicum : Desiderium (indigentia) viri, misericordia ejus ; misericordem eum et ad beneficentiam propensum efficit.

22. Timor Domini... et in plenitudine commorabitur : Hebr. et satur habitabit, nec visitabit eum malum.

23. Pestilente flagellato : Hebr. derisorem si castigaveris, imperitus (quoque) cautior fiet.

24. Qui affligit patrem : Hebr. spoliat.

25. Non cesses, fili : Hebr. cessa, fili, et ignorabis, quasi comminando : idem sensus.

26. Et mallei percutientes : Hebr. percussiones, verbera.