Caput XVII. De miraculo ut est credi bilitatis motivum

Art. I. — De notione mtractili. Art II. — De possibiKtate miraculi. Arl, III.— De discernibilitate miraculi. Art, IV. — De vi probativa miracnli.

De Notione Miraculi.

I. Deftnitio nominalis. — II. Notio catholica miraculi. —III, Notioncs hoterodoxae miraculi. — IV. Ex-pUcatto theologica catholicae ootionis miraculi. — V. Divisio miraculL

§ I. Defmitio nominalis. — Haec definitio nominalis manifestattir ex etymologia, ut facit S. Thomas i.a q, 105, a 7 :

Nomen miraculi a<l admiratione sumitur. Admiratio atitem consurgit, cum cffcctus sunt mmifesti, et causa occulta ; sicut aliquis admiratur, cum videt ccJipsim solis et ignorat causam, nt dicitur io Metaph., I. I, c. 2. Potest autem causa effectua ali~ cuius apparcntis aiicui esse nota, quae tamen est aliis incogrita. Unde aJiquid est mirum uni, quod non est mirum aliis; sicut cciipsim solis miratur rusticus, non autem astrologus, Miraculum antem dicitur, quasi admvratione plennm, quod scilicet habct causam simMiciier et ommhu? occnltam. Haec autem est Deus. Unde iila rjuae a Deo fiunt causas nobis notas, miracula dicuntur *. Ut hic notat Caietanus, est igitur « differentia inter tnirum ct miraculum : quia illuil dioitur ex partc, scilicct icspectu huius ; boc non nisi ex toto. scil.cet respcctu omnium. — Conscquentia probatur : quia Deus est causa simplicitcr occulta. Unde per causas mbis notas S. Thomas idem int^ndtt in conclusione, quod per causas secundas, scu natttralcs, m t itulo articuli ».

Hoc fusius explicatur in de Potentia, q. VI, a. 2, et in C. Gentcs, i. III, c, 101 similiter concluditur ; « JUa igitur proprie miracula dicenda simtquae divinitus fiuntpraeter ordinem communiter obseryatum iri reb~u$ ».

Haec notio haberi potest instar dcfmitionis nominis, indiget enim explicatione, addita I.a q. 110, a. 4, ut philosophicc determinetnr quid http://www

De notione miraculi sit dicere praeter ordincm communitcr scrvatum, ac ut mclius appareat m quo differt miraculum et a factis naturalibus extraordinariis, et a praestigns, et a factis divinis providentialibus sed 11011 miraculosis. Haec omnia iam distingmmtur a sensu communi, sed ratio philosopmca distinctionis radicem ostenderc debet.

§ II* Notio catholica miraculi, ut est credibiiitatis motivum. — Loncihum \aticanum (Denz. 1790) determinat quid sit miraculum, dum dicit « Ut nilulominus fidei nostrae obsequium rationi consentancum esset, voluit Beus cum internis Spiritus Sancti auxiliis externa jungi revelatioms suae argumenta, facta scilicet divina, atque imprimis miracula et prophetias, quae cum Dei omnipotentiam et infmitam scientiam hiculenter commonstrent, divinae revelationis signa sunt certissima et omnium intelligentiae accommodata ».

Secundum Concilium igitur, miraculum est jactum divinum luculenter Dei ommpoteittiam commonstrans. Ergo miracuium proprie dictum, iuxta Ecclesiam, debet esse supra vires totius naturae creatae et creabilis, etiam supra vires angelorum \ sic essentialiter differt a factis naturahbus extraordinariis et a praestigiis diabolicis, quae sunt simulacra miraculi. Distinguitur etiam a factis divinis ordinariis sicut a creatione quotidiana animarum, quae fit secundum consuetum ordinem et non potest esse signum revelationis,

In hac declaratione Concilii, miraculum distinguitur a prophetia, quia agitur de miraculo prout pertinet proprie ad ordinem physicum et non mtellectualem. Attamen prophetia exterius manifestata reducitur ad miraculum, seu ad miraculosam interventionem Dei in mundo, quae est sive m ordine physico, sive in ordine intellectuali aut morali.

§ III. Notiones heterodoxae miraculi. — Sunt duae notiones heterodoxae principales ut supra dictum est*. A. luxta priorem, quae ex determinismo procedit, miraculum est factum naturale extraordinanum nondum scientifice explicatum, quod sensus reiigiosus Deo tribuit tanquam orationis exauditionem. Ita plures protestantcs liberales.

B. luxta alteram, quae procedit e contra ex agnosticismo et contingentismo miraculum non est derogatio legibus naturae, sed derogatio nostro modo concipiendi ieges naturae. Ita plures modernistae 3, In

• Vacax^t, Etudes sur U Concile du Vatican, II, p, 4r, merito dicit : «Le Concilc supposft ^ue tous les miracles ont Dieu potir cause. II range en elTet les miraclcs par mi les faits divms, facta divina, U nJadmet p?s une notion plns large du miracle, introdmte par des apologistes modernes, et qui £tend la qualification" dc miraculcux aux fait* qui dep^ssent lcs forces de I' homme et des creatuies sensibles, par consequent aux mtcrvcntios des anges ct des demons dans notre univcrs, aussi bicn qu'aux intcrvcutions dc Dieu. Cette notion, imaginee dans le but d' fchapper a la difficulte qu on cprouvc pour distingner certains faits an^eliques ou diaboliques des faits divins, ne resout point en e!Tet cette dilficultc. Elie a cn outre l'inconvcnient de donner au mot miracle unc acception nouvelle; car ellc confond le miracuteux avec le merveilleux angelique et avec le merveilleuv diabolique. Vacant iHdcm citat inter apologetas modernos qui hanc notionem admiserunt : Lii Grand, Dissertatio de miracutis Qn Mignc,

C. nrsr compl, S. Scfrpturae, I."XXin, col. 11 'T^'Bm<Htt£~tt$ Vera relieione, z.z ed.' P 1°:%La HOOub, Tr. de Vc a relhionc).

J.aput VI, art. if n. III, t. I. H«terodo?:ar notioncs supernatttralitatis. ( [' *l"oau esposilioncm harum conccptionum j, hii ToNpUBnilo. Inlroditction & l ttudi' dn Mt-rwMtenx ft dn Miradt, 1016, (j, 86-J22. .jjo .r.

3. — Garwicov-Lagrange, De Revrtaliont (¥ol. 11").

catolicas.com

De valorre motivorum credibiJitatis utraque conceptione, miraculum non habet valoreni ontologicum, ut Dei sigillum, sed solum valorem symbolicum ad provocandum animum ad examen religionis et conformitatis eius cum aspirationibus nostris. Hae. cluae notiones, quae videntur ad invicem oppositae, acl naturalismum reducuntnr, ut statim explicandum est.

A. ITetevodowa notio viiraculi in detevminismo fnndata. — Determinismus sustinet omnia ex neccssitate provenire secundum determinatas Icges naJurae, ita ut Deus ipse non possit agcrc praeter Iegts physicas, sicnt agere nequit praeter Jeges mathematicas aut metaphysicas, Prionde Spixoza, qui post Cartesium voluit lcgesphysicas ad mathematicas reduccre1, negavit absolute possibilitatem miraculi : sicut Deus non potcst faecrc circulum qradratnm, ita nec mortuum resuscitare 2. Unde Spinoza non directe negat omnipotentiam sed libcrtatem Dei. Inxta ipsum, Dens opcrntur ad cxtra ex nccessitate naturae, idco semper eodern rnodo operatur, ut principium vitaJe in pl&nta. Hic crror evponitur iam et confutatur a S. Thoma, de Potcntia, q. 6, a. i.

Decstae admiserunt quidem distiactionem essentialem Dei a mundo, sed dixerunt : Deus non habet nisi voluntates gencrales quibus eonstituuntur leges mundi non vero voluntates particulares circa singnlaria, hoc esset indignum Providentiae divinae. Proinde miraculum uoii cst possibile, Ita etiam Averroistae medio aevo. Cf. S. Thomam, de Pot.f loc. eit.

Malebkanchius autem, ad soivendas obiectiones determinismi, dicit in quibusdam operibus suis : « miraculttm est efjectus depeudcns a tegibus generaiibus qttae nou siml nobis nattiraliier noiac, praesertim a legibus generalibus mundi spaitualis, secundum qnas angeli in niundum sensihilcni operantur *. Et Malcbranchius videtur adinittere pleraque miracula sic explicari posse 3, Attamen, iuxta ipsum, alia sunt miracula, ut mcamatio, quae superant vires angclorttm, et de his Joqui videtur, dum dlcit alibi : mimcula non dependent a legibus generaiibus scd a voluntate particulari Dci ct sic •listinguuntur a factis natttralibus J.

1 Cf. P. L. Michel, 0. P., Le Systeme de Spinoza au point dc vne de la logiquc tor~ melle. Revue Thomiste, Janv.

2 Spincza, Ethica, I. P, prop, 32 \ a VoJuntas non potest vocari causa libera, sed tantum necessaria ... (Nam) causam requirit, a qua cktcrminetur ». — Corollarium T Hmc seqmtur I. Dcum non opcrari cx libertate voJuntatis. - Fropos. 33 : * l^es nuJlo alio modo neque alio ordinc a Dco produci potueruntr quam productac sunt > Trac tohts llieoiogioo- PolUicus, c. VI, de Miraculis. « Lttges Katurae universales mcra sunt decreta Dei, quae ex necessitate et per;Wt:onc naturae divinae sequuntur. Si quid igitur m Natura contigcrct, ouod cins universalibus leKibus repugnaret, id dccrcto et intellectui et naturae diyinae necessario ctiarr. r 0 pti gna ret ... Natura denique fixum atqne lmmutabiJem ordinem s^rvat ; cx his clarissime sequitur vomen niiraculi non nssj respective ad hon\inum opiniones possc intcJJigi, ct rdtiit aliud significare, quam apiK, cuiits causam naturaiem exempio altcrius rei solitae expiicare von possumus vcl saltcm ipse non potest, qui miraculum scribit aut narrat». Jbidem Spinoza intendit l^robare hanc definitionem miracuti esse Sacrac Scripturae conformen-

3 Malkbranche, Entretiens $ut la Mdtaphysiqne, c, XII, n. XIII, in nota : • Par miradcs; 'entends les effets qui dipendeni des his gencrales qui m noits sottt foini vatmelkment connues». Iuxta Malcbranchium, sicut iiecundum Jcgcm unionis anim^cet corporis possumus retinere ia.pidem cadentem, similitcr ?ecundum leges gcneraJes ordinis su^ pcnoris (quem .vocat ordinem gratiae), angeli ct Christus possunt scbito morbum depelleic, quiti Dcus intervcniat vohmtate singnlari ; et haec facta dici possnnt miraculosa.

A.it cnim in Lil>ro Dc la Nature ct de ta griice, serni. I, a ig : « Ricn ne st: fait dans lc monde, qui nc prouv<; cB scntiment, quo THeu agii par dcs voJontcs gcuerales, Ai i'on cn c.vccptc sciilemtmt lcs mirattes; lcsqucls ncanmoins nc scraient point dcs http://www l^e notionc miraculi 35

Supernatnralitas vero etiam horum praccipuorum miracuJorum minnitur in doctrina MalebrancJiii, propter optimismi.m ahsolutum, iuxta qucm Dcus debebat rreare optinium muntIum ' sic °3rt™"- q«ac facta snnt, etiam Incarnatio ac omnia facta supeniatnralia cssent moraliter neccssaria.

I.EiBNiTZius etiam, propter optimismnm absolutum ct dcterminismum necessitatis moralis, minuit supernaturaJitatem miraculi. Dicit : - conversio aquae in vinum in Cana non videtitr superarc legcs ordinarias actionis angelorum ; alioquin si Deus immediaie intervenisset praeter legcs actionis omnium crcaturarum, hoc ipso ^?r^^^ totum cursum nmversi propter connexiomm omvAum coroormn inter se> vel debuisset miraculose hanc connexionem impedireni. Omnia entm, iuxta Leibnitzium, connectuntur, vi principii rationis suiHcicntis. Aftamen ibidem ait : aliqua magna miracula supcrant omncs vires creatas ; ita sirat Incarnatio et quaedamaJiac actioncs Dri quae constituunt miracuJa proprie dicta, imo mysteria. Haec tamen miracnJa, inxta Leibnitzium, sunt moraJiter necessarin, itaque eorum supernaturalitas et gratuita*; minuitur.

Eodem tempor* Houtijsvillk in tractatu gallico de Vcritatc reli^ionis christianae, proi)osuit novam dcfmitionem miraculi quam putavit nccessariam ad solutionem obiectionnm determinismi ; haec definitio non pauws tumultus inter philosoplios et miracles difierent des effects qu'on appelle naturcls, ? il 6tait vrai que Dieu agit ordmairement par des volont^s particulieres ; quisqueles miracles ne sont tels que parce rliL ^Vr" ^ <0Tl b3 l0is g^ralcsI ^iracles suPIx:sent ces lois

Contra Malebranchmm cf. Bbnedictum XIV, De servorum Dei beatificatione, 1. IV, t J.'J:l ^ ^em0nlt:£l.verat 1 a 1- 22> a- * 3 providentiam drvinam sese extcndere etiam xmmedxate ad smgularia, quamvis Deus habeat excutores suae pro^ videntiae. Item confutaverat optimismum absoJutum I.a q. r9i a. 3, q. 25, a.<et6

• iJL T TZ' ^ \ Theodi^ In> § H9 : « Si le changement de J-eau en vfn a Cana «ait un miracle du prem^er rang (depassant toute la force des creatures) Dieu hEF lV°lVG C°"rS de 1,univers^ a ^ 1« connexion des corps; ou bien il «rait eteoblige d empccher encore miraculeusement cette cormexion Ainsi mi^leTd^ndait plus qu'iJ ne parnit Itcm in suo operc Discours de Mitap/iysiguc Jed. T.est,enne, Paris, Akan u,o7), c. XVI, p. ^ ait : « II ne reste a present que d expliquer ccmment il est possible que Dieu ave quelquefois de I'jnfiuence sur ittrw DeS 0U .eS aUtfeS SubstanceR concours cxtraordinaire, puisquMJ semble quc nen ne leur peut arriver d^extraordinaiie, ni dc surnaturel, vu que tous leurs cvenemcnts nc sont que des suites de Icur nature. Mais il faut se souvenir de SJl J2US avons,d,t: ?-d«ssu8 * l'egard dcs miracles dans lJuniver9> qui sont tounrLvl k h universeJle de 1'ordre general, quoi qu'ils .wicnt au dessus desmaximes subaltcrnes. Et d'autant que toutc personne ou substance cst comme SHS! \ qiu csP"me le gran^f on peut dire de m^mc que cette actim exlraor-

IZTL subst(inc* «" ^se pas d>4trc miraculeuse, quoiqWctle soit comw-, » ^g6nCral de runivers en tant quMJ est exprjmc par Vessevce ou not™ f 1 r » ff CCUe *utstan^ C'est pourquoi, si nous comprenons dans notre na- Zl, ,? RCR^t 6 0XPri^ rien l«i smnaturel, car ellc s'etend a tont ». - itom p. 81, titulus cap, XXXT : « Dcs motifs de 1'electton, de la foi ptevue, dc la .cicnce moyenne, du decret absolu, ct que tout se r^dttit a la raison pourquoi Dieu a ciioj&i pour l existence une tellc fersonue possiUe, dontlanotion enlerme une ulle suite ae ■ graces et d actton hbres, ce qui fait cesscr tout d'un coup les difficultes^ luxtaLeibmtzium entm, cmma miracula, eveniunt. non quidcm sccundum necessitatcm mathe- ^ vnTT'^ voI?bf,t ^Pinoza, sed secundum necessitaUm maraLm {Discours de Mitapk T> 1 k 1UXta ipSum deterniil^ntur a priori per principium rationis stifficientis. ... "bertate sivc divina, sive Jutmana Leibniizius non retinct nisi nomen — Aliqnid s.mtJc mvenitui intcr propositiones damnatas A. ""Rimmi; i^ esr"" Kmot" quo Dcus se dtltgit etiam in crcaturis ct qni est ratto, qua se dctcrminat ad crean' citim, moratem neccssiiaicm constituit, quae in ente perfccftssimo scmpcr iuducit <rffectum ; humsinodi cnim nccessjfas tantummodo in pluribos entibus imncrfectis int«gram rclinquit iihejftatcm bilat«rulem Dendngcr 1908. impertcctis inte-.

.com

He valoro motivorum crcdibif itntis ln T ; " m,raCUhl CHeCU,S SCnSi,,i,es' «tupendos. vim hnmanam snperantes, qui « ^ ^™fe^s m&ilwm Ua ^ nuilo modo cornosci possit natnraiiter, sivo per experientiam, sive pcr rationcm ^ SS. * CmS*™tione*' Ita<l«e » «u,ctor decernit, miraoulum iure dici effeotum naturalem quatenm ex ordinc natur*e Seu legum motuum conscquitur super- «aturalem vero quatcnus per sola, naturae vircs non potcst ab Uomine pracvideri. Hanc op.moncm HouttevHIc probare conatus cst, tum quia Deus agit viis simplicissimis et ?encrah$Slmis, tum quia a nemine cognoscuntur omnes effectus possibilcs lcgum generalium communicationis motuum.

Pleriquc theologi in hanc sententiam iusurrexeniPt. rati ca destrui vim probativam miraculorumi. NonnuHi vcro, pracsertim increduli, eam amplexi sunt Hacr defimtio miraculi, ut supra diximus cum A, Vacant {op, cit., t. JE ; p. 4I) conciliari ncquit cum definitione quae invcnitur in Concilio Vaticano ; si cnim miracuJum oc^ cuIEe producitur naturaliter secundum ieges motus ct virtnte propria angelorum, non luculenter commonstrat omnipotentiam divinam,

Denique multi protcstantes Jibcraies reiiciunt traditionaiem notionem miraculi propter detcrminismum iegum naturae ; * pro illis mhvculum est eventm naturalis exiraordmamts, nondum a scientia expiicatus, quem sensus religiosus Deo trihncre potesi tanynam orationis exanditionem , Unde idem factum pro scientia est naturale id est secundum ignotas Iegcs naturae, et pro scnsu relitposo est miracuhim, tanquam effectus bencvolentiae divinae. Ita Schleiermacher, Kitsehl, Sabatiet *, Iesus et apostoli, addit

1 Valct contra JioutteviHe quod dicitur contra Malebranchium a Denedicto XIV tnde BeaUficaUone SS„ Dei, 1. IVj c. n. 8 : - Docnit MalcbrancMus in quo cumque miracuJo vetens kgJS non angeJos divinac, sed Deum potius an*elicae voluntatis tu.sse cxecutorem ita ut non particulaH voiuntate. ullum ex dictis miraculis vo- ^t^^^V^J^^ faciendi scilicct quidquid angeli voluissent, Sed hae" l^l^J™^ PenCUlOSa fundltUS ~ fuit * <li-rtatione; Co-

• A. Sabatier, Esquiss» j' une Philosophic de ta Reiigion, r, t, c. * du MiracJe p. 83: ^ La v6rite Cest qu a V hemc presente, la regui.rit^ grand ose l't ^uveraine siderer, commc essentiellement religieux, J'acte de Ies contempler, Ue les c6Iebrer et de nous y soumcttre . La theoric scolastique (du miracJe) est morte dans VeLTt des theologlens qul la voudraicnt encore retenir , Statim antea p. °, SataSe Xoue' ^leilM tTS' ^™* t ^™™' ^ q»'^um tcmoigangu histort que, recueilij 1 dans le passe\ ne pourrait jamais avoir asse^ d'autoritc s' ii ife^t mi'un piMOt aif d%n dt$ Ummus tt Hts histnnens qtu dt la. comtances dcs his du monde Ba-

2tZ t JSlft .St ? aCe,r !l" p',int * vue PWlcwphique, ils rationali^rcnt tcllc ment le iniracle. qu cn 1'expliquant pour le fnirc admcttre, iis n-aboutiss«icnt <iu™ lc nier *

Item J[,lt:s SlklOH , Religion naiureile, 2e 6d. p. aflj . *zJT, bf Uer' P" 901 ydmittit . -volutionismum ascendentem sccundum qucm

-lf-7l ""-^"r^" CO'ltra PrinciJ)ium causalitatis ot contradictionb, ct rciicit poss.bihtatam nuracuh, propter constantiam legum natorac, ac si lcges natura^ csscnt mrracuh m. Djcjt en,m p. 90 : « le pius nc peut sortir du moins, dit 1'ccole et V6co\e «.ssns doute raison en bgique abstraitc. Mais la rOalitc sc moque de ]f M?ui «2 nous montrc partotit Je triomphe dc l>Xione coatraire» logique. £Ue

&(isirmac iibk d^finit miraculum quodlibct plvimwmenon qnod Infinito scnhis reiigiosus iibonbit 1-st definivio merc ■subiectiva/scilicet rclativa ad nostnim co^ http://www.

De notionc miraculi ^7

«abaticr, msxime habucrunt hanc pietstem et fidnciam in Deum, quae in factis cxtraordmariis et ordinariis manifestationcm Providentiae agnoscit j poterant ouidcm simul haberc notiones scieutiticas imperfcctas vcJ crroneas de modo secundum qucm Deus in naturam operatur, sed conceptio rcligiosa Christi non est necessario connexa cum jst.s ideis .mpcrfectis et rostrac scientiae hodiernne accommodari potest

Haec dc/initio miraculi est aperta negatio supcrnaturalitatis eius, de ilJo non retinet sigmficationem nominis sed soium nomen, flatum vocis. Nnllum aliud fundamentuin habet quam negutionem possibilitatis miraculi. - Sk definitum, miraculum non gaudet valore ontologico. ut Dci sigilhtm, ad revelationem ccrtissime confirmandam sed solum ttt&ra symbotuo, ad provocandum animum ad cxamen religionis ct confirmitat.s eius cum aspirationibus ct esigentiis rostrae naturae; imo hic valor symboncus miraciili non potest percipi nisi a fide religiosa iam cxistente K

B. Heto odoxa iwtlo mtr«cMi in agnosticismo eJ. contimjmti^m fumluitt, ~ In fme saeculi XJX plures philosophi* et physici », sequentr-s vias agnosiicismi Kantiaui. ostenderunt exagKerat«ones determinismi, et in oppositum excessum,

Sudt.^1" 1 h,Xla eUm '°eniti° miraCuli Pra^upponif fidem, non ad b^ln^ni,^^ mi™c?la sunt e^raordinarii Tlvcntus( quatenus tarquam divinae thJ « v , i f . ?0SSU,,t: Ua Ut unum sit naturale quoad scientiam, et miratulum quoad fidem religiosam.

ouremenrrH^iP^r^^ 'T i rff * Htl¥^ P- 7 l - KMuit a sa srgnification E " «ijiPeuse et morale f le Jn.racle, pour Jesus, c'dtait . Vxattctt**t dc la nrierc », abs ractmn faite du mode phfnomenal suivant lequel cet exaucemcnt s'est prodiiit ie r^nn^? f T i.venftmcnt» ^traordinaires q„e pour nous app.endre a VeniZ f5 ^ J ?S 5 Plus°rdinilircs- L'enfant den'an«^ le pere accordcfsans que

« K W,v2 nS V°ieS qu.,,.ne Wturait comPrcnc,re Cetie confiance en J'amour et lui Z Ia P°"Va,t <itre accompagnee, dn«s l'esprit des apbtrcs cfc de Jesus

CHnn H ? sc,entl/'<3ue? in:parfaitcs ou enonees s«r lc modc d'apres Jequel ci^lr r° S,eXC1Ce daas 18 mtm- ^ n'pn ^ pas solidaire, et peut s'en

^iSrjJJf^ mCttre rn harmonie aVeC ies Vues f]c notre ^ience actuelle,

T !ta,t' dans 3 CSpnt de lcsus et des aJ'otres. en harmonic avcc Ja science

-fn— « c^ntemooi-ain^ Ua lflis^e.±L^ature^ii-nQu^^ dans leur constance souvernme, devicnnent immediatement, pour la piet6, l'expression ne ia voionte dc Dieu »,

™nY!J«TuCAL\™US; !!uL dtr" r' et dic*bat ^iracuia et prophetias non

Sriv.f?«fUc Cl°n ' ^ efflCaciter n,si Pro iJ,is i«terius acccpcrunt insoirationem pnvatam Spintus ^tncti.

2 Boutroux, La contingence des tois de la nature, p. 7i ; ,Les lois physiques et cbimiques les plus ^lementaires et Jes plus gene.ra]es .noncent des raoports entre des choses tclkment heterogcnes, qu'ii est impossible de dire que Je cons^.uent soit proportionncl k l anteccdent, et en resulte, a ce titre, comme Teflct r«sulte de la cause.

n y a J, . ^0liT POU8» des liaisons clonn^ts dans I cxp^rience et contingenles conima cHe. . . S U cn cst ainsi, le monde physiquc n'est pas imrnuabJp. La quantite d'action pnysiquc pcnt augmenter ou diiniimer dans 1'univers ou dans des nortions de l univers», 1 . 1.5O : » hn iui (eir Dieu) la puissancc ou tiherti est infinie ; elle est ta source de son exutence, qm de la sorte n est pas snjette a la contrairte dc la fatalite\ L'esscnce aivine, coetcrncllc h. la piussance, est la perfection actnclle. EHe est necessaire d'une utcesstie prat%quct cVst a dirc mCrite absolument d^Lre realis6c( et ne peut 6tre ellemcm.e que si ellc est rdalistc libnnicnt. . . Par cette doctrinc de la Jibcrt6 divine, la ^^»B«£!2Cfri:lcJa .hicraichiedcs formcs ct dcs lois generalcs du monde se louve cMpltquoc ... Hjc cst lihorlisir.u^ cl c ntin^entisnius immoderatus radiuditcr oppositus aecormtnfsmn Spinozae.

3 U. PoiNCAlt^, La Scien,,' ei l'H ypol/icsc. T.es prcmiers principcs de la mecaniqve, cmnrne lc pnnc.pc 0'iu-rtir, mni des hypothcses plausiblas, ««ggerdes par kfaits, mais q«i jic sonc pas cxpcn.ncnt:duueni d^monti ws. ni prouv6es a priori (p. 113-110).

.com

De valore motivorum credibilitatis qm vocatus cst contmgentismus, inciderunt Um naturas, iusta eos, non Simt eviden. ter uecessame sed contingentes, imo mquidem Probari fotest eas * fac-to fixas, stabihs esse:haec stabthias fiertinet solum ad nostrum modum subUcUvum concipiendi, ut ostendit Kantius, et est relativa, semper pcrficitur scientia et modificantur legcs

Ideoque miraculum non est evidenter irapossibiic, (scientia physica dicit id quod est, et non id quod est. pDssibilc vel impossibile) ; sed exceptio legibus raturae frequenter fit raturaliter et non constituit miracuium. Imo miraculum.; ut interventio Irbertatis diymae super omnes leges naturae, est pro nobis incognoscibile, non emm cognoscimus omnes leges rmturae, nee ohiectivitatem. extramentalem legum iam determmatarum, a fortiori cognitio nostra non potest discemereinterventionem immediatam m mundum ahcuius Causae quae transcendit omnino ordinem phaenomenalem ' ratio nostra phaenomenis includitur. Unde quoad nos miraculum non potest esse ucrogalio hgibus naiurae ut sunt in re, sed solum derogaiio legitus appareniibus frout subiective conciptuwui a nobis * (derogationis « aux apparences anthropomorphioues » ait Biondel « a wi ordre illusoire » dicit P. Laberthorniorej *.

Proinde valor ontologicus miraculinon potest scientifice et philosophice defendi, ut in miracuio appareat specialis interventio Dei ad rovelationis factum confirmandum et probandum. Miraculum habet sohim valorcm symbolicum, nobis scilicet manifestat Dei Pra«entiam in mundo, in. vita nostra, ac proinde provocat animum ad examen re- Iigmms, et praesertim ad considerationem cdnformitatis religionis cum exigentiis actioms nostrae, fmxhic valor symbolicus miraculi non potest percipi, nisi a mentibus iam moraliter consciis fiarum exigentiarum et dispositis ad agrrosccmdam Dei actionem in factis oxdinariis.

Quidam modernistac adhuc magis minuerunt vim miraculi. Dixerunt enim : seeundum nostrum modum concipiendi omoe phaenomenon supponit phacnomenon antecedens ; miraculum autem, ut concipittir a theologis scholasticis, esset phaenomenoo sine antecedente phaenomenali, scilicet esset contra legem vel principium causalitatis, et proinde quid incogitabile ; nam salt.m coguitio nostra subiectiva regitur a principio determinismi, et phaenomena condpiuntur ut successiva momenta evolutionis universalis ; phaenomenon igitur separatum sine conne*ione cum praecendentibus est inmtelligibile. — Ideoque miraculum admiUi nequil nisi existat aliqua kx miraculi, scilicet nisi ipveniatur phaenomenon antecedens ad quod^ sequitur generaliter miraculum. Istud autem phaenomenon existit et est fides religiosa vehemens quae producit miraculum v, g. sanationem extraordinariam, sicut ordinarie libertas nostra spiritualis movet

„n *^.}n^D,L' VAciim tx»93l P - 19 : ■ Les miracles m^mes, dont aucunc science nc peut dire qu ils sont impossibles, la science ne se prononcant qne sur le reel et non sur le possible, les miraclcs peuvent-ils etre autre chose qu'un deft a !a raison com mune, toujours prete a se cantonner dans ses contumes routinifres ? provocation qui elie auss. satisfart ou irrite les cours, selon qu'il y sont disposes. Ces coups brusques , n agissent qu autant qu on er. sai^it, non pas U msrvcillcuv sensibile, qu^est-ce1 que cela, mais h sens symbohqw. Et quel cst cc sens ? Nnl fait, quelque etrange deconcertant qu il soit n est impossible : Vidte de lois fixcs dans la nature n'esi qu>une idolechaque phenomfene est un raa sin^ulier ct une solution unique. A alier au fond des choses il ny arten de plus sans doute dms h miracie que dans le moindre des faits ordinaires * \ mais aussi li n'y a nen de moins dans le pius ordinairc des faits que le miracle * ' et voila le sens de ces brusqueries exceptionneiles qui provoquent la tdflevione dkes con- % ciustons plus gdndraies. . . Les miracles ne sont donc miraeuieux qn^u regard de ceux 4m sont deja prctes 4 reconnaltre l action divine dans ies evcncments ct les actes Les plus habituels s Ci. Bulletin de ia Socit'id francalse de Phihsophie, }uin 191 r, p. 144 Mars 1012 p. 14 i- Vide P. dk Ton^uedkc, p, 300-227, http://www

De notione miraculi membra nostri corporis. Miraculum igiiur est effectus extraordinarius fidci vchementis, ac exemplum singTiiare superioritatis spiritus supra materiam ; attamen simul est ef - fectus Dei, prout fides est Dei Propterea dicitur m Evangclio r «si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis monti huic : Transi hinc illuc, et transibit et nihil impossibiie erit vobis, Matth. XVII, 19 — et apud Marc. VI, 5 de Ghristo « Non poterat lbi, (hoc cst in patria sua} virtutem ullain facere, nisi paucos infirmos impositis manibus curavit, Et mirabatur propter incredulitatem eorum ». ' .

Addunt modernistae ; physice loqucndo, miraculum non est supra naturam, sed tanium supra nostram scientiam de naiura, Scicntia non potest illud affirmare, nec negare,. cst factum extraordinarium nondum expHcatum. Falsa miracula in ordine physico non sunt inferiora veris miraculis. sed non habent valorem religiosum, Vera miracula non possunt a falsis discerni nisi.per criteria moralia ac religiosa, quae sola fide seu experientia religiosa cognoscuntux. Proinde miraculum procedit a fide, cognoscitur a fide, et fidem confirmat, prout eius vitalitatem manifestat, sec. illud fructibus iudica^ tur arbor » * ,

Haec conceptio miraculi manifeste opponitur litterae Evangelii*, nec multum differt a notione proposita a protestantibus liberalibus v, g. a Sabatier. Unde hic contingentismus sicut determmismus reducit miracuium ad effectum naturalem extraordinarium, quem sensus reiigiosus tribuit Deo tanquam manifestationem benevolentiae divinae. Hae duae igitur conceptiones oppositae ad naturalismum reducuntur, Sed iam quodammodo sese mutuo confutant.

§1V. ExpHcatio theologica catholicae notionis miraculi.

luxta Concilmm Vaticanum, ut dictum est, miraculum est factum diymum luculenter Dei omnipotentiam commonstrans. Haec traditionahs notio miraculi sic expHcatur a S. Thoma 1» q. no, a 4 :

n , 1 Ita ^.".]rB R.OY* Annale$ & Phitosophie chreiienne ; Essai sur la notion du miracht uct . ioo7..bi le rairacle est une oeuvre purement physique et une sorte de phenomene absolu survenant cn plein milicu de la serie ph4nomenale sans relation avec les ph^no^ menes qui le precedent, il peut 6trc imagine, non pas vraiment pense «Le miraclc n est coacevable en tant quc phenomene — qu'en fonction du mofcelage, c'est a dire en fonction de certiirres formes dhcursives elaborees par 1'esprit bumain. . . Le miracle devient ihtelhgible, s il y a une loi du miracle, . r Affirmer qtiil est oossible. c'est tout simplement afhrmer que la foi n'cst pss seulement source de represcntations illusoiics an vraics, qu elle est force agissante, capable d^entrer en balance avec les forces physiques j».

3 s. Thomas, de Fotentia, q. 6. a. o. Virum operatia miraculi sit aitrtbucnda fidei, mamfestat quaenam sint, secundum Evangelium et sanam tbeologiam, relationos inter miraculum et fidem « Momines sancti miracula faciunt dupliciter, secundnm Gregoriura «1 .1 Dialog. c. XXX, scilicet oratione impetrando nt miracula divinitus fiant, et per potestatem. Utroque autem modo fides idoneum reddit hominem ad miracula facienda. lpsa anim merctur proprie ut oratio exaudiatur de mira^ulis faciendis (quod probatur muitip iciter) . . . Similiter autem per fidem homo maximc disponilur ut ex potestate miracula faciat. Primo <iuidem, quia sancti ex potestate miracula dicuntur facere, non quasi miraculorum principaies auctores, sed sicut divina instrumenta, imperium divinum cui natura obedit in rairaculis, quodaramodo ipsis rt bud naturalibus praesentantes guod autem divinnm vcrbum in n0bis habitet, est per fidem quae est quaedam parucipatio 111 n ,bis divinae veritatis ; unde per ipsam fidem homo disponitnr ad miracula tacienda , S. Thomas addit duas alias rationes. scilicet prout fides dat animae firrailatem et elevationem supjra sensibilia. Sed haec uolum dispositive praeparant ad miraculum patrandum.

icas.com

4° I>e valore motivorum credibilitatis

«Mjraculuni-proprie dicitur, cum aliqnid fifc praeter orrlinem naturae. Sed non sutficit ad rationem miracuh, si aliquid fiat praetwr ordinem naiurae alicuius particularis, quia sic cum aliquia proiieit lapidem sursum, oiiraculum faceret, cum hoc fit praeter ordinem nafcurae lapidis, Ex hoo ergo aliquid dicitur esse mitaculum qv.od sit prwttr ordinsm totius naturae creatne. hloc aulem non potest faecre nisi Devs ; qnia quidquid facit an£elus, vcl quaecumque alia creatura propria virtute, hoc fit secundum ordinem natnrae creatae, et sic non est miraculum. Unde relinquitur, quod solus Deus miracnla facere ppssit * — « Ad primum ergo dicendum, quod angeli aliqui dicuntnr miracula facere, vel quia ad eorum desiderium Deus miraeula facil ; akut et sancti homines dicuntur miracula fac^re ; vel quia aliquod ministerium exhibent iu miraculis quae fiunt ; sicut colligendo pulyeres in resurrectione communi, vel huiusmodi aliquid atjendo ».

Ideoque def initio non solum nominalis sed realis miraculi stricte dicti est, iuxta theologos catholicos, factum a Deo firoductum inmitndo, firaeter ordinem agendi totius naturae creatae, i° Dicitur jactum non autem doctrina ; imo ut sit signum, debet esse factum sensibileK

2° Dicitur a Deo firoductum, saltem ut a causa principali, non enim excluditur thaumaturgus, qui virtute Dei operatur, ut instrumentum.

3° Dicitur m mundo, non extra mundum.

4° Praeter ordinem nuturae, non vero praeter ordinationem Providentiae divinae, nam miraculum pendet a potentia Dei per sapientiam ordinata, sed extraordinaria8.

5° Praeter ordinem agendi totius naturae creatae ; non solum praeter ordinem agendi alicuius naturae creatae, secus proiicere lapidem sursum contra eius inciinationem esset miraculum. Et dicitur praeter ordinem agendi, non essendi, nam effectus miraculosus excedit effechve omnes vires creatas, sed non entitative omnes naturas creatas.. Sola gratia intrinsece -supernaturalis, quae est participatio quaedam formalis dvinae naturae, excedit ordinem essendi totius naturae creatae, Resurrectio autem corporalis reddit supematuraliter cadaveri vitam naturalem, non vero vitam supernaturalem.

Miraculum sic definitum distinguitur i° jactis naturalibus eiiam extraordtnariis, ut sunt fortuiti eventus, cui dicuntur fcrtuiti relative ad causas secundas, et non ad providentiam cui omnia subiacent 2° a firaestigns diabolicis, quae sunt miraculi simulacra, 30 a factis seu ef-

• Hinc miracula mere .-ipiritualia, ut visionem charismaticac ceteraque extraordmaria, de quibus ja theologia mvstica, aliis directe testimonium vel signum reve- •' Iatioiis mediatae esse neqnciint. Ipsi subiccto recipienti autem critcria rcvelatitmis '* immcdiatas csse possunt; in ^uantum ei talia.a Deo provenire ctim certitudine constat.

La q. 25, a. 5, ad im ; «Quia potentia inteiligitur ut exequens, voluntas autcm ut amperans, et intcllcctus ct sapieutia ut dirigens, quod attribuitur potentiae sccundum se consideratae. dicitur Deus possesectmdum poieniiam absolutam. TLl huiusmodi cst \ omne illud in quo potest salvari ratio entis/ Quod autem attribuitur potentiao;divinae \ \ secundum q„od exequitur impcrium voluntatis iustae, hoc dicitur Deus poWe fac^re ' de potenha ordinaia k Haec autem potentia ordiata dicitur vel ordinaria, prout ooe- 1 ratur secundum ordinem consuetum, vel cxhaovdinana, prout praeter ordinem statutum exercetur. — CT. I.ao q. 104, a. 3 ct 4 1 #Deus de potentia absoluta potest creaturas m nihduin redigere, sed hoc non facit neqm ordinarie vec miractdose », qnia deest mouvum huiusce annihilationis.

http://www.

De notione miraculi tH fectibus divinis ordinariis, ut sunt conservatio rerum in esse, praemof io, creatio quotidiana animarum, iustificatio impii; quae non est miraculum, sed flnis miraculorum 1 ; item miracuium distinguitur a factis ordinarus quae dicuntur firovidentialia, prout in illis-clarius manifestatur Providentia, v. g. secundum orationis exauditionem.

Corollaria. — I"- « Nihil potest dici miraculum ex comparatione potentiae diyinae, quia quodcumque factum divinae potentiae comparatam est minimum ... Sed dicitur aliquid mitaculum per comparationem&ad facultatem naturae qUam excedit » i.a q. 105, a. 8.

2ttm Etsi miraculum debeat esse sensibile tanquam signum, non solum fit praeter leges ordinis fihysici, sed potest esse praeter leges ordinis intellectualis aut moralis (prophetia, donum linguarum, miraculosa conversio S. Pauli) ; ut vero dicatiir miraculum et signum, debet saltem quodammodo manifestari exterius, alioquin non causaret admir^tionem (i.a q. 105, a. y, ad 3).

3um Quamvis miraculum proprie dictum excedat omnes vfres ioaturae creatae, imfirofirie seu latu sensu dicuntur miracula quaedam facta quae non.superant vires angelorum, et quae, consideratis circumstantns, tribuuntur bonis angelis aut Deo (v, g. quod aliquis sanctus ambulet super aquas, non superat omnes vires creatas ; propterea aliquis ut Simon magus potest virtute daemonis elevari in aerem^ E.

Broprietates miraculi. .— (Cl I.a q. 105, a. 7, ad 2 ; La Il.a q. 113, a. 10, de Potentia, q, 6f,a. 2).

i° miraculum dicitur arduum prout excedit facultatem naturae. 2° dicitur firaeter sfiem yel exigentiam naturae, nam natura non habet ad illud naturalem ordinem, sed obedientialem, prout scilicet lpsa obedit Deo ad recipiendum quidquid Deus voluerit. Non vero est supra spem gratiae, quae est ex fide, per quam credimus resurrectionem futuram.

3° dicitur insolitum, « non quia. frequenter non eveniat, sed quia est praeter naturalem consuetudinem » I.a 105, 7, ad 2.

4° miraculum non esi contra naturam, seu violentum, quidquid dicant naturalistae ; sed est secundum potentiam obedientialem naturae scilicet secundum primariaro aptitudinem qua quaelibet crcatura nata est obedire Deo ad accipiendum quidquid Deus voluerit, sicut brachium nostrum obedit nostrae voluntati (I.a q. 105, a. 6, ad 1

1 I a q, 105, a,7, ad im : « Creatio et iustificatio impii, etsi a solo Deo fiantr jmn tamcn, propne loqucndo, miraciila dicuntur ; quia non sunt nata fieri per alias causas, et ita contmgunt praeter ordinem naturae : cum haec ad ordinem naturae ncn pertmeaT:ta. — Ttem ].a Ilae q. nj, a. 10 : « Iustificatio impii quandoque est miraculosa, quandoque non. £t comniunis et consuetus cursus iustificaticnis, ut Deo movente inteiius animam, homo convertatur ad I^eum, primo quidem conversiciiem. imperfeota; ut ^ostmodum ad perfectam deveniat. . . Quandoque vero tam vehcmenter Deus ammara movet, ut statim quamdam periecticnem iustitiae asscquatur, sicut fuit p ccmvcT510m Pa"hadhibita etiam exterius miraculosa prcstratione, et ideo conversio Fauli, tanquam miraculosa in Ecclesia commemoratur celebriter » Ad : * Quaedam miraculosa opera, etsi sin.t minora quam iustificatio impii quantum ad^ bonum quod fit, sunt temen praetcr consuetum ordinem talium effectuum, et ideo plus habent de ra^ tione miraculi ■

2 Cf. Bknedictum XIV, De Strvorum Dei beaiificatioKe, t. IV, k IV, P. L c. I, ^1- ?, 8, cf, c, II, n. 8, io.

obrascatolicas.com

De valore motivorum credibilitntls et C. Gentes, 1, III, c. ioo). Unde miraculum non est contra leges naturae, non est violaiio legum naturae, eas quidem non destruit, sed eas pracsupponit et confirmat, ut exccptio confirmat regulam ; v. g. mortni naturaliter non resurgunt, haec lex ita vera est, ut solus Dcus possit supematuraliter resuscitare mortuos. Leges enim naturae, ut dicemus, sunt, hypotetice necessariae, scilicet supposito quod omnes et solae agunt causae naturales, in dehitis conditionibus,

50 miracula dicuntur signa quia manifestant aliquid supernaturale, scilicet vel originem divinam alicuius doctrinae, vel sanctitatem alicuius servi Dei. Il.a II. ae 178, 2.

6° dicuntur portenta vel prodigia, propter excellentiam. Ila. Il.ae

§ V. Divisio miraculi. — A. Haec divisio exponitur a S. Thoma I.a q. X05 a. 8, et sumitur secundum rationem formalem miraculi, scilicet per comparationem ad facultatem totius naturae creatae, quam superat* ; « Secundum quod magis excedit facultatem naturae, secundum hoc maius miracuium dicitur. Excedit autem aliquid facultatem naturae tripliciter. Uno modo quantum ad substantiam facti ; sicut quod duo corpora sint simul ; vcl quod sol retrocedat ; aut quod corpus humanum glorificetur ; quod nullo modo natura facere potest Et ista tenent sumrrmm gradum in miraculis. — Secundo aliquid excedit facultatem naturae, non quantum ad id, quod fit sed quantum ad id, in quo fit (qnantum ad subiectum in quo fit) : sicut resuscitatio mortuorum et illuminatio caecorum et similia. Potest enim natura causare vitam, sed non in mortuo ; et potest praestare visum, sed non caeco. Et haec tenent secundum locum in miracuhs. — Tertio modo excedit facultatem naturae quantum ad modum et ordinem faciendi. Sicut, cum aliquis subito per virtutem divinam a febre curatur absque curatione et consueto processu naturae in talibus ; et cum statim aer divina virtute in pluvias densatur absque naturalibus causis, sicut factum est ad preces Samuelis, et Eliae (Reg. 1. I, c. 12, 1. III, c. 18). Et huiusmodi tenent infimum locum in miraculis. QuaeKbet tamen horum habent diversos gradus, secundum quod diversimode excedunt facultatem naturae » l.

1 Hanc divisionem explicat Ferrariunsis, in coram. C. Gentes, 1. III, c. 101, ubi tiicit : * Circa marmitudinem miraculorum considerandum est, quod non est idem dicerc aliquid esse maius opus Dei altcro etus operc, et illud esse marus miraculum ; potest enim esse maius npus Dei et tamen erit minus miraculurn. Ham dicitur maius opus Dsi, quod est nobilius et excellentius, ct magis divinam virtutcm manif-stat; dicitur autcm ntaius miramlum quod magis ratiorem miraculi participal, quae consistit in hoc quod aliquid a Deo Ciat et quod in re sit aliquid es quo videacur quod ftliter fieri debeat. . . Sic dicimus crcationem universi et iustificationem impii, esse maiora opera ■jivina, quam sit sanatio subita alicuius a febrc, licet ista sanatio sit maius miraculum, utpote maijis de ratione miraculi habens, ut dicitur I.a II. ae q. 113, a. ad 1 ». Imtte non mirum est, si maius est miractilnm quod duo ccrpora sint simul in eodem loco quam resuscifatio mortuorum, nam primum cxccdit facultatem naturae quoad nubfitantiamfactiret secuiulum quoad subiectum in quo fit. Attamen resurrectio gloriosa, ut gtoriosa, e=st miraculum primi ordinis secundum Thomam. — Cl. etiam tirca hanc divisiorem, BENEDicrr XIV opns celebcrrimum dc Servorum Dei bcUijiaitiofte, t, IV, 1. IV. P. j, c. I. a. 7.

http://www

De possibilitate miraculi

Notanda est differeiUia intcr miramlttm quoad subitantiam, et sttpernaturale quad substaniiam, Miracukim quoad substantiam, v. g. quod corpus humanum glorificetur est solum supematurale quoad modum productionis suae, non vero supcrnaturalc quoad substantiam seu entitative ut giatia sanctificaos, Claritas corporis gloriosi supcrna^ turaiiter prodacitur sed est naturalis iquoad speciem, et naturalitcr ab oculo non glorioso vidcri potest » *. E contra gratia sanctiticans est supernaturalis quoad substautiam seu essentialiter, tanquam participatio formalis divinae naturae.

Qnde « quoad substantii m » in divisione miraculi accipitur ut siibdivisio ipsius supematuralis quoad modum seu effective. B c^ntra in divisione supernaturalitatis accipitur formaliter et intrinsece sccundum oppositiouem od supematurale quoad modum sen effective8.

B Aliter exprimitur miraculi divisio in de Potentia q. 6, a. 2, ad 3, b. Thomas in hoc Joco dicit miracula communiter dividi, prout sunt veJ $upra, vel contra, vel praeter naturam, Sed haec divisio quasi coincidit cum praecedenti ; supra naturam est praesertim quod illam superat quoad substantiam facti, contra naturam est quod est contra dispositionem naturalem subiecti in quo est, et praeter naturam est quod fit praeter modum consuetum.

In hac secunda divisionc * contra nriuram » accipitur improtrie nam, ut probat a Thomas in C. Gentes L XII#c 100 nullum miraculum est proprie contra naturam sed secundum potentiam obedientialem naturae relate ad Dcum ;" attam^n improprie «contra naturam cssc dicitur, quando in natura remanet contraria dispositio ad effectum quem Deus facit, sicut quando conscrvavit pueros illaesos in camino, remanente virtute comburendi in igne » de Potentia, loc. cifr.

' « Praeter iiatumm dicitur proprie de miraculis tertii ordinis, sed commwtitet accip:tur pro quolibet miraculo dum dicitur : miraculum est quod fit praeter ordinem communiter servatum in rebus, Istud « praeter * sic commumtcr acceptum continet n supra, contra, et praeter naturam*; sicut supernaturalc quoad modum continet tres miraculorum ordines.

Art. II. De Possibilitate MIRACULI,

§ I. Statuset difficultas quaestionis. — §11. Demonstratio huiuscc possibilitatis. — § II L Solutio obiectionum,

| I. Status et difficultas quaestionis. — Post explicationem orthodoxae notionis miraculi, agendum cst dc cius possibilitate. Haec possibilitas est de fide, ut dictum est, sed potest philosophice probari contra negantes.

i° NeganUs autem sunt praesertim deterministae , qui reiiciunt quaedam saltem fundamenta huiusce thesis. Haec fundamenta sunt JJci existentia, omnipotentia, providentia, libertas, et necessitas non absoluta legum naturae. — - —

\ Thom., Snmtn. Thcol., Supplemontum q. $5, a. 2 c. et ad i, Cf. Supra t. I, cap, VIf a. 2. de divisione supcrnntuialjtatis.

catolicas.com

De vAlore motivorum credjbilititNB

Non cnun sufficerct contra detcnninisas argucre cx sola omnipotentia cLivma, quia, ut chctum est, miracuhim pendet a potentia Dei non mere absoluta, sed pcr Providentiam ordinata et extraordinana Arguendum est igitur praecise ex ommpoUntia prout sttbesl Ubertati di vinae a qua pendct miracuJosa exceptio ; miraeulum enim est effectus mtcrventioms exceptionalis Dei in mundum, Spinoza non neeabat di recte ommpotentiam Dei sed cius libertatem, proinde reiiciebat miracuh possibilitatem Item Deistae, iuxta quos Deus non habet voluntatcs particulares sed solum generales. Letbnitz autem posuit electio nem divinam scmper esse moraliter necessariam, itaque minuit gratuitatem et supernaturaiitatem miraculi, ut dictum est

Si Deus esset, ut vult Spinoza, causa prima non libcra ut principmm vitalc in planta. posset quidem producere effectus cxcedentes facultatem uaturae finitae, sicut principium vitale producit effcctus excedentes ordmem phaenomenorum physico-chimicoram, sed hi effectus clivmi nunquam essent miracula , nam, si Deus non ageret libere sed ex necessitate naturac, ageret semper eodcm modo, secundum consuetum ordinem v. g. conservaret omnia, omnia moveret, rotdlteentias Uiummaret, sed semper secundum leges naturae, sine ulla exceptione Hi chversi errores lam exponuntur et confntantur a S. Thoma v g m de Potentia, q. 6, a. i1. " 6#

& Alu antem adversarii, scilicet agnostici e-t contingenUstae negant potms discernibihtatem miraculi quam eius possibilitatem Attamen pJures mter eos teaent, mitacitlitm esse quod non intettigibile tanquam piiaenomenon si ne antecedente phaenomenalt , id est contra principium causahtatis. Insuper cootingentistae dicunt : miraculum, ut Sefinirur.a

■ Dicebat S. Thomas eadtn pantfwistas antiquos et contra Avem>ist«s sui tempons, m op. Dc PaicnUa q. 6. a. , : , Quidam posucnmt res corfioreas non habere aLm cmtsmn sup.norem <}uae stt eis causa essendi. . . Kt sie nihil potest fieri contra aut practer cursum nntiuae, qmu ev ncccssititte harum eausarum eorpnralium ordinatur. - Sed haec poaitio cat ialsa, q.ua oportct illud quod csc principmm in entihus esse causam essendi omnibua alns, sicvt summe calidum e»t causa caJiditatis omnitus aJiis

• AIu idixenint Denm csse causam omnium entium per eius intellectum. Sed diveumt qucd De»s de ,emhvs habet nmversakm qutmdmn eo*mtioium in quantum couno- T J^ZZ' r, HUOd ^ndpmm esscnLH omnibus ontibus, non auttm propriam dtui oquoque. I t secundum hoc oicunt quidam ouod a Deo non pro-rediunti.r e^ectus umversaies, mfenott» vero mag,s particulares ; et -Hecundum hoc Deua nihii ,y>terit

■ ecte cognoacat oportet quorl cognoscat quijquic) iu ipso qiiocnmciiie morlo cst In iPa0 autem ^at SimUltiKlo auusfibet c^naati. in quantum nihil ease poteat quod run non aC^^^i' °mnibl,S » ««tat. sicut aiibi ple-

• Alii etiam dixerunt Dtfti» » vecesitatc ,iaimae rcs agere ; et sic oportet ouod

«°1)C"aiin de*CTmmetur ad ist"m c«^^ rci um qui cst aecnndum naturam oidinatus ; undc contra eum faccie non poterit. Sed lioc etiam patet csse falsnm ■ nam

' ^^»nnet, sic.it al.b; La 19, ^ ostcmum, est ; undc impossible est q„od Deus, i]\n cst pnnmm agcns, ox nceessitate naturac a^t m«*r!v^n^ sit rebu, naturalibus.causa-eS,cndiT.etluod propnam cofinitionem ct provedcntium l.ahcat de nnoquoquc, ct quod non agat http://www.

I>c Possibilttate miraculi 45 mfSi"' JU?.pwnit necessitatem hypotheticam legum natarae. ut sit "™ f * dlvfma except'o ; atqui leges naturae non sunt ita fixae sed

:ss£t5£rptio divinanon abso!ute

Argucndum est igitur simul ex libertate divina et ex ledbus na- *nn?;J1UnVS Serratim C011siderant has duas rationes, itaqufnon satis TtaS demonst™tionis. S. Thomas e contra in uno argumento consjderat cursum consuetum naturae prout subest tibertati dS

§ II. Demonstratio possibilitaHs miraculi.

^"Zi TTr rr CtatUr 8 Srh0™ C°ntra ******** « «verrolstas ■ mcdu »™. tti C. C*n/«, ,. II, c. 22 : „0«^ ta «»«,•., _ c. 2, . Ou0(f nfus

,»» ^ „ ««««^ ;-c.2,: yJe« ^ supt, mom sJJiam _ l l9: Q"a"ter omn,P°ten' "Mtur q,»«da» non posM ; _ c. 26-29 : QroO dMnus l«tdpote»t piaeter ordinem naturae. -. Iteni rfs r0/«„/jff, q. 6. K demnn^" T* ' °' PreP°oit «rgomcntum („nda.nentate, ad nnam dcmonst auoncm redwcens diversa, probationcs quae sumuntur sivee. attributis divinj, s. ve cx leg.b„S naturae „on absolutc Cecessariis : Dicit : . Si cons-deretur rerum otdo 112 n ' -"qU f S<!C,mdarmn Causa«'m- * °«« pratur ordii»,*

.rs.s, vel ..r0d..cendo al.quos crtectus. nd <,uos cansae secnndae non se extendum..

Haec demonstratio ad hunc syllogismum reducitur :

«uperior a qua dependet appiicatio legunt hyfiothetke necessanarum, quaequc ad eas non coarctatur, potest praeter eas agere

Atqui Deus est causa libera omnipotens a qua dependet appffi ~mf lc«um Vpothetice necessariarum, quae coSi SS to dtvnTa ^ ^^6' nCC ad hunc ordinem c<>arctatur Hbe"

Ergo Deus potest aliquid facere praeter ordinem agendi totius naturae creatae, seu miraculum patrare.

In hac demonstratione sunt tres propositiones probandae scilicet mator et duae propositiones in minore scmcet ey _^rffi_Tnife8tatUr ^ ^ P°Steri0ri ineXemplis' B a Priori'

Hcus agit ad extra oir.muas nomintbuit, sic negnUir im Fhihiopkie midiintih, ^ ed., |».

.com

46 De valore motivorum credibiJitatis

A» A posteriori. Homo sua hbertate potest proiieere lapidem sursum, quod est agere praeter hanc legem hypothetice necessariam : lapis, si sit sibi relictus, naturaliter fertur deorsum. — . Item artifex agit praeter et supra leges particulares rei qua instrumentaliter utitur ; sic musicus movendo chordam citharae, per eam producit effectum artinciosum, qui superat facultatem naturalem chordae sibi relictae, ita ut x qui non est musicus, nesciat hunc effectum per hanc chordam producere, Propterea S. Thomas dicit quod artifex educit effectum artificiosum ex potentia obedientiali rei qua utitur, et quae ei obedit, y. g, « quod ex ligno iiat scamnum, non est in potentia naturali » ligni, sed obedientiali *.

Imo artifex, v. g. musicus supenoris ingenii, potest agere praeter et supra leges ordinarias suae artis, tunc producit opus non solum pulchrum, sed sublime, seu ex traordinarium . Et tamen hac felici exceptione non destruitur>nec negatur lex ordinaria, suspenditur solum eius applicatio, propter extraordinarium motivum, itaque haec exceptio confirmat legem, quia non est contra eam sed supra.

B A firiori, Ex analysi notionum haec maior est evidens. Etenim, si ab aliqua causa.libera dependet applicatio legum hypothetice neces** sariarum, haec causa gaudet Ubertate exercitii circa hanc applicationem vel non applicationem. — - Insuper, sic haec causalibera et superior non coarctatur ad hasleges, gaudet etiam circa eas Uhertate specifieationis, prout potest praeter aut supra eas positive agere, ut apparet in exemplis citatis. — Alioquin haec causa det erminare t u r , necessitaretur, ad applicationem harum legum, eis subiiceretur, et circa eas non remaneret nec superior nec libera.

r Nunc autem probanda est minor nostrae demonstrationis, quae ■ duas propositiones continet.

2° Ordo agendi totius naturae creaiae costituitur legi~ bus hypothetice et nbn absolute necessariis* — Quod sic probatur : Hypotetica necessitas ea est quae sumitur secundum causas non intrinseoas sed extrinsecas scil. secundum caustitfi bfficieniem et finalem. -r- Atqui ordo agendi totius naturae creatae constituitur iegibus secundum causam effictentem suwiptis. — Ergo ordo agendi totius naturae creatae constituitur Iegibus hypothetice et non absolute necessariis.

Deiinitio necessitatis bvpotheticae invcnitur apud Aristctelem £ et. explicatur a

1 TiioMAS, Compendium Theologiae, c. 104.

2 Physica, 1, IJ, c. IV» to &, vnoMfJtoiq dva«yaTov comm. S. Tk, lect' 15* Cuius^ modi sit rerum naturalium necessitas. Meiaph., , V, c. V, S. Tuomas in hunc tevtum, lectione 6*, ait : « Differt autem neccssariutn absolttte ab aliis necessariis ; quia necessitas absoluta competit,rei secundiim id quod est intimum ct proximum ei : sive sit forma, sive materia, sive ipsa rei essentia ; sieut dicimus animal necesse essc corruptibiIe,( quia hoc consequitur eius materiam ia quantum ex contrariis componitur. ; Dieimus\ etiam animal esse sensibile, quia conscquitur eius formam, «^t animal necessjaric tsse^ substantiam animatam sensibilem, quiaest eius cssentia, T

« Necessariimi autem secandum guid et non absolute est, cuius necessitas dependet cx causa extrinscca. Cansa antem cxtrinseca est duplex, scil. finis et efficiens ». Ntcessilas absoluta est tnetaphysica aut malliematica.

Necessitas hypothetica cst duplex, scil. stricta seu physica, v. g, cibns necessariu» <*st ad vitam, vel moralis v. g. ncccssarius cst equus ad longum iter.

http://www

De Possibilitate miraculi

S. liioma in T,a q. 82, a.«. « Necessitas dicitur multipliciter. Necesse est enim qtwd tton potest non esse. Qnod quidem conveuit alicui> imo nsodo ex pHftcipio iKlrinseco, sive maUriali, sicut enim dicimiis quod omne compositnm cx contrariis necesso est corrumpi {aut saltcm csse corruptibile), sive iormali, sicut cum dicimus quod necesse est triangulum habere tres angulbs aequales duobus rectis. Et haec est nccessitas naturalis et absoluta> — Alio modo convcnit alicui quod non possit non esse ex aliqito extrimeco, vel fine, vel agenie : Fine quidem, sicnt cum aliquis non potest sine hoc consequi aut bene consequi finem aliquem, ut cibus dicitur necessarius ad vikiir. et eqi-us ad iter, et haec vocatur necessitas finis, quae interdum etiam ntilitas dicitur. Ex agente autem ho.c alieui convenit. sicut cum aliquis cogitur ab aliquo agente, ita quod non possit contrariura agere. Et haec vocatui? necessitas coactionis ». Item dividitur possibile vel impossibile, prout accipitur absolute, aut solum relative ad potentiam finitam (I.a 25, 3).

Haec divisio rjecessitatis sic scribi potest ;

necessitas ahsoluta hypothetica ex fine ex agente absoluta eins quod intrinsece repugnat impossibilitas ) relativa ad potentiam finitanii m

Unde necessarium absolute est quod independenter a quavis conditione non potest non esse, nec aliter se habere. Fundatur immediate in essentia rei, seu in eius causis intrinsecis. V. g. necesse est absolute triangulum habere tres angulos aequales duobus rectis, hoc enim pendet immediate ab essentia seu a causa formali trianguli. Leges mathematicae quibus enuntiantur proprietates figurarum aut numerorum sunt absolute necessariae ; mathematica enim abstrahit a causa erjficienti et a causa finali, ut pluries dixit Aristoteles Item princiiHa metaphysica, quae sunt universalissima, sunt absolute necesssaria, v. g. principium contradictionis aut principium causalitatis ; omne contingens habet causam.

Necessarium hipotheHcum est quod non potest non esse supposita aliqua conditione seu causa extrinseca emcienti aut finali. V. g. supposito quod tale agens naturale in naturalibus conditionibus agat, vtalis effectus necessarius est : v. g/si ignis sua virtute naturali agit, tunc necessario comburit et non refrigescit, sed ex hac lege non excliiditur qiiod actio ignis possit impediri aut modificari per causam praeternaturalem. Item ex parte nnis : homo debet habere duos oculos ad bene videndum, sed unicus oculus sufficit stricte ad videndum, et homo suam essentiam servat etiamsi visu careat, sicut demens, privatus exercitio rationis, remanet homo.

Ordo autem agendi totius naturae creatae constituitur legibus, quae exprimunt modum agendi agentium creatorum ; ergo leges naturae sumuntur secundum causam efficientem, et proinde sunt hypothetice non absolute necessariae. Scilicet posito quod omnes et solae agunt causae creatae, in conditionibus naturalibus, talis effectus v. g. resurrectio ca-

obrascatolicas.com

De valore motivorum credibilitatis daveris est impossibilis, in miraculo autem additur causa supernaturahs, scil. Deus, r

Kae loges causales naturac sunt positivae aut negativac, sed nunquam absolute necessanae. Leges fosUivae exprimunt id quod natura creaia potest facere : snppustto quod agentia naturalia secundum conditiones naturales agant, tunc neccssario hunc cffoctum naturalem prodttcunt ; sed ex his legibus non excluditur possibilitas interventionis supernaturalis Dei, ad impediendum aut modificandum effectum oaturalem, T^es negativac exprimunt id quon nalnra crrnta non potest : v. g. natura non potest producerc vitam m cadavere, supposito quod sola agat ; sed ex his legibus non exch.ditnr possibilitas iDtervcntiouis supernatnralis Dei, si Deus existat supra naturam. Item nulla causa creata potest facere quod accidens remaneat sine subiecto. nec transnbstantiare aliquam substantiam in aJteram, sed non sequitur haec cssc impossibilia pro Deo*.

Denique manifestum est has leges hypothetice ncccssarias remnnere aiamsi in casu applicatio earum suspendatur a causa superiori, v. g. ignis eonservat suam virtutem comhurendi, etiamsi non oxcrccat suam actkmem combustivam : sicilt lapis conservat inclinationem gravitatis etiarnsi projiciatur sursum. Propterea miracuium non esi molatio tegutn natnvae, non est contra natnram.

Unde necessitas hypothetica legum causalium naturae essentialiter distingmtur a necessitate absoluta legum mathematicarum aut prineipiorum methaphysicorum : haec sola necessitas absoluta excludit possibihtatem miracuh; unde non rnirum est quod Spinoza negaverit hanc miraculi possibilitatem, quia, secundum tendentiam Cartesii volebat reducere leges physicas ad leges mathematicas, quae abstrammt a causa finah et a causa emcienti et sunt absohite necessariae.

imo quaedam ieges naturae sunt proprie contingentes, v. g. quod terra moveatur secundum talem directionem potiusquam secundum mversam. hoc non detcrminatur ex natura terrac, sicut virtus combustiva procedit ex natura ignis.

1 Sic ad leges hypothetice neccssarias reducuntur letfcs phvsicae quae speetant ipsas rerum proprietates. vel ipsas essentias, non mctaphvsicc et quoad irtrinseca constitutiva, sed <n e.sse phvsico consideratas: Sic accidcns, quorl est qnasi effect-is snbtantiae

?fonf l m,r?lc"!ose remnet2 sine su,bicto > et ati<l»a substantia creata potest transub-' .tantian m alteram. (U Hucon L-osmologia, p. 2fo). - Cf. S. Thomam, de roUntia,

• tlJ\T ,tem in p a 77n. I, ad 3, sibi ponit hanc obiectionem :

«ficn non potest etiam^niraculose, quod definitio rei ab ea separetur. Sed ad deFinitionem accident1S pertinet quod sit fn subiecto. Non ergo potest miraculose lieri, quod m I,uclvtnsua smt accidentia sine subiecto . Respondet ; « Cum ens non sit Kenus hoc xpsum quod est non potest e^se essentia vcl substantiac vel accidentis Non orjo deliniho si.bstant.ae cst ms 4V/ se sine subiecto, nec definitio accidontis ens in shotetfoj sed qmdditati seu cssentiae sub<tantiac compttU habet essc von in tuhlecto ; quidditati autom sive essentiae accidentts combetit fmbere isse in subiccto ln hoc autcm sacramcnto non datur accidentibus quod cx vi suac essentiac non siut in subiecto sed ex divina virtute sustentantc, ct ideo non desinnnt csse accidentia ; quia nec soparatur

™ TyTTlc"ll5 ^ute.cst Pttodo ad subiectnm, non actuaJis inhaerentia), nec eis compstit defimtio substant.ae ». "

Item substantia saltein de potcntia merc absohita potest esse sine suis accidcnti t>us( qma substantia non est accidens scd habet aptit.idinem ad iliud, ct haec aptitudo remanct-etiamsi non rh*tur rhv facteactus ad quemordinattir; sicut lOSmcSVe rcmanet Jacu tas raLinnaljs. non vero e^ercitium rationis. - Similiter snbstniftin crcata potest in aham transsubstancinri per vlrtutcm non crratam sed increatam. Cf \U a 75 .

http://www.

De pos&ibilitate miraculi

30 Dens est eansa llbera omnlpoteiis a qua cUpendet appUcatio omniam lef/nm imjpothetlee neeessaviarum, ^ee ad illas 'coaretatur. — Sunt duae partes in hac propositione.

A Deus est cansa libera omnipotens. — a) Ktenim tausa pnma necessario clebet esse immaterialis et intclligens, sccus non potuisset intelligentias nostras producere, nec mundum ordmare, nam plus non producitur a minore. Voluntas autem sequitur mtellectum (i.a q. 19, a 1) et divina volunias lihera est circa hona farUcitlana s%ne qmbus infmiia bonitas haberi poiesL « Unde cum bonitas Dei sit perfecta et esse possit sine aliis, cum nihil ei perfectionis ex ahis accrescat », sequitur, quod Deus est liber agendi ad extra, scilicet creandi aut non creandi (i.a, q. 19, a. 3)- . , , . . HA1 -

Nec solum Deus agit libere ad extra, sed agtt per vohmtateni, sic differt v. g. ab homine generante, qui generat libere, non tamen per voluntatem sed quia est taiis naturae.

Et hoc probatur contra pantbeistas et averroistas tnpticiter a Thoma La 10, a4 (Comm Caiet.) ; « Pfimo quidem, ex ipso ordine causarum agcntium. Cum emm propter finem at^at et intellectus et natura, ut probatur in II Physic, c. V, necesse est ut ftgeiftf fcr naturmn pyaedetarmimlur tinis ct media necessaria ad finem ab oltquo «tperiovi inlellectn, sicut sagittae praedetcrminatur finis et certus modus a sag.ttante. Unde necesss est qncd agens frr intcllecium et votuntattm sit prius a:lente ber naiumm. Unde cum primum in ordine agentium sit Deus, nccesse cst quod per mtellectum et volnntatem a?at. - Secundo, e^ mtione naturalis agentis, ad quod pertinet ut nnum eficctum producat : quia natura uno et eodem modo operatui, nisi impediatur. Et hoc ideo quia sscundum quod est tale, agit : unde qunndin est tale, non facit nisi tale. Omnc cnim agens per naturam Itabet esse determinatum, Cnm igitur esse dwmum non sit dfterminaium, sed con^.ineat in se totam pertectionem essendt, non potest esse qnod agat per necessitaUm natvvae, nisi forte causcret aliauid indetevminaium ei mtimtum 1» essendo ; quod est impossibile ut ex superioribus (t.a, q. 7. a» 2) Patet Non "»ltur aglt V2r necessttatem natnrae ; sed cffectus determinati ab infinit^ ipsius perfcctione procedunt, secnndnm dctermination^m voluntatis et intellectus ipsius. - Tertio, ex Itabitu^ din^ effectuum ad cansam. Secundum hoc eiiim eWectus procedunt a causa agente, secundum qnod praeexistunt in ea. . . Unde, cum esse divinwn sit ipsum «1« mtelhvre, pratexistunt in eo effectus eius secandum modum inteMpbilem. Unde per modum mtelligibilem proccdunt ab eo. Et sic# pe^ consequens, pe* modum volmtatu. . . Volnntas tgitur Dei est causa rerum », b) Deus insuper est omnipotens. seu fiotentia eius est infinita nam fiotentia ofierativa sequitur esse, et « esse divinum est mfinttum in quantum non est limitatum per aliquid recipiens » l. Si emm esse di vinum esset receptum in essentia fmita. tunc esset ca us atum rt non ipsum esse subsistens incausatum 8. Unde Deus potest facere WfW* est absolute possibiLe, scil. quidquid non repugnat : ad esse . « tt quoa attribuitur potentiae divinac secundum se consideratae, dicitur JJeus posse secundum fiotenliam absolutam; et huiusmodi est omne illud m quo potest. salvari ratio entis. Quod autem attnbmtur potentiae divinae sceundum quod exequitur impcrium voluntatis mstae, hoc chcitur weus

1 1.9, q. S5, a. 2. — ! I.a, 4. 7, a. «■ — * 9- 2i. »• 3- — OARntcou-I-*'''"AKGK, Di RtKetaliCDt (vol. II).

icas.com

De valore motivorum credibilitatis posse facerc de potentia ordiuata*», guae «tf „f P.ai.

sive ordinaria, sive extraordinaria. ' * Statim Probatur>

Applicatio omnium lemm hwbothetir* ******* • \ UbertaU diHna, quae ad illjnl cltZut «

«) Apphcatio enim lcgum hypothetice necessariar.nr, ™* pendet «x exercitio actionis aeentis naturalis et ex finr^i ,/ T. r-e cuudibet agentis creati pJte a priZTagen^l t^T1 agit ad extra; nam omne agens creatum B£E£Zf .qmTvllbere agaf. Et omnis imis naturalis ISSKSKSX^wSSi'* Deo mtento, ordo emm agentium correspondet ordini fin„™ n Deus potest recusare quandoque concursum suum naturalem rmm ad operationem agentis creati, sicut non tenrh.r necessa' eas conservare. Frgo non repugnat ut op^tio Sral s «3?V? ut igms non comburat, si Dcus suum concursum retraha t Z t ', S' paret libertas Dei quoad exercitium. "tranat. In hoc ap-

6. Ettam quoad specificationem Deus est liber circa nrdi»*»,, iurae, prout ad fllun, nou coarctatur. Hoc est contra ZZroi^Vm aev, ltem contra optimismum absolutum ac detcrmSnnf n sitatis moralis LeibniUii et Malebranchii aetcrm'™™m neces-

« Ne cui forte videatur, ait T. Thomas 3 auod T)M inr.iu . scentia ad determinatos eftectus solummodo poTsi fexSnd? t l \rV"l ex necessitate scientiae, quamvis non ex ne^Lte naJnrl ff ctrSrr' eius scienk vel ■■^TK&SSfcffi

^«ci^^^^jx^ Mdirt saest quod tota ratio ordinis, qnU ^S^S^Sh^SS^ a hne sumitur. Ouando i^itur finis est DroDort nll impomt, finem factis, sapientia facientis limitatm ad 1?™ ?r°pter otdinem Sed £ina bonitas est S ^ortS^^tZ creatas. Unde divina sapientia non determinatur ad ahquen^ orXem rerum, ut non possit alius cursus rerum ab ipsa efflucre » ™

Deus quidem non potuisset facere melius. «si ly melius\it adver bium, et importet modum ex parte facientis, quia Deus non potest fa cere ex maion sapientia et bonitate. Si autem « mc " ?? *Z?T vel importet modum ex parte facti sic potest fc~„ * r ' creare res meliores, qilia( Deus ll aUbet^e f „ facta HSV i SeU mfin,tam' A< ^0^^ etiam f^ere meliores accidentMiZ r« J^sas /«crt, v. g. augendo earum virtutem pnta homlnk Y«L£? tjam. Sic igitur Deus non coarctatur ad talenT'o?d ncm u 'LT agendi totius naturae JatJ.t^ZluT^ ^ quaehbet creatura apta nata est obcdu/ Deo ad acclSe £ Quid qu,d ipsc voluent, sicut instrumcntum obcdit artin^^uTbrarnnl"

http://www.

Dc possibilitate miraeuii humanae voluntati l. Kst una sola causa efficiens et unus iinis, praeter quos Deus agere nequit, scil. ipsa causa prima ct fmis ultimus omnium rcrum.

Nec dicatur cum Deistis ad dignitatem Dei pertinere solum voluntates generales non vcro particnlares, cumque guhernare mediantibus legibus et non immediate singularibus providere. Respondet S. Thomas i* 22, a. 3, ad i ; « Habere ministros executores suac providentiae, pertinet ad dignitatem Regis. Sed quod non habcat rationem eorum, quae per eos agcnda sunt, est ex defectu ipsius. Omuis enim scientia operativa tanto perfectior est, quanto magis particularia considerat, in quibus est actus seu operatio». — u Deus immediate omnibus providet, qui in suo intellectu habet rationem omnium etiam minimorum et quascnmque causas aliquibus effectibus praefecit, dedit eis virtutem ad illos effectus producendos » *.

Sic igitur Deus potest agere praeter ordinem naturae, et hoc negative aut positive. Negativc, impediendo actionem rerum naturalium, v. g. actionem ignis. Positive agendo tripliciter, ut dictum est in divisione miraculorum, prout superant facultatem naturae vel quoad substantiam facti (v. g. glonficatio corporis), vel quoad subiectum in quo est (v, g. resurrectio) , vel quoad modum (v. g. conversio subita aquae m vinura).

Hi effectus possibiles sunt de potentia Dei absoluta, prout non implicant contradictionem, et de potentia Dei ordinata sed extraordinaria.

JOe JPine miracuH» — Ad hanc autem extraordinariam interventioneni Dei requiritur finis proportionatus. Mani/estatio autem veritatis salutaris est finis snfflciens ut Detts agat praeter ordinem nahirae. Dicit enim S. Thomas, III, C, Gentes, c, 99 in nne : « Nec debet haec ratio friyola rcputari, quod Deus aliquid faciat in natura ad hoc quod se mentibus humanis manifestet, cum supra (c. 17) ostensum sit, quod omnes creaturae corporales ad naturam intellectualem ordinentur quodammodo sicut in finem. Ipsius autcm intellectualis naturae finis est divina cognitio, ut in superioribus est ostensum. Non est ergo mirum si ad cognitionem de Deo, intellectuali natura praebendam, lit aliqua immutatio in substantia corporali». Totus, enim mundus corporeus quasi nihil est in comparatione alicuius animae immortalis, et praesertim in comparatione gratiae superiiaturalis huic animae conferendae, « bonum enim gratiae unius maius est quam bonum naturae totius universi» 3. — Item miraculum fieri potest « ad demonstrationem sanctitatis alicuius, quam Deus hominibus vult proponere in exemplum virtutis» \ Et quandoque miraculose «confertur homini aliquod particulare bencficium, scilicet corporalis sanitatis, praeter bencficium commune, quod exhibetur in omnibus miraculis, ut scilicet homines adducantur in Dci notitiam» 6.

Corollarium : Ntdla creatum potest facere miractda per virtutem propriam, Deus vero ad miraculitm faciendum uii potest hominibus et bw}*sj?nge}is tdnguam i nstrtfmentis . _

1 Ci. La. 105, a, (\ j. — de P^tmUia, q, 6. a. 1, 18. — C. GctiUs, 1. TIT, c. too. - * ].a q. 22. a, q. t<j, «1. 11. — 3 I.a Il.ac q, 113, a. fj, ad 2. — * ILa ILuc, q. ijH, n. 2 — 5 11. a 17 .«c, *, <. 1 , ad 4.

.com

Dc valore inotivorum credibilitatfs

1« pars sequitur ex dcfinitione miraculi suuerat ™ vires creatas (cf. I.a, q. no a 4) ot Ai^^Tl • '* ! ^ f omnes tur e.ffectus Jui omnes v& r5SS5^ fqn0m0do disc™" a falso, v. g.\ praestigiis deSSS, * VerUm ^™1'™ virtutem conferre creaturae rationali £t an Z * V hanC taliter movet membra aut m ,v »l! t, nostra mstrumensolum orando etT£tSo™J q"6 ?"cti homines non

Utrummali possint imtmmentaliter facere miracula — uCnm http:

Dc possibilitate miraculi 53

Christi invocat : quod etiam interdum per malos fit »A. — - « Miracula vero semper sunt vera testimonia eius ad quod inducuntur Unde a malis qui falsam doctrinam enuntiant, nunquam fiunt vera miracula ad confirmationem suae doctrinae : quamvis quandoque fieri possint ad commendationcm nominis Christi, quod invocant et in virtute Sacramentorum, quae exhibent » 2.

Sic sufficientcr probatur possibilitas miracnli, quod solus Deus patrare potest ut causa principalis.

§ III. Solvuntur obiectiones*

Sunt duae series obiectionum ad invicem oppositarum. I.a series procedit ex detcrminismo. Il.a ex contingentismo.

I. Obiectiones procedmtes ex determinismo prout applicatur Deo vel legibus naturae, proponi possunt : A. sub forma ordinaria, B. sub forma recentiori.

A. 1« obi. : Miraeulum cst practer ordincm, Atqui Sapientia divir.a non potest praeter ordinem operari. Ergo,

Resp. : Miraculum est praeter ordincm quantum ad res ordini subditas, non quantum ad rationem ordinis, est enim ordinatum a Deo.

2* abi. ; Miracnlum exigeret mutationem in ipsa voluntate et provjdcntia divina.

Atqui voluntas tiivilta et providentia sunt immutabilis. Krgo miraculum est impossibiJe.

Resp. : dist. mai, : si Deus non decrevissct ab acterno exceptiones cum ipsis legibus, concedo ; secus, nego.

3A Inst. 1 Atqui non potest esse exceptio.

Agere exceptionaliter praeter ordinem naturae esset agere violcntcr seu ccntra naturam. Atqui non convenit Deo ageie violentcr. Ergo.

Resp. : dist. mai : si haec actio non fieret secundum potcntiam obedientialem, qua creatura nata est obedire Dco, concedo ; sccus, nego.

4a Jnst. : Sed haec potentia obedientialis rcpugnat.

Etenim Deus non potest facere aliquid praeter principia metaphysica, praescrtim praeter principium contradictionis. Atqui hoc prjnciphim fimdamentole inciuditur in omni propositiouc necessaria, ctiam in legibus naturae. Ergo Deus non potest agere praeter ieges naturac.

Resp. ; conccdo mai, — dist. mint ; principium contradictionis inchiditur in omni propositionc necessaria, secundum modum quo est nccessaria, concedo ; prout omnis propositio necessaria est absolute nccessaria, ncgo. Distinguo conclusioncm eodcm modo : Deus non posset agcrc praeter leges naturac, si essent absolutc nccessariae, conccdo ; si sunt sohim hypothetice necessariac, nego.

V. g. ncccssarinm est quod mortuus non resurgat, si sola natura operatur ; scd ex hoc non excluditur quod mortui possint rcsurgere per supcrnaturaiem interventionem Dei.

5* hist. : Atqui ieges naturae sunt absolute necessariae.

Etiam principium causalitatis, etsi sumatur ex parte causac efficientis, est tamen absolute necessarium et Dcus non potcst praeter illiul agere. Atqui lcgcs naturae sunt leges causiilitatis. Ergo Dtns non potcst prneter cas agcre.

R& sp -. : n o n cst ■ pari tas i n t<; r u ni versal i ssi m um pri nc i pi u m ca u sa Iitatis et 1 eges na-

.com

De valorc motivorum credibilitatis turae ; nain hoc priucipium so extendit etiam ad causalit<it*m r cvidcnter Deus non potcst agere. nequit cnim cff c^ e^^S^^ leges naturae cxpri.nunt modum agendi naturae creatac Tl , * ^ potcst - Principium causaHtatis cfficientis est h^theticlTn^ * ° quod entiaconting^a possunt non esse, sed iS^^t^^ dcrc a causa prima universalissima. contingentia depen-

6» TnsL : Etsi tcges naturae sint particulares sunt tamm .k, t Etenim leges mathcmaticae etai 5«^^ £Z» T^t^T non potest praeter illas »ge„ Atqni ,eges naturae mathematice ^nZT* l^f £g,bus mathematicis a^similantu, Ergo Ieges naturae suat abso Te e •Deus non potcst praeter illas agere. nccessariae et

Resp. : concedo maiorem ; Deus non potest faccre etiam extraordim>ri. ri i ass,m,]antur mathemahcis quoad carum eXpressionem quantitntivam ser num!rfZ concedo ; quoad earum uaturam. neSo. Nam hgis ml^icTZZr TprZ'

IZ Z / r™ nam0r0n,m- Pr°inde Sunt ab*"ute nccel l e t Z el oroind "T "* " """" S°"-es «"» ve, Tntu estToh T 7P°, rtiC0 "eCeSSariae- A"iS 1»0d 08t -thematice imposs mm

1T?? 1 ^ eSt Physicc «t impossibile pro Tat °'

«m e T ' Pr° 0mn' CauSa SDinoza ™«»™*> physicam ad mathemati-

T p 'f l?1 mitnomatioaal™t a causa efficicnri et finali (cf S tZ mam, de Pofcntia, q, VI, a. t ad n).

: dist. mai : res natutales habent determinatum modum agendi quoad *o UnUama^, concedo ; quoad «rtki neg0. Concedo sicut et maiorem. . ,„ igne fornacis remanebat ordo ld" mbu e dT 1-cet non combureret tres pucros in camino . dicit S. Thomas, de Pot., q. Vl a Z Z' natul ^0 SeCl"ldt"n 0;CerdtiUm Mti0nis Dens ^ P-terle^

Etenim Deus non potest facere aliquid practer ordinem iustitiae Ato„i ;

est regllIaip,ius exercitii actionis moraiis' — i«i d ibS, ;

pecoatnm. Ergo s^militer Deus non potest agere praetcr ordinem „aturae „1 latur cxcrcitium aciionis agentiura naturalium. ' q"° r6eU"

liesf. : Non est paritas, ut explicat S. Th, (de Pot o Vr = , y do i„stitiae dicit directe ordinem ad ultimum „'* l n? 3)

tcst ; c contra ieges naturao - d.cunt directe o"m m r! ^ I.m T T ?°"

«v-. « «... M. «rrjsrsrr^r»- w "•*,°- d.speusatio cso dinnitns otiam cont.a prima praornpti lo^is «[JL . ?■ ,^ mvstiirii divini s-mific^Hi v«i , ■ >- ^,urnJni JcS,:' ^tuiae, rationo alicuius ■WnMBrii v,l o,tonde.idi ; sicu, palct do dis^us,tionc in praccpto http:

D« possibilitate miraeuli

Itcm I.a O.a q. 9 Z ,TJ S,nf uIares P»""^ io„t etiam in miraculis accidit .. filium, uon colensit in-homicidiU'. ;iad:5ad 3 ' " ^ ^™ °COidore qni cst Dominus vitae et mlrfi s T™ TZt e tT " ^ ^ mandatum hominibus, iustis ct iniustis oro • ^ ^1"1 omnib« executor auctoritate d v^a r,on 'T' ^ CBiuS Sententiac si

«t. : . Sicut haec luZuo Z^^Zt " ^ D°US * °f' Caietanum iu — tentiam naturaiem. rt an^Tn """** °St nCC0SSaria ^^«m po-

Positionem. an^tl^^Jl^^ al~ ^»* iUam p^ proposito haec condnsio : „ nesZc^l in ^ ^ ^ natUram : ita in toritate cum ceteris ^L^T^ ^ ^1'061 priVaU fleri actum qui sine iussa SJ ^ ZZZ*™' - ' S°d 0um «'b«t praeceptum, sed qnasi E d um I ' • ^ iUDet non ^t» a,,t contra ceri iubet P ' dum a SUpeno" ^cturn imperatum exer.

B. deUrminismi sub lorma rccentiori.

f-datuTpratvLo^rhi611^ 1^ im~iiitat- -taphysicam in qua fUndat„r 'raevh/o ffi ™mutabi.itatem phvsicam in Jua

Etenim remanet lex «T^" C°ntradlstinKU0 minorem eodem raodo.

pernaturahter resurgant 1 clnTrmat 7 "^™ ^ ali0"a»^

-ha, potest reSuscitL a. quem tn ' tr' H ^ D°US' ^ ag0ntia "at"i" paucioribus dantnr except Zi. Zt, ntef v ^ * * PauoiOTi<™. -««t digitis i» mam, AmpHus c^ 1^."™: - «" «^«» "omo nascitur cnm sex «ne violatione ,eg„m d„m v Tn * T ^*"™ actionem inferiornm.

tatis, sed gravitas "uperal J y °, ***** ^ dMa* >«* g-vitaies ntunL Z^^^ ' ^ h P^ «» ani-'- *5 *

-m in.r venrionem Dei mutaretnr ^ 0^"^ oiPi-tuSsroo^:^^rjr ^ uni— dc quibus tractat physil^ ' '»" ™ ^ ™ ? ^ ** Ve™m Pr° ag0<ltibuS Phfsiois est hyp,thesis hodf, L Ts communife ,gU° m,n°rem eM,Cm m°d°' Ho° Pri«oiPi«m Physicis, quae sunt j£ ^J^T ^ '"^ PrOVOniente °X a0tio"iblls tum et calorcm. dum 0*11 g' °St ^"-alentia inter mo-

P=«tione principii Z T~ J1T ™ ^ ^ leX mn Potest oxtendi sine dam uanc JZotnoZZ ?** inVisibiU inf,uxu Doi- Ad *<*~

-ipiens ab inf^u "vil i De ^ ^ ^ ^'^1"' nillil aw ^ZZZSZZZrZ principi0 causa,itatis: "omuo pbaono-

P^no™xrn: ^ir csset pb—°n— ° i-wSVotn^Z; r potost essc ewcptio principio caus;"itatis dobit° qaod nt hahot caus-ua. conccio ; scl priucipio «,M»litMis itlegiUimo atolicas.com

De vfrlore motivomm credibiJitatis intcllccto aecimdum placita phaenomenisini potesl esse execpiio. Snfficit quod existat causa prima libera supra ordincm phacnomenalcm,

3* Inst.: Attamen miraculum non est nobis inteJligibiJe ntsi ut effectus alicuius antccedentis phacnomenalis, sctl. ut effectus fidci vivac, quac snperat vires physicas, sicut Jibertas nostra corpus nostrum movet

Resp. i distinguo minorem : secundum pJacita phaenomenisnii vel evolutionismi, concedo, et tunc miraculum non esset proprie effectus divinus, et non habcret nisi valorem symboiicuni. Secundum autcm principia sanae philosophiae, miracuJum est intelJigibiJe ut /actum luculenter.commonstians omnipotentiam divinam, tit dic Conc. Vatic.

4» In$t, i Inconveniens est ut maius bonum dimittatur pro minori bono. Atqui in miraculo dimittitur maius bonum pro minori, scilicet boiium universi pro bono particulari. Ergo inconvemens est ut Jiat miraculum.

Resp. : Xego minorcm, in miraculo non toJlitur ordo universi, in quo consistitbonum ipsius ; sed rcmovetur solummodo ordo alieuius causae particularis ad sunm effectuni, v. g, ignis ad combustionem. Unde in miraculo dimittitui particulare bonvm pro maiori bono et altiori tmc,

3» InsL : Sed. ut ait Lcibnitzius (Theod., III, c. 249). non potest removeri ordo alicuius causae particularis ad suum effectum, quin mutetur totus cursus universi propter connexionem omnium corporum inter se, Omnia enim a Dco disposita con~ nectuntur vi principii rationis suffidentis, sic mundus est optimus inter omnia pcssibiiia.

Resp. : Jlaec conceptio Lcibnitzii quae vocatut dctcrminismus psychologicus aut determinismus necessitatis moraJis, falsa est ; retinet nomenlibcrtatis divinae et Immanae, rem vero dissolvit. Ad Jibertatem enim non requiruntur solum inteJligentia deliberens, spontancitas, et contingentia quao iam in mundo physico habetur, insuper dcbet tsse iudifferentia dommatrix iudicii practici et voluntatts, quae a Leibnitzio negatur* (1 hcod, III, § 302). Sic non omnia a Deo volita connectuntur neccssario vi principii raticnis sufficientis, nec mundus est optimus inter possibiiia, Deus semper pottst facerc res meliores. Nec homo, proikiendo tapidem sursum, propter Jwc mutat totmn evrsum universL Nec principium rationis essendi sumcndum est univoce, sed analogice id est proportionaliter seu diversimode in his quae sunt nccessaria diversimode : (scil. metaphy sice aut physice, ct physice sive semper aut solum ut in pJuribus. Matcria enim de se indeterminata est principtum indetcrminationis in rebus physicis3, — S. Thomas hanc obiectionem solvit in qu, de Potentia. q. 6, a. 1, ad 21 : «dicendum quod quando Deus agit aliquid contra cursum naturae, non toIJitur totus ordo universi, sed cursus qul est cx ordine unius particularis rei ad aliam ».

I. Obiectiones ex contingentismo ^ocedentes, i* obi: Miraculum supponit necessitatcm hypotueticam legum natunie. Atqui leges 1 fta E. Le I<oy, op. cit.

• Hacc indtffcrcntia fundatur in disproportione absoluta inter bonum umversaJe <>t oonum particularc : propterea, ad proccdendum ab intentione boni univc-rsalis itin bcatitudmis in communi ad talc bonum singularc potiusqunm ad ftJterum ctiam inaequale, datur ratw relatiue sujficiens, nnn absoltite sufficiens ct cletcrminans : nam cluo bona ftuita, etsi sint rdative inaeqwitlia, aequatitcr ivpvite dhtant a hcno infimho, ct solum 1 bonum inhuitum cjyre visum licerrssnrio iJiicciv' v^Juntaf«m noslram. £f-.- l .a IT r«c; qr 10 , irr 2 Ira 83 , n . i .

3 Confutavinius longc dcterminismurn J «jlmittii in nlio ojvre : Wrw, -on existence et sa lurtnre, p. 58o-fV'rf>, http://www.

De possibilitate mfracuJi 57 naturae nequidcm sunt hypothetice necessariae, sed ccntingfntes, ncn raro eveniunt exceptiones. Ergo miracnlum est impossibile aut sallcm ncn distinguitur sperifice ab exceptionibns naturalibus.

Resp. : Concedo maiorem. List. min. : si omnes naturae ccntradictorie identificantnr in ipso ficri universali, ut vult evolutionismns absolutus, transeat ; si, vi principu contradictionis et identrtatis, nnturae renmi ab invicem distinguuntur, ncgo. Distinguo concl. eodem modo.

ENplico secundusn cvclutionismum absolntum, contradictoria identiiicantur in ipso fieri, nt vuit lleraclitus inter antiquo?, et Hcgel inter modcrnos, proindc secundum naturaJem evolntionem plus procedit a minore, perfectius ab imperfectiore, et hoc est plus quam miracdum, se,i productio ipsius impossibilis. Imo evolutionisrius absolutus identificat neccssitatcm et contingentiam, proindeque negat possiblitafcm miraculi qoundoque propter necessitatem legam fut pvotuticnismus idealisticusj quandoque propter earum contingentiamabsolutam kut quidam evolutionisn us tmpiricus!.

E conlra, vi piincipii contradicti'mis ens et nou ens radicaliter opponuntnr, ipsism fieri non cst ratio suiipsius, quia non cst ipsum esse subsistens. Consequcnter realiter et cs^enttaliter distinguitur. Deus immobilis et simpleN cmniuo a mundo mcbili et composito. Proinde lex agentitim creatorum non eadem esl ac lev actionis crcatiicis, crea> tura non potest facere quidquid potest facere Dour, sicut caro ron potest facere quod Jacit spiritu^. Ad minus sunt in mundo determinatae leges liypothctice ncccssariae ct pro ager:te creato in genere, et pro corporibus inammatis, et pro viventibus ut plantae, et pro animalibus et pro Jiominibus ; v. fc\ certissime dantur hae leges : viventia post inortem r.on naturaiitcr resurgunt. animalia Lruta non Joquuntur nec ratiocinantur. Negatio haium Je«;um est confusio contradictoria omnium naturarum ; naturae autem ?unt diversae, et ;|uaelibet est propter snam operationem, prout operari secmitur esse, et modus operandi modum essendi.

i° /tts*. : Sed ad cognjsccndum Jeges hypothetice necessarias. oporterct connoscere cssentfas rernm. Atqui non cognoscimus esscntias rerum. Hrgo,

Resp. : dist. mai : cogoitiore intaitiva ct comprehenciva. nego ; cognitione abstractiva ct impcrfecta, concedo. C0I1tradist, minorem eodem modo.

Sudicit cognoscere quid sunt generice corpora viventia, ctiamsi ignoratur eorum diffcrentia specifica, ad cognoscendum v. g. h?.nc Jegero : vivcutia post mortcm non naturaJiter resurgunt. AHoquin inductio legum esset omnino impossibilis : ruerot omnis scicnLip. physica.

2«* Inst. : Classificationes et leges scicntiJleae sunt soJum rcpracscntationes utiles ad subiectivam ordinationem phaenomenorum. Proinde miraculnm est solum derogatio nostns subiectivis classificationibus, non vero derogatio legibus naturae, proinde non liabet vaiorem ontologicum, sed solum symbolicum. Ita I.c Roy, Labcrthonnicre.

Resp. : distinguo maiorem : secundum nominalismum veJ conceptualiFmum subiectivum, conccdo ; secundum realismum moderatum, nego. Similiter distinguitur consequcns. Contta nominalismum empiristarum et conceptualismum subiectivistaruns, teahsmus moderatns defendit efficaciter valorem ontologicum piimarum notionum cf pr^ncipiornm rattonisr ac proinde valorem ontologicum miracnli. Cf. supra, cxamcn Agnosticismi, t. I, c. IX.

Scientia quidem positiva non debct dctcrminarc metaphysice quid sit natura cerum, sed nec debet admittere principia falsae philosopJnae sciL nominalismi aut phaenomcnismi ; aliwimh mn esset serentia positiva sed positivismns in scieittia. Revera scTetltia positiva loqui dcbet sccnndum sensum communem, seu seciindum rationem naluralem de substantib rerum, rie earum jiotcritiis, dc facuJtiitiJm.s nninjac, etc Xnstrac n«-

.com

De valorc inotivorum credibilitatis tioncs seusus communis tanquam defmitioiies nominales continent confuse definitiones reaies ad quas pervenit ratio philosophica. Sensus autem communis et sana philosophia intdligunt nomine humanitatis non collectionem cmpiricam horoinum sed naturam humanam, alioquin dicerc : Pctrus est homo seu Petrus habet humamtatem, esset dicere : Petrus habet coiJectionem hominum. Item sensus communis et sana phUosophia nomine voluntath humanae intelligunt non colkctionem volitionum scd facultatem aliquam. Sic classi.icationes ct leges saltem iundamentales quae ceito stabiliuntur a scien^ tia, vi realismi nostrae rationis naturalis, designant ipsa rcs extramcmtales ct reales rationes rerum.

Art. III. De dtsc e rn r bili tate miracull

I. Status quaestionis : principaJis obiectio adversarioium,

II. Doctrina Ecclesiae,

III. De certitudine ac de suis gradibus relative ad discernibilitatem miraculL

IV. De discernibilitate mlraculorum quoad naturam facti, seu quoad eomm su* pernaturalitatem.

V. De discemibilitate miraculorum quoad existentiam facti.

VI. De lalsts miracnlis. — De potestatc spirituum.

VII. Solvuntur obiectiones.

§ I. Status quaestionis : priucipalis obiectio adversariorum.

Rationalistae non pauci concesserunt miracula possibilia esse, sed • ea vel non existere, vel discerni non posse a naturalibus factis plus mirmsve cxtraordinariis aut a praestigiis. Renan scribit in introductione Vitae Iesu; «Non dicimus miraculum esse impossibile, sed nullum hucusque miraculum fuisse vere demonstratum ». Idem tenuit Kant et generaliter agnostici. luxta modernistas, v. g. E. Le Roy, sola fides religiosa potest discernere miraculum, nam physice consideratum miraculum non differt a facto naturali, sed pro iide religiosa est signum symbolicum valons jpsius fidei.

Principalis obiectio contra discerntbilitatem miraculi est : impossibile est cognoscere firma certitudine aliquod factum excedere omnes yires naturae, quia non cognoscimus omnes vires et leges naturae; unde td quod est inexplicabile per leges cognitas fieri potest secundum leges et vires naturales ignotas. — Imo agnostici addunt, ut supra dictum est : non cognoscimus leges naturae ut sunt extra animam in rebus ipsisf unde quod nobis videtur derogatio legibus ut sunt in re, foisitan est solum derogatio legibus ut a nobis concipiuntur. Sed iam' vidimus solutionem huiusce ultimae difficultatis in fine praccedentis articuli

§ II. Do ctrina Ecclesiae.

Contra hunc errorem agnosticorum Concilium Vaticanum deunivit: «Si quis dixerit, miracula nnlla fieri posse ... aut miracula certo cognosct nunquam posse, nec iis divinam religionis christianae originem rite probari; A; S; n; Et in capite correspohdehte clicitiir ~: « qiiae (miracula), cum Dei omnipotentiam luculenter cummonstrent, divinae rehttp:

De discernibilitate miraculi velationis signa sunt certissima etamnium iniclligentiae accommodata » (Denz. 1790-1813), In Encyclica « Aeterni Patris » Leonis XIII, miracula dicuntur «certa ccrtae veritatis argumenta ».

Miraculum cnim non luculenter Dei omnipotentiam commonstraret, si non esset discernibile a factis naturalibus. Item ut sit divinao revelationis signum certissimum, ipsum debet certo cognosci a sola ratione ante acceptationem fidei, quae in revelatione fundatur ; signum enim, ut definitur in Logica, est res, praeter speciem quam ingertt sensibus, aliud aliquid ex se faciens in cogitationem venire ; sic fumo viso ignem subesse cognoscimus ; signum autem est certum dum aliquid determinate significat, incertum dum plura significare potest, ut rubor vultus.

Item in iureiurando contra modernismum legitur : « Externa revelationis argumenta, hoc est facta divina, imprimisque miracula et prophetias admitto et agnosco tanquam signa certissima divinitus ortae christianae Religionis, eademque teneo aetatum omnium atque hominum, etiam huius 'temporis, intelligentiae esse maxime accommodata » .

Notandum est insuper : quoad discernibilitatem miraculi datur altior certitudo naturalis quam certititdo moralis practica admissa ab Hermesio. Hermes enim cum Kantio tenebat, rationem speculativam non posse pervenire nisi ad persuasionem mere subiectivam realitatis obiectivae, quae reipsa potest esse solum phaenomenalis et apparens. Quoad rationem practicam, Hermes posuit ad mentem Kantii eam esse autonomam. Et quoties ratio practica aliquod officium nobis imponit, hoc ipso toties obligat ad id omne, sine quo officium iliud adimpleri non posset. Proinde, iuxta Hermes, quandoque exurgit obligatio admittendi ut practice certum quod est theoretice incertum, v. g. obligatio admittendi testimonium sensuum externorum, aut peritiam et honestatem hominum, aut experientiam sive coaevorum sive praeteritorum, ac proinde veritatem historiae et miraculorum. Hermes dicebat : non possumus habere certitudiriem physicam de realitate mortts alicuius hominis ex inspectione cadaveris, sed est offtcium morale sepeliendi mortuos, Ideo hoc officium nos obligat ad amittendam, ut moraliter certam, mortem hominis sepeliendi. Ex hac theoria sequitur, rationem nostram non posse certissime probare factum revelationis.

Haec hermesiana doctrina, iam ante Concilium Vaticanum, damnata est a Pio IX in Encycl. «Qui pluribus » (Denzinger, 1637) ; « Humana quidcm ratio, ne in tanti momenti negotio decipiatur ct erret, divinae revelationis factum diligenter inquirat oportet, ut certo sibi constet, Deum essc locutum.,. Quam multa, quam mira, quam splendida praesto sunt argumenta, quibus humaiia ratio luculentissime evinci omnino debet, divinam essc Christi religionem „. ac propterea nihil fide nostra certius».

Obiectio : Ecclesia non viclctur admittere, rationem iadividualem possc miracuhim cum ccrtitmline tliscerncre, nr\m ipsa Kcclcsia sibi rcseivat iudicium de veritAte miracidorgm, y. jr. ad canpnizationem Sa uctoram , Tta arguit M, Bkwdel } .

.com

60 De valore motivorum credibilitatis

Resp. Fxclesia quandoque sollcmiiilcr ct ex ofJicio iudicat de veritate quorumdam mtraculorum, et de sufficientia signorum ad mamfestationem sanctitatis servorum Dei. Hoc iudicium ex officio non pertinct quicicnv ad rationem iudividualem. Item EccJesia solemniter defmivit, v. g. in Conc, Vaticano, tanquam dogma de fidc : ■ narrationes de mirnculis in Sacra Scriptura contentas inter iabulas ct ruythos non esse ablegandas ».

Sed ex hoc non scquitur incapacitas pro ratione individuali, ccrto cognoscendi miraculum ; imo ipsa Ecclesia praebet miracuJa tanquam missionis suae divinae « signa certissima, omnium intelJigentiae accommodata » (Dcnz. 1790), Ergo miracuJa sunt naturaliter cognoscibilia cum certitudine, priusquam admittatur divina missio et infallibilitas Ecclesiae.

§ III. De certitudinis graUibus relative ad discermbilitatem miraculi.

Certitiido tn f/enere. — Est firmitas adhaesionis mcntis alicui cognoscibili, sine ulla formidine errandi. Non sufficit quod intellectus formidine careat, sed formidinis exclusio dehet provenirc a debito motivo seu fundamento. Potest quis propter praeiudicia, ignonmtiam vel passionem de falso firmiter persuaderi, sed haec iirmitas accidentahs non sufficit ad rationem certitudinis ; nec confundenda est persuasio etiam firma, quae quandoque est de falso, cum certitudine. Motivum formale certitudinis est per se et semper verum, ac iudicium verum causat. Persuasio etiam firma, si postea diligenter consideratur, de~ prehendi potest ut falsa ; hoc autem non accidit pro certitudine.

Ceriitudo admittU gradus, non quoad exclusionem formidinis errandi, sed quoad firmitatem adhaesionis, front haec firmitas fundatur per se m necessitate $ive mctafhysica, sive physica, sive morali. (Item spiritualitas admittit gradus, non quoad exclusionem materiae, sed quoad perfectionem spiritus).

Hi diversi gradus cxplicandi sunt relative ad praesentem quaestionem.

L , , ( intrinsece metaphys**. . j extrinsece

Certitudc \ physlca . • . . } * fraesenti f de futuro moralis . . . \ ^ulativa

( prudentialis.

Certltudo mctaphystca qnae ftmdatur in necessitate metaphvsica, habctur dum ttexus inter praedicatum et subiectum cst absolute ^cecssnrius, id est pcndet ex ipsa natura subiccti et praedicati, et apparet ex analysi notionum. Xegatio igitur assertionis inetaphysice certae implicat absolute contradictionem. ln hac certitudine datur resolntio absolute neecssaria ad ens intclJigibilc, obicctum formale inteliectus et ad prima rationis principia. Proptcrea hacc certitudo omnino superat cxpericntiam, etsi notiones principioruni per abstractionem ab cxperientia provcniant materialiter. Sic metapliysice certum esl, omnc contingens causatnm, et proinde dari causam primam incausa^ tam. Negatio cnim es-istentiae Dei cst absurditas mdicaJis, nam sublato Deo. omnia fiunt absurda, ut apparet v. g. jn evolutionismo absoluto HegcJii, Ttcm, ut diceniiis, metaphysice certum est qudd solus Deus potcst transubsUmtiare ant" mortuos Vesusci-" tare.

http://www

De discernibilitatc miraruli

Certitudo metaphysica potest esse sicut subsequentes, spontanea {qualis est prO scnsu communi) vel critica seu reilexa (quaJis est in mctaphysico).

Insuper datur certitudo inlHnsecc metaphysiw quae directe fundatnr in nccessitate mctaplvysica, et ccrtitudo extrinsece sen resolutive metaphysica pront aliquid physice aut moraliter certum non potest negari, quin sequatur indirecte atiqua impossibilitas metaphysica : v, aliqnkl fteri sine causa.

Certitudo mathematica ad mctaphysicam reducitur prout est de propositionr absolute ncccssaria ; imo ^videntia mathematica quoad nos clarior est qnam metaphysicg prout est minus remota a sensibns.

Cevtitudo jjft^tca fitndaiiw in neccssitate pkysicalegum naturae quae sunt Jiypothetiee neccssariae, et quibus potest esse cxceptio, Haec certitudo habetur mediante formaiiter experientia, scu mediantibus formaliter sensibus : et resoJutio ad ens et ad prima entis principia est solum hypotheticc neccssaria. Tfoc apparet praesertim in praevisionc physicc ct non metaphysice certa, nam certitudo physica dc facto futuro minor est quam certitudo physica de racto praesenti in quo enipirice constat non dari exceptionem.

Etsi sit inferior quam metaphysica certitudo physica sive sit spontanca sive sit scientifica, est vcra certitudo, excludens omnem formidinem errandi. Sic physice certus sum de existentia tabulae in qua scribo. Et per rcflcxionem possumus firmiter cognoscere quod non est hallucinatio, sunt enim leges seu conditiones ipsius hallucinationis, et facile est vcrificare an sint de facto hae conditiones.

Praetcrea quandoqw certitudo intrinscce physica potest, per reflexionem, fieri extrinsece m':taphysica, si ex eius falsitate sequeretur quaedam impossibilitas metapbysica. Hoc fit si agitur de omuibus sensationibus simul, scu de existcntia mundi externi ; secus, sensatio esset sine sensato, quod repugnat ; esset siue fine, sine causa cfficicnti, sinc ulla ratione essendi. Atqui nihii est sine ratione essendi. — Item si agatur de factis gcncralibus, v. g, generalit.cr calor dilatat ferrum ; falsitas innumerabiiium expcrientiarum de hoc facto esset sine ratione essendi. Item si agitur de aliquo facto particulari, a quo vita religiosa humanitatis dependet, v. g. de resuriectione Christi quasi physice cerra ex cicatricibus pro apostolis et pluribus discipulis ; si in istis circumstantiis haec cognitio cle resurrectiore Christi f uisset falsa, Deus permisisset totam religionem Christianam in omnibus bonis fecundam in invincibili errore fnndarij quod est contra rationalem notioncm Providentiae.

Certitudo movalts fundatur in necesiitate morali et in impossibilitate morali opposita1. V. g. moraliter imposstbile est homines natur&litcr pervenire ad perfectam co-

1 Ut supra dictum est (de certitudine rcquisita ad iudicium crcdibiHtatis1!, a com munJ scholasticorum tcrminologia reccdunt illi qui cum Oixi Lapruxe (La certilade morale, p. .|i3-.ji;|) definiunt certitudinem moralem ; * firma mentis adhesio veritatibus historicis aut metaphysicis in vitam moralem jnflucntibus, quac datur sub influxu dispositionum morrilium ct cum voluntatis concurso, eisi probatio obiectiva per se sufficiat ».

Haec defmitio certitudinis moralis cst causa aequivocationis, quia non sumitur ex motivo per se huiusce certitudinis, sed ex dispositionibus quae non per sc ad hanc ccrtitudinem concurrunt. Scquerctur quod existentia 3>ei , argumentis metaphysicis validis probata, esset sohun moraliter certa, ct quod philosophus etiam valde perspicax sed pcryersus non posset absque debitis dispositionibus moralibus ad cortitudiuem de existcnlia Dei pervenire. Hoc autcm est falsnm, ct nniuntur quandoque magna ia- - IP_ec«lativa de _Dei exjstenlia et.magna. peryersitusj,. ut. in cjuibusdam Deistis. — Attamen, fatendnm est, praedicta defmitio admitU potesl nd hcminem contra quosdam agnosticos, ad flesi^nainiam praoscrtiin ccrtitudiuem scnsus conrmunis quac jn bis philosophis etiam remanct sub eorum praciiKticiis agnosticis» quacque firmior apparet dum res religiouis consitlerant cum vt-ra uortSis simplicitate.

.com l>e valore motivomm nredibilitatis

Z?~« r7m Ve"Tm re'igi0niS natUraIis' undc si «istit nat0 cognitic, mora-

ThuI 7? h»™no 'doneo; tcstis quidem metaphysicc et physice potost falli b le ac 1 ♦ om„,bl,sconsidoratis t,stimoni„m eiu., aPpaL «vidcntor cred v g certus slV:3 "f*"™ Ct S°iUm ""'^™ l-oam.itatem ;

v. g certus sum qnod pater meus, cuius veracitatem cognosco. non mentitur rf„m tanea ve cntica (tunc vocatur ccrtitudo h.storica). Altem. sciI. ccrti lo"ud ntiX vocata etmm cortitudo mocalia practico-practica. est 0„oad hon^tatom act on s prlo' ser ,m de mensura dobita in tali actu particularissimo,' v. g. ad servandam £ t nunc v,r t, em h„mll,tatis. Nam, „t dict S. Thomas, pos. Anstoteiem : . verun. intc .ectu spec.at.v, acc.pitur p,r covfomHHto» ixUlUclus at «„,... Verilm aa J »! lt practici (in prndetia, accipitur pcr ^omHUUe,, a, appetitmn „Z,TZ ad in ™

ST^Kr* hrc accidit quand0 il,dicandum est pr-dcntia,itcr * ^SS potesT ud care m ^StHT"" venenum contLre.

oendum e Hn, Certltu«'ne 1«**» °*4 honestatem actionis hoc vim.m esse bibendum. ct tamen errat speculative ; iudicium est confor.no intontioni roctae, non rei , Praeterea quandoque cortitudo intrinsece moralis potost, per reflexionem fie i

Str"Z T^T 1 ^ f8lSitate -PossibiiL meVhv sroa Hoo « s, ag,tur do universah testimonio hominunx, cuius ta.sitas esset sine ul a aUone essend.. Item s. agitur de testimonio p.urium q«i sine u.,a „ti,itate conven^

»nt ,„ ^ndaco. ,mo contra snam uti.itatem ,a.s„m disissent. SimiHter si agitn de ahquo m*ac„lo mora ,tor certo. attentis omnibus circnmstantiis phvsicis et nJLlibuS

Den - no„ perm.tt.t nos invincibiHter decipi i„ re tanti momenti. „t c.ariis pareb t „ thcs, sequent. de vi probativa miracuii. Haec co„sidoratio qoidem oSt extnnspeca. scd per cam roboratur certitndo intrinsec* moralis.

§lV. De dUcernibilit.te miraculi quoad naturam facti «eu quoad eius supernaturalitatem. ' 8eu

Hic rcspondendum est obiectioni : non potest ccrto coffnosri an ahquod factum extraordinarium superet omnes vires SraS non omnes v.res naturales cognoscimuS; et forsitan quod videturwse mi raculum, produci potest a viribus ignotis. Insuper, mute tariquTm m,racula habentur, quae imaginationi aut hypnotismo tr bui po^unt" dio^Xrio,remeSP°nSiORem ^orumdam^ecentiontm0^^,' stmus de supernaturalitate facti conr.reti, non reqnir tm uf cognosca mus omnes v.res naturae, et dicere valeamns quoilsque eal eE

rac„hm?qS^!„"l^,i°ftCdC diSCf lVbili^te »^'«1^^^,« consmoratnr mierit o co^, r.r^s sr:tf:°t-,t,prlt hiito™ autcmhttp:

discernibiJitate miraculi 03 in n^StValeat' Xf Sl-?idt ut diiudicare possimus quid

Situm ° ^**"' qU3si esset t,,»Ha« fsrJO"sio' si recte exponitur, potest quidem manifestare tales effecttis superare vires naturae sensibilis *, sed ex hoc non se-

SsUdar0nisSUW ^ im^uatiouis vel ^P-tismi a fortiori

Ad hanc difficultatem respondent quoad vim imarinationis vel

IrSZ^T'1^' m°rbi qui ex cuiusdam orlanfresion «nnt „ k S ^ necnimnt' "on omni! facta miramortuomm sa^t.ones, alia multa narrantur, ut resurrectio signf dUb1ntUconSaSei * disc-uaut-- P^a omnes^vi^reaST m^" ^ b) quoad morales characteres oferh, scilicet : i) ex persona thau^

T xrgHA t 6X m°d0 t3^0 flt miracul™ ; 3) praesertim ex erfectibus ; 4) ex doctnna cum qua connectitur.

rl^P~1fUmrqUe secenmntur miracula divina a prodigiis diaboUcis. ,v „fZ ICA = Haec responsio est vera, sed non satis profunde arguit ^kt ItT ««"««fe^, qtiae primo" et principaliter considekri debet nam m.raculum e$t De. sigillum prout est opus « quod solus Deus facere potest» ut ait S. ThSmas III» 48, a 1 nat™Pel qmatm e^ ?m%^ictis auctoribus, non satis considerantes nfUram °PenstDei. mmis affirmant dum volunt discernere miraculum Pvtr^0^ antecedertc obtinetur. Dicunt : miracula sunt facta KT*' ■ qUav!dentur suP«rare vires naturales sensibiles cognitas, imo vires imagmabiles, nam his causis positis non producuntur anf°c5?t extraoFdlna"a, sed e contra semper oratio thaumaturgi ea ;nr>t°™+ ' oratlone Sllblata miraculum non producitur. Sic inductive appareat orationem esse causam moralem miraculi, et causam phvsicam esse Deum, qui, prout vult, Iibere orationem exaudit. «♦«m Vn • i° *** exagSerati0 et non plene solvitur difficultas, nam ^ti?,1 TaUmatUr|? ^andoque simulant orationem, antequam sua praest gia patrentur. Et qu: sincero corde orantes postulant miracutnH,,m n°n •Semper> llIud imPetrant, quandoque obtinent aliquod adiutormm prov.dent.ale sed non ccrto mii-aculosum. Unde haec oratio antecedens cons.deratur generahter a theologis ut una ex circumstantiis quibus discermtur m.raculum, sed non constituit primum criterium ad d.scernendum factum superans vircs naturales etiam ignotas 8.

m»t <»tM,r k mn-ack (Annata ,te Philosophie chrotienm,, j„i„ ,"|) ' °" n„«ti\ ■ ™ -q}10 vcro non soh"u oratio anteccdit miracuhim, scrl thaumatureuS a„-

"^«^'Ivf" DC' Tatmis tMnm »" ^nnrmati„„.;^X US. revca ,„ „o,„,nc JJo, hoc m,rac„l„m facit. Hoc eat sig„u,n verae intcrvcntionis (li-

3cat0licas.com

Dc vaJore motivorum cr«^ ibi! itntis

IL I>rofmulto>< sohtUo. - Ad praedictam obiectionem thrologi tradiUonales profundius respondent dicendo : non co"n™cismus qmdem omnes vires naturae, sed tamen scimus natura facere ncqu.t Cognoscimus enim quosdam tf lg Dn qui a solo Deo produci possunt et proinde superant onmes vires creatas etiam ignotas. F otnnes vires

Haec autem cognitio iam habetur a sensu communi seu a ratione naturah et postea pcrlicitur a ratione philosophica

I" SEctmnuM sensu.m commiwem : Generaliter theoloei' proDonendo pnmam regulam discemibihtatis miraculi, dicunt : P™Ponenao

« Snnt quidam effcctus, qui communi et constanti sensu omninm hominum cuiusvis tempons et nationis. rcputantur superare omnes totius natume vires et vere mirnculos,, qualis ,st. v. g. resurrectio mortui : quovis loco, quovis temporc resureat .omo vere mortuus, ,,t erat I.azarus, nemo est qui no„ rcputet verum et proprie dictum m,rac„lum ; unde illud caeci nati apud loan. IX : . a seculo non est auditnm qnia apenut q„ts oculos caeci nati : nisi esset hic a Deo, non potcrat facere quidquam .. Unde quando cst talis eifcctuB, qui, commnni et constanti sensu oinnium hominum cmusvis tempons et nationis, censetur nnraculosus, ccrto tcntdum est esse verum miraculum : qma hic sensus tam constans, tam universalis omnium hominum cuiusv,s tempons et raticnis, attenta infinita Dei bonitate, sapientia et veracitate non potest esse falsus ; alioquin Deus, qui est auctor sensus communis et rationis a„t nos decperet. aut permitteret nos decipi, absque eo quod ullo medio posscmus digiiosceie errorem ct ab eo liberari : q„0d repognat infinitne eius bonitati, sapicntiae et veracitati, mnxime si sit error circa aliqiiid assertum ut dogma »

Sensus ^igitur cnmmums . sexi ratio naturalis cognoscit quosdam effectus esse effectm propnos Dei, ac proinde superare omnes vires naturae ettam tgnotas. V. g. Solus auctor vitae potest reddere vitam cadaveri illuminare caecum natum, sanare morbos incurabiies. Solus auctor Inari^/™^ PUl"art et P'Ures aIii tb°aioe> P°st «>nsiderationcm naturae operis miraculos. ponunt ut secuncUm rcgulam discernibilitatis miraculi : . Mi,acul«m tactom

Zr Z™ in ^"r"" "^™ ^""is mmquam potest «se £ nec mducere m errorem ; qma infirutao Dei bonitati, sapientiae et v^acitat! rW„7„a?: ■ t^Z l Tm n°me" interp°ni ad sub"ituendum falsum miracuE £o ,q- °d P?Kt.I»t»r.su,im nomen addnci in testem mendacii ex quo homC ne ccssano et mvmc,b,hter mducercntur in errorem contra id q„od debent Deo eHst neces sanum suae saluti . Bi-luart, de Fidc, diss. II a II h. 7' 'La*°-Vl\0 r«tc «Des cas se presenteront oi, la nue possibilite secrttes de la naturc phys.que ou psychologiquc. ct sm rotre igoor.Ucc a kur Srd £LL » CV °rn?S T'l.me inW'iSe„co sainc rcfuscra obstinemcnt de raXh r'

~™ aIftrmer ?™« - ™nt pomtlci e?»3^eZ^ ' TJlil rtZ4WgBM,J°n n.0bt,endra "» <="'"'•« ; en scmant du bl<S. on nobtlendra ijmafs dcs roses j de meme „ne parole humainc ne suffira par e |e mtoe a cal mer les cmp^tes ou il ressusciter les morts. Contre ccla. il „• y a pas L po^ihilii lea«.tf-.4!L bj^fipait que peutetru dcs. rosicr ' vonrVtir dc * Ita StLLfAR-r, de Fidc. diss. lf, ;.. II.

http://www.obra!

Dc discernibilitate miracnli

Unm fotest suhtto multiplicare substantiam maUriaUm vel eam convertere m instanti in alteram. Solus auctor animae potest in eam iliabi, cognoscere secreta cordis, certo revelare futura libera, convertere subito voluntatem ad actus heroicos. In his casibus, sensus commums dicit : digitus Dei est hic.

Haec spontanea cognitio rationis naturaJis est quidem valde contusa, sed certa, In quonam medio obiectivo sensus communis percipit lias ventates ? In primis principiis entis, prout m% est obiectum formale et adaequatum nostri intellectus. Intelligentia enim naturalis percipit ens m sensibilibus, sicut visus percipit colorem ; itaque sensus commums cognoscit ens contingens dependere ab Ente necessario, ac confuse discermt ejfcctus fropHos Pritm entis 4. Ad disccrnenda miracula igitur non ncccssana est fides supernaturalis, sufhcit intellieentia naturalis, quae essentialiter sensus superai Sed haec cognitio confusa lndiget exphcan et defendi a ratione philosophica.

20 Seccxdum rationem philosophicam, praedicta cognitio sensus commums explicatur et defenditur per resolutionem ad ens et ad pnma entis prmcipia ; sic statuuntur duae sequentes conclusiones : A bupernaturahtas plurmm miraculorum i1, 2' et 31 ordinis metaph^/sice certa est B4 Supernaturalitas aliomm generaiiter est moraliter certa ex cxrcumstantixs physicis et moralibus.

A, SupevnaturalUas plurium miraoulorum ordt-ms metaphysice certa est. — Etenim metaphysice certum est quod solus Deus potest producere et proinde immediate immutare ens ln quantum ens, matenam primam, substantias materiales non meciiantibus accidentibus, animam inteilectivam, intellectum et voluntatem. Atqui plura miracula r, 21 et 31 ordinis necessario et evidenter lmportant huiusmodi immediatas immutationes. Ergo metaphysice certum est haec miracula a soio Deo produci posse.

Ad Maiorem. — Probandum est istos effectus esse effectus propnos Dei, sic erit manifestum nullam causam inferiorem Deo illos producere posse; secus enim potestas istius causae inferioris haberet eamdem specihcationem ac potestas divina. Notandum est amplius quod sota causa umversaUs quae potest immediate pwducere aliquem effectum imivcrsakm, sive in rebus materialibus intimum, sive a materia separatum, potest illum immediate immutare ; quia haec immediata immutatio suppomt eamdem universaiitatem in causa illa immediata productio ; v. g, miaginatio quae non potest producere iudicium intellectuale, non potest illud immediatc immutare, sed tantum mediate, sci- Jicet mediante suo effectu proprio, nempe phantasmate. Hoc principium clarms apparebit in sequentibus exemplis 2.

a) Solus autem Dew potest producere ens in quantum est enst seu esse absolute et non solum in quantum est hoc fv. g: Petrus) vel tale (v. g. album). Nam producere esse absolute est illud ef-icere ex nullo praesupposito subiecto, seu ex nihilo. Aliis verbis : solus Deus potest

1 Cl. ijvms circa hoc - ^21-127.

»** mT£?agitlir -d C,lMSa I)rillcii)n,i mir.ic«H, nam agens creatum, »t Sl3pra dictum <st, pejlest esse ems causa instnimcntalis.

catolicas.com

De valore motivorum credibilitatis creare. Quod dupliciter metaphysice demonstratur a S Thoma «) ex parte umversalitatis effectus, P) ex parte modi productionis (1* 45. 5).

a) ■ Oportet iuuversaJiores eftectus in t.nivcrsaliores et priorcs causas reducere Inter autem eflfectus, universaHssimum est ipsum esse. Undc oportet quod (esse in quantum huiusmodi) sit proprius eftectus primae et universalissimae causae quac est Deus ». Sicut igtiis potest ignire, Iuk lllumiiuure. Tpsum esse suhsistens potest producerc esse absolute, p*) Similiter hoc manifestum est ex modo factendi : « Si enim tanto maior virtus requiritur in agente, quanto potentia (passiva) cst magis remota ab actu, oportet quod virtus agentia ex m.Ila praesupposit.a potentia, quale agens c.reans, sit infinita ■ quia nulla proportio est nullius potentiac ad aliquam potentiam, quam praesupponit virtus agentis uaturalis, sicut non entis ad ens. Et quia nitlla creatura habet. simpliciter potentiam infinitam, sicut ncqne esse infinitum, ut supra probatuni est La q. 7, a. 2t relinquitur, quod nulla crcatura possit creare « I.a q. 45, a, 5, ad 3

Consequenter sohts Deus potest iimmttare proittn Hssime cm in quantwn est e*s B contra omne agens creatum agit ad detcrminatum erTectum, et non. se extendit ad totam naturam entis1, b) Solus Deus fiotest producere materiam. Cf. I.a, q. 44, a 2 quia materia non potest produci nisi per creationem, scilicet ex nullo praesupposito subiecto, ipsa enim est primum subiectum omnium transmutationum naturalium. Consequenter solus Deus potest immediate seu ab tntus tmmutare materiam firitnam, cf. T.am, q. 105, a. r :

p Deus immediate potest movere materiam ad formam (v. g. educere subito for^ mam vini ex materia aquae), quia ens m potentia passiva reduci potest in actum a' potentia activa, quae eam sub sua potestate continet. Cum igitur matcria contineatur sub potestate divina, utpote a Dco producta, potestreduci in actum per divmam potentiam. Ft hoc est movere materiam ad formam ; quia forma nihil aliud est, quam actus materiae». Et ut dicitur i.a q. iro, a, 2, hoc est proprium Dei ; solus enim potest materiam producere, et proinde illam immediate immutare, haec immediata immutatio eodem morfo specificatur ac immediata productio ; causa Deo interior non potest immutare materiam ab intus, sed solum ab exteriori, mediantibus alterationibus accidentahbus, et motibus localibus, ut apparet in generatione substantiali. Hoc clarius apparebit cx sequentibus.

c) Solus Deus fiotest immediate immutare substantias materiales scihcet eas ab intus immutare non mediantibus accidentibus. Etenim' ut dictum est, solus Deus habet potestatem immediatam in materiam ad educendum ex ea novam formam substantialem, sinc mediantibus dispositiombus accidentalibus. Ergo solus Deus habet potestatcm immediatam ad substantias materiales producendas, non mediantibus, acciduntibus, et consequenter ad eas i.mmediate immutandas, v. g. ad immediate immutandam substantiam aquae in substantian^ vini,

Onmc agens ngit in quantum cst aciu, seu modus operaudi scquitur modum ess*™} ijul_ .^m?« jcreatum csl_ fmitum in _siip.ac( u, scil. cktcrminati-ffeneris et - speciei. Jdco omne r^cns creatiim ad dcterminatum clTcctum, ot 11011 sc cxlcndit ad Totnm naturam entis.

http:

De discernibilitate miraculi d) Solus Deus habet potestatem immediatam in substantiam animae inteUectivae, in inteUectum, in voluntatem, a) in substantiam animae ut est substantia, sohts Dens potest agere immediate, scil. non mediantibus accidentibus, sicut in substantias infertores ; et amplius substantia animae ut spiritnalis est ct non educitur a materia, non potest produci nisi a Deo per creationem, proinde a solo Deo immediate immutari potest, v. g. dc novo substantialiter coniungi corpori per resurrectionem. ut statim dicemus. — p) Similiter solus Dcus potest movere subicctive immediate .ntellcctum et voiuntatem, ut ostenditur T.a q. a. ^ et 4 quia ordo agcntium debet corresponderc ordini finium, intellectus autem et voluntas esscntialiter ordinatur ad aliqnid absolute universale, scilad verum universale et ad bonum universale. Ergo non possunt subiective moveri nisi ab agente universali, quod est simul primum inteliigcns et primum volens, scil. a Deo. Et istae motiones, si sunt extraordinarie, ut dicemns pertinent ad prophetiam, vei ad gratias huiusmodi, aut ad conversioncs miraculosas.

Sic maior demonstrationis expiicatur a ratione philosopbica, sed. iam conjuse cognoscitur a sensu communi seu a ratione naturali, cuius obiectum formale est ens, et ex hoc procedit certitudo sensus communis de supernaturalitate absoluta praecipuorum miraculorum.

Minor probatur. Atqui plura miracula i1, z\ 3£ ordinis necessario et evidenter important huiusmodi immediatas immutationes sive entis, sive materiae, sive substantiarum, sive animae, etc,

Hoc probatur i° inter miracula il ordinis pro transsubstantiatione, etsi sit miraculum invisibile, et pro coexistentia duorum corporum in eodem loco ; 2° inter miracula 21 ordinis pro resurrectione, sanatione caeci nati ; 30 inter miracula 3* ordinis pro conversione subita aquae in vinum et pro multiplicatione panum.

i° Miracula primi ordinis. — a Tramsubstaittiatio est quidem miraculum invisibile in eucharistia et sola ,fide tenetur proinde non habet valorem signi ad confirmationem revelationis ; sed metaphysice manifestum est, transsubstantiationem a solo Deo produci posse, sic in ea principium nostrae demonstrationis illustratur ac melius intelligitur postea eius applicatio ad alia miracula.

Transsubstantiatio enim importat essentialiter immutationem entis in quantum ens, proinde a solo Deo produci potest, Hoc probatur III, a, q, 75, a. 4 ; nam transsubstantiatio non est solum conversio formalis eadem materia permanente, ut accidit in generatione naturali, sed est conversio totius substantiae panis in totam substantiam corporis Christi.

• Ulrtque antem formac (panis et corporis Christi) et utrique materiae est communis natura entis ; ct id quod est entitatis in una, potest auotor antis convertere in id quod est entitatis in altera, sublato eo, per quod ab illa distinguebatur » III. a q. 75, a. 4, ad Nitllum agens crcatum potest transsubstantiare quia «omne agens agit in quantum est actu (opcrari sequitur essc, ct modus operandi modum esscndi). Quodlibet autem agcns creatum est detcrminatum in suo actu, cum sit detcrminati generis ct speciei. Et ideo cuiuslibet agentis creati actio Jcitur super aliqucm dctermi'natum actum. Determmatio autem cutuslibct rci in esse actnali cst per eius formam. Unde nullum a^cns naturalu seu crcatum potest agerc, nisi ad immutationem formac,

.com

Dc valorc motivorum ercdibilitatis et proptcr hoc omms conversio, qMae fct secundum loge, naturac, est formalis, Sed Deus est actus mfimtus ; «nde eius actio se extendit ad totam naturam cntis. Xon ^itur soluni potest perficcrc conversionen formalem, ut ncflioot diversao formae sibi m eodem subtecto soceedant, sed conversiouem totius entis, ut scihcet tota substantia huius convertatur iri totam substantiam iJlius » ibid.

b) Ad miracula visibilia primi ordinis pertinct iuxta S Thomam coextsienHa duorum ccrfwum m eodem loco, v. g. dum post suam - surechonem Chnstus m cocnaculum intranvit « ianuis clausis , (loanm XX, 26), Demonstratio ongims divmae huiusce miraculi innuitur ab Angehco i.a q. 67, a 2 et magis cxplicite traditur in SuppTemento Summae, q. 83, a. 3. Ad hoe argumentum reducitur : P

Duo corpora non possunt essc in eodem loco, nist in isto loco remaneant distinctu secundum suum essc ct suam materiam. Atqui in eodem loco duo corpora non po<sunt remanere distincta sccundum suum esse et suam materiam, nisi virtute eius qui habet potestatem immediatam supra esse et materiam, ad strvandim in esse et in ,L 7 «™Wm mbsiantiahm, guac nainraliter requirit distinctionem situs et hci Sicut sola virtutc divina aecidens potest remanere sine substantia, ita sola virtutc divina substantia matenalis potest rcmanere distincta ab altera sine ioco proprio.

c) Inter miracuia primi ordinis ponitur etiam glorincatio corpons seu transfomratto gloriosa, prout deri vatur a gloria animae, quae U ■ t°tt P 01 sit supernaturalis quoad substantiam. ^ :iK V u q' 45, \ 2> de Transfi^ratione), Sed sola ratione difficile probatur, hanc claritatem corporis non posse provenire nisi a doria animae. ~- Siimhter inter miracula primi ordinis S. Thomas ponit « quod sol retrocedat » saltem secundum apparentiam (1 a q 10*5 a S) seu « trtmsmittaUoncm cursus caelestittm corporum, quae a solo Deo simt lmmobihter ordinata». Cfr. IH.a, q. 44, a. 2.

2° Miracula secund! ordinis. - Inter ' ea invenitur resurrectio — Irobandum est, m illa esse immutationem quae a solo Deo produci potest. Hoc quidem admittitur a sensu communi, prout communiter dicitur: solns A itctor vitae potest mortuo restituere vitam — Imo etiam mcreduli non dicunt, resurrectionem fieri posse secundum le^es naturaies nondum notas, sed negant pottus vel factum mortis vel fac^ tum resurrectionis,

Transeundum est a cognitione confusa sensus communis seu ratxonis naturalis spontancae ad cognitionem magis explicitam secuncium reductionem ad principia per se nota. Haec demonstratio sic proponi potest.

1 Ita in Supplc-imniQ q. ftj, a, 4i _ ibid ad 4oj dicitur .ouod unmn mvh^ isse simul h^iUr in imhm locis non poUst fari ^S, (corpus e m ChrS non est m altar. locaHter) ; quamvis miracnlo.se possit ficn, quod riuo coi poJa sm in

ITZJT*' ^ G5Se ^ P'UribuS ,OCiS ^ividuo, rationf f«s quoS esl csse mdtuimm t» sc ; sequeretnr en.m t|,iod essct distinctum in Situ . . . Unde ouod ocTtiS hl T ,0dS' >M* Cont.adictioncm^ProX^ - l^L; , Thomam non potest csse nisi appE„ ,ns, p,ont in „no loco corpus est

^ pro cT " apparentia huiuscc corporis a Deo vcl ab an http://www

De discernibilitate miraculi

Anima unitur corpori per sitmn esse suhstantiale ut jorma.

Atqui resurrectio est coniunctio substantialis animae separatae cum materia cadaveris, nullis mcdiantibus dispositionibus praeviis accidentalibus.

Ergo resurrectio non potest produci nisi ab co, qui liabet potestatem immediatam in materiam et in essc substantiale animae, scilicet nisi a Deo l,

Hoc explicatur quodammodo in Supplemento Summae ThcologicaCj q. 75, a, 3, sed profundius in de Potentia, q. 6, a. 7, ad 4, ubi dicitur : t Nutla. tes habet potestat&ttt sttpra suttm essfi ; omnis enim rei virtus ab essentia eaus fluit vel essentiam praesupponit. Et quia ammo per suum esse unitur corpori ut tonna, non est in potestate eius, ut ab unione corporis se absolvat, et similiter non est in potestate Angeli, quod se uniat corpori secundmn esse ut formarn ; scd potcst corpns assumcre modo praedictOj cui unitur ut motor, et nt liguratum figurae », Et ad 14 : k Esse in aliquo corpore potest inteDigi duplicitcr : uno modo ut sit infra terminos quantitatis, et sic nihil prohibet diabolum, in aliquo corpore esse ; alio modo ut sit ivtra ?ei cssentiam ut ians csse rei, et operans in re, quod cst solim Dei proprinm, quamvis Dcus non sit pars cssentiae alicuius rei » sed est causa ipsius essc ». Cf, T.am, q* 51, a. 2 et 3.

Ex his habetur nostra demonstratio :

Maior est : anima umtur corpori per suum esse substantiale ut forma, Ouod probatur in psychologia rationali. Apud Aristotelem et S. Thomam est triplex probatio : A. prout anima est radicale principium actionum vegetativaruirij sensitivarum, rationalium hominis ; B. prout ex ea sumitur diffcrentia specifica hominis ; C4 quia secus destrueretur unitas naturalis hominis, qui non esset aliquid umum per se, sed unum per accidens, ut v. g. motor et mobile accidentaliter uniuntur *.

1 Cf< S, Thomam, Supplementitm Swnmae theolopcae, q. 75, a. 3. Utrum resurrectio sit naturalis vel miraculosaj et de Potentia, q. 6, a, 7, ad 4 : Utmm angeli vel daemones possint corpus assumere. Tn Supplemento habetur : u Resurrectionis principium natura esse non polest, quamvis ad vitam naturac resurrectio tcrminetur, Natura enim est prineipium tnotus m eo, in quo est : vel activtmi, ut patet in motu levium et gravium, et alterationibus naturalibus animalium, vel passivum, ut patet in generatione simplicum corpomm. Passivum autem principium naturalis generationis est poteniia passiva naturalis, quae semper habet alitjuam potentiam activam sibi respondentem in natura, ut dicitur in IX Metaphysicorum tcxt. . , . Nallum autem principium activum resurrectionis est in nalitra. neque respcctu coniimctionis animae ad corpus, nec respectu dispositionis, quac est necessitas ad talem coniunctionem quia ta- Us dispositio non potest a naUtra induci, nisi detcrminaio modo per viam generationis ex seminc. Unde etsi ponatur essc aliqua potentia passiva ex partc corporis, seu ctiam inclinatio quaccumquc ad animac coniunctioncm, non est talisj quod snfficiat ad rationem motus naturalis. Unde rcsurrectio, simpliciter loqucndOj cst miraculosaj non naturalis, nisi secundum quidj scilicet ex parte termini qui cst vita naturalis.

Sic quidem probatur quod resurrectio non cst naturalis cx parte suac causaej natura enim dctcrminatur ad unum, et non causat vitam nisi sccundum determinatas, circumstantias et dispositiones quao snnt circumstantiae et dispositiones gencrationis, Sed ex hoc non explicite probatur quod resurrectio superat vires cuiuslibet agentis creati otiam spiritnaiis. Hoc autem manirestatnr in dc Potentia» q. 6 a. 7, ad 4,

« Gf , S. Thomam. Ira, ^ 76^.-1- At Principinm -radicak ac^ium.vegetativa.- rum. sensitivarum, rationalium homims est iorma cius constitutiva sou snbstantialiSv Atqui anima cst prmcipium radicalc harum actionuni. Ivrgo anima hnmana cst forma subslantiahs corporis hominis. ^ lllud entm quo primo aliquid operatur cst formu cius, , . ,

.com

De valore mottvorum credibilftatis

Haec autem doctrina mhil aliud est quam explicatio apprehensionis confusae sensus commums seu rationis naturalis, et definita est ab tteclesia (Denzinger, 480, 738, 1655).

Minor autem nostrae demonstrationis est ipsa definitio resurreetionis, SdL conumcho substauhalis animae separatae cmn materia cadavem nnihs mcdiantibus dispositionibus praeviis aceidentalibus ita ut subito corpus mortuum de novo nat vivum et manifestentur in illo permanenter diversae operationes vitae vcgetativae, sensitivae inteilecttvae. Haec est emm significatio resurrectionis, excluduntur dispositiones acadentales praeviae, quae necessariae sunt, ad gencrationem viventis. Protnde resunectio non potesi produci nisi ah eo qui Jtabet potestatem tmmediatam in materiam et in esse substantiale animae Hoc agens autem, ut supra dictum est, est solus Deus, qui profundissime et ab mtus immutare potest materiam et animam.

Cf. post expositionem thesis, obiectioncs contra valorem huiusce demonstrationis.

Inter miracula secundi ordinis ponitur etiam illuminatio caecornm praesertim caeci nati (x.a q. 105, a. 8). Et ut refertur in Evangelio sec! loannem IX, 32, lpse caecus natus dicebat : « A saeculo non est auditum quod quis aperuit oculos caeci nati ; nisi esset hic a Deo, non - P°terat facere quidquam ». Caecitas praesertim congenitalis incurabilis quia nihil agit nisi secundum quod est actu (et est in actu per suam formam quae estprmcipuimdeterminativumsuaeessentiaescu naturae), Monifestum est autem quod pnmum quo corpus vivit, cst anima ; . . . anima enim est primum quo nutrimnr et scntimus, et movemur secundttm locum, et similiter quo primo intelJigiinns. lirgo hoc pnncipium quo pnmo intelligimus, sive dicatur inteJJcctus. sive anima mteliectiva est Jorma corporis. Et liaec est dcmonstratio Aristotelis tn II 4e Amma c 2 *

B. Principium specifratimun hominU est eius forma constitutiva scu substantialis. Atqm amma rationalis cst prineipium specificativum hominis, Ers?o anima rationalis est forma conshtutiva seu substantialis hominis. — sXatnra enim uniuscnisquo rei ex euis opciatioiie ostenditur, Propria autem operatio liominis, in quantum est homo, est mtclijgere. . . Oportet ergo quod homo sccundum illud speciem sortiatur, quod est nuius opcrattonis priucipium. Sortitur autem unumquodque speciem per propriam iormam Rdmquitur ergo, quod intdlectivum principium sit propria hominis foima»>

C. Homo habel wutatcm natmalcm substantialcm, ct non accidentalem, est aliquid unum per se ct non per accidens, Atqui haec unio non potest csse, nisi anima humana imiatur corpon per suum csse substantiate ut lorma. Jtrgo. — Secns enim si anima umretur corpon non per suum esse substantiale, sed accidentaliter per suum agere, « sicut motor homo non csset quid unum simplicitcr, et per consequens nec cns simpliciter ; sic emm aliquid est cns quomodo est unum ».

Hacc demonstratio sup|>onit doctriuam de compositionc substantiali corporum ex matena et /orma, quae probatur ab Aristotelc per gcncrationem et corruptionem substantialem corporum, Maniiestuin cst quod cxistnnt in natura non solum corruptioncs accidentiaJcs sed substantiaies, v. g. coiruptio Jconis ; ex qna rcmanent soium cinercs, nam ui Itts ctvcnbns ncqnidem latenter existuui proprisiates vitae wctativae et seiisttwa* leonis, non est igitur a,mplius eadem substantia. Ex existentia autem corruptmnis suhstantiahs manifostatur existentia gcucrationis substantialis, prout cadcm cst ratio oppositorum. Tratisformatio substantiaiis apparet etiam maniieste in assimuatione nutntwa, prout alimentum etiam non vivcns fit caro nostra vcl sanguis. ^ec dici potest. animam nostram csse sotum principinm organizationis atomornm, quia pnncipmin istnd non darct r>rimuin_ esse subslaniiuhet proinde cssel solum accidcntaio. -- Aiiiphus 111 qualibeL atomo distinprui jMjU-st materia et forma constituuva <iuK1 atomi speijilVcc aut saltein numoricc ciistin-uuntur et tamen couvcniunt in malena.

http://www.

Do discernibilitatc miraculi 71 est, quasi mors partialis, mors alicuius organi ; unde argumentum quod affertur pro resurrectione, proportionaliter valet pro illuminatione caeci nati,

3° MmACULr trrth ordixis, — Inter ea pomtur cotwersio subita aquae in vinum.

In II Sent^ dist. tS, q. t, a. 3, ad +*& D. Thomas dicit : m quamvis couversio aquae in vinum non fuerit supra facultatcm naturae quantum ad snbstantiam facti, tamen fuit supra cius facultatem quantum ad modum faciendi : non enim potest natura aquam in vase existentem subito in vinum converterc, scd per digestionem et maturationem uvae b. Item in IV Sentf dist, 17, q. i, a. 5, q. 1 c . conversio aquae in vinum ponitur intev miracula tertii ordinis.

Hacc autem immutatio, quia fit in istanti, non mediantibus alte- Tationibus accidentalibus, est immediata eductio formae vini e potentia materiae, proinde non potest produci nisi ab eo qui habet potestatem immediatam in materiam, sciiicet a Deo qui solus potest movere materiam profundissime ab intus, et non solum ab exteriori. Aliis verbis : forma vini non est in potentia proxima sed solum in potentia remota in materta aquae, deiicientibus dispositionibus praeviis ; unde conversio formalis subita aquae in vinum non est in potentia naturali subiecti, ratione modi quo fit, sed est tantum in potentia obedientiali subiccti quae subest potestati divinae. Similiter dicendum est de multiplicatione panum.

S. Tliomas ait Ill.a q. .{4, a. 4, ad 4 : « multiplicatio panum uon est facta per modum creationis, sed per additionem extranea materiae in panes conversae. Unde Augustinus super toannem (tract. XXIV) dicit : « Unde multiplicat de paucis granis scgetes, inde in manibns suis multiplicavit quinque panes ». — « ^lanifestatum est autem, addit D, Tliomas» quod per conversionem grana multiplicantur in segetes «. Similiter in Commont. supra ^Latthacum, c, 14, D. Tliomas explictit istam multiplicationem : « Dicunt quidam koc posse fieri naturalitcr : sicut enim materia se habet ad quamlibet formam, ita sc habet ad quamlibet quantitatem. Sed lioc est stultum, qtiod materia se habcat ad quamlibet quantitatem materialem : hoc enim non potest fieri nisi per rarefactionem ; haec autem rarefactio dctcvminata est in naturalibus Amplius pants sic rarefactus' non potuissct nutrire quinque millia virorum, ut legttur apud^latth., c. 14. Proinde concludit D. Thomas in I.a q. o*, a, 3, ad t « Unde cum non appareat rarefactio in talibus multiplicationibus, ncccssc est ponere additionem materiae, vel per creationem, vel (quod probabilius est) per convcrsionem » et citat idem vcrbum S. Atigustini in Ioan., tr. XXTV, Dicilur : probabilius pcr convcrsionem, quia non est necessarium ad creationem recurrerc, cum fieri posstt per conversionem.

Si multiplicatio panum fieret per creationem, a solo Deo evidenter efJici posset. Probabilius fit, non quidem per conversionem transubstaritiativam, sed per subitam convcrsEonem formalem sicut in nuptiis Canae conversa est aqua in vinum, eadem remanente materia. Prohide non potest produci nisi ab eo, qui hahet potestatem immediatain iii matetiam, scilicet a Deo.

Sic supernaturalitas plurium miraculorum i£, 2\ 3' ordiiiis metaphysico certa est ; et conlirmatuir pcr considerationim circumstantiaobrascatolicas.com

De valorc motivcrum eredibilitatis rum, ut statim dicendum est. Existentia autem liorum miractilorum potcst esse physice certa pro testibus, v. g. pro testibus resurrechoms Lazari, ut mfra dicetur. Item diccndum est de pluribus sanataombus, cf. infra I. II, c, X, a. 3,

B. Snpernatnvalitas aliovnm miracnlovtvm tcrtii ordinis genevaliter cmn certitvdine moraU coanoseitur ex circuntstantiis physicis et moralihtts (ita subita sanatio a morbo euratu difficili),

Frequenter constat physice haec facta superarc vires agcntium corporalium propter manifestam disproportionem, et quia leges naturae ad unum determinantur, dum, in his casibus extraordinanis, effectus producitur ab agentc quod in iisdem circumstantiis diversos omnmo operatnr effectus, quasi e.ssct Hbertate praeditum.

Sed ex hoc non sequitur hos effectus supcrarc vires omnium agentium creatorum etiam spiritualium. Unde oportet considerare, praeter naturam operis, eius circumstantias non solum physicas sed moraie* et religiosas. Sic discerni potest, an factum proveriiat ab agente spintuah bono yel malo : si enim ex his circumstantiis nullum malum apparet, tunc istud factum extraordinarium Jegitime censetur provenire a Deo. saltem mediate, scilicet mediantibus angelis seu spiritibus bonis. Secl difficile est quandoque determinare an superet virtutem propriam angeiorum, ita ut a solo Deoproduci possit, tanquam a causa principah Videamus 1° quid dicit S. Thomas, 2° quaenam sint circumstantiae physicac considerandae, 30 quaenam sint circumstantiae morales i° Qui dicit S. Thamas ?

^Kcspowlet: * Signn facta per bono possi.nl distingm ab iilis qnac perj malos, fiunt tripliciter ad mimis. Primo, er efjicacia vhttttis operantis. qnia signa per bonos yirtute divina fumt in iljis etiam ad quac virtus activn natnrne se nullo modo extendst, sicut siiscitare niortuos et huiusmodi, quae dacmones secundum veritatem faccrc non possimt, sed in praestigis tantum quac ditt ditrarc non possunt. — Secundo ex utiittate signorum, quia signa per bonos facta, sunt de rebus utilibus, ut in curatione infirmitatum, et huiusmodi. Signa autem per malos facta. sunt in rebus nocivis vd vams, sicut quod volant in aere, vel reddunt membra hominum stupida ct huiusmodi , . . — Teitia diffcrentia est qttautum ai jincm, quia sigua bonorum orrlinantur ad aedifieationem fidei et bonorum morum ; sed sfena nvalorum sunt in manifestum nocumentum fidei ct honcstatis. Et qtmnhmi ad moditm dinc/ent, quia bohi operantur roiracul* per mvocatioiieni divini nomini* pie et revercnter ; scd mali quibusdam deliramenris, sicut quod incidunt se cultris cl Imiusmo ii turpia Uciont. Et Jta sigsa per !x>uos facta, maniJcste possunt discerni ab his cjuac virtuto daemouum liunt »

Item Benedictus XIV dicit : «Miracula falsa discerni a veris effi^ cacia, utihtate, modo, fine, persona et occasione » s,

Ut autem cognitio sit magis methodica ac certa, oportet distin-

2 o len!::d' h q- % a 1, ad 2. - Cf. I.n q. r r,t* n, 1. a:l 2. - tne^lt'^111'^^^ RV^-Tmr i-4-22T"ftr lioc c»pi:T^tl cxcmpiiim cuuutur faisa inmicmn qujluis Ianscnistau intcndebant pmbarc sar.ctitatem rAicniu* diaconi nomim» Pnnsii, qni iKJpultus c?t TJan.^iis m cocnu»t<»no S McdiiHi http://www.

Dc discernibilitatc miraculi guere circumstantias physicas et moralcs, ac inter has ultimas determinare quaenam sint priDcipalcs, quaenam vero secundariae.

2° Circumstantiae physicac, ex quibus dignosci potest utrum sanationes extraordinariae aut effectus similes sint naturales an non, enumerantur a Renedicto XIV in De Servorum Dei beatificatione, I. IV, p. I, c. 8 : h Ut sanatio inter miracula recenseatur, opus cst, i° ut morbus sit gravis et curatu vel impossibilis vel difficilis, 2° non sit in ultima parte status, ita ut paulo post declinare debeat, 30 non fuerint adhibita medicamcnta, vel adbibita non profuerint, 40 ut sanatio sit subita, 5° ut sit perfecta, 6& quin ulla notabilis evacuatio aut crisis praecedat, 70 nec morbus sublatus redeat». Haec septem signa singillatim explicantur in hoc opere Bened. XVI qui affert multa exempla,

Itcm tractat scparatim dc caccorum illtiminationc, q«ae miracnlo fit, de admirabiJi sanatioiie simiorum, claudomm, paralyticorum, epilcpticornm, dc mirabiii banatione a lepra, cancre, gcngrcna, .1 fcbri ; dc miraculis negativis, de sudorc sangnineo, de longa abstincntia a cibo, dc qnibusdam spiritalibus mirnculis (conversionibtis miraculosis), de eiectione. daemonnm, de cndaverum incorruptione, de &,pparitionibus sanctorum, de imaginatione et cius viribus.

Dc sauationibus miracnlosis patratis in sanctuario Lovndcs plura sunt opera scientifica, rccent.er edtta a theologis et meciicis'. — Cf. paulo infra clc cifectibu? magnetismi et hypnorismj, et ], TI, c. X, a. 3.

30 Circumstautiac morahs, ex quibus discerni possunt praedicta facta extraordinaria a praestigiis diabolicis.

T. Thomas I.a, ILa, q- VII, a. 3 explicat septem circumstantias actus humani, quae communiter enumerantur in hoc versu : Quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quomodo, quando.

• Considerandum est, inquit, in actibus quis fecit, quibus auxiliis vel instrumcntis fecerit, quirl feccrit, ubi fecerit, cur fcccrit, qucmcxlo feccrit ct quando fccerit.

« Et ratio huius enumerationis sic accipi potest. Nnm circumstantia tiicitur, qi;asi extra substantiam rictus existens ita tamen tjuod aliquo modo attingit ipsum, Contingit autem hoc fieri tripliciter. Uno mcdo in quantum attingit ipsum actum, Alio modo in quantum attingit causam actus. Tcrtio mcdo, in quantum attingit cf- Jectam,

« Ipsmi mttfvt actmt attingit, veJ per niodum mcnsurae, sicut tempus et locus {qunmlo, fffii), \ el per modum qualitatis aclus sicut modus agerdi (qwmodo). *Ex parte autcm efjectua, ut cum consideratur quid aliquis fecerit,

• Ex pttrte vero cansae actus, quantum ad causam finalem accipitur t>rop/er qtrirf, cur. Ex parte autem causae materialis, stve obiccti, accipitnr circa quH. Kx partc vero causae agcntis principalis accipitur quis egerit. Kx parte vero causae agentis instrumentatis accipitur (jnibiu anxiliis».

X, B. ad 3m : Qmd, cur, quis dicnntur circumstantine, non proat sunt obiectum

1 Cf. Qitejfuti cus dt gttdrison dc Lovrdes ct Ut Foi qui gur.rit Etude medicsilu par A. Vourch. Docteur eu medecin^. Intiod. par I Abhd Dubaquie, 2a editiu, Pfl iri h~ 1933T "CXTelui m opcii a. s i m ii ia " Bbissa n 5 , GrmVd ma i son ; Dr T Van" d cr "Elst , P . Cv inelli, Haustert, praesertim C). iRtRTRiN, Hiinr? rritvruc dis fit\iwnwnh dc f.ottrdcs, dpparifioHs et >u£risms, k;« millc IOoS, Cf, ea quae. dic.imtur infra, 1. II, c. X, a, *.

com

De valore motivorum credibilitatis vcl liiits specificans aut ipsum agens, sed prout sunt eonditimies cx parte obiecti, fmis, aut agentis»

Qnaenam autem sint firinciptiles cirmmstantiae actus humani. Respondet S. Tbomas ibid., a. 4; « Aetus propric dicuntur humani piout sunt voluntarii. Voiimtatis antem motivum efc obiectum est finis. — Et ideo principalissima est omnium circumstantiarum ilki, quae attingit actum ex parte finis, scilicet cuius gratia ; sccundaria vero, quae attingit ipsam substantiam actus, id cst quid fecit. — Aliac vero circumctantiac sunt magis, vel minus principales, sccundum quod rnagis, vel minus ad has appropinquant »,

Unde ad cognoscendum an aliquod factum extraordinarium sit verum miraculum, considerare oportet, post eius naturam et physicas circumstantias, cur iit, quid fit, a quo fit, quomodo, quibus auxiliis, ubi ct quando.

A. Cur seu propter quid. Finis miraculi debet esse semper gloria Dei, quia miraculum est opus Dei, et ordo finium debet correspondere ordini agentium. Ad gloriam Dei concurrit miraculum, prout confir-. mat vel doctrinam a Deo revelatam vel sauctitatem alicuius servi DeL

Finis iste potest dupliciter considerari : a) ut est primus in intentione, sit declaratur a thaumaturgo ante productionem miraculi, et b) ut est ultimus in executione, sic manifestatur in effectibus moralibus miraculi.

a) Sub primo aspectu habetur haec regula : Miraculum factum mnofnine Dei creatoris in confirmationem alicuius revelationis ab omnibus accipiendae non potest esse falsum, praesertim si thaumaturgus prius illud annuntiat ; quia infmitae Dei bonitati, sapientiae et veracitati repugnat quod permittat suum nomen interponi ad substituendum falsum miraculum pro vero, et quod patiatur suum nomen adduci in testem mendacii, ex quo homines necessario et invincibiliter inducerentur in errorem contra id quod debent Deo et est necessarium suae saluti *.

b) Finis manifcstatur etiam in executione, et vera rwxacula dignoscuntur e% efjectibus vel fructibus : si enim ex his sequantur permanenter cultus supremi Numinis, eversio cultus daemonum, reformatio morum conforrhitcr ad rectam rationem, concordia civium et vita socialis, impossibile est quod huiusmodi miracula fiant auctore • daemone in sui perniciem. Haec regula desumpta est cx Origene, lib. 2 contra Celsurn,

E contra si mira quaedam nonuisi ad curiositatem pascendam tendunt, si ad turpia vel scurrilia prcvocant, si supcrbiac et inobedientiac favent, societatique pacem et concordiam pcrturbant, a Deo oriri nequeunt. Sic excluduntur multa praestigia paganismi, mahumetismi, buddhismi.

B, Quid fU. Si factum extraordinarium quocumque modo sit contrarium vel veritati, vel honestati, si sit ridiculum, non est opus Dei sed diaboli, Sic excluduntur multa paganismi praestigia, diis inhonestis attributa; item pracstigia in Iibris Buddhismi narrata, sic v, g, Buddha eum rcge serpcntum pugnaturus, totum suunrcorpus eonvertit in igncm f http://www

De disccrnibilitate miraculi alio tempore cucurrit per totum firmamentum caeli a parte orientali usque ad partem occidentalem, interim cx uno oculo mittens aquam, ex altero ignem. Item discipuli Mahumeti narrant, eum divisisse lunam in duas partes eamquc coegisse per manicam suam ire et postea duas partes in unam coniunxisse. Item pracstigia fakirorum hodic sunt plerumquc ridicula et inutilia, nt v. g. sedere super aciculas.

C. A quo fitr Dignoscuntur vera miracula ex moribus et doctrina eorum qui ilia operantur. Si nempe tradant doctrinam Deo honoriiicam, rectae rationi conformem, bonos mores inducentem et vitae sociali faventem, si iidem vitam et mores ad huius doctrinae normam accurate componant, si vitae sanctitate, zelo gloriae Dei, modestia, humilitate et caritate polleant, huiusmodi, miracula sunt vera. Itaque sine circulo vitioso miraculum confirmat doctrinam et per eum confirmatur; confirmat enirn quod obscuium est in doctrina et in eius origine, et confirmatur per doctrinani, prout haec iam apparet excellens ad Deum manifestandum et honorandum et ad mores reformandos.

Si e contra persona agens sit vitiosa, superba, improba, levis, inconstans, inquieta, impatiens, de propriis defectibus glorians, si proponat doctrinam manifeste irrationabilenij irreligiosam, immoralem, prodigia quae facit, evidenter divina non sunt.

Miracula quidem, ut explicat S. Thomas 4, interdum fieri possunt per malos, qui veram fidem praedicant et nomen Christi invocant, sed tunc ex circumstantiis apparet, miraculum fieri solum in confirmationem veritatis divinae et non ad commendandam vitam istius hominis quo Deus utitur. « Unde, inquit S. Thomas a malis qui falsam doctrinam enuntiant, nunquant fiimt vera miracula ad confirmationem suae doctrinae, quamvis qnandoque fieri possint ad commendationem nominis Christi, quod invocant et in virtute sacramentorum, quae exhibent ».

D. Quomodo. Si in modo agendi aliquid inhonesti, violenti, crudelis vel incongrui deprehendatur, non est miraculum. Sic excluduntur plurima praestigia magorum. Qui vera miracula patrant, pie, reverenter, humillime operantur.

E. Quibus auxiliis. Miracula vera fiunt per invocationem divini nominis, imo in nomine Dei creatoris. Si e contra media adhibita videantur blaspema, tnrpia, absolutc ridicula, non est miraculum,

In consideratione huiusce circumstantiae, habenda est ratio temporum, locorum et personarum, quibus actio divina sese accommodare potest.

F. Ubi. Si sit inter vanos, indignos homines, quod nt 111 pluribus accidit pso praestigiis spiritismi. et hypnotismi, non est miraculum.

G. Quando. Quando nulla est necessitas aut convenientia miraculi, non est miraculum ut, accidit in praestigiis fakirorum aut spiritistarum, Itaque Christus noluit facere miracula ante> Heroclem ad curiositatem pascendam.

Si hae omncs circumstantiae simul sumptae sunt in favorem mi-

.com

7° valore motivorum credibilitatis raeuli, moraliter certum est factum extraordinarium provcnire a Deo, saltem mediate, scilicet mediantibus angelis bonis1.

Haec certitudo intrinsece moralis corroboratur ex consideratione innnitae Dei bonitatis, sapicntiae, veracitatis, nam Deus non potest permittere in hoc casn fallaciam, ex qua sequcrctur necessario error invincibilis in re tanti momenti.

§ V, De discernibilitate miraculorum quoad existentiam factl Supposito quod praedicta miracula sint discernibilia quoad naturam facti, v. g. quod resurrectio, multiplicatio panum, aut subita conversio aquae in vinum exccdant omnes vires creatas ac creabiles, et a solo Deo produci possint, quomodo discernitur, utrum sit de facto resurrectio vera an tantum apparens, vera multiplicatio panum an solum simulacrum, etc... ? Quoad hoc quatuor sunt dicenda :

i° In f/enere. — Miracula, quatenus sunt facta sensibus obvia, tam facile observari possunt quam quaelibet alia facta sensibilia. Verbi gratia, tam tuto audiri potest vox hominis antea muti et thaumaturgi imperio sanati, quam vox illius qui nunquam mutus fuit. — Nec dicatur, miraculum esse factum supernaturale, ideoque cognitionem nostram excedere, quia est supernatttrale solum quoad modum productionis suae, non vero entitative ut gratia ; intrinsece enim est quid naturale et sub sensibus cadit : in resurrectione supernaturaiiter restituitur vita naturalis.

Imo miracula, quia mira sunt, et cxtra consuetum ordinem peracta, maiorem attentionem excitant, dUtgmHm explorari debeni et explorantur ac propterea certius cognoscuntur. Quidam sunt nimis proni ad supernaturale admittendum, sed generaliter adsunt increduli obiicientes, quibus respondere oportet.

2° Eocfstentia multovum mfracufornm est physfce ceria pro testibus. — Ita resurrectio, illuminatio caeci nati, muJtiplicatio panum, conversio subita aquae in vinum.

Existentia alicuius resurrectionis potest esse pro testibus physice certa, nam possunt habere i° certitudinem physicam secundum usum sensum et secundum leges physiologieas de reaJitate mortis alicuius hominis, quando corpus eius iam foetet, aut quando cor ejus aperitur. In quibusdam casibus quidem mors est incerta, quia potest esse lethargia, sed ex hoc non sequitur quod in omnibus casibus sit dubia ; existentia enim mortis physice certa est, quando organa omnino necessariaad vitam, ut cor, non solum non habent sed nequidem haberepossunt suam essentiaiem functionem, 2° Testes alicuius resurrectionis possunt habere certitudinem physicam de vita cadaveri restituta, quando mortuus surgit, de se loquitur, sentit, manducat, quaestionibus respondet ; tunc enim in illo apparent functiones vitae vcgctative, sensitivae, intcllectivae, in illo manifcstatur vita tanquam sensibile per accidens ft uotat Bi^kmcYCs "XIV, 6p. ciK; T / IV7 c. Tf. HT&i^aG&Zte mirae-ulo- ' nini, ii. 3 : - Pliiiosophi quidein, ac thcologi t:um chmthni, ttim hclravi hn.usqu* trarlidcruiit, aiitfelu* hi curpo™ subhinaria ny«rt! pos*- «tlum ;ul nntum Uri. I>u» angolis utitur tanqiu:iu muiislm sitb».

http://www.

De disccrnibilitafcc niiracuJi 77

(cfr. II. a q. 55, a. 6 — et Bcnedict. XIV, de BeaL serv. Dei, 1, IV, p. i, c, 21, de. resurrectionc, de certissimis signis mortis).

Obiectio: Secuudum theologos dacmon potest simulare rcsurrcctionem a<3 tempus, impedicurlo coiTuptionem a.c movemlo localiter membra et iinguam radaveris, ut loqui videattir.

Respondeiur : post exfimcn cadavciis et omnium circuinstantiaruni physicarum, manifestatum est, m his casihus non es*;e veram vitam, pvaesertim si consideratur cadaveris oculi, in illis non apparet vivens conspectus» sed simulacrum vitae et paulatim si^na corruptionis fCf, S. Thomam, in q. 51, a. 2, utium angeli assumant corpota et iu corporibns assumptis cxcrceane opera vitae, ia q. 114, a. 4, ad 2t ilem de Poteitiia, q. 0, a. ;).

Ex hac lalsa appnrentia resunectionis, quac quandoque accidere potest, non tollitur certitndo physica de vera reaurrecliono v. g. J.aiturl, quia in hoc ultimo casu signa vitac ct circumstantiae physica non suut eadem ac in primo, Item possibilitas hallucinationis non toliit certitudinem physicam sensntionis, quia possumiis videre, non ^sse in tali casu causas et circumstantias halJucinationis. Cf. inira I. Ift c. X, a, 1, de resu rrectione C hristi .

Kaec certitudo physica est quidem inferior certitudine metaphysica, sed excludit omnem formidinem errandi, et potest e^se sive spontanea, sive reflexa, id est reflexione confirmatur.

Similis certitudo haberi potest de vera sanatione caeci nati, de multiplicatione panum, de subita conversione aquae in vinum ; haec enim et simila sunt sensibus obvia.

Insuper haec certitudo roboratur cx consideratione circurnstantiarum moralium et religiosarum operis miraculosi. [Cl narrationem evangelicam de resurrectione Lazari (loan. XI) et de illuminatione caeci nati (Ioan. IX), in qua apparet quomodo pharisaei increduli habuerunt ccrtitudinem physicam de existentia horum miraculorum ; volebant enim Lazarum interficere « quia multi propter ilium credebant in Iesum » (Ioanf XII, 11). Item prae rabie eiecerunt extra synagogam caecum a nativitate, qui miraculose sanatus erat et Christum defendebat (Ioan. IX, 34).

Quaedam mlraenla tertii ordinls videntur esse solum moraliter eerta, tam quoad existentiam facti quam quoad supernaturalitatem eius, ita v. g, subita sanatio a febre. — Etenim, ut dictum est, difficile est probare cum certitudine metaphysica aut etiam physica, baec facta sua natura superare omncs vires sensibiles ct omnes vires creatas ; item quoad existentiam facti, simulatio non semper certitudine physica disccrnitur, scd ex consideratione circumstantiarum moralium haberi potest certitudo moraiis.

Haec certitudo intrinsece moralis corroborari potest metaphysice ex consideratione attributorum Dei, attenta scilicet infinita Dei bonitate, sapientia, veracitate, providentia, cui omnes circumstantiae subiacent. Cum enim omnes circumstantiae tam physicae quam morales sunt in favorem miraciili,.si in hoc casu esset tantum apparens mira-_ _ culum ex fallacia dacmonis, Deus permitteret, uos invincibiliter irduci in errorem contra id quod Ipsi debemus et est. necessarium nostrae saluti.

.com

Be valore motivomm credibilitatis

4° Jix testivtowo hnmano Jtistorico habetur certitndo moralls tfe emistentJa miraeulvm, — Miracula semel agnita a testibus ut facta sensibilia, non minus certa nota fieri possunt aliis homimbus quam alia facta historica. Et ad discernendum factum miraculosum quod narratur a facto supposito vel fabuloso sufncit 1.0 quod sit factum sensibile oculis vel auribus pervium, v. g. resurrectio mortui, multiphcatio panum, 2o quod sit factum coram multis videntibus seu audientibus attentis, et omnes facti circumstantias mature perpendentibuset probitate insignibus ; sic S, Paulus, I Cor., c, 15 6 dicit de Chnsto post resurrectionem eius : «visus est Cephae, et post hoc undecim ; deinde visus est plus quam quingentis fratribus simul ex quibus multi manent usque adhuc, quidam autem dormierunt » 3° insuper, si 111 memoriam huiusce facti tunc erecta sunt mbnumcrita pu- • ■ bhca, scnptae sunt narrationes, vel imposita simt onera quae perdurant : ex ms condrtionibus simul positis eruitur historica veritas facti

— Promde si tale testimonium respuatur, tota ruit certitudo historica* nec de praetentis nec de praesentibus factis certi esse poterimus ni4 eadem ipst videnmus, quod certe nemo sanae mentis admittet '

Ex hoc : autem quod factum est extraordinarium, non minuitur certitudo histonca, nam historicus ut sic non debet eiigere speciale systema philosophicum sensui communi seu rationi naturali oppositum v. g. determmismus ; quia historicus non debet facta explicare phiiosophice sed ea referre ut fuerunt1. Attamem haec historica certitudo eo matora testtmoma reqinnt qito factum est magis extraordinarittm 1

Amplius haec certitudo historica, quae est proprie certitudo' moralis corraboratus consideratione phjlosophiea : 1° quando sunt innumen testes idonei, quomm falsum testimoninm esset sine ratione cssendi : quomodo enim hi testes multi et diversi convenirent absque utilitate m eodem mendacio, aut in eodem errore ? 2° insuper Deus

• !2lt+T°]lf 2 Intro&uction mt* itvdts kistoriq,,,, pmIthtlH: «Histonquement 0 d.ablc cst heaucoup plus solidemcnt prouve que Pisistiate • nous n'avons pas un seul mot d un contemporain qui dist avoir vu Pisistrate ; des milliers de * tfraoms ocuhures» d&Iarent avnir vu le diablc, il y a Peu faits 1 istorioues «rabli^nr n md nombre dc tcmnignagw indcpenclants. Pourtant nous n h£ p IvtYitZ

,viiaST lL ^TTT C'Mt V du diable se-raitPinconci iable avec les Jois de toutes fes scionce* constituf ees s.

s Gf. M Smkdt, Principes dt te critiqw tmtvriqve, Pnris 1883, c. II p » m norsm n,"- !' T \ l ^ et ^lV ^™^* • <** conditions relatives nux

& ? 3 ' V ^yjnts, P- 359-392 ; 5 V. Les non-professionnels, p. 393 : § VI. Les foui : contagiones menrale et hallucination collcctivc, p.

• Des e^mples prouvent qu* «nc foule oii domineVcntliousiasme reliaieux lc plus mtense ou 1 attentjon exspcctantc atteiut son paroxysme, cchono compKtement a voir rtX It v J " l \rR™ V>™ *W> d1 «»c plumo alerte, cc ^ros aplionsme qiie ,1 attcnte cree d^Hwatrr son objet Combien de fois n'avous-nous pas vu h J onrdes, a la procession du St. S^cicmcnt, Ic desir 1p plus impcrieux du miraclc ct les supphcnt^ons lcs phjs enllammccfl n'aboutir -X ricn. On desimit voir avec pnssion ticiiher ct accidenlol dont il na faut paS «ntvmUser la foimnte. I'nc fou!e est bien plus souvcnt non h ,,,, !.:,!! :3Hr,.'c • ibid.. P. V><K Dc plus une ioul^ peut ^trn flivsec, ct alorsfcsa.nrmntions dvs croy»nts cxaftL-s sc hcurtcnt a des oppositions lortes.

http://www.

f>e discernibilitate miraculi 79 non potest permittere in re maximi momenti ad salutcm errorem in~ vincibilem generalem, qui ex hoc falso testimonio sequeretur necessario, 30 denique miracula possunt, ut ait S. Thomas, I C, Gentes, c. 6, « in suo effectu apparere evidenter» scilicet in mirabili mundi conversione, quae « omnibus signis mirabilior » fuisset, si absque miraculis evenisset.

Debemus igitur concludere : miracula certo cognosci possunt ; plura ut resurrectio, multiplicatio panum etc, cognosci possunt a testibus cum certitudine physica quoad existentiam facti, cum certitudine metaphysica quoad naturam facti. AJii autem homines de eis habere possunt propter testimonium historicum certitudinem moralem, quae omnem formidinem errandi excludit.

§ IV. De faJsis miraculis, de magia, spiritismo, hypnotismo.

Quoad quaestionem de miraculo, sufficienter detcrmmavimus, quid facere non possunt vires occultae naturae et spiritus creati, nequeunt enim producere effectus proprios Dei; nunc autem, quantum possibile est, dicendum est quid facere possunt. Quoad hoc tria simt consideranda. I. Quid significatur nomine magiae, spiritismi, hypnotismi et quaenam sJnt phaenomena correlativa. II. Theoriae explicativae horum phaenomenorum. III. Potestas spirituum ad praestigza facienda.

L JVotiones et phaenomena maglae, sphHtismi, Uypnotisnvi.

i° Magia in genere est potestas, mira et insolita patrandi. Duplex distinguitur : naturalis. qua mira etficiuntur per occultas naturae vires, vel dexteritatis ope; diabolica seu nigra, qua prodigia producuntur daemonis ope.

Huiusmodi prodigia, licet quacdam fabuiosa sint, non pauca tamen fidem sibi commendant, propter probitatem, pietatem, doctrinam testium. Commerriorantur etiam in S. Scriptura : Exod. VII, 7 : « Vocavit autem Pharao sapientes et maleficos, et fecerunt ctiam ipsi per incantationes aegyptiacas et arcana quaedam similiter»: item in N. T. agitur de operibus magicis a Simone, Elyma et puella pythonissa patratis \ et a Christo Pauloque praenimtiatur, signa magna et prodigia futura esse tempore Antichristi, « ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi» Matth. XXIV, 24; II Thess., II, 9.

2° Nostra aetate sub nomine magnetismi, spiritisnti et hypnotismi, multa publici iuris facta sunt phaenomena ; plurimae quidem fraudes in his omnibus interveniunt, ita ut difficilc sit saepe verum a falso discernere, attamen phaenomena statim citanda, a fraudibus immunia esse existimantur.

Nomine magnetismi significatur ars obtinendi mira phaenomena in homine praescrtim, mediis sive physicis sive psychologicis, et quia Mesmer (1783-1815) ad haec phacnomena producenda^utebatur magnetismo, nomen magnetismi invaluit

Magnetismus atttem dividitur. sccundum varietatem mediorum adhibitorum,. in vulgarem, hypnoticum, et_ transccndentalem (qui et spiritismus dicitur et antea magia). — Magnef.ismns vulgaris mcdia

1 AcL, VTU, o, jt ; XITI, XVI, if>( obrascatolicas.com

So

Ds valore motivorum credibjlitatis sensibilia adhifaet, ut sunt gestus, fixus oculorum, attrcctatio membrorurn et sjmiha. — Hypmtismw est ipse maguetismus vutearis, cum noc cuscnmme, quod ad hypnotizandum scu ad somnum macmeticum obtinendum, utitur multis mediis plus minusve scicntificis et eeneratrm ilhs omrubus quibus defatigantur sensus et debilitatur attentio suDiecti hypnottzandi : inspectiones oculorum, obtutus fixus in speculum lucidum, mfluxus Incis oxhydricae, ex citationes variae in sensum auditus vel tactus. Vigent autem quaedam partes in corpore, quarum pressio hypnosm mducit, unde dicuntur zonae hypnogenae. Medium yero prmcipale est suggestio verhalis (quae alia media supplet) ; hvpnotizans expnmit verbaliter et cum imperio praeceptum dormiendi et statim uormit subiectum et impellitur et dirigkur extrinsece ab hvpnotizante. — Sptnhmm denique provocat mortalium commercium cum spiritious vel defunctorum animabus, quae signis determinatis evocantur.

Phaenomena magnetismi, hypnotismi et spmtisfm ad tria genera reduci possunt. & a) Phaenomena mechanua, sub quibus contincntur rotat.io mwsarom ct aliorum corporum, motus corporis humani vel alicuius membri, attractio, elovatio, translatio et suspensio corporum quoruindam.

b) Phaenomena physiohgica H sentititw, ut convuisiones. tremor membrorum, dilatatio et contractio pupiliae et nervornm, somnus magneticus, insensibilitas maior aut minor, somnambulismns lucidus, transpositio seu translntio sensunm, ut videre Pcr occipitium.

Schola ia Salpetriere tres admittit status in his phaenomenb hypnotitf* : lethargwm, catalepsim seu rigiditatem, denique somnambulismum. Tn somno hypnotico. Uypnotiratuscum hypnotiwmte exclnsive communicat ; in somnambulismo lucido. hypnotizatus miris faeulratibus instructus apparet, v. g. facultate videndi ciausis oculis. Fiunt hallucinationes auditivae, visivae, otiam in gustu et odorat» ; producitur sudor «angumeus. Suggerit hypnotizator symphoniam, et illico patiens musicam audit et iaetatur. — Ttem datur suggestto post longum tempus oomplenda ; suggerit hypnotizator ; post unum annum, tali die, hoc 'acics, hoc videbis, hoc audies et singula verificantur. Ex suggestione habetur etiam apparens multiplicatio personalitatis, ut cum mulier credit $e esse militem. Haec phaenomena suggestionis videntur pertinere proprie ad imnginationcm, sed ea mediante, influunt in intellectum et voluntatem1.

c) Pkaenomena i.UelhctmUa : cognitio interuorum animi affectionum, praedictio futurorum contingentium etiam libcrorum, facultas pcrscrutandi intimum humani corpons organismum, indignandi remedia morbis curandis, disscrendi de rebus scientificis, loquendi variis Linguis ignotis. aliaque huiusmodi minbilia operandi.

Haec phaenomcna quancloquc eveniunt sine cvocationc spirituum, quandoque vero

1 Si hypnotizans iusserit ut fmtum committatur. primum quidem resistit hypnoro^vtxf PACr,l,fqUr^VlfU^a Ji°te,l{";ori volatlt^- Patrat. - Cf. de hisrebus

VJZ:/,tXip Jff/ - 9u0ad '^"L^^ionisingcnorncf. Bbbnhbim, Hyfnotisme, Suggestton, Psychoiherapte. 2« 6d.t Par.s. 1903; Dr. Grassbt. V hypnotism/et la suet;cst%o>it Pahs, 1004. Dr. Pjerre Ja.vet, Vantomatisms psychotoeique 10* cd ro^o 1%

PsychoMhoh^n ci diredion mA. - P. A. Zaccih, O. P. Lo Sfiiritisnto, Romit Ferhttp://www.obras<

De dbcernibilitate miraculi obtentr sunt post cvocationem spirituum, sic proprie ad spiritismum pci tiucnt. Huiusmodi autcm spiritus non immediate omnibus sesu communicant, sed mediante aliqua persona vivente, quae propterea medium vocatnr, medium nempe pasaivum, quo spiritnfi vehiti mero instrumciito utuntur. Habentur in spiritismo apparitioncs, canlus, acriptiirae, disscrtaliones scienti ncae, quas spiritus ex altcra vita videntur mittere nobis mortalibus. Redduntur responsa de rebus sublatis, de medicinalibusadhibcndisctc. l.

Plurima facta spiritismi sunt merae fabulae aut fraudes, non omnia tamen possunt negari, utpote a viris probatissimis testiftcata. Revelatur quandoque praesentia spiritus mali et res sacras horrentis, ut constat ex convulsionibus tabulae, quando ei imponuntur rosaria benedicta ; item quandoque dantur responsa impia, haeretica, obscena pro mente, igenio et dispositionibus adstantium.

II. Theoviae explicativae jrfiaenomcnoriim hyinwMsmi et spiritismL

Sunt quinque theoriae.

i° Theoria MA.TEIUALISTICA haec phaenomena intendit explicare ope cuiusdam fluidi, quod magneticum vocant, et illud asserunt voluntati ita subiectum, ut nedum membrorum motui inserviat, sed extra emittatur ac alia corpora invadat ; quo fit ut magnetizans personam magnetizatam sibi subiiciat. Iuxta plures, fluidum magneticum est fluidum nerveum, quod esset forma quaedam caloris animalis, alii volunt esse fluidum aethereum et luminosum : alii dicunt : est substantia universalis, luce, calore et intelligentia praedita, quam Deum vocant.

Critica ) Haec ultima explicatio reiicitur ex supraexposita confutatione pantheismi. Praeccdentes autem explicationes sunt insufncientes, quia fluidum materiale non potest omnia praedicta phaenomena producere; nam phaenomena spiritualia, ut scientia rerum et linguarum, superant potestatem materiae.

2° Theorea imagixationis recurrit ad imaginationem, vehementer excitatam ope appparatus magnetismi. Hinc feminae praesertim hystericae sunt magis aptae ad subeundam actionem hypnotismi.

Critica : Haec theoria videtur sufficienter explicare plura phaenomena hypnotismi, non vero omnia phaenomena spiritismi. — lam quidem S, Thomas notaverat in III C. Gentes, c. 99 « ex hoc quod anima imaginatur aliquid et vehementer afficitur ad illud, sequitur aliquando immutatio in corpore ad sanitatem, vel aegritudinem, absque actione principiorum corporeorum, quae nata sunt in corpore aegritudinem vel sanitatem causare » Cum enim imaginatio fuerit supra modum intcnsa

4 Phacnomena. quaedam similia ac in Spiritismo etiam, saltem in principio. in Theoiophia modcrna vindicaotur. Hacc societas ab XI. P. Blavatsky, spiritista simul cum Heiuy S. Olcotfc a. 1875 fundata luit. Doctrin^ quam BEavatsky mutuata esset a Mahatman, sapientibus tibetaniis, cum quibus pcr annos se convixit ctipsa falso praetendit, est praecipue ptagiatum religionum orientalium, praesdrtim Buddhismi, Hacc doctrina ab A. Bessant vaklc propafzata et mutata cst ct inde varia schtmata orta sunt. Ea favente etiam <> Ordo Slellae iti Orientc <- fundatus est, qnae ^ocietas novam incarnationem Ghristi cx^pectabat,- et- 1. KvisnaimHli »ovum Messiam aumovit. R. Steiner a. ab hac Thcsophsa se sei>aravit ct societatcm Anthropo-iophiac fundavit. Doctriua quam ipse a propria sua LUtiuUoiu: provenirc putai, iu multis cum doc- Irina TliooSOphica concordat.

6. — GAHRIGQLt-LAtJKANCiK, Dt RtvtUilioM (vol. fl).

.com

De valore motivomm credibilltatis minuitur vis reliquarum potentiarum ; unde fit ut animae encrgia per imaginationem transeat ; sic fieri potcst hallucinatio prout imagines quae ex sensibus ad phantasiam pervenerant, possunt iterum ordine inverso, opc ncrvi intermedii, ad sensus redire. Itaque hypnotizator, corporis disponsitionibus utendo, producere poterit novas in phantasia imagines, quarum ope passiones, actiones, hallucinationes, locutiones in subiccto exeitabit. Potcst etiam hypnotizator phantasiam ita commovere aut ligare, ut haec facultas non iam valeat ad suas species attendere : hinc resultat ut subiectum incapax sit percipiendi ea quae praesentia sunt *. Forte etiam non implicat iuxta plures auctores, influxum hypnotizantis, in phantasia virtualiter remanere, ita ut post certum tcmpus in actum prodeat, memoriam percellat (Cf. Benedictum XIV, op. cit^ 1. IV, cap. ult. de imaginatione et eius viribus),

Attamen theoria imaginationis non potest explicare facultatem praedieendi futura contingentia, perscrutandi intimum humani corporis organismum, disserendi de rebus scientificis ac loquendi variis lin~ guis ignotis.

3° Theorja axjmismi intendit haec facta explicare per vires in~ sitas animae humanae, quae quidem nos latent, nostris que observationibus sunt imperviae. Haec theoria tribuit animae nostrae quasdam vibrationes quas ipsa communicat obiectis, a quibus simillimae vibrationes in animan ipsam remittuntur. Atque hac de causa haberentur locutiones tabularum, rumores, cantus aliaquae phaenomena similia.

Critica : Sicut priores, haec theoria potest explicare sine contradictione quaedam facta magnetismi, non omnia, Possunt enim esse vibrationes quae procedunt ex composito humano, mediante aere aut aethere, itaque influunt in corpora distantia ; sic explicarentur quaedam attractiones, eievationes corporum, quaedam telepathia 2, non vero facultas loquendi subito ignotis liguis aut disserendi de difficMimis quaestionibus philosophiae vel theologiae, ut quandoque accidtt.

4° Theoria spiritistarum, — Spiritistae admittunt metempsychosim, id est transitum animarum humanarum de-uno in aliud eorpus, cum mors accidit ; nonnullae tamen animae, ut dicunt, in aere a quo circumdamur, permanent, cum corpore valde subtili. His animabus spiritistae tribuunt nobiliora spintismi phaenomena.

Critica : Hypothesis metempsychosis fundamento caret, neoue a posteriori neque a priori probatur aut suadetur, imo factis adversatur, nam impossibile videtur quod anima nostra sui prioris status nullam amnino memoriam, nullam absolute conscientiam retineat. Insuoer, ut oit S, Thomas, C. Genies. I U, c. 73, 11.3, « Quae est proportio ani-

• Attctoritas autem quani hypnotizans in hypnotizatum exercct, explicatur tum, per consensum initio ab hypnotizato datum, quo propriam vohmtntem vehiti abdicat tum per mfluxnm quem hypnotizana direete irt sensus ac nervos, indirecte in vohintatem subiecti obtinet (cf. Coconwikr, Vhvpnolismc franc, 374 sq.)-

• Tcicpathia proprie dicta significat : procul scntire praetcr actionem normnlem sensus vcl mtellectus ea quae altcr cogitat vel quae ei acciduiit. Est cxperimentalis aut -spontanca et tunc communiter est cmotionalis atque inter pcrsonas aiincitiarooi^" sanguinitate etc. coniuricta*. Ad eam rednci possimt « visio d<ua 4 (clairvovanco,' Hclfsehen), psydionwtri* {co^aitio mediautc ol-iecto i\t\ altcn;m pertrncnte), Cristalloscopia fcognitio mcdiaiitc corjiorc peilucido).

Dc disccrnibilitatc miraculi mae hominis ad corpus hominis, eadem est proportio animae huius hominis ad corpus hnius hominis. Non est igitur possihile aniniam huius homims ingredi aliud corpus quam istius hominis ». Aliis verbis : anima humana mdividuatur per ordinem ad hoc corpus, vita autem ad quam conservandam naturaliter anima indinatur, est vita ipsius individui ^

Nec etiam admitti potest, animam humanam habere duo corpora, alterum ponderabile a quo separari potest, et alterum subtile semper sibi umtum, et, quo mediante, corpori ponderabili uniretur. Anima emm est lmmediate forma substantialis corporis ponderabilis, quod vere est animatum ; idem namque est principium radicale vitae intellectivae ac vitae sensitivae et vegetativae, «idem homo percepit se sentire et mtelhgit se intelligere » ia 76, a. 1 et. 7. Secus homo non esset aliquid unum pcr se, sed unum per accidens.

Insuper haec theoria spiritistarum nonnisi arbitrarie ad animas defunctorum recurrit, quasi nempe hae animae desideriis mortalium praesto smt mservire. Deinde mirum est quod illae animae nonnisi personis determinatis utantur, quae medmm dicuntur, Amplius istae personae et spiritistae in secreto agunt, et quod plus est, innciantur non solnm catholica dogmata sed veritates naturales religionis de Deo de altera vita, ut patet ex libris Theosophorum.

Denique anima separata neque naturali sua cognitione scire potest, quae hic aguntur, neque naturaKter aliquod corpus movere potest, cum hoc ei solummodo possibile sit proprio corpore modiante *.

5° Theoria spiritualismt explicat superiora spititismi phaenomena per mterventionem spintum, quos daemones appellamus. Veritas hujusce theoriae stabilitur per exclusionem praecedentium. Phaenomena emm superiora spiritismi debent causam habere. Atqui haec causa non potest esse materiale fluidum, nec imaginatio, nec vis animae aut aliqiud ab anima emissum, nec animae defunctorum. Ad superiorem igitur causam recurrere necesse est. Quae causa neque Dcus, neque bo~ nus spintus esse potest, nam in usu magnetismi, hypnotismi aut spintismi quatenus ad occttltonm detectionem adhibetur, tot sunt nugatona, indecora, inhonesta, irreligiosa. ut Deum eiusque bonos angelos prorsus dedeceant Remanet igitur ut causa illa sit spiritus malus, qui daemon vocatur. Responsa in his prodigiis data, etsi saepissime passioms pravas vehementer accendant, ac vitia erroresque foveant, possunt quandoque esse non mendacia sed vcra, quia ut dicit S. Chiysostomus « concessum est daemonibus interdum vera dicere, ut mendacium suum rara veritate commendent » 3, sic possunt commendare vires rationis, sed contra fidem, philanthropiam, sed contra cbaritatem, tcmperantiam rationalem ut mortificatio christiana videatur exagerata» etc.

ritus

Unde in his prodigiis pluries rcvelatur satis clare praesentia spiis mah et res sacras borrentis. Imo quandoque daemon intrat cor-

Cf. cfiam cotitra ni^cmpaj^iosini &"AuccmMUM," de Gitusi ~a& tiUcram, . Vlf" c X. ot dc Ckitatc Btit I. X, c. XXX.

• CliHWST., mper Maliti., hom. <)t citatnwi a S. Thon^, Il.n, IT.nc q. 172, n. 6.

http://www.obrascatolicas.com

De valore motivorum crodibilitatis pus hommjs, in eo habitat, ibique operatur, sensibus et membris utendo msohtosque actus producendo. Saepe in Evangdia fit mentio obsesso- Sa^7ne' llt al? aegrotis distinctorum : obtulerunt ei omnes male habentes, vams languonbus et tormentis compressos, et qui daemonia habebant » Et ^iuxta Rituale romanum, signa diaboiicae possessionis sunt « ignota lmgua Ioqui pluribus, verbis, vel loquentem intelhgere, distantta et occulta patefacere, vires supra aetatis seu conditioms naturam ostendere, et alia id genus qnae, cum plurima occurrunt, maiora sunt indicia». Addit tamen Rituale «ne facile credat (exorcista) ahquem a daemone obsessum esse, sed nota habeat ea siKna llborant» SSU$ dlgnoscitur ab iis 1™ vel atra Wle. vd morbo aliquo

Inter materialistas daemon non sese ostendit clare. Sufficit ei quod creaturae ad imagmem Dei factae putent originem habere ex simio ridiculoso, tmbecilh et hbidmoso. Si sese materialistis manifestaret esset probatm existentia spiritum et via ad fidem de Dei existentia' Cla nus se ostendit m occultissimis saeptis massonicae sectae. lll. Potestas spiritwum ad praestigia facienda. i° Extstentia sfirituum seu angelorum olim negata est ab Epicuraeis et Sadducaeis ; hodie negatur ab Atheis, Rationalistis, imo a rrotestantibus liberalibus, qui asserunt Angelos, de quibus sermo fit in Scnptura, esse vel bonas mspirationes a Deo missas, vel homines a Deo missos ad ahos erudiendos.

E contra, iuxta Ecclesiam catholicam, de fide est existere Angelos seu creaturas mtellectuales a Deo distinctas et hominibus praestantiores, et certum est, angelos esse merc spirituales. Cf. Conc. Later. IV (Denz. 428) et Vahc (Denz. i783). I„ Sacra Scriptura frequenter et aperte asseritur Angelorum existentia.

Imo ratione suadetur existentia spirituum, quam admiserunt plures Philosophi pagam ut Aristoteles (substantiae separatae). Etenim, ut dicit S. Jhomas I* q. 50; a. 1 : « Quod praecipue in rebus creatis Deus mtendit, est bonum, q„od consistit in assimilatione ad Deum Fertecta autem assimilatio effectus ad causam attenditur quando effectus imitatur causam secundum illud, per quod causa producit effectum acut cahdum facit calidum. Deus autem creaturam producit per mtellectum et voluntatem. Unde ad perfectionem universi requiritur quod smt aliquae creaturae intellectuales. Intelligere autem non potest esse actus corpons. nec alicuius virtutis corporeae, quia omne corpus determmatur ad liic et nunc. Unde necessc est ponere ad hoc quod universum S1t perfectum, quod sit aliqua incorporea creatura . . . a solo intellectu cognoscibihs ». - Sine angelis, series ascendens creaturarum appareret abrupta et quasi indigna sapientia et onnipotentia Creatons ; nam ratio humana est participatio valde deficiens luminis inteliectualis, cum paucissimas ventates simphci intuitu attingat, plerasque vero labonoso conatu ratiocmii. Ad complendum igitur opus Dei valde convemens est, esse creaturas mere spirituaies, quae veritatem univer-

Do discernibilitate miraculi saliter simplki contcmplatione percipiant, et sint ministri Gubernatons supreim q. no, q. m.

2P Bomtas et malitia spirituum. - Iuxta Ecclesiam catholicam, de fide est quod inter angelos, quidam propria culpa peccaverunt et suppliciis aeterms fuenmt deputati. cf. C. Lateran IV. : « Diabolus enim 1 f^.r*™™** D«> quidem natura creati sunt boni, sed ipsi per

Haec cognitio fidei perficit thesim apologeticam de discernibilitate fZtCAt/ P^m -6 UtlI[S est pro aP°lo§eta, qui ex alto sub directione ftde! defendjt vim probativam miracnli, prout differt a diaboli praestifecerunt prophetae et apostoli, qui fuerunt primi apologetae. Attamen pro auditoribus praedicationis apologeticae non neeeasasia est praecogmtio de obstmatione daemonum in malo; suffkit quod sola ra^ tione videant opera extraordinaria non ex omni parte bona a Deo effici non posse ht revera quaedam praestigia magiae vel spiritismi clare mamfestant mterventionem spiritus mali ad vitia et sacrilegium inci-

3° Quid possunt facere spiritus ad miracula simulanda, — Quousque eorum virtus positive sese extendat, nescimus: sed, cum sinfcrea^ turae, nihil possunt agere contra Dei absolutam voiuntatem.

iriomas* ostendit, saltem in genere, quomodo spiritus mali possunt simulare miracula dupliciter : A, utendo viribus naturae nobis gnotis, ±5 immutando phantasiam hominis et etiam sensus externos, ut ahquid videatur aliter quam sit.

Spiritus mim possuut movere corpora localiter, sicut homo ea movent {i* q. uo, 3), «et per motum locaiem possunt causare alios motus, adhibendo scilicet agentia corporalia ad huiusmodi effectus producendos, stcut faber adhibet ignem ad emoI]itionem fcrn , (,bid. ad z). Et non solum possunt uti viribus naturac nobis ignotis, sed ctmm movere mstrumcntaliter cx^rpora ad effectus accidentaics qui excedunt formam proprjam instrumenti, v, g. ad imitandam vocem humanam. « In efTectibus autem hulusmodi producendis ars angeli efficacior est quam ars humana plura enim de virtutibus rerum naturalium sciunt,.., et melius possunt eligcre horas in quibus virtutes aens ad effectus intentos magis cooperentur. Et naec videtur esse ratio quare nigromantici in invocationibus daemonum situs stellarum observant ,

Sic spiritus possunt simulare miractila. v. g. formando corpus ex praeexistenti matena, lHud assumere, et in eo vi9ibiliter apparerc.

B. Possunt etiam immulare inmginatiowm hominis ut explicat S. Thomas i* p , j j a. 3 : • Manifestum est quod apparitiones imaginariae causantnr interdum in nobis ex locali mutatione corporalium spirituum et hmnorum, praesertim in somno... Kt tanta potest esse commotio humorum, quod huiusmodi apparitiones etiam vigiJantibus liant. Sicrt patet ,n phrcneticis et in aiiis huiusmodi. Sicut igitur hoc fitf per naturaJem commotionem humorum, et quandoque etiam per voluntatem hominis, qui voiuntarie imaginatur quod prius senserat ; ita etiam hoc potest Heri virtute Angcli boni vei mali ■ quandoque quidem cum alienatione a corporefs ^rislbus, ^uando^ue autem ^ abso.ua "

http://www.obrascatolicas.com

Dc vaJorc motivorum crcdibilitatis rali alicnationc ». — Angelus trnnsmutat imaginaiiouvm, non quklem imprimendo aliquam formam imaghiariam nullo modo per scnsum prius aecuutain (non enim potest facere, quod caecus imaginaretm colorcs) ; sed hoc facit pcr motum localem spirituum et hmnorum, ut dictum est » (ibid. ad 2).

Angelus potest etiam immiUarc scnsnm ftuniamtm duplicilci : ab cxtcriori, opponendo exterius sensui sensibilc aliquod vcl a natura formatum, vel aliquod de novo lormando, sicut facit dum corpus assumit ; — similitcr etiam potcst interius commovere spiritus et liuinores, 11 1 supra dictum est, ex quibus sensus diversimode immutentur (sicut lingua iufimii, quia plena est cholerico humore, omnia sentit ut amara) 1* III, 4-

Similiter rngeli possunt operari ad immuiandum actuiii potentiae nutritivae, et potenriae appctitivae, et cuiuscumqne potentiae corporali organo utentis. Sic possunt concitarc passioues, irani, concupisewUiam, et sic allicerc voluntateni pcr modum ten tationis, scd voluntas remanet iibera ad cousenticnduni, qnandiu remanet usus raticnis dolibernntis {ia lii, 2).

Angclus suo ingenio ct e-vperientia sacculorum perfects? co^noscit socreta phvsica, nccnon iiulcles, inclinationes, passiones hominis ct sic de futuris lileris scientiam coniecturalcm habcre potest pevfectiorpin nobis. {Cf, S. Tliom. dc Malo q. 16, a. 7), Iiisuper per aliqua sigua corporalia cogitatioues hominis aliqualiter cognosccre potest. (Cl. S. Thom. de Malo q. i/> , a. K Vide cap, seq. de prophetia).

SeUm* antan Deus ut supra dicturr est. hotest iivmutarc voluntatem hoininis nb intcriori quia solus Deus dat naturae inMlectuali inclinationcm ad bomim univcrsale, ordo enim ogcnfhim ;espondet orJini finium.

Ifom so/tts Deus fiotest tiijlmre physke in ivtcl/eclmn nosirttm, angehis non illuminat hominem tradendo ei lumcn naturae vel gratiae, sed confortando obiective lumen naturalo et maniEestando ei veritatcm. Ut explicat Joannes r. S. Thoma in iao* q. iofi,n. 1, haec confortatio fir non per infiuentiam physicam et subiectivam in intellectum nostrum, scd per medium obiectiviun quo maTijfestautiir altius ct nniversalius veritates propositac, ut facit magist^r erga discipulum.

Sic sufficientcr determinatur quid possunt facere spiritus. Spiritus mali possunt cum permissione Dei simulare miracula, sed Deus bonus non permittit quod homines invincibiliter decipiantur in rebus necessariis ad salutem l. — Spiritus autem boni possunt tanquam Dei instrumenta facere vera miracula, aut virtute propria custodiunt homines. ut credit Ecclesia, sciL avertunt a nobis damna exteriora, nos iuvant in nostris negotiis, arcent daemoncs, sanctas cogitationes sug-

1 Si inquiritur autem cur Iteus seductioucs dacmoniu ct posscssioncm di&bolicam permittat, S. Thomns respondet I,a q. n.|, a. 1. s Ipsa impugnptio daemonum ex daomonum malitia pvocedit. Scd o?;lo impugnationU ipsius esf a Dto, qui ordi ate uovit malis uti, ad tona ca or:linan:lo. . . inglbriam eJeciorum — Per huiusmodi enim impugnntionf:s manifestatnr iustitia. Pei punientis, necessitas auxilii Dei adiuvantis, exercctur et roboratur virtu nostra. Rt iam sola ratione pcrcipitur veritas luuusce dcclarii.tionis S. Scripturae : « Fidetis est Deus, qni non palietui' vos tentari supra id quod pott:stis, hc:1 facict etiani cutk tcntatione proventnm u I cor., X, 13. Un4c S, Fjonavcntura in II Sent., dist, 8, p. -2, a. i, q. r dicit de posscssione diabolica ; « Pernuttit autcm hoc Dominus sivc ad gloriac suuc ostensioncm (manifcstatur enim in eicctione ^^r/nTfiJrrynj^cr" tm"TflflttS£ti^i«ta[ittOKera {->ocn*o -x<n\m vindicuH^io per malos ungeloi; i u i [ i g u nt u r }, s i vc a I pccc antis vo r rept i on« i n. , si ve a J ru idirsi m i-r u Ji I rt>ucm « (sic re ve - lantur mysteria m'ilifia» ut claiius upparcarU mysteriu grntfa^j.

http://www

Dc discertiibilitate miracnli gerunt, medicinales pocnas quandoque infligunt, ut explicatur in trac-

Vll^SlvunturViecUone, contra ^cernibiHt.tem. miracuH

Sunt duae se "es obiectionum. i<> Quoad naturam miraculosam opeS" quoad elus supematuralitatem, * auoad ^en jam ^ extraorSo, Sur absoiute certum illud superare omnes v.res creatas.

Bffi* • dis' mai • oporteret cognoswre omnes v,rcr. natorae qaoed trf .;«ofl pos tJ^U^T^ Z ^ L p,s,U», «oncedo. - «Ht. -nore. eod0m.,r°«; ■ Nec absolnto coB.ioscim«s id qood non poss.mt vires natatac.

tcret illud determinare a priori. Atqci non potcst detcrnunar. » pr.or. ,d quod pe. tinet ed oeh.ran.. Eryo hoc non potest esse. metapbyslce certum.

. prior, c,m npparct -^P^ -™ prioa Cfiwaae priroae increatac, quae sola pote.t pro .nccre e. pro, »

^"ot^^r:. proprii UH : v. , - eat evidens vir^a» in serpcntee. Atqoi haec mutatio scppooit product.oncm vrven. s CX non V.VO.

^3 vcl serpentes. .iundc ^-^^C^^ cT^ nenda sunt hacc mitanda a mag.s m Aegypto peractav* y eadem nan.tione biblica constet Moysen « mago^ HU» ^pe ^ ^ serpontes dcvoraverit. ct cun. perventum est ad qoartoni proai0.u maFSorum, ct eoacti Tucrint dicerc «m^W* * 5—21 - « 19.) Unde haec pracstigia magorum d.stingm poterant , ven. ni circumstanths phys.cis ct moraiihus (Ua Bi.lnnrt de F.de. ,s. l^. ^ Ha Sed S. Thomas (de Pot.. q. 6. a , nd » et ^ q ^ proposnit aliam interpretationcm hmusce foctt. <B«ndo . toc lean liiqua .emina coileda. quao hatebant vim putrefaccnd. virg ^ ct «r ent factione plantarum, sinc semine ammali fcf. 1* q. V, at ' J^amt vitasn potest diL.it.. : Kon rcp.gnat. sccondum S. ~'«^ ^JT^ maior wwntivem animalium inforiorum ex non v.vente. Atqu. non requin nv p virtus ad producendam vitam - cadavcre, quia eneet^ specih = cst ^pe_ nem mortui.

00 De valore niotivorum credibilitatis

• vbi. : Contendnnt quidam cum Rcnan miracuia non posse certo cognosci nisi coram scientifica acadcmia patrentur, et pluries.

Resp. : i o Si ifca esset Deus debuisset expectare institutionein acadcmiarum. 2« Sufficit sensus comniunis seu ratio naturalis ad cognoscendum factum sensibiie, publicum, omnibusque intclligentiis accommodatum. 3° Existit nunc commissio scientifica medicorum apud Lourdes ad examen sanationum miraculosarum, item ad examen miracuiorum ad beatificationem sanctorum convocantur medici (ef. Bcnedict. XIV, op. cit., 1. III, c. 7). 4° Dsnique, non raro scientifiei. propter praeiudicia, supcrbiam, passiones, impares sunt factis divinis diiudicandis l,

3* obi. : Etiam pro testibus potest esse hallucinatio sive naturalis, sive per praestigia daemonis causata. Proinde non possiint habere certitudinem physicam de existentia miraculi.

Rcsp. : HaJiucinatio vel iilusio dignosci potest primo ex circurnstantiis physicis, alioquin nmiquam haberetur ex sensationc certitudo physica ; facile est verificare atl sint in casu conditioncs hallucinatintionis aut verae pcrceptionis. Insuper considerandac sunt circumstantiae morales, sic discemitur factum verum ab illusione daemonis. Anr pJius roiracula Cliristi non possunt tribni daemonibus, quia ipse eiicicbat daemonia, et dicebat : » Si Satanas Satanan eiieit, adversus se divisus est ; quomodo crgo stabit regnum eius ? Si antem ego in spiritn Dei eiicio daemones, igitur pervenit in vos rcgnum Dei » Matth, XII, >S.

4a Inst . : Haec fallacia daemonis non potcst discerni firma certitudine absque auxilio supernaturali, dicitur enim apud Matth., XXIV, 24 : * Surgent pseudochristi. et dabunt signa magna et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam clecti ». Ergo rntio liumana ex se sola non potest certo cognoscerc miraculum.

Rcsp. ; In aliquo casu, per accidens, requiritur auxilium supernaturale ad diseernendam fallaciam, propter multitudinem prodigiorum ; per se vero hoc auxilium non rcquitur ; nam miraculum est de se factum obvium.

5a Inst. ; Ecclesia tamen sibi reservat iudicium de miracuiis.

Resp. : Ut supra cUctum est, Kcciesia sibi reservat hidicium solemne ct ex officio de vcritate quorumdam miraculorum ad manifestationem sanctitatis servorum Dei. Sed ex hoc non sequitur, rationem individualem non posse certo cognoscerc miracula, E contra ipsa Eeclesia praebet miracuia tanquam mtssionis suae divinae «signa certissima, omnium intelJigcntiae accommodata » ut dicitur in Conc. Vat.

<5* obi. : Frequenter vero ad habendam certitudinern de miraculo, consideranda ent doctrina ipso confirmanda ; sed tunc est circulus vitiosus, prout miraculum confirmatur per doctrinam quam debet confirmarc.

Resp. : Sine circulo vitioso, causae ad invicem sunt causac in diverso genere ; scil. si doetrinn est evidenter immoralis, impia, miraculum ad eius confinnationem

^ Unde P. .^foxsAERii, Introdttctiou att dognte catholiqm, 2* eonfercneo, confutat vanissimum Renan, ostendcndo «qu'il n'cntend rien h la dignite de Dicu, rien a la naturc du miracle, rien a son but. ricn aux passions et aux moeurs des savants, rien anx faiblesses de notre pauvre esprit, ricn cnf in a ce quJ il dit », ~ Item Card, Pie, Troisietne I nstrttction, ctc. (Euvns, t. V, p. 305 ; * Poscr en principc qn'un thaumaturgc nc mcrite cretiit qu autant qu'il comparait devant le tribunal des prtncipaux representants du Ja scicncc du XTXe siccle, ot qu'il se soumet aux contlttions de leur programme : c'est sc moqucr dcs siccJcs passes et de tout lc genre liumain, auxquels ou refuse la dose de bon •-sens~ne^-essatre ■ po'iir--cohstater " les faits les j>lus paJpablc?; ; ct c'est avissi se moqucr de Dicu, que l'on supposc pouvoir sc plier aux capiiccs ct acccptei \t\ rcglcmentntion de sa croaturc au moment mcnic ou il va mruufestei sa plus hautc puiHsaiicc; c't:st Jo f ondamnor a nc pas ajiir srfi Divu, ;\ I hcnn* oii il veul pmver qi^il ost Dlcu http://www

De discernibilitate miraculi patratum, cst faisum ; si e contra doctrina est evidenter Deo honurifica, iovens pacem, cst novum signum in favorem miraculi ; ct quod remanet obscurum jn doctrtna, confirmatur miraculo. Sic claritas miraculi et claritas doctrinae sese corroborant.

7a Obi. : Saltem dari nequit ccrtitudo historia de existentia miraculorum, mediantibus testibus, ut ait Mume. — Etenim facilius evenit id quod est moraliter impossibilc quam id quod est physice impossibile. Atqui errare mijle testes est moraliter tantum impossibilc, existere vero factum praeter leges naturae est physice impossibile. Jlrgo facilius est errare mille tcstes quam cxistere factum praeter leges naturfie.

Resp, \ Facilius quidem est crrarc milie testes quam mutari leges metaphysicas, quae sunt absolute necessariac sine exceptione possibili ; facilius etiam est errare milJe testes quam aliquid produci a causa inerc naiurati praetcr Jeges physicas, hoc enim est physice impossible, scu pro natura ipsa. At aliquid produci a Causa prima praeter leges physicas, quasi infinitc faciJius est quam crrare mille testcs. Etenim praeter ordinem naturac pro Deo neque physice neque moraliter est impossibiie, quin iltlo valde conveniens ad confirmationem veritatis salutaris aut sanctitatis suorum servorum. E contra errare mUIe testcs est impossibile et moraliter et physice, imo et aliquatenus metaphysice, quia inde sequeretur dari effectum sine causa. Si mille testes de aliquo conveniunt, metaphysicc certum est existcre huius consensionis causam, quae alia assignari nequit nisi ipsa facti evidcntia. Unde obiectio Humii inanis est.

8a lnst. : Attamen paucorum testimonium contra univcrsale gcneris humani testimonium praevalere nequit. Atqui dum duo veJ dccem testes profitentur mortuum resurrexisse, innumeri omnium regiouum asscrunt non resurgere mortuos,

Resp. : Testimonium non cst de eodem obiccto. Xam universim homines asserunt mortuos non resurgere naturaliter, nec g&u&yatim. E contra duo vel decem testes profitentur aliqmm mortuum fuisse in casit particnlari supematuratiter resuscitatum, Haec duo testimonia non sunt contradictoria, imo secundum supponit primum, sicut exceptio praesupponit legem praeter quam fit, alioquin non esset mirabilis et extraordinaria exceptio.

9* InsL : Hacc tamen certitudo de cxistcntia miraculorum non potcst esse historica. Ex testimonio quidem humano accipiuntur ut historicc certa facta naturalia, non vero facta tta extraordinarm ut nullam verisimilitudinem habeat (ita Langlois et Seignobos, Ittlroditction aux iiudes historiqms, 1 ed., Paris 1899, p. 176. ,)<

Resp. : Miraculum est factum sensibilc, obvium et proinde naturaliter cognoscibile a testibus, ideoque historicum est, si evenit coram muitis videntibus attentis et omnes facti circumstantias perpendentibus, si in memoriam eius crccta sunt monumenta publica, scriptae sunt narrationes, etc. — Ex hoc quod factum est extraordinarium non minuitur certitudo historica, nam historicus ut sic non debet eligerc speciale systema philosophicum rationi naturali plus minusve oppositum, ct negare facta huic systcmati contraria, sed debet referre facta ut fuerunt secundum documenta ccrta. Attamen cenitttdo historica eo maiora testimonia reqinrit qtto factum est inagis extraordinarinw1. Hoc habetur pracscrtin si tcstes pro asserenda veritatc narratorum mortem subierunt.

Sic, absque sufficicnti critica, adversarii christianismi sacpius recensuei unt quae- -dam miracula a gcntibus patrata ; iuxta cos Vespasianus sanassct c*iccum ct claudum,

1 Cf. J, DE"~ToxpJtiKi>i£Cj op. cit Regfes gtmrtiUs, p7"i^3gjT"Qn«r"r61e dbivent jucr» dans la critique du mcrvcilleux, Je^ notions dc possiblc et d impossiblc, de probablc et cfimprobablc ? Ccs notions doivent Ke combiner avec l'cstimatkm dc la vajour des iC-moignajLiCi;.

De valore motivorum crcdibilitatis et Apollonius Thyanaeus resuscitassct puellam mortiiam ac multa alia miracula fecissct. — Revera autcm quae de Vespasiano referuntur, nul]o teste, sed fama incerta mtuntur, Insuper claudus et caccus quos dicitur sanasse, non erant, medicorum it.dicio, naturaliter insanabiles, ut refert Tacitus, 1. IV. n. Si, ~ Quantum ad Apollonium/ unus Philostrates centum ct ampjins annis post Apoilonii mortem, eius historiam fabulis refertam scnpsit. istamque cuiusdam puellae suscitationem ex rumoribus incertis absque ulto testimonio refert, nec constat ex eius narratione vere mortuam fuisse pucllam Deindc Apollonium habitum fuissc impostorem inde evincitur, quod nullum sectatorem habuerit,

E contra, ut ostendemus in libro secundo, miracula Christi sunt historice certa imo evangelistae pro asserenda veritate eorum quae narraverunt. mortem oppetierunt!,

De VI PROBATIVA MIRACULI,

L Doctrina Ecciesiae, — II. De natura huius vis probativae secundum S Thomam, - III. Dcmonstratur valor miraculi prout est certissimum crcdibilitatis motivum. — IV. Solvuntur obiectiones.

§ I. Doctrina Ecdesiae. — Concilium Vaticanum definivit (Denz 1790) : « miracula, cum Dei omnipotentiam luculenter commonstrent divtnae revelakoms stgm sicnt certissima et omniitm inleUigentiae accommodata*. Item (Denz. 1813) : «si quis dixerit miracula nulla fieri posse... aut certo cognosci mmquam, posse, nec iis divinam relipionis chnskanat onginem nte probari ; anathema sit ».

Item m formula Iurisiurandi a Pio X praescripti contra modernismum dicitur : «secundo externa revelationis argumenta, imprimisque miracula et prophetias admitto et agnosco tanquam signa certissima diwmtus ortae chnshanae religionis, eademque teneo aetatum omnium atque hommura, etiam huius iemforis, intelligentiae esse maxime accornmodata». — Cf. etiam contra fideismum Denz. 1624.

Unde, iuxta Ecclesiam, si coaevi quidam nostri non intellieant vim probativam miraculi, aut illi tribuant solum valorem symbolicum ad attentionem cogendam, hoc provenit a suis praeiudiciis agnosticis.

lpse Umstus dixit : « Opcra, quae ego facio in nomine Patris mei naec testimomurn perhibent de me... Si mihi non vultis credere operibus credite, ut cognoscatis et credatis quia Pater in me est et ego m Fatrc» Ioan., X, 25-38. «Si opera non fccissem in eis, quae nemo ahus fecit, peccatum non baberent : nunc autem et viderunt et ode~ runt et me Patrem mcum» W, XV, 24. - «Nemo est enim qui laciat virtutem m nommc meo, et possit cito male ioqui de me» ivi arc , 1 A. , 3 o .

§ II. De natura huius vis probativae secundum S, Thomam. — luxta b. Doctorem, argumentum ex miraculo ad probandam divinam onginem alieuius ■doctrinae, non~est dcmonst rafio" direcf a"a" priori (scil.

http://www.obr

De vi probativrt miracuii . 93 a causa propria, ut demonstratur immortalitas animae ex eius spirituahtate) nec directa a posteriori (scil. ab effectu proprio, ut probatur existentia Dei via causalitatis, sed est demonstratio indirecta ex signo certissimo, quae concludit rem ita esse, qiiia secus sequerentur absurda vel impossibiJia, Haec demonstratio indirecta non praebet, sicut demonstratio directa seu ostcnsiva, visionem veritatis rei in se ipsa, sed excludit errandi formidinem vi absurdi illati l. Quod directe manifestatur per miraculum est interventio omnipotentiae divinae, quam « luculenter commonstrat » ut dicit Conc, Vat,, et indirecte sed rite probatur ex hoc divina origo doctrinae revelatae, supposita declaratione prophetae de connexione miraculi cum doctrina confirmanda.

Quod autem haec sit mens S. Thomae manifestatur in plutibus suis textibus.

I» Id IIT.a q. 55, a. 5, determinat ex professo argumentum ex miraculo esse probationem ex signo. Dicit emm : « argumentum dicitur dupliciter. Quandoque dicitur argumentum quaecumque ratio rei dubiae faciens fidem {seu certitudinem) ; quandoque autem dicitur argumentum aliquod sensibih signtm, quod inducitur ad alicuius veritatis manifestationem, sicut etiam Aristotelcs in iibris suis aliquando utitur nomine argumenti (Prior. Anal: I. II, c. 29, Rhet, 1. II, c. 2). Primo igitur modo accipiendo argumentum, Christus non probavit discipulis suam resurrectioncm (nec .originem divinam suae doctrinae) per argumenta (quia quae excedunt rationem huma. nam non possimt pcr rationes humanas probari). . , Si autem accipiatur secundo modo argumentum, sic dicitur Christus suam resurrectionem {vel originem divjnam suae doctrinae) argumentis declarasse, in quantum per quaedam evidentia signa se vere rcsurrexisse (aut se esse legatum Deo) ostendit ».

20 Attamen, iuxta S. Thomam, hoc argumentum cx miraculis est certissimum. Dicit enim Ill.a, q. 43, a. 1 : « Quia ea quae sunt fidei, humanam rationem exccdunt, non possunt per rationes humanas probari, sed oportet quod probentur per argumen^ tum divinae virtutis, ut dum aliquis fccit opera, quae solus Deus facere potest, credantur ea quae dicuntur esse a Deo. sicut cum aiiquis defert litteras annulo regis signatas, creditur ex voluntate regis processisse, quod in illis continetur ». — Item Il.a, Il.ae, q. 178, a. r. — Il.a, Il.ae, q. 5, a. 2 : « Si aliquis propheta praenuntiaret in sermone Domini aliquid futurum, et adhiberet signum, mortuum suscitando, ex hoc signo convinceretur intellectus videntis, ut eognosceret manifesie hoc dici a D&o, qui non mentitur ; licet illud futurum, quod praedicitur, in se evidens non esset. Tmde per hoc ratio fidei non tolleretur — C. Gentes, i. III, c. 135 : « Quum ea quae sunt lidei rationem cxcedant, oportuit aliquibus indiciis confirmari praedicantium sermoncm, quibus manifeste osienderetur huiusmodi sermonem processisse a Deo, dum praedicantes talia operentur, sanando infirmps, et alias virtutes operando, quae non possit facere alius nisi Deusn. — Quodl. II. a, 6, ad 4: « Contingere non potest quod aliquis falsam doctrinam annuntians, vera miracula faciat, quae nisi virtute divina fierj non possunt ; sic enim Deus esset falsitatis testis, quod est impossibile k In hoc ultimo textu apparct quare argumentum ex miraculo sit probatio ex signo certissimo, reduccns ad impossibile seu ad absurdum. Cf. etiam in Ioan. IX, Ject. 3, n. 8 ..— et in .BUSent. d. 23. q. 3, a. 2, ad 2 ; d. 24, q. i, a. 2, soi. 2, ad 4 ; d. 23, q. 2, a. 1, q, 4, ad 4.

dircctaCf ^**' ZlGLIARA' Sitmma Phil-> r P »56 • Demonstratio directa ct iniscatolicas.com

De valore motivorum crcdibilitatis

§ iil. — Demonstratur valor miraculi, prout est certissimum credibilitatis motivum-

A. JPuntlamentvm hnhis v(s probathme 1 . — Si propheta roponens doetrinam ut a Dec revelatam et faciens miraculum in conrmationem huiusce rcvelationis, non vere acccpisset hanc doctrinam a Deo revelante, sequerctur quod Deus esset testis falsitatis. Atqui consequens est absurdum. Ergo et anteccdens ; unde miracula, quando m confirmationem alicuius doctrinae revelatae peraguntur, signa sunt revelationis certissima.

Probutnr consequentia : Miraculum enim non potest produci nisi ab omnipotentia divina, sub directione Providentiae divinae, Atqui Providentia sese extendit non soJum ad substantiam miraculi patrancli, secl etiam ad omnes circumsta ntias in quibus producitur, inter quas praecipua cst declaratio quam facit propheta de connexione huiusce miracuii cum bac revelatione connrmanda. Sic providentia divina difTert a prudentia nostra, quae non potest praevidere omnes circumstantias exteriores actuum nostrorum. Si igitur verum miraculum patraretur cum omnibus circunstantiis ex quibus constat illud fieri ob confirmationem reveiationis, et tamen non facta fuisset revelatio, tunc Deus, qui solus verum miraculum efficere potest, esset testis falsitatis vel ex intentione, vel saltem permissive, prout pennitteret falsum prophetam abuti vero miraculo.

Probatur impossibililas consequentis. i° Deus non potest esse testis jalsitatis ex intentione, quia est per essentiam Veritas priina, et Veritas prima indefectibilis denceret a seipsa, quod est absurclum. 2° Neque permissive, scil. Deus non potest permittere, falsum prophetam abuti vero miraculo in circumstantiis in quibus invincibiliter deciperentur homines. Sic enim Deus simul vellet et non vellet homines pervenirc posse ad suum hnem ultimum ; nam patraret miraculum, virtute cuius de facto, invincibiliter acciperetur error pro vcritate in re necessaria ad salutern %.

Unde rniraculum manifestat dirccte Iiberam interventionem omnipotentiae divinae, et indirecte originem divinam doctrinae in cuius confirmationem patratur. Ut legitur in Conc. Vatic. : « miraculum, cum Dei omnipotentiam luculenter commonstret, divinae revelationis signum est certissimum ». Fit transitus de attributo omnipotentiae ad Veritatem primam revelantem, propter impossibilitatem contrarietatis

< Cf, Bbkbdict, XIV, De beai. $crv. Dci, 1. IV, Pars prima, c, \ do fine miraculorum ; 1. 1, c. 30, 11. 10,

• Theologi comimmiter de hoc conscntiunt, ut ostemlitnr npud SALMANTieENSEs, de Fide, disp, II, dub. HT, n. 64. Sed hi auctorcs cum quibusdam aliis concedtmt non repugnarc Dco miracuJum facere et folsum prophctam eo abuti conari, dummodo simul adsint aliac circunrnstanriae et signa, ex quibus doprehtmdi vnlct pracdictum miraculum non fieri atf confirmandam doctrinam ab hoc falso prupheta propositnm, Puta, si Deus siimil alia via ttecJararct sa facere miracidum ob iiiios fmes ; vcl si falsiia proplieta proponeret doctrinam adversam nnteriori rcvclationi ccrlac, vel si doccrct »11quid castis moribus contrarium; etc. Tnnc quippc Ifcet intucrcmur ricri miracuhinv ab eo promissum, posscnms ct dcbcremos censere miraculum wl fal.^um, vcl appnrens csse, vcl fieri ob alios fmcs hm^c diverso^, nc proindt> nullo modo e.ssc rei proposirae t onfirmai ionk m.

http://www.

Dc vt probativa miraculi inter divina attributa ■ omnipotent^a et providentia non possunt agere contra Veritatem primam.

Confirmatnr argumentnm eomparatione sigilli regii quo nonnisi vere authentica scripta signantur, — Unde fundamentum valoris miraculi est natura hniusce signi, quod a solo Deo snmme veraci produci potest l,

B. Conditio vis prohativav mtraenlL — Ut miraculum sit certissimum revelationis signum, requiritur aliqua conditio sine qua nont scii. declaratio explicita aiU implicila coimeximis /tuiusce miraculi cum hac revelaiione conjirmamla, alioquin miraculum esset quidem interventus extraordinarius Dei, non autem sigillum Dei doctrinae appositum*

Haec declaratto potest esse implicita sed tamen mamfesta ex circumstantiis, quibus apparet, miraculum factum esse in confirmationem doctrinae prius propositae tanquam a Deo revelatae. Declaratio autem , explicita potest esse, vel directa, si quis asserit aliquid miraculum secuturum esse, ita ut manifestetur origo divina alicuius doctrinae, vel indirecta, si quis, legatum divinum sese declarans, ad miracula a se antea patrata provocat,

Haec prophetae declaratio, praesertim si sit explicita et directa, miraculo confirmatur per modum unius cum doctrina revelata. Revera ipsa connexio huisce miraculi cum hac doctrina confirmanda revelata est prophetae a Deo, secus ipse propheta non posset annuntiare miraculum secuturum, quod est effectus extraordinarius a liberrima Dei voluntate dependens. — Unde legitur in 1. Exod. IV, 1-19, Deum manifestasse Moysi miracula patranda in confirmationem missionis eius divinae, ut credant Jsraelitae. — Item Christus, discipulos ad praedicandum mittens, dixit : « Iniirmos ouate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones eiicitc n Matth., X, 8, Sic prophetae et apostoli, scil. primi apologetae cognoscebant ex alto, nempe ex Deo revelante, vim probativam miraculi antequam patrarentur miracula. Item Ecclesia docens, definiens tanquam dogma hanc vim probativam miraculi (Donc. Vat., Denz. 1813) eam infallibiliter iudicat sub lumine revelationis, sive circulo vitioso, quamvis valor huiusce motivi credibilitatis sit sola ratione cognoscibilis pro his qui ad Mem acceclunt — Proinde non mirum est quod apologeta, sicut Apostoli, loquatur ex alto sub directione fidei, ad homines nondum credentes, ut eis praebeat motiva credibilitatis rationaliter emcacia et ab ipso Deo electa et data (cf. quae supra diximus, in Introductione huiusce operis, de natura Apologeticac) .

Insuper miraculum est motivum credibilitatis omnium intelligentiae accommodatum, quia est signum scnsibile cuius valor cognoscitur ex principiis rationis naturalis seu sensus communis circa Dei veracitatem et omnipotentiam ; contra obiectiones autem ordinis scientifici etficacitcr defenditur metaphysice et historice.

§ IV. Solvuntur obiectiones.

ObiiciturpTimo a priori, secundo a posteriori."

1 Cf. circa vaJorem mirnriili P, i>n Poiuj»jquet. O. P.. 7/objct inti&ral de V Apfitoffclitfiie, p. Cti, 0t> — <;t Ltt itiiycttli' et $t>$ sHpplfttDir*, c. Ttl rt IV,

.com

96 150 valore motivorum credibilitatis i» obu: Mimculum non probat factum revcla,ionis nisi n^nta declaratione pro. phetae cta conncs.onem eius cum h,c revelatione confirmanda. Atqui hacc dcc"

2» /wt : Ncc sufficienter confirmatur haec dcclaratio, praesertim si sit indirecta 1? Pr°VfT 3(1 riraCUl1 antea Datrata- - Et«*™ »0" repugnat. iux-ta ^

£r "ir.0 prophetae esset fa,sa- Erg° deciarati° - lum ^Ll ™St' rna' ;,fl"n<!0mnib'ls circumstantiis e* quibus constat. istud miracu- S^StT -•«—• = — ™° : '«mus in thesi c„m lationis^4'' ^ NeqU° hk CirC"mStantiis mir«uium probat apodicticc factum revc- Ripalda. Atqm falsa revelat.o potest esse salutaris. v. g. fa]sa praedictio finis mundi l con„:i:a : t exhoTio ad vigi,antiam Erg° Deus »

ad conhrmationem falsae revelationis.

th,owf' 1 Salmanticensibus «*■ dub. III, 7,) et fere omniblls theolog,s, nego mai0rem, nam non sunt facienda mala ut eveniant bona. Atqui J0l non est seoundum se salutaris, et meudacium secundum se est malum. Ergo Deus non potest per se mfluere in err0rem, nec mentiri. ctiamsi per accidens seqletur salus Deus en.rn non esset amplius prima Veritas per esscntiam, et insupcAunqul d scern. posset error saiutans a varitatc neccssaria ad salutem. Esset perturbatio ttfta ordinis veritatis et moralitatis.

c,.i, fJZ'' ' AttamT ^ miraCU'° "°n POteSt lemonstrari origo divina alicmus doctnnae seu factum revelationis.

Scientifica enim demonstratio sumitur vel a priori, scfl. a causa propria. ve! a postenor,, sc, . ab effectu proprio. Atqui miraculum non est causa propria nec «e*,.

Krg° " miraCUl° 110,1 POteSt SdCntifice dem~" factum re R*tf>. : dist. mar : demonstratio scientifica stricte dicta, concedo ; late dicta neeo Haec «.m potest esse « Signo; si autem signum sit certissimum. fundat demonstrt

Z T' 5BC,,,1<i"m reductionem ad Et ita est pro miraculo, „t tatLT reduct.onem ad hano impossibilitatein : Deus esset testis falsi-

& tvs^ir^rffi^t ^ a~tnm dicta, non excludit ccrtitudincni nturaJem cx aieio Df^r^ «■« ?Spne tria bcncconsideMta, maximam witi^X-ic^m > " *f 81 fuerint haec r^onCm mort™ et iMuminatK^ http://www.

Dc vi probativa miractili

5* /nsf. : Meque ex signo dcmonstratur factum revelationis :" Factum enim revelationis quo manifestantur mysteria supernaturalia, ab cis specificatur, et est proinde supcrnaturale quoad substantiam. Atqui supernaturale quoad subbstantiam est etiam supernaturale quoad coguitionem, prout veruin et ens convcrtuntur. Ergo factum revelntionis non potest naturaliter ccrto cognosci ex signo senibili, sed sola &4e tenetur.

Resp. : dist. mai, : actio revelatrix in $e et intime considerata est supernaturalis quoad substantiam, concedo ; sed ut nianifestatur extcrius, per testimonium humanum prophetae et per miraculum, cognoscitur ut quid snpcrnaturaie quoad modum, sciL tanquam miraculosa intervcntio Dei in ordine intellectuali. Sub isto aspcctu cxterno iactum rcvelationis eodem modo cognoscitur ac si esset supernaturale quoad modum tantum, scilicet ac si ordinatur solum ad manifestationem veritatum naturalium re- Jigionis. Revera autem in se et iutime, est supernaturale quoad substantiam, ct sub isto altiori aspectu sola fide cognoscitur formaliter, nt diximus supra (sect, IV, c. XIV. a. i, quomodo cognoscitur motivnm formale fidei infusac).

6ft Inst. ; Obiicitur denique ex factis : miracula in omnibus religionibus inveniuntur, et proinde nihil probant.

Resp. : Non est locus examinandi in particulari prodigia quae paganis aut fautoribus Buddhismi et Mahumetismi, vel sectarum christianarum tribuuntur. Pro nunc satis est dicere : non probatur haec prodigia esse vera miracula et non magorum praestigia. Imo pleraqne tanquam praestigia apparent ex circumstantiis tam physicis quam moralibus, Cf. infra, tibr, II, sect. IV.

Denique non negat S. Thomas miracula iorsan a Deo produci in falsis religionibus, sed si vera sint, quod probandum esset, nunquam in confirmationem doctrinae lalsae patrata sunt. Dicit S. Doctor ILa, ll.ae, q. 178, a. 2, ad 3 : « miracula semper sunt vcra testimonia eius, ad quod indncuntur, Unde a malis, qui falsam doctrinam enuntiant, nunquam fiunt vera miracula ad confirmationem suae doctrinae ; quamvis quandoque fieri possint ad commendationem nominis Christi, quod invocant, et in virtute sacranientorum, quae exhibent a. — Item jn de Potentia, q. VI, a, 5, ad 5 : S. TUomas refert post S. Aug. quod iegitur in historiis. quamdam virginem vestaiem in signum pudicitae conservatae, aquam in vase perforato de Tiberi portasse, nec tamen aquam eff usam esse. Circa hoc ait S. Doctor : « non est remotum quin sit in commendationem castitatis, quod Deus vcrus per suos angelos bonos huiusmodi miraculum per retentionem aqnae fecisset ; quia si qua bona in gentilibus fuerunt, a Deo fuerunt. Si autem per daemones factum est, nec hoc repugnat praedictis ».

Unde vera miracula semper sunt vera testimonia eius ad quod inducuntur, scil. sive ad confirmationem doctrinae revelatae, sive ad testificationem sanctitatis. Et haec sulficiunt quoad miraculum ut est certissiinum credibilitatis motivum.

Deo ficri p.^sse. Sscundum autem inexcogitabiic est quod etiam dnemoni convcniat. Tertium autem omnimodam convincit intclligcntiam. Ita quod, si haec tria simui ponantur, impossibite est quin Deum fateamur Christum. Quomodo enim usurpanti sibi divinum nomen et rem falso, affuisset Deus in tot operibus deitatis propriis testis men~ dacii ? ».

obrascatolicas.com