Caput IV. Definitio et divisio revelationis

Ar? i" Notio catholica et heterodoxae notiones Revelationis. |t % ExplicSio theologia catholicae notionis RevelaUoxns. Art. 3. Revelationis divisio.

NOTIO CATHOLICA ET HETERODOXAE NOTIONES REVELATIONlS. I Definitio nominalis Revelationis.

II. Definitio magis'explicita ab Ecclesia cathohca propos.ta. III Heterodoxae notiones Revelationis.

mmgm mmmmi

^%e%S^Znalis. - Haec definito ex -| festatur Etymologice autem Revelatio idem sonat ac veh ablatio sM remotS' et nomen Revelatio significat remot onem velamnns rei hgTntSm impedientis. Graece Revelatio dxcrtur ao«M jc.

ligi^E-i^-significat rnanimi '« «^ZS^M tcm obscuruc Et dicitur divina vel humaiui. pmut rcs pcr JJeum aa

Dcfinitio Rcvelationis 131

|ier hominem manifestatur. Revelatio autem divina dicitur naturalis vol supernaturalis. Prior, quae Revelatio improprie dicta vocatur, est manifestatio veritatis divinae per creaturas naturaliter cognoscibiles cundum exercitium naturale nostrae rationis. Sic dicitur ad Rom.,

I, 19 « Quod notum est Dei, manifestum est in illis (gentibus); Deus cnim illis manifestavit. Invisibilia enim ipsius a creatura mundi, per i'u quae facta sunt, intellecta, conspiciuntur ». — Revelatio autem sufierluttnralis, seu rcvelatio proprie dicta, significat manifestationem veril atis per interventionem Dei praeter ordinem naturae. Sic dicitur I Cor.,

II, 10 : « Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ... nobis autem revelavit Deus per Spiritum suum <>.

Haec supernaturalis Revelatio dicitur supematuralis quoad substanliam, prout obiectum revelatum excedit secundum se vires et exigentias iiitelhgentiae creatae, v. g. Revelatio mysterii Trinitatis ; dicitur supern.duralis quoad modum, prout modus secundum quem fit est supernaluralis, etsi obiectum revelatum, secundum se, non excedit vires intellrctus nostri, sicut naturales religionis veritates : v. g. Bonitas divina, immortalitas animae '.

Ex his apparet Revelationem supernaturalem non idem significare ac inspirationem. Inspiratio enim non essentialiter importat manifeslationem divinam alicuius veritatis, sed dicit solum instinctum divirium vel motionem divinam ad infallibiliter iudicandum et scribendum cliam facta iam naturaliter cognita. Sic Matthaeus dicitur sub inspiratione scripsisse in Evangelio facta vitae Christi, quae iam de visu col.noscebat naturaliter sine Revelatione.

Unde nomine Revelationis supernaturalis intelligitur : actio divina vnitatem antea occultam nobis manifestans praeter ordinem naturae. In hac definitione Revelatio consideratur ut factum, et natura huiusce fiteti negative designatur per oppositionem ad ordinem naturalem.

§ II. Definitio magis explicita ab ecclesia proposita. — Ecclesia niitionem magis explicitam tradit, in qua natura Revelationis supernaturalis magis positive apparet, simul cum circumstantiis facti Reivlationis. Unde A. colligendae sunt principales declarationes Eccle- «iae, B. postea ex eis eruenda est Revelationis definito.

A. In Coneiliis haec notio passim invenitur. sed praesertim in toncilio Vaticano, Constitutio de fide catholica, cap. 2, de Revelatione, hiim dicitur (Denzinger, 1785 et 1786) : « Eadem sancta mater Ecclesia lcnet et docet, Deum rerum omnium principium et finem, naturali humanae rationis lumine e rebus creatis certo cognosci posse ...; attaplacuisse eius sapientiae et bonitati, aha eaque supernaturali via \cil<sum ac aeterna voluntatis suae decreta humano qeneri revelare » dicente ppnstolo : «Multifariam multisque modis olim Deus loquens patribus in IV phetis: novissime diebus istis locutus est nobis in Filio» Hebr., I, 1.

Assignatur et.iam a Concilio finis ad qnem absolute necessaria est haec supernahli 'lis Revelatio, dum dicitur : « Huic divinae Rcvclationi tribuendum quidem est

' Quidani tlieologl bUli K'i'velationcm sup. quoad modum vocant Rcvclationem fliiiiilcm, et altcraui nuilri mlrm

De Notione Revelationis supernaturalis ut ea quae in rebus divinis humane rationi per se inpervia non sunt, in praesenj quoque generis humani conditione ab omnibus expedite. firma certitud.ne et unllti admixto errore cognosci possint. Non hoc tame.de causa Reve.afo absoute necessarM dicenda est, sed quia Deus ex infinita bonitate suae ordinavit kcmnem ad /rnem s:,perj naturaUm, ad participanda sci.icet bona divina. quae humanae menfs .ntell.genfaM omnino superant. . ■■ ■■«■

Obiectum autem divinae Revelationis magis expl.c.te determ.natur. cap.A ouarto eiusdem Constitutionis Concilii (Denzinger. «795. i79°. >8oo). habctuj Praeter veritates etiam rationi pervias. Revelatio christiana cont.net ;V,*n» .urfl late dicta, ut aeterna Dei decreta, tum stricte dicta quae rationi omn.no imperva suA (Denz .705 .8.6). immo etiam angelicam intelligentiam transcendunt (.673), qua« um progressu scientiae demonstrari non possunt (,796, .8.8) , tamen rat.on. non co| tradieunt (.797) sed eam superant, et obscura manent quand.u .n hac v.ta «H| grinamur a Domino : per fidem enim ambulamus et non per spec.em ut d.c.t Apc-

^ xlenioue Rlveuttio christiana signis extemis credibilis est (.79o), fideliter cstof ditur ab Ecclesia et ab ea inlallibiliter declaratur ac fro.Wr (n 1800);»« «/ ns| perfecta .705, nec ut talis per progressum perficienda (.637 sq.. .800) ; «Ifo mofl ,„ a/n,m «»S«m mutanda .8,0. (Cf. Denzinger. Index I a. I b.),

B Inteqralis deftnitio Revelationis seeundan, qnatuo»

cJtsai.J notest ex his declarationibus ^lesta. Sic a^rebj ciuidquid ad eam per se pertinet ; nam ut dicit S. Thomas in 11 l hys| ect 5 «unius rei assignatur plures causae per se et plures defijtiones secundum diversas causas, sed perfecta defimtio omnes caucomplectitur * Amplius natura Revelationis chnstianae, de qua t qukur Ecclesia, qmbusdam circumstantiis prinapahbus dlustrat

Pr°^^^entialiier supematuralis , qua Deus, ad perd| cendum humanum genus ad finem supernaturalem qm in visione essej ?"ae divinae consistit, nobis loquens fer prophetas et novtssrme Per ( li M sZm sub quadam obscuritate mani/estavit mystenasupernaturaha naM rZque reli^onis veritates, ita ut deinceps infallibxhter propom possj| ab Ecclesia sine ulla significationis mutattone, usque ad tmem munj

| c finalis : visio essentiae divinae.

c'. efficiens principalis : Deus revelans, ut auotor ordinil l supernaturahs. J instrumentalis : propheta et Christus ut homf

) conditio : propositio infallibilis Ecclesiae. W\ c formalis: locutio divina manifestans mysteria supM naturalia et veritat.s naturalcs religionjB c. materialis (subiectum) : genus humanum.

Explicanturdiversaeparteshuius,, d*nhifionis secundum quatfl

n„s ad Imc.n supr, n,i ... alnn. qui m v\i Dei consisfit (Denz., T«

Revelationis

Definitio Revclationis n 530). Ad hunc finem, scilicet ad claram et gloriosam Revelationem |,.itriae essentialiter ordinatur obscura Revelatio viae : et convenit i|uod prius sit obscura, nam ut dicit S. Thomas II. a, Il.ae, q. 2, a. 3 « Ad siipernaturalem Dei visionem homo pertingere non potest, nisi per motlum addiscentis a Deo doctore . . . Huius autem disciplinae fit homo particeps non statim, sed successive, secundum modum suae naturae. « )mnis autem talis addiscens oportet quod credat, ad hoc quod ad perl. ctam scientiam perveniant ; sicut etiam Philosophus dicit quod oportet addiscentem credere (De Sophist, Elench., 1. I, c. II, h. 2) ». Sic ex l.ne, obscuritas revelatorum mvsteriorum apparet conveniens, nam sicut fides humana in actoritate magistri humani est via conveniens ad ientiam, ita fides divina in auctoritate magistri divini est via conve- ..iens ad gloriae visionem.

20 Causa effieiens. — Oportet distinguere : a) causam principalem, h) causam instrumentalem et c) conditionem.

a) Causa principalis est Deus maniiestans. Sed aliquid diligenter notandum est, quod plures omittunt, qui postea non possunt explicare (|iiomodo fides nostra divina supernaturalis non solum quoad modum (seu effective) sed quoad substantiam (ex suo motivo formali). Cum finis Revelationis sit, ut dictum est, essentialiter supernaturalis, scilicet \ isio gloriosa, causa efficiens Revelationis debet esse Deus non solum ut est auctor ordinis naturalis, vel auctor liber miraculi sensibilis 1 sed ut est auctor ordinis essentialiter supe.rnaturalis, SCilicet gratiae inyisibilis et gloriae. Ordo enim agentium debet correspondere ordini finium (I.a, Il.ae, q. 109, a. 6).

Mnnifestum est Ecclesiam sic loqui de Deo revelante (Dcnz., 1785. 170.1. et .928)».

\am Conc. Vatic. (1795) citat textus S. Scripturae qui ReVelutioiteni tril " Spiritui

Hei, vel Patri caelesti, seu Deo secnndum vitam suam intimam, <j.n"i /',"" »OtlH ' 1 ' ,.. non solum Auctor nostrae naturae et cuiuslibet creaturae : » nobis auteni revel»vi1 l>. ..s Per Spiritum suum. Spiritus enim omnia scrutatur, etiam profiinda Dii 1 I GOT., II. 10. Et, addit Concilium, ipse Unigenitus confitetur Patri, quia abscondit haec a s.ipientibus et prudentibus et revclavit ea parvulis (Matth., 25). Ibidem Icsus il.cit : « Ita Pater quoniam sic fuit placitum ante te. Omnia mihi tradita sunt a Patre

' Deus enlm ut est auctor liber naturae potest miraculum patrare ; nam effectus iniraculosus non est essehtialiter seu entitative supernaturalis, sed cst supernaturalis ii.liim effective. V. g. in resurrectione alicuius cadaveris redditur vita naturalis (non vro vita supernaturalis) sed supe^rnaturaUter redditur. E contra dum Deus producit n: nobis gratiam, producit supematuraliter vitam essentialiter supernaturaletn, item iliira revelat mysteria supernaturalia, infundcndo lumen essentialiter proportionatum his mysteriis credendis, ut infra dicetur.

2 Damnatur sequens propositio Rosminl : « Deus est obiectum visionis beati ficae, ln (juantum est auctor operum ad extra » (Denz., .928) quia non satis distinguit l.i um auctorem naturac. et Deum auct.orem gratiae et gloriae.

3 Cfr. S. Thomam, I.a, q. 33. a. 3. « Deus dieitur aliquorum pater secundum simililudinem gratiae (quae est participatio divinac naturae), qui etiam dicuntur filn B.loptivi, sccundum quod ordinantur ad haereditatem acternae gloriae per munus gra- |i acceptun», secundiini illud Rom., 8: « Ipsc Spiritus reddit testimonium spirif.i ., ,iro, quod suroug filij Dei : si autern liiil e1 haeredes >. Aliqaorun) vero (Deus dici- ..11 patcr) secundum •Imilitudinem gloriae. prout ium gloriae haereditatem jjossident ki uudum illud '.'"i" 1 Glorlnninr in spe gloriao filiorum Dei».

t34j De Notione Revelationis supernaturalis meo. Et nemo novit Filium, nisi Pater, neque Patrem quis novit, nisi Filius, et c volueiit Filius revelarex. Item Iesus dixit ad Petrum : « Beatus es, Simon Barjona| quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in caelis est », Matthl XVI, 17. Item apud Ioam., X, 36, 37; « Ipsa opera quae ego facio testimonium perhil bentde me (hoc est testimonium sensibile, naturaliter cognoscibile, ait S. Thomas) 1 quia Pater misit me ; et qui misit me Paler, ipse testimonium perhibuit de m<9 neque vocem eius unquam audistis, neque speciem eius vidistis. Et verbum eius nol habetis in vobis manens, quia quem misit ille, huic vos non creditis». Unde nol omnes qui vident testimonium sensibile (miraculum), audiunt testimonium spirituali (vocem patris caelestis).

Deus, quidem, ut est auctor liber ordinis naturalis, potuisset natM rales religionis veritates tantum et non supernaturalia mysteria revel lare, ac miraculis hanc Revelationem confirmare*. Tunc haec Revcj latio fuisset supernaturalis quoad modum tantnm. Et dicemus postea quod factum Revelationis christianae naturahter cogmscitur ex miral cuhs, ut est a Deo effective, seu ut est supernaturale quoad modum suaj productionis, sed ut est supematurale quoad subtantiam creditur fidi divina, est nempe simul quo et quod creditur3.

Unde agitur de Deo revelante ut est auctor ordinis essentialiter suJ pernaturalis b) Causa istrumentalis Revelationis est propheta et Chnstus u| homo : acceperunt enim immediate Revelationem a Deo et sub illumij natione Dei illam nobis tradiderunt, tanquam Dei instrumenta seu mfl nistri. Effectns autem causae instrumentalis quae agit in virtute prfei cipalis agentis, ad principale agens reducitur. Propterea dicitur « DeuS loquens in Prophetis, novissime . . . locutus est nobis in Filio •>, HebrJ I, 2. Revelatio prout fit prophetae dicitui immediata ; prout, medianjj propheta, nobis traditur aicitur mediata ; semper tamen est verbum Defl non hominis. Non solum prophcta nobis loquitur, sed Deus in pro4 c\ Conditio autem sine qua non proponerentur nobis infallibilitel revelata, est propositio Ecclesiae ad hoc divinitus mstitutae cum Del assistentia. Post factum Revelationis, Ecclesia se habet ut Dei mmistrM non tamen sicut prophetae et Christus ad novam Revelationem traderJJ

■ Ita theologi admittunl Deum potuisse creare hommem m statu naturae m» erae, seu perfectae sine gratia supeinaturali. ■

3 Ita Caietanus in Il.a Il.ae. q. a. 1, n. XI. Et Salmanti.n-censes, de Gratm tr. XIV, disp. III. dub. III. n. 40. . I

' Etiam Revelatio primitiva e1 Revelatio mosaica [ucrunt, mxta Ecclesiam, j pernaturales quoad substantiam ; semper enim fuit do necossitate medii ad salutd| «credere quia Deus est et quod inquirontilms B< II inuiwi .. i..: sit ». Hebr.. XI, ■ Haec autem prima credibilia non continrnt Imyllcite, 11I oporlel, alia credibilia r Trinitatem et Incarnationcm, nisi agalur do exlitentln t»fi ut esl auclor ordinis Sl pernaturalis, et dfl providentia divina proul 1 Hl K-rtmtunilia ad salutem hom nibus distribuii fcf. [I.u, H.ae, q. 1. a, 7) 1 nd< d ^11' propositio : > bm late diptn ••x iesHmonlo croaturafuni simlUv» v 1 iustirioationem sufiicit

DanstnfW, 1x751

Definitio Revelationis t35 rlam, sed ad Revelationem conservandam et infalhbiliter declarandam. l'roinde se habet ut conditio potius quam ut causa ; nam causa influit |K>sitive in effectum, conditio seu applicatio agentis ad passum, est ne- . . ssaria ut causa influat, sed per seipsam non influit. Ecclesia proponit revelata, sed nequidem instrumentaliter revelat. Proinde theologi i .unmuniter dicunt propositionem Ecclesiae nullo modo pertinere ad motivum formale fidei

30 Causa formalis Revelationis, seu constitutivum eius formalc sic exprimitur : actio divina libera et supernaturalis qua manifestanlur obscure per modum locutionis mysteria supernaturalia naturalesque n ligionis veritates. — Formaliter igitur Revelatio est locutio seu testimomwm Dei, et haec locutio specificatur ab obiecto revelato. Unde considerandum est primo obiectum, et secundo Dei testimonium.

Obiectum revelatum continet non solum veritates naturales religionis, ied mysteria tum late dicta ut aeterna Dei decreta (Denz., 1785) tum stricte dicta, quae omnem intelligentiam creatam transcendunt (n. ^0^. 1S16, 1673), et nequidem post Revelationem demostrari possunt (1790). Et concihum Vaticanum expresse definit quod mysteria stricte dicta uiint supernaturaha essentialiter , seu quoad suam essentiam.

Dicit enim (Denz., 1795 et 1796); « Hoc quoque perpetuus Ecclesiae cathollcae .. iisensus tenult et tenet, duplicem esss ordinem cognitionis non solum principio, I obiecto etiam distinctum : principio quidem, quia in altero naturali ratlone et nllero fide divina cognoscimus ; obiecio autem, quia praeter ea, ad quae naturalis ra- ||.< pertingere potest, crcdenda nobis proponuntur mysteria in Deo abscondita. quae insi revelata divinitus, innotescere non possunt ... Divina enim mysleria suaptc natura intrllectum creatum sic, excedunt, ut etiam Rsvetatione tradita et fiiie suscepta ipsius tamen fidei velamine contecta et quadam quasi caligine obvoluta maneanl. qntndlu ln hac vita " peregrinamur a Domin^ ; par fidem enim ambularaus, et nm p*t »pl Ciera „ (II, Cor., V, 6) ».

Haec mysteria essentiahter supernaturalia sunt obiectum per se Rev . lationis christianae ; veritates naturales rehgionis dicuntur praeambula fidei, nam per se cognosci possunt lumine naturali rationis.

Ex hoc obiecto specificativo essentialiter supernaturali, apparet quid nit formaliter actio revelatrix.

a) Est actio divina libera, quae superat omnino exigentias nostrae Baturae, proinde dicitur in Concilio : « placuisse eius (sc. Dei) sapientiae .1 bonitati alia eaque supernaturah via seipsum ac aeterna voluntatis juae decreta generis humano revelare ». Cf. etiam Denz., 2103.

' Billuart, de Fide, diss. I, a II. — Ideoqus, praesupposita motivorura credikiltatij cognitionc, sins circulo vitioso, possumus supernaturatitei credere Ecctesiam E Infallibilem propter Revelationem tanquam propter motivum nostrae fidei, et cre- Eli K..velationom propter autoritatem Ecclesiac, ut applicantis ipsam Revelationem. 11. Iluarlum cst onim quod causae sint sibl invicem causae in diverso genere (sic tu nendat ab applioationo tanquam a conditione ut comburat, et appllcatio a virl.n ...mbuslivit ik" >• l.»f|»-< •' <«/n« e/ftcimti) ; l iiculus vitlosus c contra est ab Lii. ud aliud ol vli-lsniui »»l< «.tilom ratlonc. Cf. Billuart, loc. < it

De Notionc Revelationis supernaturalis b) Est aciio essentialiter suUrnaturalis : hoc apparet non solunfl ex fine „, supra dictum est, sed etiam ex obiecto propno Revelationi« quodest mysterium vitae intimae Dei. Unde actio revelatnx nonef naturalis, sicut concursus divinus necessarms ut quahbet creatura u| ^o ordine uaturaliter agat ; nec est solum supernat.urahs ^ad modum ut productio miraculi sensibihs, hoc enim miraculum est solum effectivrt „..,! vero entitative supernaturale (v. g. resurrectio cadavens reddit su-| pernaturahter vitam naturalem, non vero vitam supernaturalem) , sed| Revelatio mysteriorum supernaturalium est actio essentialiter supern» turaUs procedens a Deo secundum suam vitam intimam ; propterea vo-| catur in Evangelio vox Patris caelestis. Et Christus dicit phansaeis, qufl LTad videnl : — vocem eius (scilicet Patns) unquam audij stis quia quem misit ille, huic vos non creditis », loan V 3/, 3»- I ' c) Est actio manifestativa per modttm locuttoms, sec. lllud Apostou| citatum a Concilio : « Deus loquens patribus in Prophetis . noyiss iro9 diebus istis locutus est ,,.1.:- in Filio » (Hebr . I, 1). Sic Reve latio diffl fert ab infusione luminis fidei, nam omnes fideles immediate a Deo ac| cipiun1 llimen fidei, non vero Revelationem, quae mediantibus pro| phetis et Christo nobis traditur.

Ut notat D. Thomas. in de Veritate, q. .8. a. 3 secundum duplicem auditum esJ dublex locutio: est enim « quaedam locutio exterior, qua Deus nobis per praedicatorf| loquitur; quaedam interior, qua loquitur nobis per inspirationem mternam. Duilurl autem ipsa interio. inspiratio locutio quaedam ad similitudinem exteriorts locuttomam sicut enim in exteriori locutione proferimus ad ipsum audientcm non ipsam rem quanM notificare cupimus, sed signum illius rei, scilicet vocem signi.icat.vam ; ita Deu.s in| ter.us inspirando non exhibet essentiam suam ad videndum, sed aliquod suae essentM signum quod est aliqua spiritualis similitudo suae sapientiae. Ab utroque a.uhtj fidea in cordibus fidelium oritur. Per auditum interiorem in his qu. f.dem pnmo accM perunt et docuerunt. sicut in Apostolis et Prophetis, unde in Psal. 84, 9. d,c,t*l ,audiamqui loquaturinme Dominus Deus.. Par secundum vero aud.tum f.d« oritur in cordibus aliorum fidelium, qui per alios homines cognitionem fide. acc.p.unt ^ Quod autem nobis fidelibus instrumentaliter transmittltur pcr prophetam vel ,ccl« siamest vox spiritualis - Patris caeles.is seu spirituale testimoninm, quod Mlertim sensibili testimonio miraculorum, et ab Ulo sicut signo confirmatur. l.nde RevelaM est proprie ..u^ Dei loqnentis, seu locutio divlna ; sed auditio spiritualis ... propheM existens vocatur passiva Revelatio. Videbimus postea in explicatione theologica n <j tionis Revelationis quomodo concipi possit divina locutio secundum analog.am c| locutione humani magistri.

40 Causa materiaMs1, seu subiectum cui fit RevelatiM est senus humanum, secundum illud ( oncilu Vaticam (n. I7»5) • " P«J cuisse Dei sapientiae e1 bonitati . . . seipsu.n . l.un.ano ge neri rev J lare ■ mediantibus enim prophetis i I Chnsto Dc.s scsc revelat u.nmbul hominibus. Unde agitur de Revelatione non privata, sed commum. tsq

1 Causa materialis Reyelatlonia sicut «t «oiwtuw trlplrx est : subiectum inj recipi.i.r ; obicO.m circ q irsatui : pi bu ponitur, Sed h.c ngtt solnm do lubjocto m 'I1'" '•'"!>"

Definitio Revelationis 137 i .iione.subiecti cui fit Revelatio, determinatur modus secundum quem r\primi debet testificatio divina ut possit ab omnibus hominibus sine cirore cognosci usque ad finem mundi. Ex hoc enim apparet quod Rewlatio exprimi debet secundum notiones communes et immutabiles ratiotiis naturalis, seu sensus naturae communis, non autem secundum ali- <|nam experientiam mysticam variabilem et incommunicabilem, nec sei i.ndum notiones proprias alicuius scholae philosophicae.

Id non satis animadverterunt modernistae, clum reduxerunt Revelationem ad 1 vpurientiam religiosam prophetae. Oportet enim bene distinguere Revelationem pulilicam a privata. Haec est per se ad utilitatem alicuius personae vel paucorum, rt Ik-ri potest ita mystice ut sit quasi incomm.inicabilis ; proinde, ut dicunt theologi k.i. pe saepius hae privatae Revelationes sunt incertae, dubiae, fluxae, e(: valde diffipilo est discernere ubi cessat Revelatio, et ubi incipit interpretatio humana. Revela- \« communis e contra est ad utilitatem totius Kcclesiae et ab omnibus intelligi linlest. Propterea S. Paulus ei opponit glossolaliam quae non est pro auditoribus in- Irlligibilis. Dicit enim : 2 « Sectamini charitatem ; aemulamini spiritualia, magis autem nl prophetetis. Q.ii enini loquitui lingua ncn hominibus loquitur. sed Deo ; nemo fcliim audit, spiritu autem Iocjuitur mysteria. Nam qui prophetat, hominibus loquitur N<l aedificationem, et exhortationem, et consolationem. Qui loquitur lingua scipsum ■i .lificat ; qui autem prophetat, Ecclesiam Dei aedificat ... maior est qui prophetat, kuam qui loquitur linguis, nisi forte interpretetur, ut Ecclesia aedificationem accipiat >•.

Ouoad expressionem et communicationem revelatorum generi huliiano, notandum est ; dum emotiones affectivae non possunt communipui nisi per sympathiam et confuse, notiones communcs <■ contra pnsstinl bxprimere rem obiectivam et verbis exprimi. Huiusmoili sunl aotiones ii.tis, unitatis, veritatis, bonitatis, intelligcntiar, volunlatis, juslih.n , mi-cricordiae, etiam notiones naturae et personac. E.t <1<' fa< l<> his no h iiibus dogmata exprimuntur.

Sic habetur catholica notio Revelationis. Antequam exponamiis exli<ationem theologicam huiusce notionis, breviter referendae sunt cicrodoxae conceptiones.

4; III. Heterodoxae notiones Revelationis. — Hae notiones dividi wissunt relative ad supernaturalitatem Revelationis, prout vel eam de- Hiuimt aut minuunt, sic procedunt naturalismus et seminaturalismus, h 1 e contra materialiter 3 exaggerant quod supernaturale est in Revelione, minuendo scilicet vires rationis, sic procedit pseudosupernatu- .lismus.

1 Cf. V. g. Contenson O. P., Theologia mentis cl cordis; lib. VII, diss. II, c. I, fcc II..

I Cor., XIV, 1-9-18-19. 1 N:on enim potest esse quoad hoc /ormalis exaggeratio ; ita, ut ait S. Thomas I.a, . q. 44, a. 4; " nunquam potest homo tantum diligere Deum, quantum diligi I" < : nec tantum credere, aut sperare in ipsum, quantum debet. Unde mnlto minus 11. .1 ibi esse excessus ; et sic bonum virtutis theologicae non consistit in medio, sed |l<> nst mclius, quanto magis acceditur ad summum . . Sed ex parte nostra . . . I» uiiis ferri in Deun. ondendo, spcrando et amando secundum mensuram conditionis »1. ii' . . . Unde fier acciilnis («I: materiajiter) |K>test in virtute Iheologice considerari

|fiu»i ct extrtma »x parti tra», V. g. haec cxtrema sunt dcspfratio, praesumiiifidelilu», 'I 11111 iliilil,.;; scii lidiMsrnus.

De Notione Revelationis supernaturalis

Heterodoxae notiones Revclationis

Pseutosupernaturalismus priorura protestantiura, Baii. lansenistaru et fideistarum.

, ' evolutionismus absolutus ^rleg, l Ralionali- ^

N^.a/iS— ~ »*>■ ) agnostlcisraustKant.modernistaj lulus [ positivistae) .

Semiralipnalismus to PcK„dosupernaturalismus videtur primo aspectu exaltare s| pematSSemlS^tiQ^ revera tamen illam nunuit et viam par^ naTSc° "conceptio apparuit apud pHores protestantes, a) quoad prj quoque fideli.

S^<IS£ - rdigionem esse veram nonnisi ad privatum sp, recurrunt. quem quilibet fingere potest et nemo probare».

Sic videntur exaltare ^f^^^^ WrST* cher .«Doctr. Fidei § n »■

, i mi Ecclesiae aut

' i " mm moruni sei jrorsus non esse statuere articulos fidei, I

. Damnatur hacc propositio Lutheri «CwtUW rum », Dcnzinger. 767-

Definitio Revclationis

'£>) Etiam quoad Revelationis naturam apparet pseudosupernatui.ilismus in doctrina priorum protestantium, nam, sicut postea Baius et lansenius, tenebant : humanae naturae sublimationem et exaltationem [n .-onsortium divinae naturae debitam fuisse integritati primae conditlunis et proinde naturalem dicendam esse et non supernaturalem (Den- Ringer, 1021, item iooi sq., 1079). !deo mysteria revelata non essent [)t < tprie supernaturalia.

B. Hic error quodammodo rursus apparuit apurl fideistas, ut Bauniri, iuxta quos, ratio ex se sola non potest probare existentiam Dei nec ttctum Revelationis : hae veritates soia fide certo cognosci possent. Ul lenz., 1622 sq.).

Unde pseudo-supernaturalismus solum materialiter exaggerat quod lupernaturale est in Revelatione, revera non exaltat gratiam sed minuit fcaturarh, ita ut gratia sit perfectio naturae debita, et sic adnaturali- ■mmm ducit, sicut inspiratio privata ad liberum examen.

2° Naturalismus etiam nomen Revelationis frequenter retinet, sed »i uovum sensum assignat *.

Et quoad hoc oportet distinguere naturalismum seu rationalismum lisolutum, qui supematuralitatem Revelationis simpliciter negat, et iuirationalismum qui eam essentialiter minuit. A. Ratiin alismus absolutus hodiernorum subdividitur, prout admitil vel evolutionismum pantheisticum, ita hegeliani, vel agnosticismum , !;i kantiani, positivistae, modernistae. Antea vero rationalismus propopius est sub forma Deismi, plus minusve tendentis ad pantheismum "nusin), a) Evolutionismus pantheisticus negat radtcalitet etiatti rttndamen- 1111 ordinis supernaturalis, prout identificat essentiatT) ! >< i rjujir) essen

II evolutionis creatricis ; quod damnatur in Conc. Vat. 'Dcnzin p"4) : « Si quis dixerit divinam essentiam sui manifostatioiuwl , \ ,0110 fieri omnia ; aut denique Deum esse ens universaie seu indi lim Uu, <]uod sese determinando constituat rerum universitatem in genera, |" ios et individua distinctam : A. S. ». Ex hoc pantheismo sequitur

•ipossibilitas elevationis nostrae ad ordinem supernaturalem, quod pnuiatur in eodem Conc. (Denz., 1808) : « Si quis dixerit, hominem ad nrnitionem et perfectionem quae naturalem superet, divinitus evchi

III posse, sed ex seipso ad omnis tandem veri et boni possessionem iugi fcfectu pertingere posse et debere ; A. S. «. Manifestum est quod si ratio ■inana non essentialiter differt a ratione divina, omnia naturaliter cofecere potest sua naturali evolutione.

1'roinde evolutionistae absoluti, ut Hegeliani, qui nomen Revelatio- ' n tinent, nihil aliud hoc nomine intelligunt quam evolutionem prosivam nostrae rationis ac naturalis sensus religiosi. Considerant chrinam relig ionem ut formam vel momentum evolutwnis spiritus hutnani, |i unt hanc formam esse superiorem arte, sed supra artem et supra ■ionem esset altissima forma evolutionis, scijicet ratio philosophica,

1 v.iluralisrau8 ot rttionnliimus pro eodcra communiter sunmntiir, scilicet : systema - po8sibilit(iteni olovntionlii uostrae nnturao (naturallamua) <-t proindc nostrao miN (rntlonalinmun) u.l onllnmn nupornaturnlem.

De Notione Revelationis supernaturalis hoc inunamntiae religtosa, ■ p, m cipmm asse u H ue I nentismo procedit saltem relafcvus ; s u ?i l ■

Z.)<wm relationis conscientiae ».(Denz., 2020) .

. SPlNozA, e.iam in Trac.atu ^S^^^^^^l de Prophetis, dederat ^f^^^Z^^^ ^' ^"«l fto^iftu* i»/^*^^^^tSSiTS constantia coleba» rem et supra communem habebant, ^gKffi$£ te firfirio «J'flprt ta

• Vg. Aug. Sabatier, Es««»sw d une \ll,!0S0P^ .^^veiJion _ Notion dogH scribit p. 43 : " Fa,re du dogme c est a m™ G t;,re reljRieux en le sc-parant dd revelation, c'est lout d'abord htf ^'"SSJPSLffl^ft la raison qui prog* piete. Cest onsulte le mettre ^-^^gScSaU et de con.ccrat^B 'toujours .. La foi qui dans a Bible *ta.l un acte dc ; n Qu & une (orM

Dieu, devicnt une adhcs.on dehorS de la Piet6 JM do.trinale ... On admet que 1 orthodoMe ^hta,, donc haxdiment, cofl fond cetteidee de la revelation est toute paienm . ... ncl» Dieu ne sauifl toutes lcs ortodoxies *»^f2Xsl»Z«l, •>■'• «• 4 etre que Dieu lui-merac, c cst a dtrc .„,,,„„,„, „',st pas seuleriH ,hne 4 to .-.> * '« ,W« «< * ; . ;; " , ,„ ,,„', 1'entendement hufl irreligieusc ,„. »r, n M?V > < - -ductibl. Les scieS

Definitio Revelationis

Ex quo sequitur « fidem esse sensum religionis e latebris siibconscientiae erumpentnn, sub pressione cordis », non vero assensum intellctus veritati a Deo revelatae proter auctoritatem Dei revelantis. (Cf. iusiurandum contra modernismum).

Item iuxta modernistas : « Dogmata, quae Ecilesia perhibet tanquam revelata, H<»i sunl verttates e coelo delapsae, sed sunt interpretatio quaedam factorum religiowirum, quam humana mens laborioso conatu sibicomparavit ». (Denz. 2022). — ■ 1 'ivinitas Iesu Christi ex Evangeliis non probatur, sed est dogma, quod conscientia 1 l.sistiana a notione Messiae deduxit ». Denz. 2027. « Dogmata fidei retinenda sunt t.uttummodo iuxta sensum practicum, id est tanquam norma praeceptiva agendi, nim tanquam norma credendi ». Denz.. 2026. v. g. agere erga Iesum ac si esset l>us ; erga Eucharistiam ac si corpus Christi in ea esset.

Videbimus postea, in expositione agnosticismi Revelationem supernaturalem ncgantis", quomodo Kant, postea Schleiermacher, Ritsch, et moderntstae in sensu naturali dogmata Christianismi interpretantur.

B. Semirationalismus denique seu rationalismus moderatus, quem ;idmiserunt Hermes, Guenther, Frohschammer, agnoscit quidem Revelalionem supernaturalem extemam, per Christum nobis traditam, sed eam icducit ad Revelationem supernaturalem quoad modum tantum, prout sustinet omnia dogmata, etiam Trinitatem, esse sola ratione demonstra- !iilia'post revelationem, cf. Concilium Vaticanum. (Denz., 1795 sqq., 1.S16, 1618 sqq., 1634 sqq., 1666 sqq.).

Hae sunt prihcipaJes notiones heterodoxae Revelationis : prima redutitur ad falsum supernaturalismum qui viam parat naturalismo, aliae ,'tutem ad rationalismum sivc absolutum sive moderatum. Nunc autem hanseundum est ad explicationem theologicam catholicae notionis Revelatioliis.

EXPLICATIO ET DEFEXSIO THEOLOGICA CATHOLICAE NOTIONS REVELATIONIS.

L Analogice determinandttm es. constitutivum formale Revelationis. II. Revelatio divina est formaliter locutio Dei ad hcmines per modum magisterii. III. Locutio divina fit obiective per propositionem supernaturalem veritatis, et lubiective per influentiam luminis supernaturalis proportionat ad infallibiliter iudir.titdum de veritate proposita.

§ I. Revelatio divina est formaliter locutio Dei ad homines, per niodum magisterii. — Iuxta Ecclesiam catholicam, ut dictum est, con- Ititutivum formale Revelationis stricte dictae est supernaturalis locutio i ad homines (cf. Denzinger, Index I, a.). Et non solum dicitur Deum it La Revelation de Dieu doit etre inre>ieurc, cvidente, progressive. {InUrieure elle Mt lc sentiment dc la preserce dc Dieu en nous. Evidente d'une cvidence religieuse et Binrnte). On n, la reconnait qu'Jl la clarte dont elle nous inonde et non pardes mirati . Progressivt, t?4tl 'I"1 qu'elle se developpe avec lc progrfcs de la vle morale et |i ligicuse ". Ita gtjnnriilllcr lui|„iint „r protcstantes libcrales.

De Notione Revelationis supernaturalis loqui hominibus per prophetas, sed etiam Deum loqui immediate prrJI phetis ut alios homines exterius doceant. Explicanda est igitur notM huius Revelationis prout fit immediate prophetis, antequam ipsi lofl quantur hominibus

Quomodo haec revelatio immediata dici potest locutio ? OuomodM locutio tribui potest Deo, qui est spiritus purus et os non habet ? Ma nifestum est quod tribuitur Deo analogice tantum, et hic agitur de anM logia proportionalitatis, scilicet : sicut locutio humana se habet ad suurM effectum proprium, ita Revelatio divina ad suum. Analoga autem prqB portionalitatis definiuntur a logicis : « ea quorum nomen commune estj ratio vero per nomen significata simpliciter quidem diversa, proportioJJ naliter tamen eadem, id est similis secundum proportionem » ~. SiM cognitio sensitiva et cognitio intellectiva non univoce sed analogicflj conveniunt, prout sensus se habet ad sensibile, sicut intellectus ad inJJ telligibile ; hae duae cognitiones simpliciter differunt etiam in rationJJ cognitionis 3, sed proportionaliter sunt similes. Unde determinandunS est in quo essentialiter differunt et in quo proportionaliter convemunfl divina Revelatio et locutio humana.

Obiiciunt stalim modernistae : locutio non potest Deo attribui nisi metaphoricM locutio Dei nd prophetas est raera metaphora. Si velimns psychologice et philosoB phice concipere Revelationem, intelligenda est ut immanens, scilicet a subconscientiB prophetae procedens. Revera propheta locutionem divinam proprie non audivit, hfl est mctaphorice dictum, sed vividiorem experientiam religiosam habuit. Haec cxpflj rienta praesertim effectiva mox per praedicationem sub forma imaginativa cxpressJJ cst postea autem sub forma conceptuali. Iamvero quaudo hi couceptus conscientiaflj christianae ab Eccclesia approbantur, tanquam dogmata habentur, sed non sunt vefl tates e coelo delapsae. Sic psychologice intelligenda est revelatio.

Ad hoc respondendum est quod analogia proportionalitatis estdM plex, scilicet metaphorica et propria. Propria est quando ratio signifjl cata per nomen analogum invenitur in utroque analogato formaliter a vere, sicut sapientia invenitur in homine et in Deo. Metaphorica est qnarjl do ratio significata invenitur formaliter in uno et similitudinarie per trara slationem in alio, sicut ira invenitur formaliter in homine et metaphfflj rice tantum in Deo, in quo non sunt passiones. « Sic est in omnibus quJJ symbolice de Deo dicuntur, ut cum dicitur leo vel sol, vel huiusmodij quia in horum definitione cadit materia quae Deo attribui non potest 1 S. Thom., de Veritate, q. 2, a. XI).

• Cf. Gardeil O. P., Le donni rivili et la TUologie, Paris, Lecoffrc, 1910 ; l.J c. II, La Rivilation (La notion catholique de la Revclation. — La notion mystiqjl (moderDiste). — La Doctrine catholique de la Revelation et son exphcation thonfl ste). C. III, Le Dogme (Le procfcs du Theologisme. La reponse courante. Examfl de cette reponse. Cc qui rend absolue et definitive la rcponsc commune). — L. ■ c. I, la relativite metaphysique du dogme ; c. II, Lo Developpemont du dogme.

» Cognitio enin non est gcnus. nara omnc gcitun mt univocum, cognitio est quf, analogiim quod tribui pOtMl l'eo.

Dcfinitio Rc\clationis

Uude manifestum est (^uod locutio prout corporalis est tribuitur Deo nictaphorice tantum. Sed in locutione humana elemeTttum formale est ,ilj(|uid spiritualc quo manifcstatur intellectui audientis cogitatio loi|ucntis, propterea animalia bruta loqui non possunt. Quare igitur lo- 1 ulio prout spiritualis est non posset tribui Deo analogice et proprie, si-

I ut tribuitur ei sapientia ? Ad manifestandum impossibilitatem huiusce ,1' iributionis oporteret probare locutionem, etiam ut spiritualem, importare imperfectionem in sua notione formali.

Explicanda est igitur liaec notio analogica locutionis spiritualis ad o lendendum in ea nullam imperjectionem involvi. Et in hac explicaliune servanda est doctrina Ecclesia declarata in IV Concilio Lateraiu nsi (Donz., 432) : « inter creatorem et creaturam non potest tanta similitudo notari, quin inter eos maior sit dissimilitudo notanda ».

Cum autem in omni analogia inveniantur et similitudo et dissimiliiudo, oportet determinare quomodo locutio divina simili dicitur locutioni humanae et cuinam humanae locutioni, ac quomodo ab ea differt.

Haec explicatio traditur a Theologia et exponitur a S. Thoma in II. a

II . ae q. 171 ad 174 tractatu de Revelatione prophetica '.

§ II. Revelatio divina est formaliter locutio Dei ad homines, per modum magisterii. — Hoc manifestatur dupliciter : A. ex ipsa Kcvelatione, na:n ipsa Revclationis supernaturalis notio iuxta nos est n velata ; B. ex analysi rationali huiusce notionis.

A. Ex ipsa Revelatione 2 in Sacra Scriptura et in definitionibus Eccle- Riae, ut dictum est, habetur quod Revelatio sit locutio Dei : « Multifariam multisque modis olim Deus loquens patribus in Prophetis : novisnime diebus istis locutus est nobis in Filio » Hebr., I, 1, Etiam Revelaii<> quae immediate fit prophetis dicitur locutio (cf. Isai, c.L. 4 tcxtum lilatim citandum) et Ps. 84, 9, Osee, II, 4.

Habetur secundo, hanc locutionem divinam essse per nwtlum »t,ir: Irrii ; ita prophctae dixerunt v. g. Isaias c. L., 4: « Dominus dedil ihi linguam eruditam, ut sciam sustentare eum, qui lassus est verbo : .rigit mane, mane erigit mihi aurem, ut audiam quasi magistrum 0. jli in Christus vocatur magister : « admirabantur turbae super doctrina iiis. Erat enim docens eos sicut potestatem habens, et non sicut scribae urtim et pharisaei ». Matth. VIII, 28. Et ipse Christus dixit : « Vos oi atis me : Magister et Domine ; et bene dicitis, sum etenim » Ioan.,. III, 13. Cf. Concordantias biblicas ad verba magister, doceo, doctrina.

Tonsequenter Ecclesia definit suum infallibile magisterium ad verifcles rcvelatas proponendas (C. Vatic, Denz., 1792, 1683), et damnat

1 Attamen, ut infra dicetur, Deo tribui potest vox corporalis el/ective, non forfnaii ' sed haec vox corporalis quandoque sic producta a Deo, non pertinet essentialiter >] 1 . vi-lationem divinam, non est eius constitutivum formale, de quo nunc agitur. Bi ■ liam infra cap. IX, a. 2, § 2 quid dicimus de analcgia proportionalitatis propriae.

• Sine circulo vitioso, citatur Sacra Scrijrtura sicut et decisiones Ecclesiae ad m\i indum quid exactc intelligitur nomine Rcvelationis ab Ecclesia catholica ; postea l»'iu Ki velatio sic dcfinila rationaliter defendenda est ct quoad suam possibilitatcm,. Hniind suam exiBtontiam. 1'raeterea ijwa R«V«latlo potcsl inanifcstnrc quicl sit Revelatio, sicut lux semeiii manifestat, a\ Di M «'aiktanus in II. a Il.ac q. i, a. i, n. XI.

De Notione Revelationis supernaturalis modernistas dicentes quod «Christus determinatum doctrinae corpdB ™Ss temporibus iplicabile non docuit sed pot.us ™ tun» quemdam reUgiosum diversis temponbus ac locis adaptatum veS adt! /' v ZuomUandyfi notionis Revelationis manifestatur etiam eJ recte dici a) locutionem, b) per modum magistern. JM

« Recte dicitur locutio analogice-et propne, nam haec snmlitudM analogica non sumitur secundum id quod corporale est : ;n . locuhonhuJ mana sed secundum signum sive corporale sive spintuale Hoc lar« Sp&atS Thomas in textu iam citato : sicul emm m extenori loc« S proferimus ad ipsum audientem non »psam rem quam notihcafl " pimus sed sigm^ llius rei, scilicel vocem significativam, ita DetH XTus inspirando non exhibet essentiam suam ad v»dendum J ahquod suae essentiae sigmm. quod esl aliqua sptntuahs srmihtudm suae sapientiae », de Verit., q. 18, a. 3.

Hanc voccm spiritualem Dei optime distinguit S. D toi voce 'orporali qujj quandoque producL „, Reve.atione quaeque tribuitur Deo so.um e,ec e H forraaIiter, sicut signa sensibilia miraculosa. Dici. en.m ,n loan. X. lec 6. ,» Ltnicu.ur a.i.-ui dup.icitcr. sci.. sensibiUtcr et inte.Hgibi ,ite r >e«s£Ur qudM

, -sibilem tantum; e1 ho, modo test.f.catus fmt Moys, m m—

Sinai ,.».,.,.. cp. .V. 12). Item per sensibilem speciem s.cut apparu.t Abr« „„„ ,, xxv,. ot fsa, V,. ... Sed tamen in istis vis.ombus nec vox corpor^ „,.,: fiRura Dei est sicut cuiusdam animalis, sod e/leclive, ,n quantum a Deo for— lur. nam cum De,s sit spiritus, neque vocem sensibilem de se em.tt.t, nec figunH potest InteUigibiliter autem testificatur inspirando in cordibus al.quorum quod | deredebeantet tenere ; Ps. 84, 0 . Audiam quid .oquatur ,n me « « Osee II 4 : Ducam e».m in solitudinem, et tibi loquar ad ccr e.us». Pnmae u» testificationis capaces tuistis pharisei : nec mirum. quia non fuerunt De. n.s. cffcctj ut dictum est, voces illae et .pecies. S3d non intelligibiUs tlUus voas : . Neque vo« eius unquam audistis etc. .1 es. participes eius iuistis : id est non habu.st.s ■testimonium intelligibi.e. et ideo subdit : . Et verbum eius non habet.s ; m voH manens»; id cst, non habetis verbum interius msp.ratum ,, Haec S. ThomaSM Unde Revelatio legitime dicitur ana.ogice et proprie sf>ir,tuaHs locutto.

M Amplius haec locutio divina recte dicitur fieri per modumJB gisterii. Nam qui nobis loquitur ut superior sapient»ssimus admj altiores manifestandas se habet ad nos ut magister.^ Atqm Deus n o| loauitur ut superior sapientissimus. Ergo. Sic ut ait S lnomdSJB qT» 7 a 2 ' «non omnis locutio est UluminaUo : v g. infenor nobj ?oqu itur non docet nos nec illuminat ; sed « omms illununatio est 1| cutm , sphituahs. Simplex locutio fit per simphcem mamfestatm, , conceptus" illuminatio fit per modum magisterii et doctnnae, secundtM resolutionem ad primam ventatem ThomalB 6 III. Quid i«Portat haec div.na locut.o ? — Iuxt 1 tio i i » t»j locutio divina i obiective per supern,turalem Prop0siUonem wifl

. utrum inferiot Angelu* Bupariwi loqu»tur. K...,......l-iur ...» ative, sed -M non illuminiit.

Definitio kevelationis

I ubiective per influxum luminis snpermturalis proportionati ad in- Hllibiliter iudicandum de veritate dmnitus proposita.

I Id etiam quodammodo tfianifestatur per Sacram Scripturam, et mai -xplicite per analysim notionis doctrinae seu magisterii.

Kx Sacra Scriptura distinguuntur quodammodo propositio obiectiva ftritatis revelatae et lumen internum ad iudicandum, nam quandoque B<|uis, ut Pharao Nabuchodonosor, Balthasar, recipit tantum reprae- |hinationem aliquarum rerum per similitudines imaginarias aut corpora-

H, et non illuminatur ad iudicandum. Et « non est talis censendus finpheta, ait S. Thomas1, sed talis apparitio est quid imperfectum in mere Prophetiae. . . Erit autem Propheta si solummodo intellectus i.i - illuminetur ad iudicandum etiam ea quae ab aliis imaginarie visa lini, ut patet de Ioseph., qui exposuit somnium Pharaonis : « Respondit Bs« f)h : Somnium regis unum est : quae facturus est Deus ostendit Phaliiuii » 3.

I F.x analysi etiam notionis doctrinae id manifestatur, nam omnis doc- ■mi fit per propositionem obiectivam veritates et efficaciam habet lrlnte luminus intellectualis interni proportionati veritati propositae.

In hoc specialiter insistendum est, tum quia adversarii (scil. ratiofcli^tae, protestantes liberales, modernistae) praesertim negant valoju magistralem Revelationis, tum qnia in hoc est fundamentum ipsius J 1 sterii Ecclesiae. Manifestum est quod Sacra Theologia tractare de-

I, ii' vera notione magisterii divini et hoc pertinet ad tractatum de Re- Irl.iiione. Unde inqnirendum est : Quid sit necessarium ad accipien- ",11 1. veritatem i° a magiterio in genere, 2° a magisterio divino.

i° Qitid veqairitur ad accipiendatn veritatem a mayistel|«> in aenere? — Thesis S. Thomae de natura magisterii seu doctrina», ",H<-nere iustum medium et culmen tenet inter innatismum Platonis, et |i|ii,ismum sensualistarum (cf. I.a q. 117, a. 1 ; de Veritale, q. XI, a X, I' Magistro

[ Kmpiristae reducunt doctrinam ad materialem propositionem phacmu. iiorum, quae ad cognitionem sensibilem sufTic.it. Plato et innatikc putant non solum in nobis praeexistere lumen rationis sed etiam Irnliam in actu quamvis obnubilatam. S. Thomas ostendit necessi- Mrm interni luminis quo manifestantur prima principia ut discipulus %si. secundum istud lumen iudicare de veritate sibi proposita, aut sal- |li de auctoritate magistri.

,t cnim S. Thomas, de Veritate, q. XI, a. 1 ; « Djplex est modus acquirendi ■l.i.im, unus, quando naturatis ratio per se ipsam (ex primis notionibus ac prin- Sli, 11 iluraliter notis) devenit in cognition?m ignotorum, et hic modus dicitur in- Vl" . .ilius quando rationi naturali aliquis exterius adminiculatur, et hic modus I11, disciplina . . . (Ars autem imitatur naturam). Unde secundum hoc unus alium t ilir.itur, qujd islum discnrsum rationis qu;m in se /acit ratione naturali, alteri

" tltnes., LXti J'i voro propssitio rei fit inturaliter, etsi detur lumen |n ilnralo ad Infnlllblllle lii.aiidum, non cst Krvclatio sed inspiratio.

De Notione Revelationis supernaturalis cxponit per signa. Et sic ratio naturalis discipuli, per huiusmod. signa s.b. proposjH sicut per quaedam instrumenta, pcrvenit in cognitionem ignotorum. S.cut ergo m| dicus dicitur causare sanitatem in infirmo, natura operante, ita et.am homo dtcm causare scientiam in alio operatione rationis naluralis I et hoc est docere . . .»

autem aliquis alicui proponat ea quae in principiis per se notis non mcluduntM vel includi non manifestantur, Don faciet in eo scientiam, sed forte opm.onem S fidem. quamvis etiam hoc aliquomodo ex principiis innatis causetur : ex ipsis cnB nrincipiis per se notis considerat, quod ea quae ex eis necessario consequuntur, suS certudinaliter tenenda ; quae vero eis sunt contrana, totaliter respuenda ; abjs au| assensum praebere potest, vel non. Huiusmodi autem rationis lumen, quo pnncrM huiusmodi sunt nota, est nobis a Deo inditum, quasi quaedam similitudo mcrcsM veritatis in nobis resultantis. Unde, cum omnis doctrina humana efficac.am hab» non possit nisi ex virtute illius luminis, constat quod solus Dei esl qui tntenum principaliter docet, sicut natura interius etiam principaliter sanat ; nihilominus tanfl et sanare et docere proprie dicuntur modo praedicto ». Medicus sanat ; sed qfl faccret cum omnibus medicamentis. si non remaneret in natura infirmi radicale^ nitatis principium ? Item magister dccet ; sed omnibus suis lect.on.bus qu.d faceM si non esset in discipulo radicale principium scientiae, id est lumen naturale pH morum principiorum ? • «Medicus, ait S. Thomas, loc. cit., est minister naturao q« 1,rincip.llitcr operatur.*. ita magister humanus per respectum ad rat.onem natnH lem. Unde docere est causare in altero scientiam, quae in eo erat v.rtual.ter tanfB in principiis naturaliter notis. Sic . omnis doctrina et omnis disc.pl.na, ut d.c.t AM stotcles, ex praeexistenti 1 >t cognitione » % I

Duo igitur sunt necessaria ad accipiendam veritatem a magist* in eenere scilicet fropositio obiectiva veritatis, et lumen internum acH diclndum de veritate proposita aut. saltem de auctontate magistn, neM pe de eius scicntia et veracitate. Sic vcritas proposita aut ht inH sece evidens, aut saltem evidenter credibilis ; et m prmcipio, ut aiejH Aristoteles, « oportet addiscentem credere »\ ut paulatim pervenM ad evidentiam rei.

Ex his patet hanc notionem doctrine iustum medium tenere inter mnat.sn^ Platonis et empirismum sensualistarum. Imo hoc medium est simul culmen supM extrema opposita, quia in eo magis formaliter, pure et alte determ.natur qu.d»

Secundum Platonis innatismum, ut notat S. Thomas I.a q. 117, a. i « add— nihil aliud erat quam reminisci». Nesciebat enim Plato distinguero .nter scienH in potentia et scientiam in actu, ac aestimabat scientiam iam in actu praeex.sM in mente discipuli sed quasi obnubilatam. Unde magister nihil aiiud faccret, M maieuticam Socratis quam deducere in recordationem vel considerationem eorum fl

' P. Schwalm, O. P., VAction intellectuelle d'un mattre, d'apris S. Thomas.

^ Unofnon reTte, non vitaliter procedit medicus qui non considerat ™tunM firmised afiert solumeisemperauget mediCMMnta. [tem non v.tal.ter proccd.tnH t^qu luxtaponit theses rV,..,n, •'»»>«; l-moru» pnnClpS«

Definitio Revelationis i. im sunt cognita. — Haec conceptio primo aspectu a"lta videtur, sed est solum iipparens altitudo. In philosophia enim ostenditur innatismum carere fundamento, i sse contra experientiam, et contra veram notionem compositi humani. Cf. S. Thom., q. 84, a. 3).

Aliquid simile Platonismo invcnitur in ontologistarum theoria de magisterio l"!inano (secundum visionem rationum aeternarum in Deo), quod iam confutatum i'sl a S. Thoma I.a q. 84, a. 5. Et, ut infra dicetur, haec ontologistarum conceptio. i|n.indam infiuentiam habuit in eorum theoriam de magisterio divino, qua supernalnralitas, Revelationis minuitur ; sic Rosmini aestimavit mysterium Trinitatis reduci |»'sse ad principia rationis naturalis.

Empiristac seu positivistae e contra non considerant necessitatem luminis rationis ii. ituralis sed sohim propositionem externam obiecti. Reducunt intellectualem cogni- Im.iem ad sensitivam et doctrinam ad materialem informationem seu enumerationem pliaenomenorum. Item relative ad magisterium divinum, Pelagiani materialiter consiilerantes supernaturalia, dixernnt : sufficit Revelatio externa. non necessarium est limien intcrnum fidci. Similiter theoria de fide quam proposuerunt Ockam et nomin.iles medii aevi, qui erant empiristae istius temporis, affinitatem habet ex hac p .rte, ut infra dicetur, cum pelagianismo. Unde non mirum est quod, secundum viasrmpirismi, modernistae reducant Revelationem ad experientiam religiosam.-

Corollarium : (,'um autem omnis doctrina fiat per propositionem obie- 1 1 ivam veritatis et efficaciam habeat virtute luminis intellectualis, lumen htud pruportionari debet obiecto manijestando, corpus sensibile manifesiatur lumine corporali, veritas autem intelligibilis lumine intellectuali.

Ex his auobus requisitis ad accipiendam veritatem a ma«iterio in vynere, quid potest dare magister humanus ? ■ — Non potest dare lumcn mterius, quod daturasolo Deo, auctore intelligentiae creatae. Magister lnimanus dat intelligibile non vero intelLigentiam >.

Attamen doctor humanus non solum materialiter proponit vcritatcm scd illuminat saltem obiective, scilicet methodice ordinando idcas discipuli sub proximis principiis et ultimatim resolvendo veritatem proponi l am ad altiora et universaliora principia, sic « conf ortat intellcctum nldiscentis in quantum ei proponit ordinem principiorum ad concluliones » ; forte discipulus per seipsum non haberet tantum virtutem colalivam ut ex principiis posset conclusiones deducere (I.a q. 117, a. 1).

Hiide medium demostrationis seu principium a magistro humano proinsitum recte vocatur lumen obiectivum, est enim id quod cognoscitur I simul id quo multa alia manifestantur. Et hoc principium eo magis.

miversale est quo simpliciur et altius, universaliores enim effectus reilni untur ad altiores causas.

Consequenter eo magis luminosus et magister quo magis reducit veritatem pro- Dnltam ad altiora et universaliora principia s. Sic magni magistri ut Plato et Aristo-

' Quod spiritualiter exponitur in 1. Ul de Imitatione Christi, c. 2: a (Magistri liiniiiitii) possunt quidem vcrba sonare, sed spiritum non conferunt. Litteras tradunt, 11I I11 scnsum aperis. Illi clamant verbis, sed tu audituj intelligentiam tribuis ». * Eo magis lucidiiH c*t magister quo minus apparet sua materialis individualitas, Ipi" magis sua uni vitsiiIIi, 111I1II1 rlio superat eius privalam expcriontiam. Tunc enim Biii:inter fit quul Ivnut abivctivum. lta classici, v. g. s. Thom.is oulni Individuolitaa

De Notione Revelationis supernaturalis teles, quandam naturalem revelationem attulerunt. Plato veniens post philosophos qui vix experientiam sensibilem transcendebant, qundammodo revelavit existentianx ordinis intelligibilis et Aristoteles diversa intelligibilia ordinavit sub prima notione entis et sub principio contradictionis.

Si vero magister noster esset altioris naturae creatae, ut sunt angeli, secundu fidem, cognosceret intuitive diversas regiones mundi intelligibilis per ideas simpli ciores et universaliores, secundum altiorem synthesim ; proinde magis confortarc. intellectum nostrum quam magister humanus, aptando scilicet intellectui nostro id quod supe.riori modo cognosceret. et suum lumen superius in obiecto sic propositp resplenderet, sicut lumen intellectus magistri humani in medio demonstrativo quod nobis proponit (de Veritate, q. 9, a. 1, ad 2)

Si denique magister noster est ipse Deus, fons totius intelligibilitatis et intelligentiae, cui non posset nobis manifestare non solum immensas rcgiones ordinis intelligibilis et eas reducere ad principia entis in quantum ens, sed ordinem proprieJ divinum qui reducitur ad Deitatem ut Deitas tst ? Cur non posset simul nos iliuJ minare subiective per influxum lumicis obiecto divino proportionati.

2° Quid requiritur acl accipiendamverltatema magisterla divino ? — Hoc deducitur ex duobus requisitis ad accipiendam veri-j tatem a magisterio in genere. — Magister divinus dupliciter proponerej potest veritatem : primo modo cum evidentia veritatis, sic suam essen-j tiam beatis immediate manifestat ; secundo modo sine evidentia verH tatis propositae, quae propter auctoritatem revelantis ciedenda est, sid viatoribus revelat mvsteria supernaturalia. Ex praedictis autem ianv quodammodo manifestum est quod duo per se requiruntur ad accipien-j dam veritatem a magisterio propter eius auctontatem, scil. : A. Ala quid ex parts obiecti, id est supernaturalis propositio veritatis creden dae, et B. Aliquid ex parte subiecti, lumen proportionatum. Haec consi deranda sunt in particulari.

A Obiective requiritur veritatis credendae propositio 8 upematuralis, qua talis manifestata.

nunquam apparet in suis operibus, est quasi crystallum intellectuale radiationcri luminis spiritualis non impediens sed communicans, ita ut ipse con videatur. E contra romanlici multiquc hodierni philosophi seu potius autopsychologi non doctrina necf principia iiluminativa proponunt, sed suam experientiam narrant : non se habent erga discipulos ut liimen quo multa illustrantur, sed ut aliquod cognilum forte egregium sed! singulare. Ita quodammodo illi qui reducunt Theologiam ad psychologiam religiosamj 1 Gi. Ioannem A S. Thoma in I.am q. 117, disp. XXV, a. II, n. S : « Angelus illuminans in aliquo convenit cum homine docente, in aliquo excedit. Conyenit quidenl quantum ad hoc, quod est proponere obiectum melius dispositum exteriori proposi? tione, et non iutra intellectum operando, vel tradendo aut imprimendo lumen vel species efiective. Excedit in hoc quod medium illud seu obiectum propositum al> angelo illuminante cum sit superioris naturae, et elevatioris intellectus, etiam in modoj operandi inferiorem intellectum elevat, ita ut aliquando quasi rapiatur extra se ill' qui illuminatur et ad modum superioris intellectus illuminantis exeicct operatione suam. Unde aliquando videmus quod homines in excessu mentis rapiuntur, et cu . abstractione a sensibus operantur, qui modus operandi provenit ex efficacia PropO, sitionis obiecti facta a superiori virtute. sive a Deo, sive ab angelo, qui per efficaciatjj ipsius obiecti propositi. etiam modum operandi intellcctus inforioris immulant, quod^ non potest facere unus homo respectu alterius, qiiando ipsmn doret, quia non esfl superioris naturae respectu allerius homiuis <■. — Cf. ■•tium Uii.i.uart, di Angelii^ diss. II. n. 2.

DefinitlO Revelationis

Id autem duo importat : a) quod proponatur a Deo aliquid antea ■ccultum, b) in determinato sensu accipiendum ; c) quod certissime mamfestetur origo divina revelationis.

a) Quoil aliquid antea occultum manilestetur a Deo ; sic Revelatio <!istinguitur a simplici inspiratione, quae non importat essentialiter ac-

■ eptionem supernaturalem obiecti, sed solum iudicium infallibile de re narranda et scribenda, « quam cursu naturali homo apprehendit » *.

Sic Matthaeus dicitur sub inspiratione divina infallibiliter scripsisse facta vitae Christi, quae iam naturaliter cognoscebat. Unde ad essentiam ispirationis sufficit • levatio divina iudicii, scilicet secundae operationis mentis, iudicii quidem non solum -lieculativi de veritate rei narrandae, ac de aptitudine verborum ad rem exacte xprtmendam, sed etiam iudicii practici de libro scribendo ac de opportunitate hacc vel illa scribendi. Sic Deus dicitur auctor libri inspirati, et cum veritas formalis mvenitur in iudicio et non in prima apprehcnsione, totus liber inspiratus est infal- I ibiliter verus. In revelaiione prophetica non solum debet esse elevatio iudicii, sed ' ';iam accefilio supernaturalis alicuius obiecti antea occulti, quod dicitur proprie re- '. elatum seu manifestatum. Haec autem acceptio ad primam operationem mentis i rrtinet, scilicet ad primam apprehensionem quae iudicium antecedit. Haec apprehensio >u infra diciiur, fieri potcsl tripliciter, id est propositione supernaturali alicuius "biecti mediantibus sensibus et imaginatione, vel mediante sola imaginatione, vel per immediatam disposltionem idean:m a Deo in intellectu prophetae.

h) Necesse etiam quod iflud antea occultum proponatttr itl deler-

■ uinato sensu accipiendum. Alioquin, si propheta nullo modo intelli- Kcret sensum credendum non posset aliquid determinate credi ic, aec iliis hominibus Revelationem convenienter proponi rc ui credatur. Altamen in simplici istinctu prophetico, qui est aliquod imperfectuiri 111 genere Revelationis propheticae « quandoque ille, cuius mens movetUl . 1 < 1 aliqua verba exprimenda, noji intelligit quid Spiritus Sanctus per haec \ crba intendat ; ut patet de Caipha dum " prophetavit quod lesus monluruserat pro gente,, ut legitur apud Ioan..XI, 51» Il.ae, Il.ae, q. '73, a. 4.

c) Kequiritur quod certissime mamfestetur ongo divma Revelattoms. \loquin veritas proposita non posset credi firmissime et formaliter propler auctoritatem Dei revelantis ; sed esset tantum obiectum opinionis n ligiosae, quam saepe protestantes fiduciam vocant aut experientiam n ligiosam. Propheta enim non posset discernere quae a Deo dicuntur nli liis quae procedunt vel ab inspiratione daemonis, vel a sua propria imaginatione aut subconscientia ; nec proinde posset divinitus cretfere mysterium revelatum, nec aliis hominibus verbus proprie divihum proponere, nec affirmare connexioncm invisibilis et interioris Re- Vt lationis cum miraculo in eius confirmationcm patrando. Haec autem Hmnifestatio originis divinae Revelationis fit pro propheta sub lumine piophetico, dc qjlO niciN agendum est.

De Notione Revelationis supernaturalis

Quoad factum huiusce raanifestationis et certitudinis S. Thomas dicit In 11.1 Il.ae, q. 171, a. 5 » De his, quae expresse per spiritum proplietiae Propheta cognoscitj maximam certitudinem habet, et pro certo habet, quod haec sunt divinitus sltim revelata. Unde dicitur Ierem. XXVI, 15: « /» veritate misit me Dominus ad voffl ut loquerer in aures vestras omnia verba haec», Alioquin si de hoc ipse certituduieBJ non haberet. fides quae dictis Prophetaruminnititur, certa non esset. Et signurJ propheticae certitudinis accipere possumus ex hoc, quod Abraham admonitus ui prophetica visione, se praeparavit ad filium unigcnitum immolandum ; quod nullaj tenus fecisset, nisi de divina revelatione certus fuisset*.

. Tamen, ut addit Thomas, ad ea quae (propheta) cognoscit per tnstinctu (propheticum), aliquando sic se habet, ut non plene discemere possit, utrum ha'i cogitaverit aliquo divino instinctu, vel per spiritum propriura. N"on aiitem omniS quae cognoscimus divino instinctu, sub certitudine prophetica nobis manifestantuoj talis enim instinctus est quid iraperfectum in genere prophetiae » instinctus nomp| « quem noscientes humanae mentos patiuntur», ut dicit S. Augustinus Super Genej ad litteram II, c. 17».

In nostro autem tractatu agitur proprie non de isto instinctu imperfecto, se dc Revelatione propric dicta ; imo Revelatio christiana est iuxta Ecclesiam pcrfectissimura in gcnere Revelationis. nam Christus fuit plus quam prophet Propterea communiter theologl dicunt, cum S. Thoma, Ill.a, q. 9. a. 2, quc» Christus. etlam ut homo, iam habuit in terra visionem mysleriorum essentiae divinat quae fidolibus tradebat. Hoc conveniebat magistro divino totius humanitatis, tt conduceret omnes homines ad bealificara visionem, •> quia scmper causam oport csse potiorem suo causato». Slc summa auctoritate loquebatur Christus amrinoriginem divinam suae doctrinae « Amen, Araen dico vobis ... ». Haec formul <l\iinquies et vicies invenitur in Ev. sec. Ioann '.

Unde ad Revelationera propheticam requiritur obiective veritatis creden divina propositio, ut divina manifestata. Et quoad hoc apparet similitudo. ur locutionem magistri divini et locutionem magistri humani. Nunc autem consideranj est illuminatio subiectiva. in qua habetur dissimilitudo in omni analogia servand' secundum iliud S. Thomae : « Homo suo discipulo repraesentat aliquas res signa locutionum ; non autem potest interius illuminare, sicut facit Deus », Il.a II. q. 173, a. 2.

B. Subiective requiritur superimturale lumeu proporticm natum ad injaUibititer iudicandum de veritzte divinitus proposita et eius divina origine.

Agitur de lumme prophetico pro propheta, cui respondet prot tionaUter postea assistentia Spiritus Sancti pro Ecclesia, et lumen int num fidei pro quolibet fideli ; servata tamen distinctione mter rev tionem immediatam et revelationem mediatam.

Probatur : Debet esse proportio inter principium cognoscitivum, tum cognitionis et obiectum cognoscendum a quo specificatur cogna tio. Atqui absquc lumine supernaturali iiMerno rnlio nustra r.-nian.-t improportionata ad cognoscendum infaiHbjliter obiectum supernatura» propositum et credendum. Ergo ^ul >i.-. t i x . wquiritui supernaturaleJ i

Definitio Revelationis

1 111 proportionatum — Hoc explicatur a S. Thoma 1 « Sicut manifestahorporalis visionis fit per lumen corporale : ita etiam manifestatio llsiunis intellectuahs fit per lumen intellectuale. Oportet ergo, quod ma- \iji-stntip proportionetur lumini per quoi fit, sicut effectus proportionatur titar causae. Cum ergo Prophetia pertineat ad cognitionem, quae supra haluralem rationem existit, ut dictum est, consequens est quod ad Proiiam requiratur quoddam lumen intellectuale excedens lumen natura- Fis rationis ». Alioquin propheta non assentiret infallibiliter et supern.n iraliter veritati propositae s.

Hoc lumen infusum est « principalius in Prophetia quam repraesen-

\tlio rerum: quia iudicium est completivum cognitionis » 3 Sic Ioseph illuminatus ad interpretationem somnii Pharaonis, ex hoc ipso censendus fcsl propheta. — Hoc lumen infusum illustrat et elevat notiones et verliinn quibus conficitur propositio obiectiva ; hae notiones possunt esse li.iiuraliter acquisitae ut notiones personae et naturae, sed supernatura-

,| I , r r illuminatur, item in iudicio verbus est affirmatur non solum natufcaliter sub lumine rationis sed supernaturaliter sub lumine divino ; sic ihnmatio est infallibilis ac proportionata obiecto supernaturali *. S. Thomas ostendit etiam lumen propheticum esse per modum tranteitntis in propheta, et non ut habitum permanentem.

Ait enim5 : «Lumen autcm dupliciter alicui inesse potest » : uno modo per modum |.>Miiae permanentis, sicut lumen corporale est in sole et in igne : alio modo per imlum cuiusdam passionis, sive impressionis transeuntis, sicut lumen est in acre.

• Quoad hanc propcrtionem requisitam, duo notari possunt, qua2 duiora BSOS ni.ica (c. VI, art. 2, § II divisio supernaturaiitatis).

a) Obiscto supernaturaliter et infallibiiiter a Deo projxisito {vopbotn deb«i Llliaerere cum certitudine subicctive infallibili. Sed ratlo humana non esl naturaiittl Bh>|)i>rtionata tirmitati inlallibili adhesionis requisitae. Etiam solo rationis himiiie iion jll.iiufestatur certo origo divina Revelationis interioris ; idco, si propheta sojo rationis jiinilne considerat id quod fit in seipso non poterit infallibiliter discernere utrum hOC Lroveniat a Deo revelante, an ab illusione daemonis, an a sua propria exaltatione. l'nnc: haberet solum opinionem, aut certitudinem moralem, non vero adhaesionem |iili"-ctive infallibllcm (Cf. I.a, Il.ae, q. 112, a. 5).

6. Insuper, si obiectum a Deo propositum sit non solum futurum contingens Itilmis naturalis sed mysterium essentiatiter supernaturale. ut Trinitas, cum adhaesio «|i , , ificetur ab obiecto credendo, debet esse eiusdem ordinis. Proinde tunc requiritur bni. ii essentialiter sitpernatiirale, ut intellectus prophetae proportionetur non solum firkili ili adhacsionis requisitae sed supernaturalitati obiecti. Alioquin solum materialiter 1 non formaliter attingeret supcriiaturalia mysteria, sicut canis audit materialiter 11 lam humanam non intelligendo sensum eius intelligibilem, vel potius sicut disciiis quandoque audit materialiter conclusionem magistri,. non intelligCndo yim

||i itratiopis propter debilitatem sui intellectus.

1 S. Th. ibid. ad 3 : « quascumque formas imaginatas naturali virtute homo po- *. formare, absolute huiusmodi formas considerando ; non tamen, ut sint ordinatae i .ipraesentandas intelligibiles veritates quac hominis intellectum excedunt ; sed hor. necessarium est auxiliUm supernaluralis luminis». Cf. Joannbm a S. Thoma, I', de Gratia, disp. XX. a. i, n. 9. Sai.manticenshs, de Gratia, disp. III, dub. III, 13, Hugon, O. P., Curi. Phil., Metapysica psycolngia. p. 136-137, de speciebus I ,U verl» rcquisitU a.l «-••Biiif n>n<-ni superual ur.iii-m. II. a, M.tVQ, 'I 1 ,1. " '

De Notione Revelalionis supernaturalis

Lumen autem propheticum non inest intellectui Prophetae per modum formae manentis ; alias oporteret quod semper Prophetae adesset facultas prophetandi, t patet esse falsum (cf. IV, Rcg. IV) . . . Et huius ralio est, quia lumcn intellectij in aliquo existens pes modum formae permanentis et perfectae, perficit intell principaliter ad ccgnosccndum principium illorum, quac per illud lumcn manifestanlj sicut per lumen intellcclus agentis praecipue intcllcctus cognoscit prima prinCB omnium aliorum, quae naturalitei cognoscuntur. Principium autcm eorum, qua supernaturalem cognitionem pcrtineni, quae per Prophctiam manifcstantur. est ifl Deus, qui per essentiam a Prophelis non vid^tur. Videtur autem a Beatis in pa^ in quibus huiusmodi lumcn incst per modum cuiusdam formae permanentis ct fectae, scdundum illud Psalmi 35: » rn lumine tuo videbimus Kmen».

« Relinquitur ergo, concludit S. Thomas, quod lumen propheticum inslt an Prophetae per modum cuiusdam passionis vel impressionis transeuntis . . . Sicut semper indiget nova illuminatione, ita etiam mens Prophetae semper indiget 1 revelatione, sicut discipulus, qui nondum est adeptus principia artis, indiget utj singulis instruatur. Undc et Isaias c. 50 dicit : - mane erigit mihi aurem. ut audi^ quasi magistrum ».

Similiter ad simplicem Inspiration. m requiritur subiectivc quod « lumtn int« ctuale divinitus infundatur, non (necessario) ad cognosccndum aliqua supernatura scd ad iudicandum secundum certitudintm veritalis divinae ea quae humana ratj cognosci possunt», Il.a, Ilae, q. 174, a. 2.

Necessarium est igitur lumcn supcrnaturale propheticurn ut propr certitudinem infallibilcm et proportionatam habeat de re revclata et ipso facto revelationis, ut verbum Dei ccrtissime discernat ab his c per spiritum proprium cogitat.

Corollaria. — Item proportionaliter postea Ecclcsi.. tlebet habera .issist.ntu™ Spiritus Sancti ad revelationcm proponendam ; alioquin i'la nobis proponeret soh^ cum certitudine morali historiae fallibilis et non infallibiliter.

Denique fideles debent cognoscere factum Revelationis et rcvelata non seM cum certitudine morali, prout factum istud et miracula confirmantia piopor.untuJS historia, sed firmisslme prout Revolatio propcnitur infallibilitcr ab Ecclesia ali^ fidei posset subesse falsum2. Ad hanc autem adhaesionem fidei reqniritur lu infusum, secus fides nostra non esset sublective proportionata nec suparnatura obiecti credendi, nec firmitati adhaesionis requisitae. — Pelagiani non agnosce| necessitatem huiusce luminis interni ; nominales medii aevi hanc necessitatemj nuerunt s.

1 Cf. S. Th., II. a, II. ae, q. 5. a. 3. « Formale obiectum fidei ?st veritas , secundum quod manifestatur in Scripturis Sacris et doctrina Ecclesiae, quac pro ex veritate prima » et ad 2.um : « Qul ab hoc medio decidit totaliter fidc caret haereticus formalis, etiasmi retineat cognitionem historicam factl Rjvelationig lutherani.

3 Neccssitas huiusce luminis sic manifestatul •> Utr. fides sit homini a Deo infusa : « Ad lidi ni 1I11 ut homini credibilia-proponantnr ; quod requJrllul ■ ' clte crcdat. Aliud autiin t|ti<itl ad fuloiii 1 ■•■ 1 1» Ir H 111 pro|X)niintur. Qunntum urgo ad primutn llOru o aenim quaa sunt fidoi. oxccdunt nitionem Itum.tnu s. Thoma, II.n ll.ae, q. 6, roqtilrunhir. Quorum unum) I hoi . quml homo aliquid nl ,1 whhis cmdinUs ad ea

Definitio Revelationis

Sic manifestatur quid requiritur obiective et subiective ad accipien- 'lam veritatem a magisterio divino. Et ex hoc apparet quare Revelatio Uvina dicitur analogice losutio ac magisterium. Similis est locutioni inagistri humani quoad propositionem externam obiecti, dissimilis vero luoad infusionem luminis interni, quod a solo Deo imprimi potest spivitualiter in intellectu humano.

Notione Revelationis sic theologice explicata, transeundum est ad 'livisiones Revelationis.

Akt. III.

Divisio Revej.ationis seu de diversis modis Revelationis.

§ I. Haec divisio accipenda est secundum quatuor causas. — Iam ln evitef enumeravimus principales divisiones Revelationis post eius de- 'i.iitionem nominalem. Nunc autem oportet ostendere rationem propter 'inam hae divisiones non sunt accidentales sed per se et adaequatae. Sicut autem Revelatio defmita est secundum quatuor causas, ita etiam Mviditur.

nora hominis nisi Deo revelante. Sed quibtisdam quidcm rt vclanlui inininliaii- .1 D.o •iout prophetis. . . quibusdam autem proponuntur a Deo mittente fitli i praedicatoiea . . . « Quantum ad secnnditm, scilicet ad assensum homiuis m ea quai- 1.1111I litlei,

I 'test considerari duplex causa. Una quidem exlerins induceiis, si< ni ralraculum l/lsurn, '■ I persuasio hominis inducentis ad fidcm. Quorum neutrum est siifficionu Ciiuia m ili ntiulti enim unum et idem miraculum et audientium eanidein prac.llcal i"in in < 1 1 1 1 il.un credunt, et quidam non credunt. Et ideo oportet ponere allam causatn intlHo r. m, quae movet hominem interius ad assentiendum his quae sunt fidei. Hanc autcm ■ msam Pelagiani ponebant solum liberum arbilrium hominis. Et propter hoc dicebaftl i|uod initium fidei est ex nobis, in quantum scilicet ex nobis est quod parati sumus iiil assentiendum his quac sunt fidei ; sed consummatio fidei ;st a Deo, per quem imbis proponuntur ea quae credere debemus.

ii Sed hoc est falsum (et damnatum ut haeresis) ; quia cuvt homo assenliendo his i/iitie sunt /idei, elevelur supra naturam sucm, oportel quod hoc ittsit ei ex supernatitrali 1'nitcipio interius movente, quod est Deus. Et idco fides quantum ad assensum, qui ' "•' principalis actus fidei, est a Deo interius movente per gratiam ».

Sic definitum est (Denz., 1791) quod fides etiam informis, id est sinccharitate, ivil donum Dei, importans « illuminationem et inspirationem Spiritus Sancti » — Proinde liiles sic perficit intellectum n ut Infallibiliter intellectus tendat in suum obiectum »

II .1. H.ae, q. 4, a. 5. Propterea certitudo supernaturalis altior est qualibet certitulllne naturali (H.a, H.ae, q. 4, a. 8).

Sed sicut empiristae non vident necessitatem luminis intellectualis ad accipien- 'iiiii veritatem a magisterio humano, ita theologi • nominales medii aevi ut Ockam, et BiiKlca Molina non viderunt necessitatetn absolulam luminis interioris fidei ad creden- Biiiii rcvelata propter auctoritatem supernaturalem Dei revelantis. Ad vitandum tapi 1 p.-laginlsmum tenebant habitum infusum fitlei de /acto vcccssarium esse ad crc- Ui iulum ut oportel ad salutem. Et in hac theoria nominal ist ica et moliniana de fidei lliiimistae et SuarOI vidortUll periculnni semipelagianismi, secundum quem gratia fide, ■liil solnm nCCeSaarii ad faoiliun credendum. Ci. Uii-I.uart, de (iralia, diss. III, a. II. S II. — SUARM •'< t.nilni. I. II. c. XI.

E)c Notione Revelationis supernaturalis

TP Ex parte causae formalis dupliciter :

A. ratione supernaturalilatis obiecti, dividitur in Revelationcm supematuralem quoad substantiam, Revelationem supernaturalem quoad modum.

B. ratione modi secundum quem proponitur, dividitur RevelaLo i» quoad modum repraesentationis, prout fit :

a) sensibiliter b) imaginaliter c) intellectualiter.

2' quoad statum prophetae, prout hic est~.

a) in vigilia b) in extasi c) in sommo.

2° Ex parte agentis Revelatio dividitur in

Revelationem activam, Revelationem passivam.

30 Ex parle causae materialis, seu stibiecti in quo recipitur, divid| tur in

Revelationein immedialam, Revelationem mcdiatam.

40 Ex parte finis Revelatio dividitur in

Revelationem privatam, Revelationem communem.

inferiorem Revelationem immediata._ § II. Explicatio huiusce divisionis.

i° Ex, parte causae formalis. Hividitnr

A RATION-E SUTERNATURAI.ITATIS OBIECTI, RgvelatlO dlVldltUT futurum contingens ordmis naturahs vel P. . \ U . u ; .tu, y

Diversi modi Revelationis

1 nde, in tractatu de Fide, II. a. II. ae. q. 2, a. 3, a. 4. S. Thomas distinguit duas stiones : « utrum credere aliquid supra rationem naturaleni sit necessariuni ad cm », hic considerat Revelationem christianam ut est supernaturalis quoad suam antiam' obiective ; et « utrum credere ea ad quae ratio naturalis pervenire potest H nccessarium » hic considerat solum veritates naturales quae in Revelatione chri-

II. ma continentur.

Notandum est quod ad accipiendam revelationem supernaturalem quoad modum iiutiim v. g. revelationcm futuri contingentis naturalis, sufficit lumcn supcrnatu- Rlc quoad modum ; sed ad accipiendum revclationem Trinitatis, Incarnationis, etc, ri|uiritur internum lumen supernaturale quoad substantiam, Alioqtiin lumen non nportionaretur obiecto, nec actus ndei obiecto supernaturali credendo a quo specifi- Intur. — Propterea thomistae dicunt : lumcn fidei theologicae est supcrnaturale |U"ad substantiam, sicut gratia habitualis, dum lumen propheticum necessarium ;ul kignosccnda infallibiliter futura contingentia naturalia est gratia inferioris ordints, XUia gratis data ', supernaturalis quoad modum. (Cf. infra c. VI divisio supernani.ilitalls.*).

t aliqua exteriiis lacienda: sicut dc Samsone diciLir Iudic. IV, 14, quod « irruit Spillus Domini in eum, et sicut solent ad ardorem ignis ligna consumi ita et vincula lnl>us ligatus erat dissipata sunt et soluta ». — Secundus autem gradus et cum ali-

III. ex interiori lumine illustratur ad cognoscendum aliqua qitae tamen non excedunt inules natttralis cognitionis. sicut dicitur de Salomone III, Reg. IV, quod « locutus

I |iarabolas et disputavit super lignis a cedro quae est in libano, usque ad hyssobiiin quae egreditur de pariefe, ct disseruit de iumentis et volucribus et reptilibus et llmibus» et hoc totum fuit ex divina inspiratione ; nam praemittitur : «dedit Deus m uliam Salomoni ct prudentiam multam nimis». — Hi tamen duo gradus, addit '. Thomas, sunt infra prophetiam proprie dictam, quia non attingunt ad supornatuh/< "i veritatem'. Cf. articulum praecedentem ad 3.m. — Et ln prologo quaestlonis 71 ilistinxerat etiam Revelationem prophcticam proprie dlclam proiil srsc cslciulit >ol solum ad juturos hominnm eventus, vel ad niysteria supcrnatttralia. Dlxora.1 DnilH

1'n'phetica Revelatio se extendit non solum ad futuros homiiuiin evcnl 11.1. scil

I res divinas, et quantum ad ea quae propununtur omnibus crcdcinl.i, quac pcrll «111 ad fidcm, et quantum ad altiora mysteria, quae sunt perfcctoruiii, quoe portl Ipiii ad sapientiam ».

1 I.a Il.ao q. iii, a. 5. Aliis verbis. lumen fidei theologicae qua cognoscitur vita intima Dei, rcducl ivc kriiiiet ad gratiam habitualem, id est ad participationem divinae naturae ut divina >ii .cu ad participationem Deitatis, dum lumen propheticum quo cognoscitur futuuin contingens ordinis naturalis est solum participatio alicuius attributi divini. scili- ■I sdentiae divinae. (Cf. Gonet, de Gratia, disp. III, art. I, § II, p. 11, et Salmanti i .nses, de Fide, tr. XVII, disp. II, dub. V. n. 124). Unde donum prophetiae, l|nil inter omnes gratias gratis datas eniinet, infidelibus et paganis concessum fuit : ■ l|'lias enim (Ioan XI) prophetavit expedire ut unus homo pro populo morerctur,

I Ualaam tametsi hariolus et idololatra prophetiae donum obtinuit (Numerorum XXII). I' |x>stolus, I ad Cor. 12, enumeratis gratiis gratis datis, subdit : «adhuc excelhlmrom viam vobis demonstro » scilicet charitatis : « charitas nunquam excidit, sive Xplictiae evacuabuntur, sive linguae cessabunt, sive scientia destruetur ». ltem Chri- || (Luc. c. 1«) prohibct discipulis de miraculis per ipsos editis gaudere. Ex his mlcstatur distantia inter supernaturale quoad substantiam et supernaturale quoad hliu.i tantum.

Ideo S. Thomas dicit III Sent., dist. 24. a. 1, ad 3 : « Quamvis prophetia et fides

II i|c eodem, sicn.t" 4e passione Christi, non tamcn sccundum idem : quia fides /or- U11Y1 respicit passionem ex partc illa, qua subest aliquid aetemum, scilicet in quan- II. I >cus cst passus. Ii"i anlcm quod temporalc est respicit materialiter, sed promta e contrario »>

.iliuautiiiceiiscs sli tllml oxponunt ; * Probabllius ccuscnius qmni ccrt II ud" assni l iulci cxcedil ilnpiloltoi ciTtltiidinem cognitlonia prophetlcao, Hutio qua movo-

,56 De Notione Revelationis supernaturalis

B. ratione modi secundum quem formaliter fit Revelatio, diviqH in sensibilem, imaginariam et intellectualem. Il.a Il.ae q. 174, a. 1 ad a) Revelatio fit sensibiliter seu mediantibus sensibus, quando ffl mantur a Deo sensibilia signa. Et « sensibile signum aut cst aliqua ■ corporea exterius apparens visui, sicut nubes, aut vox formata exterfl ad auditum hominis delata 1 ». Signa autem magis expressiva sunt vflfl b) Eevelatio fit per visionem imaginariam, non mediantibus sfl sibus. Id est per similitudines imaginarias a Deo impressas in imagiil tionem prophetae, vel prout divinitus ordinantur species imaginai« praeacceptac a sensu, - ■ undum congruentiam ad veritatem rcvclandsB

Haec imaginaria prophetia diversificatur secundum statum profl| tae prout fit in dormiendo, vel in vigilando, vel in extasi, vel in rapM

Inter duas priores « visio quae fit i>: vigilando, ait S. Ihomas \U Il.ae q; 174, a. 3, pertinet ad altiorem gradum propheiiae ; quia maior W propheti i luminis esse videtur, quae aliquem occupatum circa scflj bilia in vigilando abstrahit ad supernaturalia, quam illa quae amnflj bomiiiis abstractam a sensibilibus invenit in dormiendo ». Visio ima^fl 1 i;i iicri potcst etiam per extasim, loc. cit., q. 174, a. 1 ad .3, vcl per rU tum dum propheta abstrahitur a sensibilium apprehensione et elevfll ad aliquam imaginariam vel intellectualem visionem. Cf. q, 175, a. zM 2* . Et S. Thomas addit « ciuando lit revclatio prophetica sccundum ffl mas imaginariaS necesse est fieri abstractionem (saltem imperfec.tarfll sensibus^, ut talis apparitio non referatur ad ea quae exterius scntiuntufl mur cst quoniam licet consideremus tam fidtm quam prophetiam inniti divmae» velationi. nihilommus Revelatio Dei ut specificat fidcm maiorem certitudinem exfl cat quam ut movet ad prophcticam cognitionem, et consequenter infcrt crrtrt» nem maiorem in assensu fidei. Haec vero difforentia provenit ex eo, quod "'"<«■ iormale quod speciftcativum fidei est solus Deus proul et i» ri/»«. ••»«•! ■•rn aut.-m. qj iides attingit sunt obiecta secundaria. nec aliter a fido attinguntur msi per hatutul nem et cum subordinatione ad illud obiectum primarium : hinc enim liabet lig ouod sil virtus theologica. Obieclum aulem primarium propheliae vel est detcrmiflB aliquid tcmporale. ut puta [uturum contingens, aul secretum cordis, vel saltcm noflj detetmivate aliquid increatum, sed omne revelabile. quod abstrahit a temporaj» aeterno. Unde motivum fidei theologicae est testimonium Dei ut revelans pMJ ,,,-imo ipsum Deum : molivum vero propheliae est testimonium Dci ut revelans alMJ tc-.nnorale vel ut revelans obiectum abstrahens a temporali ei aeterno ■. CeTfl| autem supernaturalis quoad subr.tantiam id est effective et-intrinsece. altior eM» titudino supernaturali quoad modnm tantum, id esl effective sed non mtrinaj (Cf. S. Tiiomas, III Sent., d. 24, a. 1, ad 3). ,11 Fides quidem potest existere sine charitate et gratia santificante. ael cam mt sufficit ex parte voluntatis pius crcdulitatls affectus : sed fi.l.-s sic considerata <iua«J sit donum supernaturale Dei, dicitur mortua seu informis, et est in peccatore mt subiecti praeternaturali et violento. ita etiam spes. Sunt enim propiietates grBJ secnndum rationem virlutis perfectae, et ut cxistunt in subiecto connaturalM earum supcrnaturalitas rcductive pertinet ad supcrnaturahtatem gratiae sanctifiHB (Cf. Billuart. dc Gratia. diss. IV. a. IV). I ' Cfr. Exod, c. XIX ; c. XX, 18; c. XXIV, o, 17 ; <:. XXXIII, 9. 1 s « Raptus addll allquid supra extasim. Nain cxtaiUM imporlat simplu-itiT <mt sum a tein» s n.lum quern scilicet aliquls extra -.n.m. •' I "•"'ij raptus snp. r h... ...l.lii vii.l. nlla.n i,uamduni ■• »nllfin -'v |'»"l< '>""l' .>perand«J ex parte tormini, Cf. ibid. ad M»1. I a Il.a II ,M >| 1 ; |, •> .1- I

Diversi modi Hevelationis

\ isio imaginaria dividitur etiam obiective « quantum ad expressionem signorum n„i:' 1 ibilium, quibus veritas intelligibilis exprimitur » ; haec signa sunt aut verba ■ <es signijicativae. •. Et quia signa maxime expressa intelligibilis ventatis sunt ■rl,., ideo altior gradus prophetiae videtur, quando Propheta audit verba cxpri- !'■■ intelligibilem veritatcm, sive in vigilando, sive in dormiendo, quam quando \<< iliquas res signilicativas veritatis, sicut septem spicae plenae significant septem lh.' ubertatis . . . Allior etiani gradus est quando Propheta non solum videt signa muim vel factorum, sed etiam videt (vel in vigilando vel in dormiendo) aliqtiem ■1 itloquentem, aut aliquid demonstrantem ; quia per hoc ostenditur, quod mens Jphotae magis appropinquat ad causam ievelantem. Et altior gradus prophetiae 1 ille qui loquitur vel demonstrat videatur (in vigiiando vel in dormiendo) in ■r, - angeli, quam si vidcatur i» specie hominis, et adhuc altior, si videatur (in dor- Iph.io vel vigilando) in specie Dei, secundum iilud Isaiae c. 6 « Vidi Dominum Initem» II. a Il.ae q. 174, a. 3, c) Revelatio ftt intallectualiter, scilicet, non mediantibus sensibus, nec ^uninatione, sed secundum immediatam impressionem specierum inteli*'ilium a Deo, vel secundum ordinationem divinam specierum natu- Itcr acquisitarum. Cf. IT.a II. ae q. 173, a. 2, ad i.m, 2.m, 3.m, et a.3.

Thomas post expositionem eorum quae pertinent ad prophetiam per visionem Baihilem et per visionem imaginariam, ait : « Super omnes autem hos gradus est ■tluin genus prophetiae, in quo intelligibilis veritas et supernaturalis absquc imam<"'< visione osteuditur ; quae tamen cxcedit rationem prophetiae proprie diclae . . . ■lli |'iophetia importat quandam obscuritatem et rcmotionem ab intclligibili veritate. I lil< ' magis proprie dicuntur Prophetae. qui vident per imaginaiiam visionem, quam- I III. 1 prophetia sit nobilior quae est psr intellectualem visionem, dumntodO t&l^i n |.(..i,|em veritas utrobique revelata. Si vero lumcn intcllecliiale alicui divlnitul m W..nir, non ad cognosccndum aliqua supernaturalia, sed ad iudicandum s, , nn.hnn (iiiu linem veritatis divinae ea quae humana ratione cognosci pcssunt', sic lalis lu tia intellectualis est infra illam quae est cum imaginaria visione ducentc in fcriiaturalem veritatcm » q. 174, art. 2, c. et ad 3-m. Il.iec R-velatio intellectualis fieri potest in rapln, sed hoc non est necessarium, I, 11. a. 3, « fit alienatio a sensibus solum quando elevatur mens ad contemplaniliqua sublimiora» ibid ad 3.m. Et in raptu «talis potest esse excessus mentis n.-mpletur ipsammet divinam essenciam » Iuxta S. Augustinum et S. Thomam (uit raptus S. Pauli et Moysis». De Moyse legitur in Num. XTI quod « palam ' 1 aenigmata. Deum vidit ». Et S. Paulus dicit : « Si gloriari oportet (non expenldem), veniam autem ad visiones et revelationes Domini. Scio hominem in I" ante annos quatuordecim (sive in corpore nescio, sive extra corpus, nescio, Deus i.iptum huiusmodi usque ad tertium coalum. Et scio huiusmodi hominem (sive brpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit.), quoniam raptus esl in paradisum, et Ifll arcana verba, quae non licet homini loqui 1 ». S. Thomas cum Sancto Augu- I putat Moyseu et S. Paulum in raptu vidisse ipsam Dei essentiam « et satis flirnter, ait Angelicus, nam sicut Moyses fuit primus Doctor Iudaeorum, ita f» '"it primus Doctor Geirdum > Il.a Il.ae q. 175, a. 3. Ad istam autem visio-

I58 De Notione Revelationis supernaturalis nem non sufficit lumen propheticum, sed requiritur . lumen gloriae per modum cuiifl sdam passionis transeuntis 1 ».

Iuxta communem sententiam theologorum, Christus vivens in terra, ut hoflB habuit lumen gloriae per modum formac permanentis, sine raptu, sed supra extaM et raptum. Ipse enim insinuavit.se videre Deum, dum praedicabat : »qucd sciM loquimur, et quod vidimus testamur*. — Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego M et illi sint mecum, ut videant claritatem meam quam dedisti mihi ... 3 Nemo asceffl in caelum nisi qui descendit de caelo, Filius hominis qui est in caeio*». unde etiaj ut homo iam gaudebat visione caelesti ; et hoc ei conveniebat tanquam Docton tottf humanitatis. ut eam duceret ad visionem essentiae divinae \ Hoc etiam quodammoj manifestabal in sublimi modo docendi summa auctoritate, elevatione ac simul suimj simplicitate.

Ex his divisionibus Revelationis apparet quomodo crescere poti prophetica Revelatio secundum temporis processum usque ad lpsi' Christum et non ultra 7. _ . , » »J

2°Moc parte af/entis, Revelatio dividitur m activam et passivc Cum enim Revelatio sit actio Dei moventis intellectum hominis, accipi potest vel active, prout a Deo est ut a causa, vel pasive, profl recipitur in subiecto, scihcet in propheta. Revelatio activa est ip9 locutio, manifestatio seu « tactus quo Spiritus Sanctus dicitur tangell et ilhistrare mentcm » prophctae ; Revelatio passiva est « percept* divinae locutionis qua Spiritus Sanctus mentem alloquitur interiu|" (S. Thomas, de Veritate, q. XII, a. i).

Notandum est quod Revelatio activa est actio divina /ormaliter Deo immait§ scilicet est ipsamet essentia divina, et simul est virlualiter transiens c, prout prodr effectum ad extra. Ipsa est motivum formale fidei divinae, quae propterea <? virtus theologica. « Ratione Revelationis activae, ait Caietanus, ponitur Re\ obiectum formale fidei, et dicere seu revelare in Deo ponit actionem quae est ! stantia Dei» (in I.am H.ae q. i, a. i, comm. n. 9). Aliis verbis, Revelatio ac est veritas prima in dicendo, in actu secundo considerata. Et haec Revclatio a« non potest cognosci evidenter et immediate nisi sub lumine gloriae. Prophta <■;. cognoscit ex eius effectu proprio scilicet ex revelatione passiva sub lumine propl tico ; sic habet evidentiam attestantis in hoc effectu. Alii autcm, qui mediante & pheta Revslationem accipiunt, cognoscunt naturaliter Revelationem activam ex sij extrinsecis et concomitantibus ut sunt miracula historice certa, et cam cognoso^ supernaturaliter fide divina, prout Revelatio activa ab Ecclesia et non solumj

1 II a Il.ae q. 175. a. 3. c. « Sic Paulus in raptu n"u fuit beatus habitualitetj solum habuit actum beatorum. Consequens est, ut simul tunc in eo non fuerit » fidei: fuit tamen simul tunc in eo fidei habttm" il.id. ...I 3.10.

1 Actio formalitrr Ir.insimiH . .. <•»! ,\ ..I' "l- »1- «l accidcns ct rooM terminatlvo In pniwo. IIoc import, nw 1 >- Dva trilniriiduini

Diversi modi Revelationis

Instoria proposita simul est id quo et quod creditur, sicut lux est id quo et quod videtor, ut infra dicendum est.

3° Ex parte causae materialis seu subiecti in quo recipitur, lu velatio dividitur in immediatam et mediatam. Immediata est quae .' (■ipitur a propheta, mediata autem quae mediante Propheta seu Kcclesia recipitur ab aliis fidelibus.

4°JRw parte ftnis Revelatio dividitur in privatam et communem ; |>iivata est quae fit per se et primario ad utilitatem alicuius hominis vel paucorum ; communis autemquae fit per se et primario ad salutem lotius generis humani, ut supra dictum est. Hic finis est solum finis cui nlilis est Revelatio, sed finis cuius gratia seu finis proprie dictus est semper gloria Dei, cui omnia subordinantur. Oportet enim quod ordo agenlium correspondeat ordini finium, et actio primi agentis non potest non Dtdinari ad supremum finem totius univcrsi et omnium animarum, sci^licet ad Deum ipsum gloriose manifestandum.