Skip to the text

Caput XXIV. Testimonium christi de seipso fide dignum est, spectatis eius sapientia ac sanctitate,

Art, unicus. .

p

Status questionis.

Agitur praesertim de testimonio quod Christus de sua divina missione messianica et doctrinali reddidit. Ut sit fide dignum, duo requirurrtur et sufficiunt, scilicet ut constet, Iesum neque deceptorem, neque deceptum fuisse.

Hodie autem omnes adversarii fatentur, Christum non deceptorem fuisse, sed e contra omnium virtutum perfectissimum exemplar ; proinde ipsi persuasum fuisse, se divinum esse legatum. Attamen quidam rationalistae cum Renan et A. Harnack tenen-t, Iesum fuisse aliquatenu$ deceptum, et hanc persuasionem de sua divina legatione nihil aliud fuisse nisi vividam suae cum Deo unionis conscientiam.

Hoc vero admitti nequit si simul considerantur i9 obiectum et modus testimonii Christi, 2* eius sapientia, 30 eius sanctitas.

§ I. Testimonium Christi de sua divina jnisBione propositum est expre&se et tanquam ab omnibus credendum.

Ab initio suae vitae publicae usque ad finem, ut supra dictum est, Christus clare et expresse afTirmavit, se a Deo missum esse ad revelandum hominibus doctrinam saluti necessariam. Multi liberales, ut G. Dalman et P, Wernle, asserunt nullibi in Evangeliis Iesum incertum apparere de sua divina legatione, — Insuper hanc divinam missionem proclamavit tanqtiam ab omnibus credendam sub poena aetemae damnationis: «Amen, amen dico vobis, quia qui verbum meum audit, ct credit ei qui misit me, habet vitam aeternam» 1 ; « qui credit in me, habet vitam aetemam » 9 ; « qui credit in eum (in Filium Dei) , non iudicatur ; qui autem non credit iam iudicatus est : quia non credit in nomine unigeniti Filii Dei » 3 ; — « qui* crcdiderit et baptizatus fuerit salvus erit, qui vero non crediderit, condemnabitur » 4. In hoc ultimo textu agitur etiam expresse de necessitate _credendi diyinam missionem Christi, in nomine cuius homines baptizantur.

Imo discipuli lesu intellexerunt quod « sustinere martyrium propter

20 6 Testimonium Christi

Christum, cadit sub praeeepto ; quia scilicet homo debet habere animum ita paratum ut prius permitteret se occidi quam Christum negaret, vel mortaliter peccaret » \ Dixerat enim Iesus 2 : «Nolite timere eos, qui oceidunt corpus, animam autem non possnnt occidere.,. Omnis ergo, qui confitebitur me coram hominibus, coniitebor et ego eum coram Patre meo, qui in caelis est ; qui auiem negaverit me coram hominibus, negabo et ego eum coram Patre meo, qui in caelis est».

Si vero Christus deceptus fuisset in hac expressa et continua affirmations, kaec decepUo seu hallucinatio fuisset non transitoria sed perpetua, ac de re maximi momenti, scilieet de ipso fundamento doctrinae credendae. Haec autem hypothesis supponeret in Christo statum pathologicum intelligentiae aut voluntatis, nempe insanum enthusiasmum qui dementiae limites aitingeret, Nemo enim sanae mentis sibi persuadere potest, se legatum divinum esse, omnibus prophetis maiorem, in quem omnes sub poena damnationis credere debeant, nisi a Deo acceperit signa certissima interna aut externa missionis suae divinae.

Imo proprie demens esset faber nazarenus, qui fingeret et diceret, se venturum esse in nubibus coeli ad iudicandum vivos et mortuos, qui non erubesceret sic loqui; «qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus», s antequam Abraham fieret ego sum », « confidite, ego vici mundum ».

Hic vero status pathologicus manifeste excluditur ex consideratione Christi sapientiae et sanctitatis, antequam spectentur eius miracula.

§ II, Sapientia Christt excludit hanc insanam deceptionem. — a) Fatentibus adversariis, Christus connumerari debet inter sapientissimos homineSy ut patet ex sua doctrina ei suo opere. Omnes enim philosophos longe superans, nobis dedit mirabilem solutionem omninm problematum essentialium circa Deum, hominem, vitam futuram (cf. infra de sublimitate eius doctrinae). Aitissima mysteria, praecepta et consilia, summa simplicitate docuit, ut proponantur parvulis. Denique suo opere genus humanum, quoad omnes virtutes, unice instauravit. In hoc apparet eminentissima sapientia et iudicii rectitudo, quae excludunt insanam ac perpetuam deceptionem circa ipsum fundamentum doctrinae propositae.

b) De facto, sapieniiam Iesu mirati sunt omnes, ut in Evangeliis narratur. In templo, in medio doctorum, dum nondum adolescens erat, «stupebant omnes, qui eum audierunt, super prudentia et responsis eius»3. Post sermonem in monte, « admirabantur turbae super doctrina eius » 4 ; imo ministri pharisaeorum missi ut eum caperent, responderunt : « nunquam sic locutus est horno, sicut hic homo » 5.

c) Prudentia et perspicacitas Christi speciatim apparet in suis responsionibus ad pharisaeos. Hi tentabant eum, suis interrogationibus v. g, de muliere adultera , de censu Caesari debito 1 ; item sadducaei captiose interrogabant eum de resurrectione ; semper lesus redarguit eos sua summa auctoritate et acumine ingenii, ita ut S. -Matthaeus no- - http://www.

Testimojiium Christi dc sdpso fide dignum vst tet ; « ct nemo poterat ei responderc verbum, neque ausus fuit quisquam ex illa die eum amplius interrogare» 1 q mim — ■ ani^ temqm%lau de omnibus iudicat, etiam dum gravissimrs imurns afficitur, v. g. pharisaei dixerunt : « Hic non dSrit ^ToZVn BeelZ6^ Prindpe ^moniorum » lesus auSn aixit eis t « Omne regnum divisum contra se desolabitur et si sa* tauas satanam eiicit adversus se divisus est, quomodo ergo'stab l

K^F^Lm ^ eh dae™ni™ ^el Respond t vos "Snh^S.? acem°mr non.habeo: ^ honorifico Patrem mek, et vos inhonorastxs me. Ego autem non quaero gloriam meam : est qui

^n lfl% 6g0 ™tQm™vi eum, Et si dixero quia non scio eum ero Sittote vobts mendax . Sed scio eum, et sermonem eius servo,3 iudiJ^A T hTthter 61 Mgne asseri£ rationem rectitudinis sui audu T'^Z > f : ^N°n P°SSUm eg0 a mei?so facere quidquam ; sicut

T^tT* mmm imtUm est> nonquaero volunta-

^^AJS^™^ eiUS qUi misit me>>4' ludaeis dicen-

^ZiJ r ? . ° ltt6rfS SClt' cum non didicerit ? respondet : «mea doctrma non est mea, sed eius qui misit me»s. - loannes Baptista tZ^TLl?m de+ f el° venit; super omnes ^ Et «<

mTveZ v T ' h testimoninm ^ nemo accipit ... Quem misit p£f; % ^rf qm n°n enim ad ™™ dat Deus spiritum.

  • °mnia dedit in manu eius- Qni credit in FidebT; 5f£™ ^^.aeternam, qui autem incredulus est Filio, non vi-

^ n lra Dei manet super eum»6.

dicit Ln/nn?u TT$ £TitUr °Um auct°rti*te supremi magistri, dum nem meum servavent, mortem non videbit in aeternum « Ego quod v ai apua mrem meum loquor»8. « Creditis in Deum et in me crehrit !« „pg SU,P U? mundl' qui ^uitnT me< non ambulat in tene-

£,,Lm? " ■ . • St0 maxime venficatur verbum Pauli : «Spiritualis stcutfotestatem kabens et non sicut scribae eorum et Parisaei » 1! in«^ael°mm-aemmentlSsimfn saPientiam denotantet non sunt hominis mStnK ^eC!ptt Clrca !Psum fundamentum suae doctrinae. Insuper haec corraborantur per auctontatem vitae Icsu ut statim dicendum est.

Moani KnTCt'tal Chri8U Perfecte confirmat eiu* testimonium.

t«, * * pmIos°Pm saePe non faciunt quod in sua ethica docent ; lesus autem quaecumque dixerat, servavit et fecit. _ Pseudomvstici nrtcSin+LqUan °CJUe magna inteIli8entia speculativa praediti, errant Pnaefn Pf °P V^Um sPiritualis superbiae enthusiasmum et ardorem ac ceteros decipiunt. Nihil autem simile in Christo.

dPfPrt,?0"f a' tatentlDUS adversariis, Iesus nobis apparct, absque ullo aetectu, ut perfectum exemplar sanctitatis seu omnium virtutum ; ncc in

    • ' Ioan XTV , I? m\X;P ~ l0AN- Vm- S'- - s VIII, VII, 29. ■ • '■ ~ Io,N - VI1J- '2- - " Ioan.. XIV, 0. - « Matth.,

.com

Testimonuim Chiisti illo minor est humilitas quam magnariimitas, mansuetudo quam fortitudo, misericordta quam iustitia; sed in eo virtutes etiam niaxime diversae, heroico et supremo gradu, sublimi harmonia uniuntur ; et hoc est, ut mox ostendemus, morale miraculum in confirmationem eius testimonii.

Sanctitas duo importat : A. munditiam a peccato et ab imperfectionibus, B. omnes virtutes et praesertim firmam et continuam unionem cum Deo, Haec omnia sunt apologetice consideranda, non arguendo ex fide sed ex testimoniis historicis, ac distinguendo altiores virtutes a falsa sanctitate seu a pseudomysticismo l.

A. lesus ftiit absque ullo peeeato et defeetu itaut iudaeis eum interficere quaerentibus dicere potuerit, nullo contradicente ; Quis ex vobis arguet me de peccato ? 2 Et revera, ut narratur in Evangeliis, « principes sacerdotum quaerebant falsum testimonium contra lesum; ut eum morti traderent, et non invenerunt » 3. Sed unice quia Iesus confessus est, se esse Christum Filium Dei, « princeps sacerdotum scidit vestimenta sua dicens ; Biasphemavit * ». Ipse Iudas fassus est : «peccavi, tradens sangujnem iustum » Et Pilatus ait : «innocens ego sum a sanguine iusti huius, vos videritis»6.

Sanctissimi homines de propriis peccatis et imperfectionibus tnstantur ; solus Christus quamvis humillimus, nullius peccati congcius fuit. Discipuli, eius, qui vitam eins intimam et exteriorem in omnibus circumstantiis, in hora tristitiae et supremi doloris aut in momento glorificationis, perfecte cognoverunt, scribere potuerant : « qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore eius... 7. Et peccatum in eo non est..,8, Qui non noverat peccatum ... *. Tentatum autem per omnia pro similitudine absque peccato» .

B. Onmes virtutes etiam maxirue dimrsas hahult ChHstusin statu heroico* 11 — ' Praesertim enumerantur charitas et pie-

1 Cf. Bossubt, Discottrs sur V Ristoire miverselle, H.e P., c. XIX :^ «Le plus sage <les phiios^plies a trouve.., que le plus vertueux des hommes devait etre celui k qui sa vertu attire par sa perfection ia jalousie de tous ; en sortc qu' il n"ait pour lm qae si conscience, et qu'il se voie cxpose a toute sorte d' injures, jusqu'a etre rnts sur la eroix sans que sa vertu lui puisse donner ce faible secours de Texempter d' un tel supplice'{Socratet apud PUt„ de Rep.. L II). Ne semble-t-il pas que Dieu n'ait mis cette merveilleuse idfie de vertu dans resprit d' un philosophe, que pour la rendre effe.ctive en la personne de son Fils, et faire voir que le juste a une autre gloire, un autre repos, cnfin tui autre bonheur quc celui qu'on peut avoir sur la tcrre ? ».

Pascal, Pensee i * Jesus-Christ, sans bien, et sans aucune production au dehors de science, est dans son ordrc de sainteti, II n'a point donn6 d* invention, il n'a point regne mais il a 6t6 himble, patient, saint & Dieu, terribte aux dtmons, sans peche. Oh ! qu' il est venu en une grande pompe et en une prodigieuse magnificence, aux yeux du coeur et qui voient la Sagesse ! >. — <• Jamais bomme n a eu tant cTeclat jamais homme n'a cu plus d' ignominie », ed. Havet., p. 268.

P. Lacordaire, 36« ConUrence (La vic intime de Jesus), \

2 Ioan., VIII, — 3 Matth.. XXVI, 59. - 4 Matth XXVI, 65; - J Matt XXVII. 4 — G Matth., XXVII, 24. — 1 I II. 22. — 8 I IOAN IO .5 — > II, CoY t v, 2U — « Hebr.. IV, 15. — " Cf. M. J. Lagrance, O. R U EvtngUe d< Jteus-

_ Ckrist 1928. p.6ia-6iC, comparaison dc Jesus et de Socrate : «t Socrate est bien le heros de la justicc... civique. C'est pour remplir cette tache jusqu^au bout et pour sa propre dignite qu' ii a voulu mourir : exemple splendide mais lmpmssant k entrainer les hommcs vcrs la morale. n'indiquant memc pas la voie qui condmt a Dieu. Ainsi 1J ideal concu par le plus idealiste des Grccs se mont fort inferieur a celui qu ont trace les Evangelistes de Jdsus, venu pour pr£chcr la verite, mort pour cctte vent6.

http://www.

Testimonium Chiisti de seipso fide diguum est

-f tas erga Deiim, charitas et misericordia erga homines, perfecta abnegatio, himnlitas, mansuetudo, szcut summa fortitudo et patientia in martyrio, a) Charitas et pietas Christi erga Deum est perfectissima. Supremum eius desiderium est ut gloriam Patris, qui in coelis est, promoveat : « In his quae Patris mei sunt oportet me esse . . . Meus cibus est ut faciam vo!untatem eius qui misit me, ut perflciam opus eius . . Ego quae placita sunt ei facio semper . . . Honorifico Patrem meum . . ego autera non quaero gloriam meam»1. Ante passionem sic orat «1 ater, venit hora, clanfica filium tuum, ut filius tuus clarificet te . . . Ego te clarificavi super terram ; opus consiimmavi, quod dedisti mihi ut faciam »\ Antea dixerat : « Propterea me diligit Pater, quia ego pono ammam meam, ut iterum sumam eam. Hoc mandatum accepi a Patre meo » 3. In momento summi sacrificii : « Pater mi, si non potest hic calix transire nisi bibam illum, fiat voluntas tua» \ Revera obediens usque ad mortem, mortem autem crucis \ Deum glorificando, clamavit voce magna « Pater in manus tuas commendo spintum meum » *, « Consummatum est» 7.

In pseudomysticis falsus amor Dei saepe destruit dilectionem proximi et ad superbiam spiritualem ducit ; in Christo e contra chantas maxima erga Deum confirmat eius amorem erga parentes, ingratam patriam et concives ; imo in illo est fons amoris omnium hominum, prout sunt filii Dei.

• b) Charitas el misericordia Christi erga homines fuit summe perfecta, quia simul profundtssima, universalissima et efficacissima. Generahter amor noster nonnisi erga paucos parentes et amicos est profundus, et dum extenditur, nt minus intensus ac minus efficax.

Chantas Christi fertur directe in id quod profundius et nobilius est m omnibus hominibus, scilicet in animam, prout est ad imaginem Dei et ad vitam aeternam ordinata. Iesus, ut ipse ait, est pastor animarum, eas cognoscit, vocat nominatim et ducit 8, Propterea diligit omnes, cuiuslibet sint conditionis, non solum iudaeos sed gentiles, non solum iustos sed peccatores, speciatim pauperes, infirmos, afnictos, quos sanat et roborat. Transiit benefaciendo, corpora et animas sanando, filium prodigum, et Magdalenam poenitentem misericorditer accipiendo ; neminem reiecit, ipsum ludam proditorem amicum vocavit.

Haec chantas simul fuit efflcacissima. Dixit ; « maiorem hac dikctionem nemo habet ut animam suam ponat quis pro amicis suis . . . », Ego surn pastor bonus : bonus pastor animam suam dat pro ovibus sms ... 0 ^ic enim Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret : ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . . . u Filius hominis non venit ministrari sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis Hoc est corpus meum quod pro vobis datur ... Hic est calix, novum testamentum in sangume meo, qut pro vobis fundetur Usque ad finem, summam

■v /, r«c,p : IoA^'JJ' 34 ; vni- 2g' w 5o. - 8 Ioan., xvu, 1-4. 3 l0AN>i xii7 1' ~~ \UTm"" XXVI. 42. T* Pkilipt>., H, Luc.f XXIIT, 46. Ioan.,

14- — Gakhioow-Lagranci:. De R,i„Uti«*. fvn% TTv obrascatolicas.com

2IO

Dc Existenlia Revelationis mamfestavit erga crrantes et peccatores nrisericordiam ; in cruce ait latroni poenitenti : « hodie mecum eris in paradiso » 1 ; et pro tortoribus oravit : « Pater dimitte illis : non enim sciunt quid faciunt os.

Haec tamen summa misericordia nunquam excidit in nimiam indulgentiam seu ineptam lenitatem ; pro Christo correctio fraterna cst actus charitatis.

« Si pecca verit in te frater tuus, vade ct corripe cum inter te et ipsum soJum ; si te audierit, lucratus cris Jratrem tuum Nunquam misedcordia Christi vcrtitur in oblivionem aeternorum iurium Dei, ncn excludit iiistam ct inflexihilcm severitatem erga pharisaeos obstinatos, Imo, sanctam indignationem movet contra hos adversaries regni Dei et salutis animarum : « Vae autem vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, quia clauditis regnum caelorum ante homines : vos enim non iutratis, nec introeuntes sinitis intrare... Vae vobis, duces caeci Similes estis sepulcris dealbatis, quae a foris parent hominibus speciosa, intus vero plena snnt ossibus mortuorum et omni spurcitia... Filii esLis corum, qui prophetas occiderunt ... Serpcntes genimina viperarum, quomodo fugietis a iudicio geheimae » ? +. Haec indignatio nuilo modo contrariatur charitati sed ex ea procedit, scilicet ex zelo gloriae Dei et saiutis animarum. Item eiecit de templo vendentes qui faciebant domum Dei domum negotiationis 5. Itaque perfecte servavit charitatis ordinem, quem tollit aut invertit falsa charitas*.

Sic in Christo mirabiliter conciliantur sanctus rigor iustitiae et immensa misericordia ; haec conciliatio, sicut in ipso Deo, quoad suum intimum remanet abscondita ; sed eius existentia denotat supernaturalem perfectionem, nam qui naturaliter inclinatur ad iustitiam, saepe

3 Matth. XVHIf 15. Cf. S. Thom. ILa, Il.ae q. 33, I. Utr. fraterna corrcctio sit actus chantatis : « Correctio fraterna non opponitur supportationi infirmorum peccantemsatagitemendare» — art. 6 *si peccator incorrigibilis sit, providetur bono communi dum servatur ordo iustitiae ».

  • Cf , S. Thom., ILa Il.ae q. 26 de ordine charitatis : Deum diligere debet homo plus quam proximum, plus quam seipsum, pins proximum meliorem quam alium

Obnciunt nonnuUi protestantes liberales, vcram charitatem cum faisa seu cum liberalismo c0nfvmdentes : hi motus irae et vindictae in Christo denotant mansuetuclmis defectum.

Resp. cum S. Thoma Ill.a q. 15, a. 9: 1 Quandoque appetitus vindictae est sine peccato, immo est laudabihs : puta cnra aliquis appetit vindictam secundum ordinem mstitiae, ct hoc vocatur im per zelum» — ad 2 <■ ira quae transgxeditur ordinem ratioms oppomtur mansuetudini, non autem ira quae est moderata et ad medium reducta pcr rationcm, nam mansuetudo medium tenet in ira » — ad iu™ haec ira iuste volita non praeccdit rationem sed eam sequitui — ad 3um - /» nobis ... cum nnius potennae operatio fucnt intensa, alterius opcratio debilitatnr. I£t ex hoc procedit quod motus irae, etiamsi sit sccundnm rationem modcratus, utcumque impedit oculum animae contemplantis. Sed in Christo per moderationcm divinae viTtutis unicuique potentiac i>ermittebatur agere quod erat ei proprium, ita quod una potentia ex alia non impediebatur. Et ideo sicut delectatio mentis contemplantis non impedicbat tristitiam vel dotorem infenons pai tis : ita etiam e convcrso passiones inferioris partis in nullo jmpediebant actum rationis u.

— Itcm-Iha I r.ae; qr 1 ^ aV "2, 'ad"i": Cfemeiiiia "ct 'mansitetudo non ''obp&tuvtnr sec-ntati (sed cnidclitati, sacvitiae ct ferttati). u Nam seveiitas inflcxibilis est circa infrictioncm pocnarum, quaado hoc recta ratio requirit : clementia autcm diminutiva est poenarum ctiam .Hecuaduni rationcm rcctam, qihindo sciiicet oportet. et in quibiis oportet. Et idco uon sunt, oj^posita, quia nou sunl circa idem ».

http://www

Testimonium Christi de seipso fide dignum est deftcit in misericordia et e converso ; in Christo « misencordia et veritas obviavcrunt sibi, iustitia et pax osculatae sunt » 1 ; ngor vero iustitiae semper subordinatur charitati ex qua procedit » .

c) Abnegatio, humilitas, mansuetudo. Iesus dixerat: « qui vult post me venire, abneget semetipsum, tollat crucem suam et sequatur me ». Ipse semper contemnit voluptates, divitias, honores, adeo ut nec haberet « ubi caput reclinaret ». Non venerat « ministrari sed mimstrare » ; non magis gratiam principum quam favorcm populi quaesivit; cum ipsum regem constituere vellent, fugit in montem.

Merito dicere potuit discipulis suis : « discite a me quia mitis sum et humilis corde» 3, revera per triginta annos in obscuritate mansit, prohibuit ne miracula sua et transfiguratio divulgarentur \ non quaesivit gloriam suam, sed Patris sui 5> non desideravit magni doctons famam, speciatim pauperes evangelizavit, ignaros homines ut suos Apostolos elegit, et eius multoties humilitatem commendavit, lmo m ultima coena pedcs eorum lavavit e, In passione omnes humiliationes pro nostra salute sustulit summa mansuetudine, « sicut agnus coram tondente *>. 4 . m

Haec tamen humilitas et mansuetudo nunquam m timiditatem aut pusillanimitatem abiit. Cristus optime eam conciliavit cum digmtatet magnanimitate et perfecta sinceritate ; « Sit autem sermo vester : est, est ; non, non » 1 ; propter eius sinceritatem multi ab eo discedunt ; vitia discipulorum, incredulitatem turbae reprehendit. Durante passione, percussus a ministro Pontificis, digne respondet : « Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo ; si autem bene, quid me credis» ? et Pilato quaerenti : ergo rex es tu ? Iesus cum maiestate respondet : «Tu dicis quia rex sum ego. Ego in hoc natus sum, et ad hoc veni m mundum, ut testimonium perhibeam veritati : omnis, qui est ex yentate, audit vocem meam Item ad Caipham : « Amodo vxdebitis filmm hominis sedentem a dextris virtutis Dei, et venientem m nubibus caeli » 11 . Sic homo maxime humilis simul et magnanimus damnatus est propter imputationem criminis intolerabilis superbia et blasphemiae.

d) Summa fortitudo, fierserverantia et faiienta in martyno birmitas eius semper inconcussa manet, nec per incredulitatem Iudaeorum, nec per tarditatem ac timiditatem discipulorum, nec per ^anssimum calicem Passionis minuitur. In tormentis dirissmus incredibilem patientiam et animi fortitudinem ostendit, non vero affectando ut stoici indolentiam, aut acerbtim despectum erga tortores, sed pro eis rogando, ac plenus fiducia clamando : « Pater in manus tuas commendo spiritum meum ». Et haec dicens expiravit. Videns autem Centurio quod factum fuerat, gloriflcavit Deum dicens : «Vere hic homo iustus erat . . Haec mansuetudo pro tortoribus ostendit supernaturahtatem huxu-

£ Cf. S. Thomam, T.a q. ai, a. 4- , , ,,TTT a Matth.. XI. 29. ~ 4 ^Uttik, JK( 30; XVII, 9. - s Ioa>: VIII. ^9-50.

De Existentia JXevelationis sce heroicae foititudinis sibi unitae, prout ambae proveniunt non ev amore proprio sed ex maximo amore Dei et ammarum' culum ™Zl rT?T ' H i>ersever.anlia heroicarum virtutum est miraculum morale Chnstus non potmt omnes. virtutes etiam maximP Hi nerwE™ ^"Vr suPra.dictuP sanctitas4 seu vh-tus imiTrtans perfectam munditiam a terrenis ac firmissimam unionem c3 Deo non potest esse msi a Deo, prout ordo agentium debet ^rresnondere ordim fmium; et sanctitas extraordinari? est a Deo extraordlS ,fn mundum interveniente. Sanctitas autem Christi est Sest su^» humana : videmus enim aliquem ex naturali complexfon? vel eTalt Lt ™t, " ^ 6556 PromPtum ad °pera fortitudinis. qui tlmer non Z ™ a Tr • ™ansuetuui™, natura enim aeterminatuVad unum. Sed quod ahquis habeat simul et excellenter omnes virtutes etiam eas quae mter se maxime distant; ut summam fortftiichnem er summam mansuetudinem, perfectum amorem verit^is et ustftke 1 simul maxrmam misencordiam erga errantes et peccatoVes hcc esse SmJffi mS,f Ptr extraordinarium auxilium Dei. qui solus in sua r£ e,PerfeCtWneS m&X^e diversas ^inenter confeet! et eas m amma humana mtime unire potest tra5e+ntiS- VerSatilitaS- W virtutun> harmoniam simulare nequit transit enim non a virtute ad aliam dissimilem, sed a raccato ner te^S™ PKCCCatr P,er defectum' v- «■ a timore immod att0Pad tementatem ab irrationali amore ad insensibilitatem , ab inconsiderltione ad astutiam, ab indifferentismo seu liberalismo ad

SeUSi Srm; ^ V;g- X J- R°USSeau in » s *Jk%S£ virtutum £ ChriT^r^ c.onsuleratioue fmmmantiae Sum virtutum in Christo. Attenta emm humana natura cum suis infirmi-

SSS .Versahtltate hberi arbitrii> impossibne est dm pS£ ™ ventu . Unde sanctitas Chnsti vere super-humana est et miraculosa *

pientk tTancS^ erS° coufi™atur testimoniun offiTi: pientia et sanctitate, nam Deus patrare nequit miracula in favorem p S^s£Sa Zl^ti^ ^te^ aiV

§ xx! * Iknctifar" rt:sVh^cam°tiVOrUm "^*™"- re« «tnnsecoram ils faibJe dans son aKonie > Ne ^awnMTV^oc t - ^ J65115'011"^1 ? Pourqnoi le font-

Christ, Ils le font donc t^^V^ vde, et ensuite tout fort. Mais quand \U fnnf 3 ^ ^cesfltR mourir soit amlui-n^me; et ,uand les ^U?^^ http://www

Xestimoni um OhrisU de SeipSo fide dignum eSt 2,3 errons. Impossibile est igitur admittere, Cristum deceptum, aut de- ZStST-o"^ iUm lterum et iterum declarabat, se esse a Deo leir+n fi^/S° £ ^^™00^ fvina auctoritate firmatum, est profecto fide dignum Hoc credibilitatis motivum iam de se sufficiens est aa ftnem supernaturalem.

' ral,4 «rtfmNlm' rT™^'^' ,thfSiS XX^ tenet hanc <=°»<=l»«onem eSSe mo- S SKX' catIno"ci.40"r',9: TAN<™' ^*. ed »4". p. ,o5 et geueicas.com

II SECTIO

Conflrinatiir Christi testimoniuai motms nobis internis et niotivis religioni intrinsecis.

Motiva nobis interna sumuntur ex mirabili humanarum 3«™™«« num expletione^ Motiva autem nobis externa sed " SnT inSca" sumuntur ex sublmntate doctrinae et ex mirabili vita Ecclesiae PrS haec sectio subdividitur in tria capita. ^cciesrae. fromde

C. VII. Confir^ur Christi U^u>nium mirMli h„ma„arum aipiratio„m, ttane. r Art. unicus. ■

C. VriT. Coufmnatttr Christi Ustimonhtm sublimiiatc rtus doUrinne

Art i. Sublimis har.nonia doctrinae christianac secundum se considei atae.

Art. 2. De modo praed.cationis Christi.

Art. 3. Quomodo constituta est doctrina Christi ? ~ Non est syucretismus. 1

C. IX. Confirmatur Christi Ustimonium mirabili vita Ecclesiae. Art r. Admirabilis propagatio Ecciesiae,

^rit^T ECCltae Sanctitas'eluc^s' - inexhausta fecunditate spintuah et praesertim in martyrum constantia

Art, 3. Catholica unitas et invicta stabilitas Ecclesiae.

http://www

Chapter 25 of 34