Caput XVIII. De prophetia, ut est credibilitatis motivum

I. De notioiic Prophettae,

II. De Possibilitate Prophctiae.

III. De discenribilitatc Prophetiae.

IV. De vi probativa Prophetjae.

Art. L De Nottoxe Prophetiae.

J. Dcnnitio nominaKs et generalis. — II. Xotio cathohca prophetiac. — III. Xotio heterodoxa prophetiae. - IV. Exphcatio theologira cathoticae notionis prophctiac. — V. Divisio prophetiae.

I. Definitio nommaJis et generalis, — Propheta, graece XQQ<prr in traductione LXX correspondet vocabulo hebraico ndbi' et quandoque vocabulis rd'eh et hdzeh. Ndbi' signincat illum qui fervet spiritu et pro Deo loquiiur hominibus, Exod., IV, 15 ; VII, x s. ; r6'ih et hdzeh idem sonant ac videns, et designant illos qui gaudent visione divina.

flQoqp7jTn,c, iuxta Euseb, Caesar. (Dem. ev., 1. V, prol.) et S. Thomam (Il.a, ILae, q. 171, a. 1) venit a ^Qd-rpctLVo^ praemanjfestarc seu praemmtiare vel apparere. S. Thomas ait : « Possunt dici prophetae a (pavdc; quod est apparitio ; quia scilicet eis aliqua quae sunt procul apparent ».

Alii multi dicunt ; jtQocpfJr^ venit a jtfjocpdvut, praenuntiare. — Plures hodie teneiit hanc secundum etymologiam, et diciint xqq non designat prioritatem temporis sed h pro alio » ; unde Jtfjorp^tr]; significaret illum qui pro alio loquitur, scil, qui pro Deo loquitur hominibus ; et revera haec est significatio vocabuli hebraici ndbi.

Unde propheta secundum suam signilicationem generalcm dcsignat ministrum Deif qui nobis proponit revelationem divinam et secundnm hanc generalem acceptionem profrhetia idem sonat ac revelatio, ut pluries notavit S: Thomas1. Tn hoc sensii ' dicitur : « ^iiltifariam multis-

1 S. Thom .. Il.a H. ;u , q. ];rr proloft. ; - Prophclica revohiiio rc cxtcnriit non *o- Uim acl fnturob homimim eveiiui!;. scd «linm ad ics diviuns, ct quantum ad ea qmic http://vvww

De Notionc prophetiae que modis olim Deus loquens patribus in prophetis ; novissime diebus istis Iocutus est nobis in Filio ». Hebr. I, 1.

Sed prophetia accipitur etiam particulariter t prout distinguitur a discretione spirituum, ab intcrprctatione sermonum, et aliis gratiis gratis datis enumeratis in I Cor„ XII, 10 ; XIV, 6, tunc tiptoficat praecogmtkmem dtvinitus animae datam et praedictionem eventuum jnturorumK Sic distinguitur a coniectura mere naturali de futuro, et a dfvinatione quae tribuitur non Deo sed daemonibus. In hoc sensu particulari nunc agitur de prophetia, dum e contra in principio huiusce tractatus explicavimus quid sit revelatio.

§ II. Notio catholica prophetiae, ut est credibilitatis motivum. — luxta Conc. Vat. (Denz, 1790) prophetiae sunt « facta divina quae cum Det tnfimtam scientiam luculenter commonstrent t divinae revelaiion-is mnt signa certissima et omnium intelligentiae accommodata ». - Item in iureiurando contra. modernismum. — Et Concilium citat II Petri, I, 19 : « Habemus urmiorem propheticum sermonem, cui benefacitis attendentes quast lucernae lucenti in caliginoso loco ». Haec notio fundatur in ipsts prophetarum dictis ?.

Unde, iuxta Ecclesiam, prophetia est factum supernaturale, quod a solo Deo provenire potest ac infinitam ejus scientiam commonstrat. Procedit ab interventione miraculosa Dei m mundo, sed differt a miraculo proprie dicto, prout pertinet non directe ad ordinem sensibilem, sed ad ordinem intellectualem, etsi manifestari debeat sensibiliter, ut fiat signum divinae originis religionis. Prophetia hic sumitur a Conciho ut praenuntiatio futurorum eventuum secundum illud Isaiae XLI, 23; «Annuntiate quae ventura sunt in futurum, et sciemus quia dii estis vos».

§ HL Notio heterodoxa prophetiae. — Hodie protestantes liberales et ratioralistae rejiciunt possibilitatem prophetiae supernaturalis, sicut possibilitafem revelationis et miraculi.

Ideoque quidam reducunt prophetiam ad divinationem quae in ommbus religionibus existit, et fundatur, iuxta eos, in nimia credulitate antiquorum populorum.

Alii vero identihcant prophetiam cum fide reUgiosa viva} fmnat quae cum securitate annuntiat impiis castigationem, iustis oppressis consolationem, poenitentibus salutem, ac Dei regnum per cordium conversionem. Hae autem praedictiones procedunt ex firma certitudine morali et religiosa, non ex miraculosa Dei in terventione. Prophetaf ut amnt, saepe cogitans de salute fratrum aut patriae, non qucscit donec suam idcam religiosam publice anmmtiaverit, et missionem quam divmam putat impleverit. Postea omnes coincidentiae fortuitae appaproponimtur omnibus credenda, quao pcitincnt ad firlcm, ct tjuantum atl altiora m vstciia, quac sunt pcrfcctormn, quac pcrtinent ad sapientiam , . . Extcndit ctiam sc <id clirectionem hnmanornm actuum ; quod pertinct :ul scicntiam, ut infra patcbit, q. 177».

— Tieri? Sr Tho>l' !&JLl!flL^Ai.JEI3u-JLta..'==. -30diLJitis«iUjt.J£^wExfli«L.. IV, 16,

S. Fhom., in Cor.j c. XTV, 1 ; « Prophctia non accipitur hic comm ititi/cy sci). secundum quwi sapra dictum est. scd .iccipitur liic pnrtinttorifer prout est mflnifestatfr» fiituroriim taru um »r

lOO

De vaiorc motivoritm eredibilitatis rent ut adimpletio praedictionum particularium ; ac dwctmili Ctasti praeiudict messianids imbuti conati sunt ostendere m vita Iesu adtmpletas fuisse prophetias, quas messianicas vocabant. Ita Spinoza, Renan,

^lfrSnc^heterodoxa prophetiae P-cedit ex negatione a priori ordinis supcrnaturalis (Cf. Dict. de la %U* : PropMtisme).$ £ IV Exniicatio theologica catholicae notioms prophetiae . Ouil cogniUo ^pecmcatur abobiecto, considerandum est proprmm objec- H,m rTrnXtiae Ad hoc autem S. Thomas Il.a, Il.ae, 171, 3 distm- 22 auS sunt procul i' secundum locum, 2« propter defectum %<£JF&££J. ut mysteria supernaturalia in Deo ab scondrta ? V roptet suam indeterminationem, ut futura contmgentia , et haec sunPt secundum se maxime procul, et ideo constttuunt propnum obiectum prophetiae.

. Considerandam est. ait S. Doctor, quod qoi» Prophetia est de hiS <!««' P™>* a J^ Ztio,* «. tanto aiiqua nvagis proprie ad Prophetian, perfnent. cnanto loXs a; Lrnana cognitione e.istunt. Homrn autem est tripfe gradus. Qoarum un cst eorum quae sunt procul a cognitione huius hominis. sivo secundum sensum. u slndum inteltoctum non autem a cognitione omnium hominum. S.cut sensu cogm> s^it aliquis homo quae sunt sibi praesontia *cu,ulnm locmn, quae tamen ahus humano utpote s,bi absentia, non cognoscit : et sic Eliseus prophet.ce cognov.t quae discipulus eius. in absentia feoerat. ut habetur in IV SV. * Et — co-Uatio,,*s c.ordis unius alteri prophetice maniLestantur : ut dxc.tur I «i Cor.. XIA , oietatem esimia animi constantia colehant . . . Wcmque t-ropncMv £ s ^«bttur. quia homincs causas propheticae cogmUom Qmb. s autem w_ turae legibus id factum fucnt, fateor me .gnorare . =t te mente

^"em^cntev A.UG. Sabatier, Esouisso * ,»* pkilosoPkU d, la ROjg*

Ph-s pure. dans un ideal dc justice plus ^ dans une rehg^n «W» ttilement moraie, dans lem io, indetoc t.l»lo au tnomphe do U dc lcnr demeurc mais 1h notion du miracle est 6vam>i»c ». divinatione. —

De Notione prophetiac ioi

25- Et pci hunc modum cliam ea qxiae umis sctt demonstrativc( alii po&stmt prophetice revclari, v Secnndus autem gradns est corum quae exccdunt universaliteT cognitionem omnium hominum, non quia secundum se non sint cognoscibilia, sed propUr ihfechtm c.oqnitionis kwnanae ; sicut mysterium Trinitatis , .

« Ultimns autem gradus est eorum quae sunt procuJ ab omnium hominum cognotione, qnia in scipsis *wwi suiU cognoscibilia : ut conthtgmtia ftffura, quorum veritas non est determinata *, Et quiat quod est univcrsaliter et secundum sc potius est eo quod est particularitcr et per aliud ; idco ad propbetiam propriissime pertinet revelatio eventuum futurorum, unde et nomen prophetim sumi videtur. Unde Gregorius dicitt superEzech. (Homil. I) : cum ideo prophetia dicta sit quod futura pracdicat. quando de praeterito vcl de praescnti loquitur, rationem sui nominis amittit n, Haec S. Thomas.

Sccundum mcliorem etymologiam : 5too<pdvai pro uliquo, vice alicuius loqui, triptex gradatio prophetiae sic exprimi potest : Prophetia sensu lato est loqui nominc Dei vel instinctu divino [U. Exod, VII, i ; I Cor. XIV passim) : quia autem dicta instinctu divino sunt praecipue rationi humanae naturaliter occulta. hinc prophetia sensu strictiori est communicatio divinorum occultorum, sive sint praeterita, sive prae^ sentia, sive futura {Cf. Matth, XXVI, 8} ; dernum quia futura contingentia maxime sunt occulta, ideo sensu strictissimo prophctia dicitur anmmtiatio horum futurorum(

Propterea prophetia, sic particulariter accepta, recte definitur a Cassiodoro secundum id quod proprie significat ; « prophetia est mspiratio vel revelatio divina, rerum evcntus immobih ventate denuntians» \ Ut meiius appareant ea quae obiective et subiective ad eam requiruntur, pofhclia profirie dicta dennitur : infallibilis praedtcho futuri contingentts, quod, solo sitpernaturali htmine, certo praevtden potest :

a) dicitur infallibilis, ut sic distinguatur et a mera comectura humana, qua futura non necessaria, cum aliqua probabilitate praevideri possunt ; et a divinatione spirituum, quae circa contmgentia tutura semper fallibilis est.

b) praedictio futuri contingentis, — Haec praedictio importat pnmo praecognitionem et secundario locutionem. Futurum autem contmgens est duplex ; futurum contingens late dictum petit aliquando esse ex natura sua, sed ex concursu aliarum causarum est naturaliter impeaibile, ut vita longaeva ex temperamento robusto. Futurum contingens proprie et stricte sumptum est, quod ex natura sua est indifferens ad

• His verbis S. Thomae oppoitittu thcoria Molinae ant Suarczii, iuxta quam Deus cognosctt futura libcra conditionata absquc (Ucrclo pracdetcrmwantc voluiitatts suae, ac si haec futnra esscnt dcUrminata in seipsis vel ex circumstantns et posscnt inlainbiliter cognosci per supercomprchensionem divinam causarum. — Cf. contra hanc theoriam. Billuart, de Deot diss. VI, a IV, de Scientia media : § I. Haec sc.entia media, inventa ad salvandam libertatcm humanam, ducit ad determimsmum circumstantiarum ; nam sine hoc determinismo Deus possot pracviderc infallibihUr qmd iacicnt aut non faciet homo in talibus circumstantiis. ? Supercomprchensm ahcmus causac non potcst in ea apprehcnderc qtiod in ea non coiUinetur ; atqm in causa sccunda

-ante dccretum divjnae voluntatiSi eflectus non continetur ut dcterminatc. futurus, seq imliffercnter ad esse vel non esse. Ergoip. Billtiart, Joc cit.

• Casstorohvs. in Psatt. Praef., cap. I -- cf. Clloss. J,om. iit litul Psalteni ; haec defmitio citatur ;i S. Thoma, TT.ri li.ac <{. i"i. a. 3, nd imcom

De valore motivorum credibilitatis esse et ad non essc, ut sunt quae pendent ex libero arbitrio. Obiectum autem prophetiae proprie dictae est futurum contingens proprie dictum.

Xotandum est quod fuiurum proprie continzcns aliud est absolutum, aliud conditionatum. Absolutum est, quod non depcndct ab aliqua conditione, nisi forte a conditione ponenda, ut conversio Petii, si Christus ipsum rcspiciat. Conditionatum cst, quod pendet a conditione non ponenda nt conversio Tyriorum et Sidoniorum si annuntietur ipsis evangelimn. Et dicemus, in divisione prophetiae, quod prophetia potest esse sive de futuro contingenti absoluto, tunc vocatur prophetia praescientiae aut praedestinattonis ; sive de futuro contingenti conditionato, tunc vocatur prophetia comminationis.

Sic sufficienter determinatur obiectum proprium prophetiae, ex quo habetur eius definitio.

c) dicitur quod solo lumine supematurali praevideri potest Sic apparet quid subiective requiritur ad propheticam cognitionem. Etenim futurum contingens proprie dictum, propter suam determinationem, a solo Deo cum certitudtne cognosci potest, ut infra ostendetur. « Cum ergo prophetia pertineat ad cognotionem, quae supra naturalem rationem existit, consequens est, ait S. Thomas, quod ad Prophetiam requiritur quoddam lumen intellectuale excedens lumen naturalis rationis » ILa, II. ae, q. 171, a. 2. «Oportet enim, ut ibidem ait S. Doctor, quod manifestatio proportionetur lumini, per quod fit, sicut effectus proportionatur suae causae ... Sicut manifestatio corporalis visionis fit per lumen corporale ; ita manifestatio visionis intellectualis naturalis fit per lumen intellectuale naturale», ita etiam manife- . statio visionis intellectualis supernaturalis ; per lumen supematurale.

jnm corollartitm* — Istud lumen propheticum est per modum impressionis transeuntis. (Cf. ibid., q. 171, a, 2). « Lumen autem propheticum, addit S. Thomas, non inest intellectui Prophetae per modum formae permanentis ; alias oporteret, quod semper Propheiae adesset facultas prophetandi ; quod patet esse falsum. Dicit enim Gregorius super Ezechielem (hom. I) ; « aliquando prophetiae spiritus deest Prophetis, nec semper eorum mentibus praesto est, quatenus cum hunc non habent, se hunc cognoscant ex dono habere, cum habent ». Unde Eliseus dixit de muliere Sunamite IX, Reg., IV, 27. v Anima eius in amaritudine est, et Dominus celavit a me et non indicavit mihi». — Et huius ratio est, quia lumen intellectuale in aliquo existens per modum formae permancntis et pcrfectac, perricit intellectum principaliter ad cognoscendum principium eorum quae per illud lumen manifestantur ; sicut per lumen intellectus agentis praecipue intellectus cognoscit prima principia omnium aliorum, quae naturaliter cognoscuntur. Principium autem eorum quae ad supernaturalem cognitionem pertinent, quae per prophetiam manifestantur, est ipse Deus, qui per essentiam a prophetis non videtur. Vidctur autcm a beatis in patria, in quibus huiusmodi Jumen inest per modum cuiusdam formae permanentis et perfectae ; secundum illud Psalmi 35, 10 : - « inlumine - tuo videbimus lumen ».

In art. sequenti ad 3, additur : « Formale in cognitione propheiica est istud htmen iivinitm, a cuius unitatc Prophctia habet unitatem http://www

De Notione prophetiae 103 speciei, licet sint diversa, quae per divinum lumen prophetice manif estantur ».

2"m corollarium. — Cognitio prophetica duo importat, scilicet acceptionem sive repraesentationem rei futurae contingentis , et iudicium infallibile de ista re. « Per donum Prophetiae, ait S. Thomas, confertur aliquid humanae menti, supra id quod pertinet ad naturalem facultatem, quantum ad utrumque ; scilicet et quantum ad iudicium, per infiuxum intellectualis luminis : et quantum ad acceptionem seu repraesentationem rerum, quae fit per aliquas species. Et quantum ad hoc secundum, potest assimilari doctrina humana revelationi propheticae, non autem quantum ad primum : homo enim suo discipulo repraesentat aliquas res per signa locutionum, non autem potest interius illuminare » II. a, Il.ae. q. 173, a. 2. Cf. quae superius dicta sunt I de notione revelationis, c, IV, a. 2,

| 3lM corollarium. — Quod est principalius in revelatione pro-

• pheiica est lumen supematurak, non repraesentaiio rei fuiurae. Dicit

S. Thomas, ibid. : « Horum duorum primum principalius est in prophetia : quia iudicium est completivum cogniiionis. Et ideo, si cui fiat divinitus repraesentatio aliquarum rerum per sirnilitudines imaginarias, ut Pharaont (Gen. XLI) et Nabuchodonosor (Dan. II, IV) ; aut etiam per similitudines corporales, sicut Baltassar (Dan. V) : non est talis censendus propheta, nisi illuminetur eius mens ad iudicandum, sed talis apparitio est quiddam imperfectum in genere prophetiae, unde a quibusdam vocatur casus prophetiae, sic^t et divinatio somniorum. Erit autem propheta si solummodo intellectus eius illuminetur ad diiudicandum etiam ea quae ab aliis imaginarie visa sunt : ut patet ei , Ioseph qui exposuit somnium Pharaonis (Gen. XLI). Sed sicut Augustinus dicit, XII super Gen. ad litt. c. IX : maxime propheta est qui utroque praecellit ; ut videat in spiritu corporalium rerum significatii . vas similitudines, et eas vivacitate mentis intelligat » .

Haec sufficiunt quoad notionem prophetiae, nunc transeundum est ad eius divisionem.

§ V. De dtvUione prophetiae (cf. Il.am Il.ae q. 174), — Ut divii sio sit per se et adaequata, sumi debet ex ratione formali totius dividendi. Prophetia autem, ut dictum est, est infallibilis praedictio futuri contingentis ; unde considerari potest dupliciter ; ex parte obiecti, vel ex parte subiecti.

Sic dividitur : A. Ratione obiecti cogniti, secundum extensionem huiusce obiecti, aut secundum naturam futuri sive absoluti, sive conditionati. — B. Ratione modi cogniiionis, dividitur prophetia prout fit visione sive intellectuali, sive imaginaria, sive sensibiii, aut etiam prout fit vel in vigilia, vel in extasi, vel in somno.

obrascatolicas.com ro4 Pe vnlore motivomm credibilitatis

I -~ quoad cognitionJs | er siniul l ad determinatum tempus,

| extensionem ad l aut } ad originem divinam propkeliac. rcm futuram ( non aimul [ ad significationem rei futurae o o ef o

(3 i / quoad naturam futuri gentis

-g f futuri contin-

S E iormaliter futurum absolutum.

prophetia praescientiae. futurum conditionatum :

frophetia comminationis.

per visionem intellectualem. per visionem imaginariam, per visioncm sensibiiem.

f materialirer J t« etttvsi, vel rti^ftf.

M I

1« SOWIKO.

A. MaHone obiecti eoffniti* — #) Quoad extensionem cognitionis, prophetia dividi potest secundum quatuor gradus, incipiendo a perfectiorL iUB est perfectissimus gradus , cognoscuniur res futurae, iemftus fttiu* rum determinate, significaiio rei> et origo divina iftsius ftrofthetiae.

Ita v. g, Christus ter annuntiat passionem suam et resurrectionem. it Exinde coepit Iesus ostendere discipulis suis quia oporteret eum ire lerosolymam, et multa pati a senioribus et scribis, et princjpibus saccrdotum et occidi, et tertia die resurgere » Matth., XVI, i\ : XVII, $i ; XX, 19. Item Christus praedixit lapsum Petri : *. baec nocte, antequam gallus cantet, ter me negabis ».

Rarissima est haec exacta praedictio temporis 1 . Non Deus solet in prophetiis tempora modo mathematico dcterminare 2,

2U1 gradus: cognoscitur res futura, eiusque significatio, et origo divina ipsius prophetiae, sed non determinate annuntiatur temftus fuiurum.

Sic Christus, praenuntiando destiuctionem Ierusalem, simul praedixit signa finis mundi, et primus eventus datur est ut figura secundi ; sed tempus finis mimdi non determinatum est, et eius signa non cJare et expiicite distincta sunt a signis ruinae Icrosolymae. Cf. Matth., XXIV, 1 36.

Ilaec indeterminatio temporis non rara est in cognitionu prophctica, proptei duas rationes apparenter oppositas, sciJicet propter eius altitudinem et eius obscuritatem. Prophcta cnim quodammodo clevatur ad divinam cognitioncm futurornm et « apud

1 CL Revne bibtique, icjo,|, pr 195, P, Lagrange, I.es PropMties messianiques Je Daniel.

2 Rev. bihliqice, ,906, p, 540, P. Lacrance, Pascal et les propheties mcssiauiques ; * En fait Ja dctcrmination exacte du temps est extremement rare ... L'csperanco messianique dcvait 6tre pour Jes Israclites le ressort de la vie religieuse, 1'ftvenement attendu, impIorff le saiut inaugurd par le d^sir, puisque Ja prierc pouvait en avancer lieL!.r.e Mcitsie. liberatewr et Sauyeur. 6tait attcndii. ayec.plus d' impatience dans les temps d^ngoisse. r.cs iuifs Je savaient trcs bien, et lJ un de» articJes de lenr M messiaiiiquc, c'est quc les douhnrs :/u Messie — lc terme est techniqne — doivent prectdcr son .ivenemcnt. flr, au temps d1 Herode et au temps de PiJate. la nation nc pouvait pJns conceviir aucune csperancc Jmmaine dv mlut http://www

De divisione prophetiae 105

Deum miJJe anni sicut dics unusi II Fetr., III, 8. Unde propheta, quasi ex alto contemplans, non semper consulerat intervallmn temporis 1 , — Ex altcra parte autem, dicit S. Thom,, ^sicut liomen fidei importat imperfectionem cognitionis, similiter propheHa importat quandam obscuritaiem et rcmolionem ab intelligibili veritate»*, Haecobscuritas irequens est in prophetia, ut patet in Apocalypsi ct in prophetiis Veteris Testamenti. Tnsupcr indeterminatio temporis potcst esse occasio adhortationis ad vigiiantiam, sicut cum Cliristus annuntiat signa finis mundi. Matth., XXIV, 36.

3"* gradus : cognoscitur res futura, eiusque significatio, sed non certo origo divina iftsius ftroftheiiae.

Ix fhomas dicit ILa Il.ae q. 171, a. 5 : itMens prophetae dupJiciter a Deo instruitur : uno modo per exprcssam revelationem. alio modo per quemdam mstinctum occitltissimum, quem vescientes kumanae mentes patiwUur, ut Augustinus dicit in H mper Gen. ad tiu,, c. 17, De his ergo, quae expresse per spiritum prophctiac Propheta cognoscit, maximam certitudinem habet, et pro certo habet, quod haec sunt divinitus sibi reveJata, Unde dicitur lerem. XXVI, 15 : # In veritate misit me Dominus ad vos, nt loqnerer in aures vestras omnia verba haec ». AJioquin, si de hoc ipse certitudinem non haberet, fides quae dictis prophetarum innititur, certa non esset. Et signum propheticae certitudinis accipere possumus ex hoc quod Abraham, admonitus in prophetica visione. se praeparavit ad filium unigenitum immolandum ; quod nullatenus fecisset. nisi de divina revelatione fuisset certissimus.

« Sed ad ea quae cognoscit per instinctum, aliquando sic se habet ut non plcne discernere possit utrum haec cogitaverit aliqua divino instinctu, vel per spiritum proprium. Non autem omnia quae cognoscimus divino instinctu, sub certitudine prophetica nobis manifestatur ; talis enim instinctus est quiddam imperfcctum in genere prophetiae». Item S. Gregorius super Exech,, hom. I. Et dicitur apud lercm. XXOJ. 28 : « Propheta qui habet sommum, narret somnium ; et qni habet sermonem meum, Joquatur sermonem meum vere » — cf. etiam II. ae ILam q, 173, a. 4.

4*B gradus : praenuntiatur res futura et ignoratur non solum origo divina prophetiae sed etiam sigmficatio rei ftraenuntiatae.

Quandoquo cnim, ait S, Tliomas, ille cuius mens movetur ad aliqua verba exprimenda, non intelligit quid Spiritus Sanctus per haec verba, intendat, stcier patet de Caipha, ut legitur apud Ioant XT, 49 : . Unus autem ex ipsis, Caiphas nomine, cum esset pontifex anni iilius, dixit eis : Vos nescitis quidquam, nec cogitatis quia. expeiil vobis, ut unus moriatur homo pro popuio, et non tota gens pereat. Hoc autem a semetipso npn dixit, sed cum esset pontifex anni illius, prophetavit quod Iesus moriturus erat pro gente, ctc. ». ILa ILae q. 173, a, 4.

Hi sunt principales gradus prophetiae quoad extensionem obiecti cogniti.

Insufter quoad significationem rei ftraenuntiatae , .ct ratione sufternaturalitatis huiusce rei posset subdividi prophetia prout est de re essentialiter supernaturali (v, g. de Incarnatione Verbi, aut de Missione

1 Ita inordine naturali, dnm supra aliquem montcm sumus, alius mons magis etevatus, ad qucm procedimus, nobis apparet proximus, ex eo quod intervaUum quoad Cjus particularia non considcrainus.

obrascatolicas.com

I0(> Dc valorc motivoruin credibilitatis

Spiritus Sancti), vel de futuro contingenti ordinis naturalis (v. g. de destruettone Ierosolymae) .

Ad futurum contingcns infiillibiliter cognosccudum suflicit lumcn mpenmUtraU qnoad modum1 ; si vero futurum sit supematurale quoad substantiani. non cognoacitor formalitcr qna tale nisi aub luminc superuatmali qnoal substantiam, ut supta dictnm est dc revclationc. De facto autem magnae prophetiae Vctcris et Xovi Testamenti ordinatae sunt ad sigaificationem rci essensialiter supematuralis ; non sohim enim erat aliquod revelationis signuni ad modum miraculi, scd ipsa mvsteria revetata progressivc imnifcstabant, annuntiabant futura bcnencia supernaturalia Dei, praesertim advcntum R«de*nptoris. Ha«C significatio religiosa etat quid essentiale ac formata in iltis, eiqtte subordinabatur praedictio eventunm, sicus revelationis signum snbordinatur mysteriis revclfitis. Undc non mirum est si prophetiae non pracbeant mathematicam determinationcm futuri contingentis, et semper quamdim obscuritatcm contineant, versanttir enim civca mysteria Dei, et non solum ititeHectum illuminant, sed cor atlicittnt.

b) Quoad naturam futuri AxxuxTiATi, prout futurum est sive absolutum, sivc conditiojiatum, prophetia subdividitur in prophetiam absolutam seu praescientme, et prophetiam eonditionalem seu comminaUonis aut promissionis 2,

Propketia praescientiae dicitur praecognitio fnturorum eventuum, proui sunt in seipsis, et semper impletur. Prophetia vero comminationis, non semper impletur, sed per eam praenuntiatur ordo causae ad effectum, qui quandoque ab aliis supervenientibus impeditur3.

Sic lonas. missus a Deo, praedicavit Xmiviris : ♦ . Adhuc quadraginta dies et Niisivv subvertctur Sed Ninivitae fecerunt poenitentiam diccntes : « Quis scit si convertatur ct ignoscat Deus ct revertatur a furorc irae suae et non peribimus > Et vidit Deus opera eorum, quta convcrsi sunt dc via sua uiaia ; et miscrtus est Deus supcr malitiam, quam locutus fuerat ut faceret eis( et non focit »&. Item Isaias praenLtntiavit rcifi Ewschiae aegrotanti : < Disponc domui tuae, quia morieris tu et non vives. Et convertit Ezechias facicm suam ad parietem, ct oravit ad Dominum et dixit : Gbsecro Domine, memento quaeso quomodo ambulaverim coram te in veritate, et in cordcperfecto, et quod bonum est in oculis tuis iecerim. Et rlevit Ezechias Qetn magno. Et factum est verbum Domini ad Isaiam, dicens : Vade et dic Eachlae : Haec dicit Dominus Deus David patris tui : Audivi orationem tnam. et vidi lacrymas tuas : ecce cgo adiiciam super dics tnos quindecim annos, et de manu regis Assyriorum cruam te »fi.

. Haec distinctio inter prophetiam pracscientiae et prophetiam comminationis non inventa est ad cxplicationem prophetiaium, quae non adimplentur, sed Dominus ipse per prophetas explicat rationem hmusce propbetiae comminatioms. Dicit enim Icrcmiae (c. XVIII, 7) :

1 Id est, sufficit (umen supernatutalc quoad modum productionis suae, seu supcrnaturaJe rficrtive, ut miracuKtm ; s?d rednctive jwrtinct ad miracula qmai substantittm ■ non cniin idcm cst sui»ruaturalc quoad substantiam (ut gratia sanctificans) ct nnraculum quoacl substantiam (ut glorificntio corporis).

•'"«••a:~S:TiVoWjT;-mr1-harer"qT-i 7rrn--6t-nd-2-;-q:-i747«r*f - de Veritate, <|l. 10 3n corp. ct ad 7, H, o, ro, fJ — nrt. u, ad > - in Tcremiam, c. 18 — in a:iiam;c. 31 mcdio ; in Matth , c. r.

http://www.

De divisione prophetiac

« Repente loquar adversus gentem ct adversus regnum, ut cradicem et destruam et disperdam illud ; si poenitentiam egerit gens itla a malo suo, quod locutus sum adversus eam, agam et ego poenitentiam super malo, quod cogitavi ut facerem ei ».

A priori etiam apparet convenientia huiuscc prophetiae comminationis, nam in ilia manifestattir Misericordia Dei. Dcus enim, ut avertat peccatorem a peccato et a damnatione, ei annuntiat poenas. Item potest conditionaliter praenuntiare promissionem. Sed prophetia conditiqnalis « denominatur magis a comminatione, qtiia Deus pronior est ad relaxandam poenam, quam ad subtrahenda promissa beneficia» *. Propterea prophetiae promissionis adimplentur generaliter, et sub hoc aspectu pertinet ad prophetiam praescientiae.

Obiedio: Prophetfo comminatiouis. cum uon adimpletur. est fatsa : ergo prophetin non est infallibilis co^nitio.

Resp. S. Thotnas : ^ nec pmphetiae subcst fahitm, naw senstts pmpheUm cmisnina» tioitis et, qitod inf&riormn catisarum dispositw sive. naturalium, sire hmnanonmr acfniuN, hoc habet, ut iaiis eveniat * 2 sed mutari potest per poenitentiam hacc dispositio.

Quando propbetia fit cum iuramento> tunc est prophetia praescientiae 3, sicut dicitur iu Ps. 109, 4 : <. Juravit Dominus et non poenitebit eum »*.

E contra, itt notat S. Thomas (c. Centes, III, 155) : x Quando fit prophetac revelatio sccunduin orclinem catisarum ad efiectum (prophetia comminationis), simul vol posten fit eidem revclatio dc evcntu futuri ctfcctns, qualtter sit immutandus (propketia pracscientiac). sictit Isaiae revelata hxit sanatio Ezcchiac et Ionac liberatio Xinivitanim Cndc prophctia comminationis mutatur tantum, quando merita mutantur ; impletuv in aliquo sensu tcf. c. Gente*, 1. IIT, Ibid,).

B. ltatione modi coynttioivis, prophetia subdividitur dupliciter, prout modus accipitur a) vel formaliter in ipsa cognitione, b) vel materialiter quoad statum prophetae.

a) Formaliter, triplici modo fit prophetia : x* per visionem inUllectualem, z° per visionem imaginariam, 30 per visionem sensibilem,

Kocexplkavimus supva, c. IV, a. 3. in divisionc Rcvclationis. Ci. Il.am IT.ae q. 17.1, a. 3 £ « Ula prophctia, in qua revclatur nude intelligibilis veritas cst omnibus potior , . . Ostenditur mens Prophctac sublimior, sicut in doctrina humana auditor ostenditur essc meiioris inteliectns, qui veritatcm intclligibiJcm a magistro nude prolatam caperc potest. quam ille qui indigct sensibilibus cxempbs ad hoc manuduci». llnde in commeudationcm prophetiae David, dicitur in II Reg., XXIII : ^fihi locutits cst fortis Isvael \ H 4>ostea subdit : » sicut lux aurorae oricnte soic mane absqne nuhibus rutilat

Attamen quia nomen prophetiac sicitt nomcn fidci « importat quamdam obscuritatcm et remotioncm ab inteliigibiii vcritate ; tdeo magis propric dicuntur Prophetae, qui vidcnt per imaginariam visioncm : quamvis illa prophetia sit nobilior, quae est per intellectuaicm visionem ; dummodo tamcn sit cadcm vcritas uf robique rove- Jata #. tlbid... ad n).

1 ILa II. ac q. 17.3 a, t, ad 2. . — . * Il.a ll.ac q. 1 7i> a.- &5 ad-2-ei --<h'- Verit.j i- . Thomas. iil fyp. <Kt hebr., VI7( 21. 1 ■ Dicttur Oeus pocnicerc meiaplioricc, in fjuantum ad modum pocuitcntis sc halict, prout sctJ. mutal sontmtiam ; ctsi non mutcl c.in>iliuin » lf.a il,:n- 4. 171, a. 6, ad 2.

Dc vatofc motivorum cmlibilitatis aentar «,1-m vcrba, ? vel app « » jdtt. » prophetia est ritfcr.

„„, sig„incantcs scptcm £ „ Rf 3 ; «. «<1 JV auanto signa s.mt magisexprcwa. (U 1'

ILae 174, 2> 3)- br-,r:r^=rjs rr . a - - - — rto Umlc per.ee*. prophetia non ttt '»«~ hoc atUUt quamdam vio-

F^/^dicit «mplieiter excessnm mcnns r *N 1 d „. _ Itap-

,««»_ ex parte modi operandi. non cx parte t~ ^ ^ t» mentis ad divina trip.ex cs,, .h«t I »t™'* • et Ioanni EvangetUtae ;

tdisibiles, c, Pessentian, dmnanu M ^ ,d ». - »■ acJndnm Ada « David ; tctms ver Pa ,o ^ ^ absque ^ vigi.ando

— — P'»"»*:; rCJt S a» d"nan,, seenndum eommnnem ^tent.am ct convcrsando, vulebat semper tsjetwia.

tlieolosorum (ill.a q. ■<»

S„ sufnctenter exponuntur divisioncs prophetiac ex parte obtecU et ex parte modi cogmtioms.

DE POSSIBILITATE PROPHETIAE. ! oeus pote,t homini communicare cogmtioncm prophetican, qnac P=rCinet ndoetlvt a<l prophet^m IV SoWitntiu obicctioiics.

cam. Etenim Deus ea quae ^ f0ntln,entia et libera. Ergo potest fallibiliter cogrioscit futura _omrua con g contingentlum. communicare nomim cogm^^^^ de possibiiitate revelabo-

Maior supra probata est ^ ventatum nis. Sola ratione demon^ ; ^^^^^Siam, nam sola ratione quae non ^-^1^^ ^ c , ceptus nostros. Futurum aupatet bas ventates exptimi po&c. P4™ 1 non piopter supematue.n contingens exce<bt intdta u «. ,^Y^ suam conralit.tem »*n^a^^^ post adimpletionem erit natutingentiam seu iiKleteiimnauoneHi , .

http://www.

De possibilitaie prophctiae

IOQ raliter ct clare cognoscibile. Proinde sola ratione evidens est, quod Deus potest illud futurum nobis annuntiare, ordinando conceptus nostros ad talcm eventum exprimendum, et infundendo lumen propheticum ut propheta infallibilitcr iudicet. Sufficit, ut supra diectum est, lumen supernaturale quoad modum, correspondens miraculo pnmi ordinis. r

Minor directe sequitur ex hoc quod Deus est causa universalis^ sima omnium, agens per intellectum, proinde cum praccognitione ommUHaec minor faciliter probatnr etiam indirecte, per reductionem ad absurdum. Si enim Deus non cognoscerct ■ ab aeterno infalhbiiiter omnia f utura contingentia et libera, scientia eius non esset perfectissirna infinita, non mensuraretur aeternitate, sed esset progressiva, transiret de imperfectione ad perfectioncm, de potcntia ad actum ; imo deter^ minaretur passive a rebus successive cvenientibus ; Deus ahquid addisceret, instruetur a rebus.

Haec autem omnia sunt impossibilia, non emm potest esse mv perfcctio seu potentialitas in Deo, Actu purissimo, nec cogmtio proere^siva, nec cognitio dependens a creaturis. Scientia Dei non causatur a rebus, sicut nostra, sed est causa rerum ; mhil emm praeter causam primam universalissimam existere potest, qum sit causatum ab ea et piius mensuratum a scientia practica Dei, quae ut scientia artificis sua opera determinat {p q. 14, a. 8). Unde certissime tenendum est, etiam sola rationc, quod Deus cognoscit infalhbihter ab aeterno omni futura contingentia et libera ; aetermtas emm tota simui existens ambit totum tempus, sicut culmen pyramidis omma eius latera 1 . Et hoc confrrmatur per revelationem : « Omma nuda et aperta sunt oculis suis». Hebr., IV, 13- « Intellexisti cogitationes meas de longe et omncs vias meas praevidisti » Ps. 13S.

Non est necessarium in hoc tractatu determmare, quomocto ueus co°)io$cit futttra contingentia et libera, ac quomodo haec praescientia conciliatur cum libertate humana. Sumcit quoad hoc notare verba S Thomae, quae solutionem hniusce duplicis problematis, contment. m Contra Gentes, i, I, c. 68, sic incipit : «Oportet ostendere quod Deus cogitationes mentium et voluntates cordium cognoscant m virtute causae, cum ipse sit universale essendi principium » . Quod postquam probaverit quinque rationibus, totum caput sic concludit : « Domimum quod habet vohmtas supra suos actus, per quod m ems est potestate velle et non vclle, excludit determinationem virtutis ad unum, et violentiam causae exterius agentis, non autem excludit influentiam superioris causae a qua est ei esse et operari ; et sic remanct causahias m frima causa, quae est Deus, respectn motumn vohmtahs ut stc Ueu* seipsumcognoscendo huiusmodi cognoscere fiossit». Deus autcm est causa rerum per voluntatem, ergo futura contingentia et libera cognoscit m sua voluntate, seu in suo decreto aeterno.

Hanc doctrinam evolvit S. Thomas in Summa IhcoL, j q. 14. a, 5 : « Deus alia a se cognoscit in sua virtute divina, quae est causa

IIO

De valore motivorum credibilitatis effectiva omnium entium » — q. 14, a. 8 : « Scientia Dei esi causa rerum, secundum quod habet voluntatem adiunctam » (hoc est decretum di~ vinum) Hoc gencrale principium applicatur ad cognitionem futurorum contingentium, ibidem q. 14, a. 13 : « Et licet contingentia, fiant in actu successive, non tamen Deus successive cognoscit contingentia, prout sunt in suo esse, sicut nos, sed simul ; quia sua cognitio mensuratur aeternitate: sicut etiam suum esse. Aetemitas autem tota simul existens ambit totum temftus. Unde omnia, quae sunt in tempore, sunt Deo ab aeterno praesentia, non soium ea ratione, qua habet rationes rerum apud se praesentes, ut quidam dicunt, sed quia eius intuitus fertur ab aeterno supra omnia, prout sunt in sua praesentialitate ». Ita centrum circuli correspondet omnibus punctis circuitus.

Attamen Ubsttas nostra non laediutr, nam *cum volunlas divina sit efftcacissima, 11011 solum sequitur quod fiant ca, quae Deus vult fieri, sed et quod eo modo fiawt, quo Deus ea fieri vult. Vult autem Deus quaedam fieri necessario, quaedam contingenter » I.a 19, S. « Necessarium enim et contingens proprie consequuntur ens, inquantum huiusmodi . Unde modus contingentiae et necessitatis cadit sub provisione Dei, qui est universalis provisor totius entis» I.a 22, 4, ad 3.

Motio divina propter suam transcendentiam «profundit tottm en$ et omnes eius diflerentias* Sic in actione nostra libera produciiur a causa prima etiam modus liber qtti esi modaliias entis. Dcus praescindit solum a malo, nam maluni non est ens sed privatio boni debiti : * sicut defectus claudicationis reducitur in tibiam, curvam, non in virtutem motivam, a qua tamen causatur quidquid est motus in claudicatione * *

» Et sicut naturalibus causis, movendo eas, Deus non aufert, quin actus earum sint naturales ita movendo causas volttntarias nott aufert, quin actiones earum sint vohmtariae, s$d potitts hoc in eis facit : operatur enim in unoquoque secundum eius proprietatem s La 83, 1, ad 3. — «Et ideo magis repugnaret divinae motioni, si voluntas ex necessitate moveretur (id est absque potentia ad oppositum), quod suae naturae non competit, quam si moveretur liberc prout coxupctit suac naturae b La II. ac io, 4, ad i.

Unde Deus movet suaviter et fortiter, libere et infallibiliter, UberUrtem humanam ad talem actum potiusquam ad oppositum 3, prmscindendo solum a malo. Haec motio, non solum non laedit libcrtatem, sed producit in actu libero ipsum modum liberum, qui cst modalitas entis, dependens a causa entis in qnantum ens ; actus remanct liber, nam, sub indifferentia iudicii pTactici, liabet relationem non necessariam ad bonum

• S. Thomas, in Perihermcnias, 1. I, lecL 14 : « Voluntas divina est iatelligcnda ut extra ordincm cntium cxistens, velut causa quaedam profundens iotum ens et omnes eius differentias ; sunt autcm diffcrentiae entis possibiJe et necessarium ; et ideo ex ipsa volunate divina originatur necessiias ct contingentia in rebus". Item. in Met., I, VI, lect. 3-

3 S. Thomas, C. Gentes, 1. III, c. 89, explicans verbum ad Phil. IL 13 ; « Dctts est tf tti operaiur in nobis et velle et perftcere pro bona voluMate » ait : 1 Quidam dixerunt quod Deus causat in nobis velle et perficere in quantum dat nobis virtutem volendi : non autem sic, quod faciat nos velle hoc vel illud . . . Quibus quidem auctoritatibus sacrae Scripturae resistitur cvidenter, Dicitur enim [Jsa., 26, 12) : Omnia opera nostra operatus cs iii nobis Dominc: \5ndc non solum virtutem volendi a Deo habemus, sed etiam operat ionem.

«Praeterea, boc ipsum quod Salomon dicit (Prov,. -21, l) : Sictti diviswves aquarum, ifa cor regis in manu Domini: quocintufue votnerii, inc.linabil iitwJ, ostendit non solum divinam causalitakm ad polcntiam voluntatiscxtcuKH, sedetiamad actum ipsius».

http://www.

De possibilitate proplietiae m particulare a quo specificatur. Imo, etsi Deus vellet, non posset movere necess&rio vo- Juntatem ad bonum particulare, dum istud bonum iudicatur libcrc eligibile et non satians voluntatem ; sub hoc iudicio remanet enim potentia ad oppositum.

Ideo Thomistae omnes docent : Deus cognoscit infaliibililer ab aeterno futura contingentia et Hbera in decreto aetemo, quo decrevit movere omnes causas contingcntes et liberas ad hos cffectus contingentes produceudos *.

Molina et Suare» docent e contra Deum cognoscere futura libera conditionata, ante dccretum, aut in supercomprehcnsione causarum secundarum, aut in futurorum conditionatorum veritate sive formali sive obiectiva ; haec cognitio divina vccatur scietitia media inter scientiam simplicis intelligentiae et scientiam visionis.

Respondent Thomistae : i" detcrminatio libera conditionate futura, independens a decreto divino, esset aliquid non cansatum a Deo : sic Deus non csset amplius causa universalissima omnium entium et omnium modalitatum entis. Scicntia Dei non esset causa omnium rerum, sed partini causata a rebus s. 2° Scientia media imaginata ad salvandam libertatem humanam illam destruit, nam ducit ad determinismum circtnttstantiarum. Supercomprehensio enim. divjna voluntatis nostrae non potest in ea apprehenderc quod in ea non continetur ; atqui in causa secunda libera, ante decretum divinae voluntatis, efiectus non continetur ut determinate futurus, sed indifferenter ad esse et ad non esse, Ergo iste effectus non potest infallibiliter praecognosci a Deo, quin adraittatur cum Leibnitzio determinismus circumstantiarum, et tunc periret libertas. — Item, ante decretum divinum, nulla est futuribilis liberi determinata veritas sive obiectiva sive foimalis ; alioquin determinismus verificaretur *. S. Thcmas dicit expresse de futuris contingentibus quae sunt propriunv obiectum prophetiae : i Verii tas eorum non est determinata et in seipsis non sunt cognoscibitia » 4.

Conclusio. — . Quamvis modus conciliationis praeicientiae divinae et libertatis humanae remaneat mysterium, tamen certissima est existentia praescientiae, etiam pro sola rationc, Undc stat conclusio nostra : Ergo Deus potest commnnicare homini cognitionem propheticam I futurorum contingentium, imprimendo in mentem prophetae novas re-

I rum species seu imagines, vel ordinando iam acquisitas species ad expressionem futurorum eventuum, et infundendo lumen propheticum [ ad iudicandum infallibiliter de re accepta.

§ II. Solus Deus poteat virtute propria dare homini cognitionem propheticam futurorum contingentium (Cf. S, Thomam I* q. 57 '> 1 ' a. 3 et Il.a Il.ae q. 95, de divinatione; q. 172, 1 et 5).

Prophetia enim est praecognitio et praedictio infallibilis futuri contingentis, essentialiter distincta a conicctura de futuris. Atqui solus Deus potest virtute propria cognoscere infallibiliter futura contingen-

1 Cf. Billuart, de Deo, diss. VI, a. 4 — Bossukt, Traite du Libre aybitre, c. VI IJ.

5 Unde Molimstae in sua intcrpretatione S. Thomae, immerito considerant in I.a q. 14, articulum 13 (utrum scientia Dci sit futurorum contingcntium) indipendenter ab articulo 8 (utrum scientia Dci sit causa rerum).

In art. 8 S. Thomas dcterminat vn genere quomodo Deus cognoscit omnia alia a j se, sctlicitln 'sua rc{Lui^Ttiitel1et"^stca deterrninat in "spccioli, qucinodo scientia "divnw sc extendit ad mala, ad singularia, ad futura contingciitia* Sed stmper praesupponittn geneiale principium : Scientia "Dei est causa rcrum.

8 Cf. Bu i.uart, tte Dco, disM. VI, a. 4, § 1 confutatio Molinae ct Snarc zii

.com

De valorc motivorum credibilitatis tia. Ergo solus Deus potest virtute propria dare homim cognitionem propneticam,

Maior est derlnitio prophetiae superius explicata. Minor probatur ex hoc quod solus Deus est causa universaHssima et aeterna, solus est perfecte immutabilis, supra successionem coeitationum, unde « solus videt naturaliter omnia in sua aeternitate quae cum sit simplex, toti tempori adest et ipsum concludit. Quilibet intel- Jectus creatus deficit ab aeternitate divina ... Est tempus in intellectu angeli secundum successionem intelligibiiium conceptionum a K

Si vero profundius quaeritur : quare in sola Dei aetemitate futura eontingentia sunfpraesentia et dcterminata ? Respondetur cum S. Thoma : quia Deus - sua providentia omnibus modum imponit»* Futurum enim contingens libernm pendet aut a sola Dei libertate, ut miraculum, aut simul a libertate divina et a libcrtate humana/ Atqui solus Dcus potest infallibiJiter cognoscere futura quae pendent a sola sua iibertate, nam solus ilJam naturaliter cognoscit. Itern solus potest infallibiliter cognoscere futura quae pendent a libertate humana, quia soJus potest ilJam movere infaUibiliter et libero fortiter et suaviter. Ordo cnim agentium correspondet ordini finium. et Deus est finis voluntatis nostrac (La q. 105, 4).

Imo theologi docent : bcati, qui vident immediate essentiam divinam, hoc ipso non cognoscunt decreta Dei libera quantum ad terminationem ad ereaturas, Sed gaudent hac cognitione prout Deus vult ilJis futura libera manifestare 3,

ConiectnmlUer tamen angeli cognoscunt plura futura contingentia m suis causis, sicut medicus praecognoscit sanitatem infirmi, sicut etiam quaedam futura hbera coniecturaliter praevidemus ex consuetudinibus et complexiombus hominum, quibus inclinantur ad unum. Et Angeli boni aut mali tanto acutius praevident quam nos, quanto magis rerum causas et hominum inclinationes perfectius cognoscunt. Sed haec coniectura semper essentialiter differt ab infallibili cognitione prophetica quae igitur a solo Deo communicari potest \

IJeus vero potest dare homini hanc propheticam cognitionem per angelos ; tunc angelus est causa instrumentaiis Dei, sicut ad miraculum patrandum5.

§ III. Solus Deu» potest homini communicare cognitionem certam cogitationum cordium. — Haec cognitio sub nomine « discretio spintuum » ponitur inter gratias gratis datas et reducitur ad prophetiam late dictam7. 11

« Cogitatio cordis, ait S. Thomas 8 dupliciter fiotest cognosci. Uno modo ** suo effeciu, et sic non solum ab angelo sed etiam ab homine cognosci potest, et tanto subtilius, quanto effectus huiusmodi fuerit

• S. Thomas tde Vcritate., q. ; 8, a. 12. Utrum angeli cognoscant futura. 3 Billuart, de Deo, diss. IV, a. 10.

J Quoad solutionem obiectionum contra hanc conclusionem. Cf. S. Thom.( de Malo, q, io( a. 7. Utrum daemones futura eognoscant.

http://www.

Dc possibilitate prophetiae magis occultus. Cognoscitur enim cogitatio interdum non solum per actum exteriorem, sed etiam per immutationem vultus. Et etiam medici aliquas affectiones animi per pulsum cognoscere possunt, et multo magis Angeli vel etiam daemones, quanto subtilius huiusmodi immutationes occultas corporales perpendunt ...

« Alio modo possunt cognosci cogitationesf prout sunt tn inidlectu, et affectiones prout sunt in volunlate. Et sic solus Deus cogitationes cordium et affectiones voluntatum cognoscere potest. Cuius ratio est, quia voluntas miionalis creaturae soli Deo subiacei ; et ipse solus iu eam operari potestt qui est principale eius obiectum, ut ultimus fuiis, et hoc magis infra patebit (i* 105, 4). Et ideo ea, quae ex voluntate sola dependent, vei quae in voluntate sola sunt, soli Deo sunt nota. Manifestum cst autem, quod ex sola voluntate dependet, quod aliquis actu aliqua consideret, quia, cum aliquis habet habitum scientiae, vel species intelligibiles in eo existentes, utitur eis cum vult. Et ideo dicit Apostolus, I Cor., II , quod «quae sunt hominis nemo novit, nisi spiritus hominis, qui in ipso est», et apud Ierem., XVTI, « cor hominis est inscrutabile, quis cognoscet illud ? Ego Dominus scrutans » .

Obiicitur t angelus naturaliter cognoscit intuitive per ideas sibi inditas non solum ■corpora, sed animas, omaes partes corporales et spirituales universi ; ergo potest naturaliter non praevtdere sed cognoscere secreta cordis uostri, quando iam existunt. Respondet S. Thomas : 1 *motus liber wlunkUis non kabet depcndcntiam nec connexionem ad aiiqitam causam natuyatem, sed solum ad causam divinam, quae in voluntate aola imprimere potest, Unde motus voluntatis et cordis cogitatio non potest cognosci in aliquibus similitudinibus rerum naturaiium, sed solum in essentia divinat quae in voluntatem imprimit> . Zd est, ut explicat loannes a 5. Thoma in I«n 57. actus mere hLtemi, qui a sola voluntate libera et a solo Deo dependent, nullamque connexionem habeqt cum causis naturalibus, soli volenti et soli Deo sunt nota, remanent absconditi pro spiritibus creatis ; isti enim non habent vim naturalem intelligendi quodcumque intelligibile. sed tantum illud quod pertinet ad ordinem huius nniversi, ve tanquam pars iliius. vel cum eo connexionem habens. Atqui actus liber mere internus non peytinet ut pars ad ovdinem universi, nec cum eo uUam connexionem habet. Ordo enira universi consistit in subordinatione et connexione causarum naturalium, qua inferiora per superiora reguntur.

In hoc apparet excellentia vitae interioris nostrac, quae est dominium proprium Dsi, supra ordinem untversi, et obiectum specialis Providentiae, quasi universua specialis (unum vcrsus alia omnia, anima veisus Deum infinitum). Scribi potest pcrfecte historia alicuius civitatis sine mentione sanctissimae vitae interioris alicuius animae. ln hac civitate viventis, a solo Dco cogtiitae ; quid refert hiAtoria dc vita interiori Sancti Ioseph aut Sanctae Mariae Virginis ? Hoc est Dei dominium supra historiaro, imo supra cognitiorem naturalem angelorum : « Abscondit me Deus in tabernaculo suo ; in dic malortim protexit mc in abscondito tabernaculi suifl Ps. 26, 5.

§ IV. Solvuntur obiectiones,

Contra possibilitatem prophetiae cf\ supra obiectiones contra pos» sibilitatem reveiationis. -- Sed etiam argui potest contra supemaiuralitatem prophetiae .

1 De VeritaU, q. 8, a, 13, obrascatolicas.com

De valore moti vornm eredibilitatis i* obi. : Videtur quod prophefia sit naturalis, nam ut dicunt rationalistae Ewald et Keuss, qui iam aliquem gradurn perfectionis attigerit, vividc concipit obiectum aspirationum religiosanimi suarurn ac fratrum eius. et sic praevidet saltem confuse evolutionem sensus religiosi. — Hacc obiectio non est nova, fere iisdem terminis proponitur a. S* Thoma II. a Il.ae 172, 1 : «Videtur quod prophetia possit esse naturalis, Dicit enim Greg, in IV DiaL, c. 26, quod «ipsa aliqnando animarum vis sua subtilitate aliquid praevidet ». Et Augustinus dicit in XII Super C»m, ad litt., c. 13 , quod uanimae humanae, secuiidum quod a sensibus corporis abstrahitur, competit futura praevidere k Hoc autem pertinet ad prophctiam, ergo anima naturaliter potest asscqui prophetiam ..

Respondet S, Doctor : * anima, quando abstrahitur a corporalibus, aptior redditur ad percipiendum infiuxum spiritualium snbstantiarum, et etiam ad percipiendum subtiles motus, qui es: impressionibus naturalium causarum in imaginatione humana relinquuntur », sic magis disponitur ad coniccturam dc futuris contingentibus, sed ea non potest ccrto cognoscere nisi ex rcvelatione, non quandocumque ipsa vult, sed prout Deus vult.

2ft obi. : Attamen quidam naturaliter in dormiendo praevident quaedam futura ut notat Atistoteles in libr. De Divinitai. per Somtt. c. 2.

Respondei S. Thomas II. a II. ae 95, 6 : k Quandoque somnia sunt causa futurorum. eventuum ; puta cum mens alicuius sollicita ex his, quae videt in somniis, inducitur ad aliquid facicndum vel vitandum ... — Quandoque ea occnrrunt hominis phantasiae in dormicndo, circa quae eius cogitatio et effcctio fuit immorata in vjgilando ; ct talis causa somniorum non est causa futurorum eventuum ; unde huiusmodi somnia per accidens se habent ad futuros eventus ; et si quandoque simul concurrant, erit causate. — Quandoque vcro causa somniorum est interior dispositio corporis nostri et humorum , . . vel impressio corporum exteriorum v. g. aeris , , . — Denique causa somniorum potest esse spiritualis causa extcrior. Quandoque quidem proveniunt a Deo> qui ministerio angelorum aliqua hominibus reveJat in somniis, ut pluries dicitur in S. Scriptura ; quandoque ve-ro operaiione dxemontttn aliquae phantasiae dormientibus apparent, ex qnibus quandoque aliqua futura revelant his, qui cum eis habent pacta ilticita ».

3* ohi. : Saltem ex praereqTUSitis ad prophetiam videtur quod sit naturalis. Nam id ad quod requiritur dispositio naturalis est naturale, Atqui ad prophetiam requiritur dispositio naturalis ; impeditur enim prophetia per vehemeutem passionern, et etiam per inordinatam occupationem rerum exteriorum. Undc et de liliis Prophetarum legitnr iu IV Re?.f IV, quod «simul habitabant cum Eliseo », quasi solitariam vitam ducentes, ne mundanis occupationibus impedirentur a dono prophetiae.

Resp. :. nulla qualitas naturalis sufTicienter disponit ad prophetiam, attamen aliqua indispositio naturalis ut vehemens passio potcst prophetiam impeclire, « sed talem indispositionem naturalem removet virtus divina, quae est prophetiac causa » Il.a Il.ae 172, a, 3, ad 3. — Ibidem, art. 4, S. Thomas addit : « Prophctia potcst esse sine charitate, quia datur ad utilitatem Kcclesiae et non diiecte ad hoc quod affectus ipsius Prophetae conjungatur Deo . . . Scd ad prophetiam requiritur remotio vehementis passionis ant inordinatae occupationis rerum exteriorum *,

,y* obi.: Si donum prophetiae esset a solo Dco, non daretur nisi optimis viris. Atqui prophctia datur etiam malis. sicut manifeste legituv in Scriptura {Xirm. XX It, 8y de Balaam, cui dicitttr Dqminus cssc locutus, licet csset propheta daemonum. Item Icgitnr apud loamt., XI, |0 : «(^aiphas, cum esset Ponlifex anni illius, dixit eis : Vos ttescitis quidquam, nec cogitati» quia e.Kpodit vobis ut unus moriatur homo pio populo, et nrm tota gcns purcat. IIoc autcm n stmu-tipso uon dixit : scd cum csset Pontifex anni illius prophetavit, quod lcsus moriturus crat pto gcnte », http://www

De Discemibilitatc prophctiac

Respon ict S. Thomas ; « Donum prophetiae aliquando datur homini et propter utilitatem aliorum et propter propriae mentis illustraticnem, Kt rii sunt» iu quorum animas sapicntia divina per gratiam gratum facientem se transfcrens, amicos Dei et prophetas eos constituit ; quidam vero consequuntur donum Prophetiae solnm ad utilitatem aliorum, qui sunt quasi instrumcnta divinae operationis . . , Dona divina ncn semper dantur optimis simpliciter, sed quandoque illis qui sunt optimi quantum ad talis doni perceptionem, Et sic Deus donum prophetiae illis dat, quibus optimum iudicat dare . . . » Imo Dcus ntitur etiam malis ad utilitatcm bonorum, Unde et per prophetas daemonum aliqua vera praenuntiat ; tum ut credibilior fiat veritas, quae etiam ex adversariis testimonium habet : tum etiam quia, dum homines talibus credunt, per eorum dicta magis ad veritatem inducuntur. Unde etiam Sibyllae multa vera praedixerunt de Christo » K

5« obi.: Sed,etiam iuxta Scripturam^ aliqi^a prophetia fit a daemonibus. Jxgitur cnim in III Reg., XVIII. T9 : « Congrega ad me universum Israel in monte Carmeli et Prophetas Baal trecentos quiuquaginta, prophetasque locorum quadringcntos. qui Comedunt de mensa Iesabel ». Sed tales erant dacmonum cultores. Ergo prophetia non est a solo Deo.

Respotidelur in II. a Il.ae q, 172, a, 5: * Quaedam c.ognoscunt daemones etiam sua naturali cognitione, quae sunt remota ab hominum cognitione, quae possunt hominibv.s revelare. Simpliciter autem et maximc rcmota sunt, quae solus Deus cognoscit. — F.t ideo prophetia proprie et simpliciter dicta, ht per solam divinam revclationcm ; scd ipsa revelatio facta per daemones potest secundum quid dici piophetia. Undc illi, quibus aliquid per daemones revelatur, non dicuntur iti Scripturis prophetae simpliciter, sed cum aliqua additione : puta prophctae fatsi, vel prophetae idohmtm. Unde Augustinus XII 1. super Cencs. ai litt. cap. io, dicit : * cum malus spiritus arripit hominem in haec (scilicet visa), aut daemoniacos facit, aut arreptitios. aut falsos prophetas ».

Art, III. De bisgernibilitate Prophetiae.

I. Prophetia secundum se est naturaliter cognoscibilis cum certitudinc.

II. Multae prophetiae certissime discernibiles sunt a coniecturis hcminum et a divinatione spirituum,

III. Aliae prophctiae discernibtles sunt cum quadam certitudine morali ex circumstantiis moralibus.

IV Solvuntur obiectiones.

$tatu,s quaestionis. — Dissentiunt maxime in hac re catholici et rationalistae. Iuxta Ecclesiam catholicam, secundum Conc. Vatic. (Denz. 1790) « prophetiae sunt facta divina, quae, cum Dei innnitam scientiam luculenter commonstrent, divinae revelationis signa sunt certissima, et omnmm intelligentiae accomodata », unde sunt discernibiles a coniecturis hominum et a divinatione spirituum.

. E contra rationalistae et protestantes liberales asserunt : etiamsi

obrascatolicas.com ll6 De valore mottvorum credibiiitatis prophctia supernaturalis esset possibilis, non possct discerni a conieetura humana quac quandoque verificatur per eventum.

§ I, Prophetia secundum se cognoscibilis est naturaliter.

Prophetia enim est certa futuri contingentis praedictio, cuius vcritas apparet ex adimpletione eventus. Atqui naturaliter cognosci possunt cum ccrtitudine et firma praedictio futuri contmgcntis et eius adimpletio. Ergo prophetia secundum se cognoscibilis est naturahtei cum certitudine. . . «

Prophetia sic naturaliter cognita manifestat luculeuter mfmitam Dei scientiam, prout solus Deus potest praevidere cum certitudme futura libera, ut admittitur a ratione naturali. Ita ordo mundi mamfestat Intelligentiam ordinatricem, seu Providentiam.

Obiectio : ex adimpletione eventus praedicti non certo discernitur prophetia a coniectura naturali vel a divinatione, quia hae praedxctiones etiam verificari possunt per eventum, saltem secundum fortmtam coincidentiam. . .

Ad solutionem huiusce difncultatis distinguendum est mter propnetias quae minute circumstantias et signincationem f uturorum lrberorum annuntiant, et eas quae solum confuse ahquod f uturum lndicant ; priores certissime sunt discernibiles, posteriores autem cum quadam certitudine morali.

§ II. Multae prophetiae certissime discermbiles sunt a coniecturis hominum et a divinatione spirituum.

Hoc apparet i° secundum sensum communem seu rationem naturalem 2° secundum rationem philosophicam.

i° Secunduai sensum communem. — Prophetiae quanto magis nnnute annuntiant circumstantias et significationem multorum futurorum contingentium, longe ante eventum, tanto mimts possunt esse naturales praedictiones, fortuita adimpletione connrmatae. Atqui multae prophetiae ut infra ostendetnr historice, annuntiant i° non dubitanter et aequivoce sed certo et determinate, assignando mtnutas ctrcumstanUas, futura non necessaria sed proprie contingentia et libera, tP futura non propinqua sed remota, 3° futura multa et comphxa, 4° qvae defendent a libertate plurium Jwminum, qui non intendunt prophetiam adimplere (ut crucifixio Christi), 5* imo quandoque aimuntiatur miraculum asola libertate divina dependens, quod proinde sine revelatione praeviden nequit, nec produci potest naturaiiter aut fortuito (ut resurrectio Cnristi) . Ergo multae prophetiae certissime discerni possunt a eoniectuns hominum aut spiritirum. m

Hoc argumentum est omnium intelligentiae accommodaturn, sicut probatio existentiae Dei ex ordine mundi1.

M * Quidam confirmnnt ifttud argumcntum, secundum compuialioncm firobabihtatwn, luxia hanr computationem, probabilitas in favorem achmpletionis fortmtae propnctiavum V Tcstamcnti est moralitcr milla. Exempli gratia, ut notat P. Pcsch, si supponamus viEinti ovenlus fortnito pracdici et probabilitat.m contra quemlibet evcntum cssc dccein ^nt^ mu^ contra unum, - in tribus miUe contit» umiff, in viginti erit plnm«i" millics millemillra contra um.m. id cst probahilitns moraliter nmln. lamvero rSc, Chmto. ut mfra diCfJur, jM""" ™" ginti facm clarn dctermiiiain pracHltcta et admiplcU sunt, I rgo uuIIh est probaiulitas http://www.obras<

De discernibilitate prophctiae

20 Secuxdum rationem philosophicam. — Ratio philosophica explicat et defendit argumentum sensus communis, secundum resolutionem ad prima principia rationis, et excludit cxplicationem per coincidentiam fortuitam aut per necessitatem naturalem.

Impossibile est naturaliter aut fortuito praenuntiare firmiter, longe ante eventum, cum minutis circumstantiis, multa futura contingentia, quorum plura a libertate hominurn dependent, alia vero, omnino extraordinaria, a soia Dei libertate produci possunt practer naturalem expectationem hominum,

Atqui multa huiusmodi praedicta sunt cum firma certitudine, saltem quinque aut quatuor saeculis ante eventum, in prophetiis messianicis, quae impletae sunt in Christo. Nam, ut infra ostendetur, praedicta sunt universalis propagatio monotheismi seu regni Dei *, Messiae origo davidica3, Messiae dot.es et munera supernaturalia (filius Dei 3, Deus fortis \ Princeps Pacis *, omnhim Iudex 6 etc), denique, contra expectationem Iudaeorum, Messiae dolores, passio, mors ignominiosa fs ac conversio gentium 8 (cf . infra L II, sect, III, c. XII),

Ergo hae praedictiones tam multae, tam certae, tam extraordinariae non sunt quid fortuitum nec quid naturale ; superant sagacitatem humanam ; nec diabolicae sed divinae dicendae sunt ex earum obiecto, hne, circumstantiis ac fructibus. Luculenter commonstrant infinitam Dei praescientiam.

Ut melius appareat vis huiusce argumenti, excludenda est duplex explicatio A. per casum, B. per necessitatem naturalem, sicut in probatione existentiae Dei per ordinem mundi.

A. Qnomodo cUscernitnr propJbetta a coniectura, quae fortnito seu a casu veriftccitnv ? Casus est causa per accidens eorum, quae raro accidunt, feliciter aut injeUciter, praeter intentionem, ac si essent inienta 0 ; ut aliquis fodiens sepulchrum, accidentaliter invenit thesaurum, aut sagitta accidentaliter occidit hominem, ac si ex intentione contra illum emissa fuisset.

Ex hoc sequuntur quinque, quibus probatur ex ordine mundi existentia Supremi ordinatoris omnium. a) Multa non possunt acasu concurrere ad aliquid ummi per se et optimum, sicut diversae conditiones visionis in oculo ad actum visionis. Secus aliquid per se unum, ut vieorum adimpletionem fortuitam iuisse. — Itemt iuxta Hartmann, quoad finalitatem naturalem, inter decies millc miilia probabilitatnm sunt tantum ciuindccim qucd diversac conditioncs visionis in cculo coordinatae fuerint sine ulla inteJligentta ordinante.

Hacc computaLio probabilitatum fundatur in aliqua convcntione raticnabili, sed non neccssana, v. g. supponitur probabiiitatem coutra quemlibet eventr.m pracdictum esse deccm contra unum. — lnsuper haec computatio est quid nimis quantitativum seu mechanicum, ad solutionem problematij? altioris ordinis ; unde non satis probat, nam ordinatio fortuita mundi non solum cst moraiiter improbabilis, sed absolute jmprobabilis, imo evidenter absurda, ut statim dicetur, secundum rationcm philosophicam, quae defondit, per reductionem ad prima principia, certitudintm absolutam sensus communis.

1 Istt., II, 2-4; XVIII. 7; XIXr 23-25; XXIII, 15-18 J XLII, 6-7- - S A**os, IX. — 0s>, III, 3 5 — Isa„ XI, 1 — ta, XXIII, 5; XXXIIJ, i4-«6{—

XI, 3-5. — 1 Isa., XLII, 1J1J. — 8 Zsa., LIIl, 10-11, 0 Cf. S. Thomaji, ■/« Phys Artst., I. II, lccL ft.

De valore motivonim credibilitatis

, p.odneeretur ab ent, per «oident, p.rf.otum * |««M| possunt a CJ» m.»e™ ™ "Lciifntalie accidens supponit causam per se cui acciait , aiioqu F dens fv j? memcus-musicus esset pnus quam ens per ^'Z^tlrna

KpSnem proph.tiae « .dimpleton.m talmUm cod».

non p.s.unt oononrrero . c«u ud Ml»»

ot damnnbunt eum morte, ot tndnt eum G nt ta, et d ludent « , M_ versas virtutes Messiae et prmcipaha facta ems ^aea principio non possunt a casu pr°venu-e multaoer se et optUconCxa. Atq^ui ex primitiva et sirnphc, Pte~e Redemptoris procedunt multa per se ct opttme co™^±*r ^fiSrl «tm-

E De°A Fv nno orincioio non potest a casu procedere unitas consummati^ SeK« http://www.

De discermbilitate prophetiae praesertim Messias seu Christus et opera eius. Ergo hae prophetiae rion a casu.

jTote religio iudaico-christiana non potest esse a casu. et praeter intentionem Dei. Atqui tota religio iudaica se habet ut prophetiam cuius adimpletio invenitur in Christianismo K Ergo adimpletio huiusce generalis prophetiae non est a casu. Imo nihil est a casu respectu Dei sed solum respectu ceterarum causarum.

Unde verae prophetiae plerumque certissime discernuntur a comecturis quae fortuito adimplentur.

B) — Quomodo discernitnr prophetia a comeetura, quae quadamnecessitate naturaU veriftcatur. — Plures rationalistae dicunt : spes messianica naturaliter apparuit apud ludaeos, et quodammodo creavit Messiam, nam universalis expectatio Messiae ita mentes calefecit, ut quando Christus apparuit, eius coaevi nomen et quahtates Messiae ei imposuerint, Ipse autem quasi inscius pautatrm sioi persuasit esse Messiam, eiusque discipuli eisdem praeiudiciis imbuti, omni arte ostendere conati sunt in vita lesu adimpletas fuisse prophetias, quas messianicas vocabant. Ita Renan.

Contra hoc quatuor sunt dicenda, ut perficiatur exphcatio nostn argumenth ^ ^ ^ ^ ^ potest provenire a caeca necessitate quia perfectius produceretur ab imperfectiori, plus a minon, inteliigibile ab inintelligibili ; ita etiam ordo prophetiarum ac earum adimpletio non potest esse a necessitate naturali, absque supenori ordtnattone rrovt deniiae divinae. M™« b) AmpHus, sub directione divina, ordo prophetiarum ac earum adimpietionum non est naturalis ; nam quod anmintiatur non est futurum necessarium aut naturale in causis naturalibus determmatum sea futurum froprie continges et Uberum imo frequeriter dependens a uoertate piurium, qui non intendunt prophetiam adimplere, ut patet m crucifixione Christi. .

c) Imo futurum contingens annuntiatum quandoque est mracumn a sola Ubertate divina dependens, ut incarnatio Filn Dei, eius resurrectio, missio Spiritus Sancti, propagatio mirabiks Ecclesiae et ems ntetetobilis duratio. Miraculum, autem, cum immediate dependeat a l™TVae divina, non potest provenire ex necessitate naturali, nec a casu ; et rrovidentia, quae se extendit non solum ad substantiam miraculi sed ad eius circumstantias, non potest facere miraculum, quo per accidens verificaretur falsa prophetia ; nam invincibihter haec propbetia admitteretur ut vera, et homines ab ipso Deo deciperentur d) Denique. ut infra dicetur, 1. II, sect. III c XII $pes messta

. mca non naturaliter apparuit apud Iudaeos ; imo Iudael frequ^ter nolebant credere prophetis et prophetas occidcrunt — Nec Aposton « Evangelistae conati sunt reducere facta histonca ad sua praemdicta, ad

1 Cf. J. Touzard. Comnmrt «tiliscr VargH.me.nt prophiliptt (Paris Bloud), p. 37"43-

^ P...LAGBSgB..Bltia«„,ftfttlgfi. «<J°^,Pr. S5J-355- ,„ ._ /«,- XIX, a Am.. VII - Oi., IV. 5-14 — /i.. XXVIII. ?-t., - M%ch., III. X/ -

icas.com

De valore motivormn credibilitatis ostendendum ncmpc in vita Christi adimpictas fuisse prophetias nam haec adimpletio est omnino historica, et non solum ab Evangelistis sed ab aliis historicis testificata cst Imo Apostoli durante passione et crucifixione Christi, non intellexerunt haec omma fien « ut adimpleretur Scriptura » et tertia die nolebant credere Christum resurrexisse,

Unde multae prophetiae certissime discernibilcs sunt a comectuns hominum et a divinationibus spirituum quae fortuito aut naturahter verificantur. Haec certitudo roboratur ex consideratione Froviderv tiae divinae, quae non potcst permittere, faisam prophetiam adimplen in omnibus circumstantiis ex quibus invincibiliter mdicaretur vera prc~ phetia in confirmationem revelationis facta, Hoc evenire nequit praescrtim' si liaec revelatio proponitur ut credenda de ncccssitate ad salutem Deus enim non potest permitterc homines mvmcibiliter decipi m his, quae sic manifestantur ut necessaria omnino ad salutem,

§ III. Quaedam prophetiae separatim sumptae non discernuntur a coniecturis homiuum vel a divinatione spirituum, nisi cum certitudine morali.

Haec moralis certitudo habetur ex consideratione diversarum circumstantiarum (quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quomodo, quando), sicut supra dictum est de discernibilitate quorumdam miraculorum tertii ordinis. „ „3—

Dicit S. Thomas ILa Il.ae 172, a. 5, ^d 3 : « Aliquibus sigms etiam exterioribus discerni potest prophetia daemonum a prophetia divma. Unde dkit Chrysostomus, super Matth. (hom. 19) quod « quidam prophetant in spiritu diaboli, quales sunt divinatores ; sed sic discernuntur quoniam diabolus inUrdum verutn dicit. Spwttns Sanctus nunquam t interdum mentitur^ Unde dicitur in Deuter., c, XVIII : « Si tacita cogitatione responderit, quomodo possum intelligere verbum, quod Domi- , nus non est locutus ? hoc habebis signum : quod m nomme Dommt pro- ; .

pheta ille praedixerit, et non evenerit, hoc Dommus non est Locutus ».

Inspiciendum est igitur, utrum circumstantiae gravttatem, honestatem relizionem prae se ferant, an e contra impietatem, cunositatem, nocumentum spirituale animae1, - Consideranda est etiam persona, quae futurum eventum annuntiat ; scimus Deum quamvis absolute lo- 1 quendo homine pravo uti possit in aliomm utihtatem, generatimta- , men nonnisi bonos assumere ad prophetias proferendas. Jix pravitate quidcm operantis non probatur directe falsitas prophetiac, at vehemens excitatur suspicio. Si e contra adsit vitae sanctttas, lllico apparet at>esse fraudem, et tuto opinari licet, prophetiam adimpletam ab ipsoDeoprocessisse ■ nam malus, scilicet daemon, utitur malis. Hinc qui diabolicas divinationes profcrunt, superbi sunt semetipsosque m speotaculum exrnbent. Cf. II Petri, c. II, de pseudoprophetarum poena pravisque moribus

Ex omnibus circumstantiis simul sumptis haberi potest certitudo ^ saltem moralis de origine divina prophetiae adimpletac. g

■ Qnoad privatos revclaticnes c.t prcphcttes, sncpe incertas, vidc S. Ioannbw * Crvce, Sitbida Je! Moftto Curmeh, I. It. c. n, i.f-jo, J. U. c. 912.

http://vVww.obrascat

De discernibilitate prophetiae

§ IV. Solvuntur obiectiones.

t obi. : Prophetia non potest certo discerni a divinatione, nisi divinatio scmper anmmtiet falsum. Atqni divinatio dacmonum aliquando annuntiat verum, ut concedunt theologi. Ergo prophetia non potest certo disceini a divinatione.

Resp. : Piophetia potest certo discerni a divinatione etsi divinatio aliquando annuntiet verum : nam saltem cx quibusdam circumstanLiis apparct, hanc pracdictioncm non provfcnire a Deo ; et genei aliter divinatio non est vera nisi secundum quid. ZHclt cnim S. Thomas ll.a IT.ae q. 172, 6 : * Sicut se habet bonum in rebus, ita vernm in cognitione: impossibile est autem, inveniri aliquid in rebus qucd totaliter bono prjvctur. Unde etiam impossibile est, esse aliquam cognitionem, quae totaliter sit falsa, absquc admixtione alicuius veri tatis. ifnde et Beda dicit, in huc. XVII, quod « nulla falsa est doctrina, quae non aliqnando aJiqua vera falsis intcimisceat ». Unde et ipsa doctrina daemonum, qua suos prophetas instruunt, aliqua rera ccntinet, per quae receptibilis redditur. Sic enim intellectus ad falsum dediicitur pcr appaienlisni veritatis sicut volimtas ad malum per apparentiam bonitatis. Unde et Chysostcmus dicit. super Matth (hom. 19) : «concessum est diabolo interdum vera dicere, ut mendacium sunm rara veritate commendet n. — Itaque verbis extollit philanthrcpian contra charitatem christianam, spiritum scientificum contra spiritum fidei, liberalismi m ccntra obcdientiam Deo reveJanti debitam, moderationem mere rationa)em ccntra mortincaticnem christianam, etc. Item in divinationibus.

2» obi, : Scd prophetia divina non ccrto discernitur a coniectura vel divinaticne nisi semper adimpletur. Atqui quaedam prophetiae etiam divinae ncn adimpientur, ut fatetur S. Scriptxira, lonas missus a Beo praedicavit Ninivitis : « Adhuc qi:adraginta dies et Ninive subvertetur » (Tonas, III, et tamen non subvcrsa est haec civitas. Item Isaias praenuntiavit mortem proximam Ezechiae. aegrotantis et tamcn sanatus est Ezechias (Isai., XXXVIII).

Re&p. : Prophetia, quae impletur, certo discerni potest a coniectura v&l a divinatione^ saltem ex circumstantiis in quibus profertur et implctur ut dictum est ; et tunc vocatur prophetia praescientiae, quae cst praedictio absoluta «futurorum eventuum piout sunt in seipsis» II. a ILae 174, 1.

Sed, ut supra dictum est, in divisione prophetiae, datur etiam alia prophetia divina, scilicet prophetia comminationis, qua conditionalitcr « praenuntiatur ordo causr.e ad cfiectum, qui quandoque aliis supervenientibus impedituru (ibid). Sic praenuntiatur, per modum comminationis, castigatio, ad avertendum peccatorem a peccato.

floc modo, ait S. Th. (C. Gentes, III, 155), « praenuntiavit Isaias mortcm futunm Ezechiae, secundum ordinem dispositionis corporis et aliarum eausarum inferiorum ad istum cffcctum, ct Ionas subversionem Ninivae secundum exigentiam meritorunj : utrobique tamen aliter evenit secundum operationem Dei liberantis et sanantis. Sic igitur prophetica denuntiatio de futuris sufnciens est fidci argumcnturo, quia licet bcmines de futuris praccognoscant, non tamen de futuris contingentibus est praecognitio cum ccrtitudine, sicut est praecognitio prophetiae. I^tsi enim aliquando fiat prophetae reveJatio secundum ordinem causarnm ad aliquem effectum, simul tamcn vel postea fit eidem revelatio de eventu futuri effectus qualiter sit immutandus : sicut Isaiae le velata fuit sanatio Ezechiae et Ionae liberatio Ninivitamm r. Hcc autem fecit Deus, ut ipse dicit per prophetam : propter Ezechiae orationem et Ninivifarum poenitentiom.

Unde saltem-ex circumstantiis prophctia comminationis discernibilis est a piophetia praescientiae, et etiam a coniectura atit a divinatione (cl. inha I. II, scct. IU, c. XII, de prophetiis messianicis ac de prophetiis ipsius Christi).

.com

De valore motivorum credibilitatis

Art. IV.

De VI PROBATIVA. PROPHETIAE.

I, Doctrina Ecclesiae. II. Ratione dcmonstratur vis probativa prophetiae, III. Solvuntur obiectiones.

§ I. Doctrina Ecclesiae. — Iuxta Conc. Vatic. (Denz. 1790), ut supra dictum est, prophetiae sunt facta divina, « quae cum Dei infinitam scientiam hiculenter commoastrent, divinae revalationis signa sunt certissima et omnium intelligentiae accommodata ».

In hoc cap. Concjlii non minus afftrmatur vis probativa prophetiae, quam valor mifaculi, quod « Dei omnipotentiam luculenter commonstrat ». Revera prophetia est quoddam miraculum ordinis intellectualis, quamvis distinguatur a miraculo stricte dicto, quod pertinet ad ordinem sensibilem.

Insuper declaratur, hanc vim probativam esse omnium intelligentiae accommodatam,. De facto, frequenter Apostoli praesertim S. Matthaeus, arguerunt ex prophetiis V. T., ostendendo vitam et mortem Christi praenuntiatas fuisse in V. T.

V. g. Matth., Ip 23": ■ Hoc autem totum factum est, ut adimplerctur quodj dictum est a Domino per Prophetam dicentem : Ecce virgo in utero habebit, et pariet nlium ; et vocabunt eum Emmanuel »> — VIII. r7 1 « Ut adimpleretur quod dictum est per Isaiam prophetam. diccntem ; Ipse infirmitates nostras accepit, et aegrotationes nostras portavit ». — XII, i& : «Ut adimpleretur : ±Lcce puer meus, quem elegi, dilectus meus . . . Ponam spiritum meum super eum et iudicium gentibus nuntiabit . . . Arundinem quassatam non confringet. et linum iumigans non extinguet ... Et in nomine elus Gentes sperabunt ». — XIII, 13 : « In parabolis loquor eis . . . et adimplctur in eis prophetia Isaiae dicentis : Auditu audietis, et non intelligetis, et videntes videbitis, et non videbitis ». — XXI, 4 : ■ Hoc autem totum iactum est, ut adimpleretur quod dictum est per Prophetam dicentem : Dicite filiae Sion : Ecce rex tuus venit tibi mansuetus, sedens super asinam, et pullum ftJium subiugalis ». — XXVI, 5* : « Hoc autem totum factum est, ut adimplerentur Scripturae prophetarum. Tunc discipuli omnes relicto eo fugenmt ». Ioan., XV, 25 : « Ut adimpleatur scrmo, qui in lege corum scrjptus est ; quia odio habuerunt me gratis — Matth.r XXVII, 10 : « Tunc impletum cst quod dictum est per leremiam prophetam dicentem : Et acccpenmt triginta argenteos . . . ct dederunt eos in agrum figuli, sicut constituit mihi Dominus ». — Matth., XXVII, 35: .Ut impleretur quod dictum est per Prophetam dicentcm : diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam misenint sortcm».

§ II. Ratione demonstratur vis probativa prophetiae.

Signum proprie divinum, quasi Dei sigillum proprium, certissime connrmat revelationem divinam propter quam fit. Atqui prophetia est signum proprie divinum prout a solo Deo procedere potcst Ergo prophetia, facta 01 confirmationem revelationis, hanc certissime confirmat.

Dtrecte quidem prophetia luculenter commonstrat infmitam Dei http://www

De vi probativa prophetiae 123 scientiam, quae sola ad futura contingentia se extendit; sicut miraculum directe manifestat omnipotentiam divinam.

Indirecte autem prophetia adimpleta, sicut miracuium sensibile, mamfestat ongmem divinam revelationis, in cuius confirmationem pro-

Ctur. Secus enim Deus esset testis falsitatis, apponendo sum sigilad confirmationem fictae revelationis ; v. g. : ex destructione lerosolymae a Christo praedicta, Christi praedicatio et missio divinitus connrmatur.

Connexio autem inter prophetiam et revelationem confirmandam declaratur a propheta, vel explicite \ vel implicite ; et frequenter haec connexio apparet ex natura rei praenuntiatae quando res ista intrinsece P?^nrt ad^reHgioaem revelatam, sicut dum praenuntiantur incarnatio tOor Dei, eius passio et resurrectio, missio Spiritus Sancti, admirabilis propagatio et indefectibilitas Ecclesiae.

Quandoque vero prophetia, sicut miracumm, est ad confirmationem sanctitafcs ahcuius servi Dei. Et illud praecise certissimum est, sed solum lllud, ad quod probandum prophetia aut miraculum ordinatur.

§ IIL Solvuntur obiectione». J

1* obi. : Prophetia nihil probat, si mali etiam possunt proplietizare. Atqui in Sciipturis legimus Balaam (Num. XXII) et Caipham (loan., XI, 49} prophetasse, licet uterqve malus esset. Item, apud Matth., VII, his, qui dixerant « Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus ? » respondetur : « nunquam novi vos » ; novit autem Dominus eos, qui sant eius »' ut dicitur II Tim., II. Ergo Prophetia non hahet vim probativam,

Resp, :• Mali nunquam possunt prophetizare aut miracula facere ad conftrmationem suae malitiae aut falsae doctrinae, secus Deus esset testis falsitatis. Scd quandoque prophetizant ad commendationem nonnnis Christi quod invocant. aut ad testificationem sanctitatis alicuis servi Dei (Il.a Il.ae t7S, 2). AUquando enim donum prophetiae datur homini ad utilitatem Ecclesiae tantum, tunc potest existere sine caritate, quia in hoc casu non ordinatur ad hoc, quod effcctus ipsius Prophetae coniungatur Deo, sed solum ad utilitatem aliorum (II. a IJ.ae 172, 4).

Generaliter tamen Deus utitur bonis, sicut daemon utitur malis. Imo « ad prophetiam requiritur maxtma mentis elevatio ad spiritualium contemplationem ; quae quidem impeditur per jvehementiam passionum, et per mordinatam occupationem rernm exteriorum» (ibid.).

2» obir. Signum obscurum non est certissimum. Atqui prophetia, sicut fidcs, imT portat quamdam obscuritatem, ut ait S. Thomas, II. a II. ae 174, 2, ad 3. Ergo.

Rssp. ; P/ophetia imporlai quandam obscttrikUent, pronter remotionem a veritate intelligibili in intellectu divino existente, etiam quia prophetae futura tam dare et distmcte percepire non solent ac praesentia ; imo quandoquo in prophctia aliquod iactum proximum proponitur ut figura alterius futuri remotJ, v. ,g. dcstructio Ierosolymae ut figura finis mundi, nec cJare distinguitur sempcr quid pertinet ad figuram, quid ad realitatem. Denique priores prophctiae sunt obscuriores, quia Deus paulatim

^n A\ j M<Mh.t XII, 39? «Generatio mala ct adultera signum quacrit; et signum rion dabitur et, nisj signum lonae Prophetae, Sicut cnim fuit Ionas in vontre cetj triom cliebus i et tnbus noctibus. sic crit FiJfus hominis in corde ternic, tribus dtebus cjt vnbus nuttibus :;.

ascatolicas.com

De valore motivorum credibiJitatis so]um revelavit mysterium messianicum (II .a II, ae 174, ansuper alius fons obscuritatis oritur ex lingua qua usi sunt prophetae, et ex circumstantiis in quibus scripserunt, quia haec nobis impenecte nota sunt.

Attamen prophetia remdnel cerlissimum signum revciaiion-U, prout annuntiat futurum contingens complexum, cum suis circumstantiis ; a fortiori si praedicit miracuhtm futurum, a sola libertate divina dependcns, ut prophetiae messianicae, quae annuntiant miracula vitac Messiae, item prophctiae Christi de cius resurrectione, aul dc propagatione et indefectibilitate Ecclesiae. — Praeterca fortius argumentum conticitur ex omnibus prophetiis simul sumptis sicut ad agnoscendam similitudinem inter hominem et eius effigiem, meliurn est considerare totam effigiem, quam solum pauca lineamenta, vcl sicut ad habendum plemim sensum alicuhis libri, oportct omnes eius partes perlegere et meditari.

Sic terminatur examen valoris motivorum credibilitatis, religioni extrinsecoruim Notandum est quod, etsi miraculum et prophetia sint quid extrinsecum religioni revelatae, ad modum signi concomitantis et confirmantis, attamen multae prophetiae pertinent intrinsece ad religionem christianam, prout annuntiant ipsum Christum, eius incarnationem, passionem, resurrectionem, indefectibihtatem Ecclesiae. Item quaedam miracula ut Christi resurrectio, ascensio, intrinsece ad religionem pertinent, et non solum extrinsece ut sanatio caeci nati.

Sic melius apparet barmonia omnium credibilitatis motivorum, sive sint nobis interna (mirabilis satisfactio omnium aspirationum cordis humani, sive nobis extenaa et religioni intrinseca (mirabilis vita Christi et Ecclesiae), vei religioni extrinseca (miracula et prophetiae). Maiora sunt quae simul sunt, ut Christi resurrectio, mysterium fidei, miraculum, adimpletio prophetiarum et pignus gloriae futurae A.

Nunc autem, in libro II, agendum est de existentia divinae Revelationis, prout constat ex Christi testimonio, historice confirmato diversis credibilitatis motivis.

1 Cfr, supra, caput XVIII, de subordinatione motivorum crcdibilitatis et de unitate Apologeticae.

http://vvww.

LIBER SKCUNDUS l)e existentia revelationis

INTRODUCTIO

C. I. De Methodo ac divisionc kuiusce partis Apohgeticae. Art. unicus.

C. II. De Auctoritate historica quatuor Evangeliorum.

Art. 1 . Status quaestionis : Sententiac adversariorum. Art. 2. De genuinitate ac integritate EvangeJiorum. Art. 3, De evangeliorum historicitate.