Caput XXII. Testimonium christi de mysteriis credendis ac de praeceptis servandis seu synthesis doctrinae christi

Doctrina Christi reduci potest ad fundamentalia capita i° de Deo uno et de Trinitate, 2° de Filiatione divina apsius Iesu, ac de vi satisfactoria mortis eius, 30 de vita christiana, 40 de fine mundi, de ultimo iudicio, ac de vita aeterna.

Haec sunt mysteria Trinitatis, Incarnationis, Redemptionis (sa~ cramentorum), vitae gratiae, vitae futurae, et correlativa praecepta ac consilia.

De his erunt quatuor articuli. Ad sequens caput rernittitur testimonium Christi circa Ecclesiam, propter particulares difficultates, et ut speciatim tractetur de intima connexione institutionis Ecclesiae cum tota Christi doctrina.

luxta Protestantes llberales et modernistas, Christus determinatum doctrinae corpus non docuit, sed potius inchoavit motum quemdam religiosum*. — Videamus quid habetur ex Synopticis, ex Ev. sec. Ioannem, ex epistolis S. Pauli.

DOCTRINA CHRISTI DE DEO DE TrINITATE.

§ I. Secundum Ev. Synoptica. — Iesus semper supponit, tanquam dogma certissimum et receptum, doctrinam V. Test. de Deo uno creatoref eamque confwmat.

1 Bousset, Discours sur V Hist, univ,, 11, Partie, Chap. XIX ; Jcsus Christ et sa doctnne. — Katiffol, L ' Enseignemcnt de JSsus, Paris, 1906. — Kose, Eludes ivaneeliques, 1905, in 3. p. 12-156. Dict. d& la Bible (Viijouroux) art, Jesus-CIirist (Lesotre, , ool. 1480-1497, Dict. ApoloEUique, art. r| fsns-Christ (L. de Grandmaisoni,

• S. Officiunt in Decreto lamentahili damnavit has duas propositiones : 59 t Christus detcrmiuatum doctrinae corpus omnibus temporibns cunctisquc homjnibus applicabi le non d oc u i t , sed potius inc hoa v j t m ot u m q uemd a m rel i o s icn di vcrs i s tem pori - bus ac locis adaptatum vcl adaptandum ». - Uo * Doctrina christiana in suis cxordiis fuit iudaica, sed facta. est per soccessivas cvolutiones primum pattlina, tum ioannica, demum hellenica et unimrsaiis » Dkvz., 2059-20 '30.

http://www

Doctriaa Christ. de Deo, rjc Trinitatc

r

«* pedum eius*. fJIS „r ^ Per thr0,,Um' rerra autem «abdlom

«* ,IO«w .. Scit quid opus ,it „obis anf * °W",a f0?*0S"'- "rf" « facere q P"S S,t nobls' ante<!>'™ IMtamus eum Licet ci quod vu]t denltS SJSTet^ praesertim ut ^xbk, provi.

bis » « . Pater vester „ 75 ^ "^11"8 ? " "' ' P««e et dabitur v„. patiena eat » sed yi^?Z£\S£T ^ b°n°Set raa'°s'"

ad iabmandum i„ viaeam 3 SU; ^s l~;erSariiS " V0Cat 0—b--3 OOltois". dat iocUm inc^pJo. JS ve eJ^ ^'^turn donis u„icuiqoe in ignem aeternum, qui parat:: ^Uot^ri^t^ md.c,um De„s potes{ debitum M ^''S e,us; / At^« «nte ulttoum ovom par^imm», et prodigum ^^S^' ***

n-si^er^^aS^^ ^o.novit Filium Ims revelare»». Cf art aam«it rf. P?r T ■ * ^ -cm vol«erit Fis»w Patris mei in vos » " « r,,m -li^ r '• • • ego mitto Promis* vos, nolite cogitare quomodo Tlt ^fST* .regni Dei) *rad^t estisqui loquimim5' Sed p ,q-md °?uamm' ' ■« Non enim vos

«SpirLs X^^^J^S^!^1"'^ cere»". « Qui autem dixerit rnntrf QP' qmd °Porteat vos dit-r ei, „eq^e in hoc sSj 3^ M remitte-

Distmctio et aequalitas trium personarum divinarum affirmatur a

— ■ is Katth., VII^ 7. _ ie V1Tr vt « ?; 5"r8- ~- Hatth., VI, >6 30 ^ obrascatolicas.com

De Existentia Revelationis

Christo cum dictt apostolis suis ; « Euntes ergo, docete omnes eent^ baptuantes eos m nomine PcUris ei FUii et sUituslan" * ' r*J t cun°u."1 Io«nnem. — « Spiriius est Deus, et eos qui adorant eum in spmtu et veritate oportet adorare»'. Iesus voca eum Patrem. dicens : « Pater meus usque modo operatur Skuf enlm sSS^V tm°rtr+et.vivificat> «c et F»-™ quos vuit, v vMcat Sicut enim Pater habet vitam in semetipso • sic dedit et FtT Z h^.I vttam m semetipso»; .« PaUr sancte serva 'eos M dedisti mihi ... sanctifica eos in veritate Pater iul T™™J q ?

rumC°rf: ' VSk Deusdi,exit — m, ^lS'suum u^2 wmdSrChrist° ater ^ sumus"a (a «£■

Spibitus Sanctos vocatur Paracletus : « Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam vobis a Patre Spiritum veritatis qui a PaL frocedU ille testimonium perhibebit de me» \ « Apud v0S maneb* Z in vobis erit... Ule vosdocebit omnia et suggeret "^ 0«^^ n ,3f cumque dixero vobis» •. « Non enim loquftuf HemSpso cuae"

Ct VlRt™ SUnt ann^it vo1isqUIl e 1 V ¥"2 * et annuntiabit vobis Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt. Propterea dixi Ouk de Z accipiet, et annuntiabit vobis » V Ex his apparet siritS SancSm esse Deum, et personam distinctam a Patre et a Fmo a mubus S fatur. Mtstenum Tnnitatis explicite revelatum est ab ipso Iesi, Eadem doctrma de Deo invenitur in epistolis S. Pauli.

TESTJMONIUM ChRISTI DE EIUS FlLIATIONE DIVINA. ET DE VI SATISFACTORIA MORTIS EiUS.

§ I. Status quaestionis.

Sentmia yerniucrum et plurium protestantium liberalium de hac re habetur ,n propos,t«onibus dammatis a decrcto . Lamentabili . : a7 .Diviuitas lesu Chrirt™

■ae dedux, »; 30 .I„ cmnibus tcxtibus cvangelicis nomeu Filius Dei aeouivakt tautum „, Messias, miuime vero significat Christum esse verum et naturaicm Dei ,

■ = ;-38« * -orte piacuiari Christi non est cvan^ i tantum paulina » i0, . s w iGa

JW ra.tcmato^ ut Renan, B. Weiss. H. Wendt. A. Harnack aenoscunt ali iZs mat;onem divinamristi' messianitate «* negantTsrial ; t nuins filiationjs, venun Deum. j

• Matth., XXVIII, 19; de authenticitate huiusce fnrmnl^ h-i^ti*™,- ^f t- , seqnentem -^- * IOAn" IV, — 'T V" i7-2I 2? / Jvtt baptismi cf" ^ticulum http://www

Testimonium christi de eius KiIiatio„e ^

, maior loanne Baptista» mlr" "le ,l.ransftgurationis

Je rnouvemeTt ^untn^11 CJir6tien"e ne sWiqueTn^' I enrnouSi"asnieconstance»

f sententii ' ^si*

.obrascatolicas.com

De Existentia Revelationis bant illi» l, post tentationem in deserto, angeli sunt sui. « Mittet Filius hominis angelos suos et colligent de regno eius omnia scandala » 2* 2° Exigit erga seipsum fidem, obedientiam, amorsm, usque ad abnegaiionem omntum affectiomm contrarianvm, usqu-e ad sacrifwium vitae.

n Qui amat patrem aut matrcm plus quatn me, non est me dignus ; et qui amat filium aut filiam super me, non est me dignus » 3. Haec verba essent signum odiosae et intolerabilis superbiae si lesus non esset Deus. Itern ait : « Amen dico vobis : Nemo est, qui reliquerit domum aut fratres, aut patrem, aut matrem ... propter me et propter evangelium, qui non accipiat centies tantum nunc in tempore hoc ... cum persecutionibus, et in saeculo futuro vitam aeternam » 4. — Item « qui non cst mecum, contra me est, et qui non congregat mecum spargit » 6. Pariter : * Beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam propter me».

3* Loquitur sicut supremm Legislator omnino aequalis divino auctori antiquae legis. Complens ac perficiens hanc legem divinam, et expurgans eam a falsis rabbinorum interpretationibus multoties ait : «Dictum est antiquis... Ego autem dico vobis ...»,* Item prohibet divortium, quod Moyses ad duritiam cordis permiserat7. Dicit se esse dominum sabbati 8.

41 Factt miracuh in $uo proprio nomine, dicit paralytico, et pluribus mortuis « surge»9, In tempestate dixit mari : «Tace, obmutesce. Et cessavit ventus... 10 » Apostoli faciunt miracula in nomine lesu H.

5* Sibi vindicat ius remitiendi peccata, quod est privilegium divinum iuxta iudaeos :

« Dixit paralytico : Confide, fili, remittuntur tibi peccata tua. Et ecce quidam de Scribis dixerunt intra se : Hic blasphemat et cum vidisset lesus cogitationes eoram, dixit ; Ut quid cogitatis mala in cordibus vestris ? Quid est f acilius, dicere : Dimittuntur tibi peccata tua ; an dicere : Surge et ambula ? Ut autem sciatis, quia filius hominis habet potestatem in terra dimittendi peccata, tunc ait paralytico : Surge, tolle lectum tuum, et vade in domum tuam. Et surrexit et abiit in domum suam » 12. Item sibi attribuit potestatem refkiendi animas : « Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos » *3. Imo sibi vindicat ius aliis communicandi potestatem remittendi peccata li.

6* Sibi tribuit potestatem iudicandi vivos et mortuos. « Videbitis Filium hominis sedentem a dextris virtutis Dei et venientem cum nubibus caelis 15. « Et mittet angelos suos cum tuba et voce magna ; et congregabunt electos eius a quatuor ventis, a summis caelorum usque ad terminos eorum» u.

7' Promiitit mittere Spiritum Sanctum : « Et ego mitto promissum Patris mei in vos » 17 . Ergo non est Spiritu Sancto inferior. — Tandem

1 Marc, X, 13 ; Matth., IV, u, — * Matth., XVI, 27; XXIV, 31. — 3 Mattji. X, 37; Luc, XIV, 26, — 4 Marc, X, 29-30 — 5 Matth., XII, 30. — 6 Matth*. V, 21-48. — 7 Matth., V, 32 ; XIX, 9. — 8 Marc, II, 27, 28. — 9 Matth., IX, 6 ; Marc.„ II, 5 ; V. 4f ; Luc, VU, i.j. — if Marc, IV, 39. — 11 Matth.. VII, 22 : Act.;HI; 6j IV, 10. — 12 Matth., IX, 2-7. — 13 Mattii., XT, 28. — " Matth., XVIII, 18,— 45 M\rc, XIV, 62; VtU. 3*: XIII. 26. — ie Mattii.. XXIV, 31 — « I.uc., XXIV, .10.

http://www

Testrmoniijm Christi de ei«s Filiatione Divina r,,Dt„t\ P *«puton_n; «Confiteortibi.Pater... quia a.bScondisti haec

Ic P: L! eTK?-tatC Cr;tiCOriim ^^»- In ««« .«tem locb. dec.arater ocquahta, Pitr. et F.ln qooad cognitioncn et cognoacibiJitaten,, haec aute_> Wv„„„.

pT! cnm fMri» dicatur mcognoacibiUs, sic„t subatantia

S» ^1^ 6 S- ~ ^ n,odernistas I.oiSy admittit hanc tradi-

Pa 1 nt - , 'm nem° V'dit Unq"am' Filius, qui ort in ainu

S_ Sed ' ~ ES1' .in<,Uit' Caikm altitUd0' "0n eSt ^t-tiainter hos dnoa

;C,« 6 r °ntra fere °mneS cr,ticos non *°]™ catholicos sed proteStanfes etiam libe-

In >? fUndament° han° dCOlarati0nem' <*si in Hattl, et I.nca con-

SiZnBaf lZ liTZ ' re,sP°ndens au*e"> lesus, dixit ei : Beatus es, «1^"' ^ hiSt°riCe Pr°bari "e0Uit Petrum in sna confeaaione plus quaOT

L D i vivi » ' "a,U 63 StUS " 1 in S0,° Ma"he° leSitnr ' Tu « Chriatu,, Fiq .endo P l l;;fiA"amen',BX reSP°nSi°ne Iesu satis ci"« ^PP-t etiam historice Jo- Sl r.v P US q"am mcssianitat««. »•«» Signa messianitati. jam erant

W ^ am h a " mm'Sterii PI° aP°St°,iS' et ^ ex iltis esm agnlverant». Jesus ot,am hacc SIg_a exposuerat discipnlfa Joannis Baptistao «. Un(,e -^. me5sja.

• pTtre T 1 « U' " Si° argni P°teSt : Si Pctrns no" P^i' cognoscere nisi

Patre ,d quod affirmavit rte leau, hoc est signnm quod affilmP,t Hl^ionem

WeiS5, S ^dt O^et10! B„m;ttit"r rationa'istas « P^t. liberaies a E. '-Confn V-u, •' • ' «oltzmann,. Stapf er, etc . - .....

obrascatolicas.com

De ExistcDtia Revelationis divinam. Non tamen sequitur, Petrum hoc tempore cognovisse per fidem naturam huiusce filiationis divinae tam explicite qnatn definita est postea ab Ecclesia *,

3« Fommla baptismi. — Apud Matthaeum XXVII, 18-19, tap* tur post narrationem resurrectioriis Christi : tt Et accedens lesus (ad discipulos suos) locutus est eis, dicens ; Data est mihi omnis potestas in caelo et in terra, Euntes ergof docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, ei Spiritus Sancti. Docentes eos servare omnia quaecumque mandavi vobis, Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebust usque de consummationem saeculiy»t llle cui data est omnis potestas in caeio et in terra, habet potestantem supra omnem creaturam, quod soli T)eo convcnit. Item in lormula baptismi Fiiius apparet aequalis Petri et Spiritui Sancto ; si autem non esset Deus, esset infmite infra Patrem et Spiritum Sanctum s, Ultimis verbis promittit auxilium divinum usque ad consummationem saeculi ; imo dicit : «ego vobiscum siim,.,», sic verificabitur quod scriptum erat de IUo ; « vocabimt nomen eius Emmamnl, quod est interpretatum : Noliscum Dem * 3.

40 Responsio lesu ad Caipkam. — Apud Matth. XXVI, 69, quando Christus coram Synedrio comparuit, surgens princeps sacerdotum, ait illi ; k Adiuro te per Deum vivum, ut dicas nobis si tu es Christus Filitts DeiA. Dicit illi Iesus ; Tu dixisti. Verumtamen dico vobis : Amodo videbitis Filium hominis sedentem a dextris virtutis Deit et venientem in nubibus caeli. Tunc princeps sacerdotum scidit vestimenta sua, dicens : Blasphemavit : quid adhuc egemus testibus ? ecce nunc audistis blasphemiam ».

In hac responsione lesus apparet pJus quam Messias, non pertinent enim ad simpiicem dignitatem Messiae Filiatio divina, sessio ad dexteram Dei, exercitium summae potestatis. Propterea Caiphas scidit vestimenta sua dicens : blasphcmavit, ut legitur in tribus Synopticiso. Et quoad hoc synoptica illustrantur a quarto Evangeho in quo legitur c. V, itf, post curationem paralytici ad probaticam piscinam, <■ quaerebant eum ludaei interficere : quia non solum solvebat sabbatum, sed et Pairem snum dicebat Dewn, aequaUm se facitns Deo ». Ttem foan., X, 31, dum Christus dicit : * Ego ct Pater nnum sumus * sustulerunt lapides Tudaei, ut lapidarent eum, Sic explicatur quare Caiphas non ignorans praccedentes Christi declarationcs, ei ponit quacstionem ad habendam mortiferam responsionem ; unde legitur apud Ioan., XIX, 7, in narratione passionis : « Responderunt ei ludaei : Nos legem habemus, et secitndimi legem dcbet mori, quia. Filium Dei se facit».

50 Quaestio lesu ad Iudaeos de Christo ftlio David, Mattq., XXII, 42 : « Congregatis autem Pharisaeis, interrogavit eos Iesus, dicens : Quid

• C>uoad autenticitatem huiusce formulac bnptismi cf. Lkpin, Dxc. Apol. Evangiles canoniques, col. 162 j. Loisy abque legitimo motivo hanc authenticitatem negat, sed fateri debct : « L'emploi dc cette formule cst attestd par ia Didachi, VII, i. et 1'on pcul cf oire q u 'cW"eTait~u nfvei "cTlern ent" rec fuc d"a lis" fes Eglises" a « com mchceinen t d if sccohd siecle Les Evang,, syii.t t. 11, p. 751.

4 Apud Harcum., XIV, 61 : <• Tu es nvristu.s Ftlhis i)ci bemxlieti ? -- Apud Lccam, XXII, 66: « Si tu es Christus, chc nobis «, yo i'fu ergo es Filitts Dei ? u.

5 Circa hunc locum synopticorum cf. Lepin, op. cit., p. 289 notc.

http://www

Testimonium Christi dc eius Filiatione divina t6?

Dixit FoSs DoZ£™tiasT2 z%rm Dribnm' dicens :

micos tuos scabellnrr rJjfl; ; <zt dextns meis, donec ponam nibum,'lt?em tA.™ |. eSli?* -mo^poteratci respondere ver-

D«o Patri. ^ 8 m pSahno est s"P«w Dav,de, et aequalis primo Don,ino, scil.

et ^tSisift^t^S, e|.lUum.in capite vulneraverunt, erffo uZm h„L„ quo.sdam caedentes, alios vero occidentes. Adhuc ^^Jf^JlZ:a^mtm «M«"Mt « eos novissiZl, invincem^ m 17 ■ T ™T " C°loni autem ^ rpdif« l * : vemte occidamus eum : et nostra erit hae nefmSOuidaSnw ^ occide-nt ^ et eieceS extra vt et dabit vmeam alS Lc°^lnUfS ^ ? Yeniet et Perdet colonos.

reprobave™aed7ncante hic1^,^ *T- 1 C Lapidera" ^ factum est istud et «t mi™h!t " eSt,m Capu^ all&uIi ; a Domino eum tenereet timJrL u k m °CU,1S UOstris ? Et q«aerebant eos Parabolam^rdrit.1^ ^uoniam ad prophetas et ^UnZ TJT " '° gehennaa ? Wc° eCCe e«° mitto ad ™» occidis prophetas, et T^Te^Zt^\ ^ f""" ^™*1™' "Mm' ^ tuos... ;t„oiuist -V- Mw^r " 1M' sunt' quoties voh,i fiiios

3imus est plus n 1 «J, \1 ! T'- ^ Pr°&«™. ™™ ««S carisq patnbus m prophet.s ; nov.ssime diebus istjs locutos est oobis in Filio, qucm

«H. E St^f„ P. Wern.o, O. Hoitsn.ann. ci. Lunican, rationem, quia iuxta iosum ■ ?unmr'^tenl ""'««e textas, et l,oc propter so.un, dedncta e^e LSE5 ,&d^S^"riX^Xt,, A«« quaestiono I.e^ J n g ?° * ^ °tdini$ sllPe^uralis. Cf, dc hac nihi^ic Chnsti historia riiSawret " Pia^'^Ones Christi rcfici dcberent, fere

.com

De Existcntia Revelationis ronstituit heredem universorum, per quen. fecit et saecula, qui cum sit splendor glonae et figura substantiae eius, portansque omnia verbo viturtis suac, pnrgattGrem peccalorum faciens, sedet ad dcxteram maiestatis in exceJsis ».

Conclusio. — Dicendum est ergo contra modemistas : m Ev svnopticis deelarationes lesu de sua eminenti Mgnitaie transcendunt simphcem messtamtatem ei exfnmuni fdationem divinam. Christo omnino propriam. Insuper haec filiatio divina non solum superior est messianitate (quod conceditur, ut dictum est, a pluribus hodiernis rationalistis, ut ab A. Harnak), sed constituit Christum swper omnes creattiras aequahm Deo, et tfsum Deum, secundam Trinitatis personam.

§ III. Confirmatio ex Actibus Apostolorum. — Nec dici posset, praedictas declarationes quodam processu idealisationis fuisse paulatim formatas post Christi mortem, et ei adscriptas ; defecit cnim tempus ad hanc idealisationem necessariam, nam certum est Apostolos adie Pentecostes docuisse lesum esse non solum Messiam sed Deum :

Hoc habetur cx Actibus Apostotorum, quorum authenticitas est historice certa K hi hoc libro referuntur sermones S. Peiri in quibns legitur : « Dcus Abraham, et Deus Isaao, et Deus lacob, Deus patrum nostrorum gJorificavit FiHum suum lesum, quem vos quidem tradidistis ... Vos autcm sanctum et iustum negastis et petistis virum homicidam donari vobis : Auctorem vero vitae interfecistis, quem Deus suscitavit a mortuis : cuius nos testes sumus ... Et ndes, quae per eum est, dedit integram sanitatem istam (claudo qui sedebat ad portam tompli) in conspectu omnium vestrum»*. Auctor vitae non est nisi ipse Deus. — Interrogatus autem a principe sacerdotum et senioribus : in qno nomine hoc miraculum fecerat, Petrus respondit : * In nomine Domini nostri Iesu Christi Nazareni quem vos crucifixistis, quem Deus suscitavit a mortuis, in hoc iste astat coram vobis sanus. Hic est lapis, qui rcprobatus e$t a vobis aedificantibus, qui factus est in caput anguli. Et non est in alio aliquo salus. Nec enirn aliud nomen est sub caelo datum hominibus, in quo oporteat nos salvos fieri ... (Sacerdotes autem et magistratus templi) nihil poterant contradicere ... scd dcmmtiaverunt (Petro et Ioanni) ne omnino loquerentur, nequc docerent in nomine Iesu » 3. Paulo post ApostoJi a carcere per angelum liberati iterum interrogantur a principe sacerdotum ; « respondens autem Petrus ct Apostoli dixerunt : - Obedire oportet Deo magis quam hominibus. Deus patrum nostrorum suscitavit lesum, quem vos interemistis, suspendentes in iigno. Hunc principem et salvatorem Deus exaltavit dextera sua, ad dandam poenitentiam Israeli, et remissionem peccatorum » J. Solus autem Deus est salvator animarum, eis peccata remittens. In concijio lerosolymitano, ad statuendum Gentes non Hgari Jcge Mosaica, Petrus dixit : « Nunc ergo quid tentatis Deum, imponere iugum super cervices discipulorurn. quod nequc patres nostri, neque nos portare potuimus ? Sed per gratimn Domini Iesu Christi credimus nos salvati quemadmodum et illi 3 K — Pariter Iesus pluries

• Cf. E. Jaquier, Hisioire des Livres dv N, T., t. III, roog. — Revue biblique* 3 v *8Q5, p. 328; t8q8, p. 325... — Non solum omnes catholici, et protcstantcs conservatores (ut Barde, Blass, Plummer, Headlam, Zahn) sed multi rationalistae (ut Renan, Kcuss, Harnack, etc.) integrtim librum Actum Apostolorum S. Lucae, S. Pauli socio tnbuuntv — Probabilius Actus Ap scripti sunt circa 63-64^., saltem ante 70 a. iuxta catJiolicos ct protestantes coiiservatores ; inter rationalistas schola Tubingensis dicebat : ann, 150 ; nunc autem ab evidentia historica coactus rationalista Harnack dicit : 78-83 attt forte 60-70 [Die Apostctycsrli,, itjofi, pr 2ir). — * Acx., III n-16 3 ^ct IV

http://www.

m

Testimonium Christi de eius Filiatione divina l6o tor vitae, DoS omni™ SfT* £SSe Filius D^ Aucmortuorum SlSj omniuJ?- ^dex virorum et

■ erat mernoria^Xae ^ttTt; ; tempore' QU0 vividio^ introduci potufeset n^fi? f a lc^tlonis' hoc d°gma divinitatis Christi adhaerentibus? nv ^^SS^^T^ m°notheismo spargi. E contra WstS« PJimis chnstianis. et per totum orbem

. qni Lin1tatemrChr TnL^{ ^J^0*' ^ ebi°nitaS< clesia damnati „J 1 negaverunt et statim ac unanimiter ab Ec-

« IV s!! A 1 C011Stat ex ^"P^ patrum Apostolicorum sunt a's. Paulo ab anno £ -nZ\ ''Jt''^'' l™**) scriptae hstae, inter quos ^S^S^S^' "* ^ ^

^ufftcit referre principalia testimonia S. Pauli de divitate Christi «.

ctione raortaorum lesu ChIistj ^ziT^nt ntzr: ^^B"^r~■ mittens in similitudinem earnis peccati . - Rom vm X

«- - pepercit, sen pr0 noj^^ ^ £ T L'£ TJT^ vemt plenitudo temporis misit Dp,k p / i al ' IY' 4'6 ' u At ubi autem festis fijii, misit Deus SfiiritZ Z L P ™ redpewma,. Qncniam to.. - Erg0 secnndnm P^T^ ™ " ^ = ^ ^ cati0nis, et ex semine David secuim etnfm SC°UndUm SP'ritUm

« in Urra, visioilia « invisibUh sZ, 'ZTi T ™" *"

^.j^SC^X mortuis : nt sit i» OTmifc.^ ,„ v, , ^16816. qt" est pnnapmm, primogenitus ex 1'nA^'Sf '^^^—o^n?"^.-^^^ mJ- ACT" V"' 59obrascatolicas.com i7o

De Existentia Rcvelationis tudinem inhabitare, et per eum reconciliare omnia in ipsnm ». In hoc textu Filius Dei aperte dieitur Creator, sicut in Ep. ad Rom., XI, 36 dicitur de Deo e ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnian*.

Item I Cor., I, 23-30: «Nos autcm praedicamus Christum crucinxum, Iudaeis quidem scandalum, Gcntibus autcm stultitiam, ipsis autem vocatis, Iudaeis atque Graecis Christum Dei virtutem et Dei sapientiam . . . Ex ipso autem vos estis in Christo Iesu, qui factus est nobis sapicntia a Deo, et iustitia, et sanctificatio ct redemptio ». — Cot., II, 9 : « In ipso (Christo) inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliier. Et estis in illo repleti, qui est caput mnnis principatus et potestatis », — II Cor., V. 19 : « Quoniam quidera Deus erai in Chrisio mundum reconcilians sibi », — Philipp>, II, 5-7 : Hoc enim sentite in vobis, quod et in Christo Iesu ; qui cmn in forma Dei esset, non rapinam arbitratus eat esse se aequahm Deo : sed semetipsum exinanivit lormam seryi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homon. In hac Iocutione : cum in forma Dei esset, te, ev u.og(pij Oeou, vox uooqpfi id est forma significat essentiam seu naturam divinam, ut confirmatur ex his quae sequuntur « esse se aequalem Deo»2, Dari ncquit cTarior afmrmatio praeexistentiae gloriosae Fiiii Dei ante Incarnationem.

Pariter Rom.t IX, 5 : « Optabam ... anathema esse a Christo pro iratribus meis ... ex quibus est Christus secundum carnem, qui est super omnia Deits benedictus in saeada, Amert » 3.

Tandem in Ep, ad Hebrasos4, I, 2...: * Djebus istis (Deus) locutus est nobis in Filio, quem constituit heredem universorum, per quem jecit et saecula. Qui cum sit splendor gtoriae et ftgura substantiae eius, portansqm omnia verbo virtutis suae, purgationem peccatorum faciens, sedet ad dexteram maicstatis in excelsis *. — I, 10, ei apphcatur verbum Psalmi : * Tu in principio, Domine, terram fundasti, et opera manuum tuarum sunt caeli ». Declaratur superior prophetis, Moyse, angelis, mediator et pontifex in aeternum, VII, 25: aunde et salvare in perpetuum potest accedentes per semetipsum ad Deum, semper vivens ad interpellandum pro nobis

Et sic loquens S. Paulus intendebat. affirmare, non quid novi, sed quod iam credebatur in Ecclesia.

§ V, Testimomurn Christi de eius divinitate apud loannem*

In quarto Evangelio sicut in Synopticis, lesus pluries . semetip* sum vocat Vilium hominis, hoc est in signum humilitatis et subiectionis humanitatis suae erga Patrem suum 5 ; sed praesertim affirmat iterum ed iterum., se esse Filium Dei et Dominum.

k

3 Circa hunc textum est quaedam difficultas quoad punctuationem. Tischendorf- Gebhardt in sua cditione legit : « ex quibus est Christus secundum carnem. Qui est super omnia Deus benedictus in saecula. Amen » ; si ponitur punctum post « secundum : ^ carnem », ultima linea est solum invocatio Deo facta. — Sed iuxta editiones Nestlc. Westcott-I Iort, Weymouth, Weiss, et plures alios criticos liberales, est tantum virgula post nsecundum carhem». Omnes Paties I^cclesiae in hoc tcxtu viderunt affirmationem divmitatisGhristii ita omnes exegetae catholici Cfr. A. Durand, La Diviniti dc J> - X. dans S, Paul, Rev, bibli., 1903, p. 550.

J luxta J\cqv\er, Hist. de livre% du N. T. : haec cpistola scripta est ab ipso S. Paulo ant<; 70 a — luxta ratiomilistam Harnack composita est prybabilitcr a S. )'iarnaba inter 65-36, foite ante 70.

Testimonium Christi dc eius Filiatione divina I?I

• Vos vocatis me IVIagister et Domine, et bene dicitis : sum etenim . i tor, vcnit hora, clarifica FiHum tuum nf ^iiinc * 7 r Pa" t . . * iuum, ut hilius tuus claTjficet te : sicut dedisii *i

™„H > t Um' 0t ^0"1 SUUm dicebat Denm- - ^iens ZorZ sPond,t .taque IesuS et di.it eis : Amen. amen dico vobiS : non potcSt Filius a ,e facere

™12TT -cVnim Pater suscitat mOTtuos et * « ^

«uH V,mficat. Ncqne en.m Pater indieat quemqnam : ud omne i„<Hcium puio

2r r° Si° ded,t St Flii° habCre Vlta™ in semc«P- » 3. ~ « VoTde deor r„m ,1 f ^ a< wnf '•• - lExM « P"re, et veni in .nundnm -item reimquo m„ndum et vado ad Patrem... et non sum .oin., quia ZL mJl vob S' Z~ TT de/'lati0ne Pr°Prie diet-. — I— -t: «Amen. amen dico Z, St!^ H ^ ^*' *A"«MC - tn Pater apnd temes:r:: T Mm *- ^ afiud ^ ■■■ quia " - — a Deo^hkliirP rdet ?eUc-: "a°n QUia PatIem Vidit ^^»41"- nisi is 1»i «t tlffz *1: s,cu; ar,t me • et ego asnosco Patrem ■

Lioiet eTanntnc^ , T » ^ dixi : ^ia (SPirit»5 veritatis) de meo acc>p)et: et anmmciabrt vob.s . n , Phi,ippe> qui vjdet vjdet ' d,t,s qn,a w ,„ Pa<«, e< Psto. in ^ M , t!, Imo . £ ef pa(er s (3 0 cr

"SU Jli; ba/ntClt™,in ^ -Su: eadem «t dignitas Patris ac mea, nam cito vtia, nemo vemt ad Patrem, nisi per me»".

ih^^^f dec^rat,i0nes idem exprimunt ac verba apud Mat-

S ™ .UC^mrdata : " 0mnia mihi tradi*a sunt a Patre meo

1L eT euTvlStT,— Paf6r; nerlue Patrem 1uis n-* nisfFi: uus, et cm voluent Fihus revelare». Et haec ultima declaratio non

VlZmlwAumTi ^ SUi Ev^elii >' In Snciploerat vtlh»™' 1 Verbum erat aPud Deum, et Deus erat Verbum . . Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : et vidimus e. oriam eius, glonam quas! unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritaris SrS^' nnanam ; ^genitus ^ihus/qfi cTif siTpa"^ cunLm 7v*'imrniUm LeSU CHirti de my»terio Redemptioni», ,e.

cularrrhrttTTn Modernistae ^ent, doctrinam de morte piacuian Chnstt non esse evangehcam sed tantura paulinam (Denz 20^« Videamus declarationes Christi in Evangelio

A. Synopticis. - « Spiritus Domini super me : propter quod obrascatolicas.com

De Existentia Revelationis unxit me, evangehzare pauperibus misit me, sanare contritos corde » 1 «Non vem vocare mstos, sed peccatores » ». «Venit en^ FilhcTZmims salvare quod fienerat... sic non est voluntas ante Patrem wstrum qui m caehs est, ut pereat unus de pusillis istis » =. « FiUus hoSs non vemt mmistrari sed ministrare, et dare animam suamredeZtio^

TJ>° TrK l • AnnUntiai pIurks disciDuIis sms passTonem^am dicens : « Fthus homims tradetur principibus sacerdotum et scribis et condemnabunt eum morie, et tradent eum gentibus ad illudendum e flagellandum, et crucifigendum , et tertia die resurget . . . Potestis bLre cahcem, quem ego bib.turus sum »• ? Sed discipuli nondtim^SdKt W ^ S1.fum J?yste"«m - Ante passionem, instituens Eucharis km lesus dixit : «Hoc est eorfus meum quod f>ro vohis datur ■ koc facite tn meam commemorationem . . . Hic est calix, novum testamentJmt sangume meo, qm pro vobis /undetur » \

B. In Ev. seetindum loannem. ~ «Sicut dilcxit me Pater et ego dilexi vos» \ « Iam non dicam vos servo Vos autein dfxi bus sms . « Oves meae vocem meam audiunt : et ego cognosco eas et sequuntur me. Et ego vilam aeternam do eis : et non ralTe? J quisquam de manu mea » • - . Ego sum lux mundi ; qui^ sequHurme non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae»" - «Eeo su^ resurrectio et vita Q»i credit in me, etiamsi mortuus fuerit vive?

, L^mS qUI etvCredit in menon morietur in aetemu™' « Amen, amen dico vobis : ?t« credit in me, habet vitam aeternam Ego aauaePvivler "e ' ^ credit in me, flumina de ventre eius nuen° aquae viyae » . — « Manete m me et ego in vobis Eeo sum tiitis vos fiahniies. Qui manet in me, et ego fn eo, hic fert fructum mul-' ^^J™ P0testis *ace'e» - «Nemo ven^dX rit„t^gi° " ' c?d h- C rf™ u}.,mundum ut testimonium perhibeam ventati « Stc emm Deus dvlexil mundum, utFilium unigenitum suum

» 0mFLqv Cred ' pereat' sed tabea/vitam aeter?

nam» . — Ego vem ut vitam habeant, et abundantius habeant

t±S potestatem hab?° P°nen«ii eam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Hoc mandatum accefi a Patrt • meo» <». , Maiorem hac dehctionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis sui» " « Nisi granum frumenti cadens in terra, mortuum fuerit ipsum solum manet : si autem mortuum fuerit, multum fructum afferf Nunc amma mea turbata est. Et quid dicam ? Pater salvifica me ex

„ ' ' 4 ' J'uc- IX' 56- — 1 Matth., XX, 28 ; Marc X ~ i m.™ vy XIV, 0; VI, ,.,-45. » XVIII, j;. ... .« m. ,6.8. - '»X.,p-,8. ~«XvM http://www

Testimonium Christi de mysterio Redemptionis ,„

■ ttCmh°r NuSnf iffim^Jttu^i **" • Pater cIarifica ^men tur foras. Et egoT^ultTftro TuTZSl "T* ^

(Hoc autem dicebat ait r^J^ ■ ' %a mei-bsum rus)»\ C S X ^"^0?? q,M morteesset moritusunt ipsa verba Djmlni ' StmCta ab haC ob3ervatione Ioannis, omnTrfalt1 2 di^cu^odeS "To^T^ ' ^ culari Christi „on est e^^^^^SS p^o*

A^^^S^Sre^ange!icam dS- <« 2S ipsius; pcr redemplL^m qu le ' est ?n C^f gfatis per ^ratiam | Deus proUtiatiomm ner firW, ■ -° -Iesu' quem Pr»Posuit

| inobedientiam uniul }^J^a a \ gmW ^sfM»"- « Sicut enim per

1 ita et pnSJSiSS (faSf}: pecc+atores costituti «mt mufti;

suo non perpercit sed nro^nh? constlt^ntur multi» Deus «Filio dflexit no? T^VPrr°ir^^^^

*» oi«-«« suavitalis » *. /™6fl'>sww oblahonem et hostiam nomine Patris et ttSw '^^ eos in tias egit, et fregit et dpdi?^ h? 1 "rr" ~ <<Et accePto PMe' S™' pro vobis datur^ h oc tatitL ' K™& ' H°° eSt cortus m™n. <l™d hcem... » • Euchareltia an/l c<>mmemorationem. Similiter et ca- Natura et etS^SZ Pnwwppomt sacramentum Ordinis nem III, 3-5 « Len^Xn diof^iwM?^ exPlicantu' ^ Ioafuerit ex aqua et ffitifwJf^ (Nicodemo), nisi quis renatus tiae, qua renasr-im,,r T»V •! Jp tus Sanctus causa efficiens gracitu'r:q«Hic eS p^n sTe raeTo1 divinam). De Eucharistia autem^diducaverit, n0r Tmoriatur %l °i descendes : ? « ^ ex ipso manmundi viia. ^manHnS» -t-qUem 6g° ^00' caro mea est Pr«

^-SlSr^fe^H* resurrectionem : - Accipite Spirftinueritis , lieZZnt ~2f' . tSr e' »

• sunf-aSlf^ctTermutfi SSST ^ Christi'

XXVII. xg, — 8 t nr XXTT ,r> ? t ' 3 " EPHES,, V, 2. — ? Matth io. - .» Matth . XVIII. ,0 ' 25' ~ • XVTH, io. - » Luc, XV, obrascatolicas.com

De Existentia Revelationis bunt angeli, et separabmit malos de medio imtorutn ; ct mittent eos in caminum ignis ■ *. xMittet Pilius hominis angelos sttos, et colligent de regno cius omnia scandala, et eos qui faciunt iniquitatem ; et mittent eoa in caminuni ignis ; ibi erit fietus et stridor dentium » 2. — « Omnis quicumque confessus fuerit me coram hominibus, et Fiiius bominis confitebitur ilJum coram AngeJis Dei ■ 3.

Sunt etiam daemones seu maJi angeli. Christus multoties eiicit eosJ. Sunt spiriius : « eiiciebat spiritus vcrbo » 5, « Cum. immundus spiriius exierit ab homine, ambulat per loca arida, quaerens requiem et non invenit. Tunc dicit : revertar in domum meam, unde exivi. Et veniens invenit eam vacantem, scopis mundatam et ornatam. Tunc vadit, et assurnit septem alios spiritus sccum nequiores se, et intrantes habitant ibi ; et fiunt novissima hominis Ulius peiora prioribus » $.

Iesus dedit Apostolis « potestatem eiiciendi daemonia » 1 ; sed dicit de quibusdam daemonibus : « hoc genus non eiicitur nisi per orationem et ieiunium » 8, Principes daemoniorum cst Satanas : « Si Satanas Satanam eiicit, adversus se divisus est : quomodo ergo stabit regnum cius ? Et si ego in Beelzebub eiicio daemones, filii vestri in quo eiiciunt ? Si autem ego in spiritu Dei eiicio daemones, igitur pervenit in vos regnum Dei » *, Satanas «rapit quod seminatum est in corde... et superseminat zizania in medio tritici » **. — lesus dicit Apostolis : « Simon, Simon, eccc Satanas expetitvit vos ut cribraret sicut triticum. Ego autem rogavi pro te ut non deficiat fides tua»u.

In quarto Evangelio, Satanas vocatur « principes huius mnndi » lS. lesus dicit Pharisaeis : * Vos ex patre diabolo estis ; et desideria patris vestri vultis facere, Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit ; quia non est veritas in eo. Cum loqnitur mendacium, ex propriis loquitur, quia mendax est, et pater eius » 13. Apostolis autem dicit Iesus ante Passionem ; « Venit princeps mundi huius et in me non habet quidquam, . , , Princeps huius mundi iam iudicatus est*i!>.

DE VITA CHRrSTlANA SECUNDUM ChRISTI TESTIMONIUM.

Videamus breviter quaenam sit relatio legis evangelicae cum mosaica, et quaenam sint praecipua Christi praecepta consilia ac virtutes christiane.

§ I. Lex nova Christi antiquam legem mosaicam perficit. —

« Nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas : non veni solvere, sed adimplere» 16.

Ab initio praedicationis suae Iesus in sermone supra montcm 17 expurgat legem antiquam ab intevpretationibus scriburttm et pharisaeorum, eamqiu complet ac perficit quoad praecepta moralia: a) quoad homicidium * dictum est antiquis : non occides. Ego autem dico vobis : quia omnis, qui irascitur fratri suo, reus erit indicio i> ; — b) quoad

• Matth., XIII, 49. — * Matth., XII, 41, — a jLuc, XII, 8, — * Matth., XIII, * 39 ; XXV, 41 ; Marc, V, 8 ; I, 25 ; Luc., IV, 35 ; IX, 1 ; XI, r8. — 5 Matth., VIII 16. — * Matth., XII, 43-45 ; Marc, V, 9 ; Luc, VIII, 30 ; XI, 24-26. — f Marc, -III 15 i XVI, i7;— 8 Matth., XV-IT,- 20 ; Marc, IX. -a8:— ■» M attht -, XII - 26 ; M a rc/- IV, 15. — " Maxth., XIII, 19, 25. — » Luc. XXII, 31. ^ i* i0an„ XVI, 11. —

*3 lOAN,, VIII. 4 | . — « lOAN., XIV, 30. — *5 I()AN., XVI, T I . — *« MATTH.. V, 17. —

http://www.

Ba vita christiana secundum Christi tcsiimonium r75 in te lapidem Pn „„nH r> nestructionem templi Terosolymae : .non relinquent,

J£Z ^Z^IZ ™T°oT temf ;s visitationia tuac "2- Et dicit ^ -:

nialia vero qnantL ad, fif^ tt^f ^ ^ de fidesoe rhflrifa+«, sfJcmate seu mstitia fm sensu generali). — tione de mtieS ' d7 ^^i; " de humilitate. de mort ficaenim' praedpS virmte^ rSS? dlllge"t,a' yigilantia, de zelo ; sunt losophis graecfs dS iS ch"stlanae Praeter « naturales a phi- ^tiKliiSm^temSSv,^' :„prUdentlam', ^titiam erga alterum, in vita chrfetiana" !t £ ^ "aeautem virtutes elevantu;

. charitas patiens^es SSSfS^ T iUud Pauli:

perperam, Ln inflatur S*5 ShSSfli" aemulatur< non a^ non irritatur non fK? ^wtiosa non quaerit quae sua sunt,

Hae ^ sim'Dw eTnn ft L J°.mma suffert' omnia sustinet» • apologetic^S sS^ti^^ -gumentumest. «Non omms auiS S.^n!? ^ regnum caelorum ; W/^^^^ ^ h

•t firmitatem. - » iLr^TTl « PP cafonen, montis ad DCUm, sciT munditiam catolicas.com

De Existentia Rcvelationis

.cve. . _ .Quiqfecetit V0Iuntrmess J Tzizrzrr est et onus ~

• Von q,10d iutrat in os. coinquinat hominem, sed quod procelit „ qumat honunam. . Quae autcm procedunt de 0re de ^rl t ' ^00"1"

hominem. . . eogitationis maiao. . admteria to ^Tl, 89 Mmo-uinant

« «. «, fc«oree Qui dant efemosynam orant aut iciuf ,T ab hominibus .receperunt mercedem suam . 7 In "1 T " V,dea"tur ox qua „qultur ^ quam mundus dare ^c commendatur puriU* inUntionis t^uJts^ 2 fa^.te^68 dec,arat- «dem «« turae : qui crediderit et baSLt „f f -f te evangelium omni <=rea- -««Mfcng condetnnMtuX .baptlZatur fuent< saI™s erit ; qui vero non

Requiritnr etiam confcssio exterinr f,vu: - n . nibus, oonfitebor et ego eum ooram Pat lo" ,C°D,itebitur me «™» nomime coram hominibua. negabo et e^o eum o V * ^ Q°S aUtem neeaverit dioit i„firmis qui «^sZT^ * ^ ~ ' " *~ vobis?", et post cnrationem adrtif ™ . -Credit,s qu,a possum faoere de eorum ^a^T^ ^U^^Z ' " usquequo patiar vos .3 Dicit IZ T P ^uoas1^ <"<> vobisoum ?

quare dubitasti ? . H - __T , * ambulan« = « modioae fidei

Lidi estis I tS^Ln ' ' VeStra ?"

dico vobis, si habueritis fidom / ^"'<aw /idei : « *"~» luippe ii»uo, et i-JS^sjj; r;orobissiTsdicetis monti huie : tr^ «s»

dicit enim losus MagdZn^o oule I «« pecoata multa. quoniam 22^'^ «^t.^ , ' S. Paulus dioit «{ R0W IV • inJXITT ' 6 Sa,Vam fec,t : vado in pace . '».

qoae Ahrahae rePuta7a'^ad Iusti«a:.n°n "* " ^0"8- 5ed ex fid= '« ^ iutaAm 2rp£s "Sj&wsir^ abs°- supernaturalem, eius effectus. ltestat ems ob«ectUm, ems causam

«go vobis (pharisaeis, ^DJr^p^r"^'^^: ? ^ ego sum, moriemini in peccato ve8tr0 „/ V6Str,s ■ " emm "«» »dtritis quia http://www

De vita christiana iBCunduni ^ testfmorium

8Ctpia,s ait : . Vos autem dijd am q , voblS caclestia crcdetfs ? . Df-

/^' vobis „ 2, m,COS ^»13 quaeoumque m.dini a Patre meo. nota fuerit ej datum a Patre meQ ;ODI8' nemo potest venire ad me nisi

^Oms^Mvec^^a^Moi'_^^^.q^ non estis ex ovibu, per fidcm, et hoc non cx vobis • Dei ™im , : ' Gratia eni^ estis salvati fttrameii motiva credibilitflti<i «oduiis ; . Si mihi „on vuiti ^ SUnt etiam ^ et oredatis quia Pater in me ^ ' ^ f q— credite, „t cognoscutis test,m0nium perhibent do me ,«. ' " °pcra 1uae dedit ™ihi Pater, ipsa d) ef/eclus. . Si vos manseriti? 0> o„™ gnoscetis Veritatem. et vHtas kS£ZT* T **" diSCiPU,i mei CTitis • et c<" U. me, habet Vitam aeternam ; et ego rosu" tabTe," m™"' ^ ^ ^ C"dit m me. opera quae eg0 (aei<> ^ g ~ J«» « » novlssimo die . ... . Qui credit trem vado.'<. P «««et, et maiora horum faciet : quia ego ad Pa-

<*e e^pSenril D^'^ *" agitUr de oratioue-

V. g. ;Peti(e et dabitw vobis... Quis est «v „„h- . suus panem, numquid lapidera eX VOb,s hom°. 1»™ « petierit filius est. aabit bona petentibus se >« " l"' .? "^0 mag,S Pater veste^ q«i * caelis .cetis, neqae co d quid induamLi ^ animae vestr" ^uid manducelestis paScit ilIa . nonne mT^Z2 ""T* VOi^h& ^ " .1 iustitiam eius ; et haec omma 1£ w ^1'5 a' ' ^6"'6 prim"m Dei, • stratur miserioordia Dei. v TL^Z , " " T ^ * ' Item J" paraboIi^ «!™«»« ««' viditiiium pater ipsius, et' mis^co^! 't ^ T ' "C"m ,Utom adhu0 lo"8e e-et ei«s. et oscuiatus est eum . m est et accurrens oecidit super collum ex totoTSdetao 1tAikl!rtn "^111;?65 Dominum Deum tuum est maximum et 'p?m»m lS ^ et in ^a mente tua. S multa, quia dilexit muSm^ ' ' Remittuntur ei peccata

^'i^v^trrf^s^ dilectione mea" - -eui -

Si ouis diligit me, sermonem meum fe,Vab t "t T * manilestabo ei meiI*um... veniemus, ot mansionem apud eum 1 c^mus . » ^116 ^1""' 6t ad eum

«cfetum dabit vobi, ol raaneat J~ ^ ^ rogabo Patrcm. et a«um Pa-

Teslimonium Christi

. >B; Poximum. « Secundum (praeceptum) autem simile est miic ; Dihges proximum tmim, stcui teipsum. In his duobus mandatis umversa lex pendet e prophetae»'.

« Omnia ergo quaecumque vultis ut faciant vobis homines, et vos facite illis • 2 Et m parabola boni Samaritani * Tesus reSpondet ad hanc questionem : quis cst meus prox,nius ? Etiam advena, etiam inimicus q«i auxilio meo indiget, est proximus meus

Discipulis suis dicit lesus: «Mandatum novum do vobis : ut diligatis invicem $lCUl tjL hoc cognoscent omnes quia discipuli mei cstis * *, * Si ergo ego lavi pedes vestros, Dominus et Magister ; et v0S debetis alter alterius lavare pcdes . * Pater sancte serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi : ut sirti tmum sieut et nos . •

In praxi. non solum non occides, sed non irasceris fratri tuo, non dices ei verba probrosa', _ vae hommi iUi, per quem scandalum venit . praesertim si pusillos scanda^ Iizavent ^ NoUte iudicare ut non iudicemini ; in quo enim iudicio iudicaveritis iudicabimmi... Quid autem vides festucam in ocnlo fratris tui, et trabem in ocuJo tuo non vides?**. Attamen quandoque iudicandum est sine superbia, nam dicitur • «Nohte dare sanctum canibus, neque mittatis margaritas vestras ante porcos . *o

. Qui petit a te, da ei * ». . Relinque ibi munus tuum ad altare et vadepriusreconcihari fratri tuo... Esto consentiens adversario tuo cito dum es in via Cum eo . 7 Sl autem Peccav«nt in te frater tuus, vade, et corripe eum inter tc et ipsum solum Si te audierit, lucratus eris fratrem tuum . I*. Et debemus iniuriaa condonare non solum «usque septies, sed usque septuagies septies*". - , Ditigite inimicos vestros benefacite hts qut oderunt vos, et orate pro persequentibus et calumniantibus vos ' Si enim dihgitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis ? nonne et publicani hoc faciunt ? »

■ Quod super est daU eleemosyndm ; et ecce omnia munda sunt vobis » « « Facite vobis amicos de mammona iniquitatis (sdl, dando elcemosynam), ut cum defeceritis recipiant vos m aeterna tabernacula _ " ; Et dicitur malo diviti : . FiJi, recordare quia recepist, bona in vita tua, et Lazarus similiter mala, nunc autem hic consolatur tu vero cruciaris » i*( Dives consideratur velut minister Providentiae divinae ad utilitates ceterorum. — Imo Iesus dat cuidam adolescenti hoc consilium : . Si vis perfectm esse vade, vende quae tebes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et veni sequere " * (Ultimum verbum continet consilium obedientiae praeter consi.ium paupertatis) » Et cnm adoiescens abiisset tristis, Iesus dixit discipulis suis . ; Amen dico vobis ;

• Ma™*- XXII, 39 ; Luc. X( zyzS Ha^ duQ ta fllIlciamentaiia .

erantm Deuter. VI, 5 et Levit. XIX, 18. - a Maith., VII X2 Luc VI ir ?r jt, 2I;?3. _ 7 Matth V, - • Matth., XVIII, 6-7. - « Matt^ VII X,

, Muc-' ^Y1'? S' .TJiomaa II,a, Il.ac q. 32, a. 7 ad 1 notat cum S. Aue • «Non matth AiX, 2i. — » Cf. S. Thomas I.a, ILae q. 108, a. 4 ■ Utrum lex nm/a convenientcr superaddat consilia praeceptis : . Haec est differentia inter conS!iLm et ' praeceptum, quod praeceptum importat necessitatem, consilium autem Tn opt one pon" tur ems, cui datm .. Praecepta novae legis sunt de necessariis ad salutemcon^de S Ct redi, ius P-^h^o consequi finem ^^iSSS^

S .<S»S^U«t0riad ^1-^ ^P^tem. continetiam obediaSSSS contra - consupiscentiam ocu orum, concupjscentiam carnis, superbiam vitae » (I Ioan.

^• LZ^^L%VP^lCU" C°nSllm *^mntwm est dosoaunt omnibus expedientia. setl cx indispoA.tion^ ahquorum contingit, quod alicui expcdicntia non sint ». - http://www

De vita christiana secundum Christi testimonium reprobat, - Quoad dvjIeD] societatem ^ '""w^ ^ pha'~ tradifiones esse sicut et nos filios pLS. « ♦ • ,S altenussed alios homines propter Deum et in Deo CadeStiS ; ita^e ^nAi Tnt ' cat : . Sritfet te&J^ZlSt^S^ ~ Iesus P^*netur vobu » *] ' <iuaenteet mvementis, pulsate et apenos orare, sicut doemt et loannes a£Z . ' ^ ^ postulant : « Domine, doce

IeruSalem. dicits : .vS^ omn templi et urbis ista omnia quae futUra !uat » QuodcTn ^68' "* *** h^m^ tetis et vobis » ». U°": S' manser'tls ,n me... quodcumque volueritis petoum in abscondit0».n„ ^'hn ? 1 CUblC'"Um et clau«> «*tto, orfrfrem

Orandum est insnper ^ * ^ « ^«jtT^ credentes. accipiet' „ « / — J ~qu9 petieriti. ia oratione*

B. Oratio dominica " t-0„„ , fectam, efficacem, quae innnite ^n»°Sf CUlt orationem brevem, per. et ab omnibus tam dL^^^L^f,. «h™omm orat ones, dormnica non solum j^&fZ^^J?^^ In tac ora«°ne sed etiam. eo ordine quo SderS' S! P°ssum^,

Ut expiicat S. Thomas « ffmc * «ctum nos ordinant merita. ^^^J^ Z^TZ

« Marc. XI. 2,3_ MAL"Lt- Jffl "•■ - 13 Mattb., XXI, M. .4 J ™" J,r' f - icas.com l8° TestimoQium Christi

Uvrat itcm ad fmem nos adiuvant subsidia sive temtwMii» * » - ■ tangitur: ..P_ „ „ X Stl ^Cil T de pane temporali. sive de pane sacramentali «U R . u ' ?lve-hoc '"telhgantur iegitur «pancm nostrum supLub.tan:™^^^^ — "~

A fine autem ultimo nos avertunt tria : primo neecaf-im, ** .

«M. *U» sicut et nos dimUtimua debiLbus"?. ~0 Tntar 1

■ sens vel futurum, p0enae vel culpae : . libera „os „ malo ^™' telt,° maJum Prae-

6° numilitas, mortiftcatto, abneffatio, paHentia chnsttanae magis activae, ut diligentia, fidelitas zdus.

A Humilitas : * Discitc a me quia mitis sam et h,A**><u* 0 „

-hedL in svna;™ ■ jr.^ suis ait Iesus : « Amen dico vobis nisi cftnvmi iw.«n * ^ ■ . ' pulls jntrabitis in regnum caeiorum. QZ^rC^^TlrpS^r hic est maior in regno caelorum • „ Qmnis ani ^ miM i i \ P*™^ ^te. liat exaltahitur . Mtem . Sinite parvX et JSi^ h— >tur et q„i se humii5„™ . p*rvuxo3, et nolite eos prohibere ad me venirp -

% rCgaUm CaeIoram-*' Nil diserunt philosophi ' stianrmrn'S;erra„«r commendat spauius' secernit ohri.

li«»m -T temperantia a ph,losoph,s graecis definita». . Omnis qui viderit m>, iriir^rr^^ r eamin corde suo' e-;«" ^^^^^^ — m « s^t n 8upra ouos «s^ts^jisjj^ ^

Qui potest capire capZ« ? ^Mm

OMMgw semettpSum ... Qui en,m voluerit animam suam salvam facero ™rrf»t . autem perdider* animam suam propter me. inveniet £ ~ ^i^^ 2

48; XXn. 24-27. - « Lvl. XIV, „ Txv™.3!4 ifc ^T/' VIII, l3 «M facta carnis mortificaveritis, vivetis , II Cor IV '.«. 4* ~ R-°^ ' tronem Jesu in corpore nostro circumferentes " - Col m< 4 ",Se,mPer ™«<-

De vita christiana secundum Christi testimonium ,8i req"irit,,r in affictione- ■ Si 9»i» vuIt post me venire ... toUat cruc^

Zl^ ; mC; • !Kt ^ acciP" -am, et sequitur me, non est me d,gnus . ». . i„ pat,<mt,a vestra possidebitis animas veStra3 >■ Hacc virtus psti.n.

^rt^ ritudin: 5Mm ei qui rejiquerit °mma ^ cCr^ .

m,tt,tur .«ntuplum ,n hac vita» .„ persecufionibns . et .vita aeterna,».

^^^'MttTew* diliffentia, fldelitas gratiae Dei, viffilantia, r«bo£'Zer^JMgeniia !eCU"dUm b0m"n usum *»«»»» ^ei commendatur » ^ talenl e 1. ' ^ ** '^1" D°mini gaudittm datur se™ ^ ^ceperat quinque

Tuo Sed ! rQu ^ " qUinqUC' item jlii qUi aCCCPetat duo et luc^» «t alia duo. Sed ,11,, qu, unum acceperat et illud in terra absconderat. Dominus dicit ■ «serve drtu; erabendb r,taientum' ct dafe ei qui nabet d°cem tai-ta- ^ retr ab eo , ' Om ' » aUtem ^ "°" ^ «* aUOd Videtur habe".

retur ab eo . ». - , Omn, cu, multum datum es(. multum quaerctur ab eo • et cui commendaverunt multum, plus petent ab eo » ' ' fidet £5 1 t ^"^»8- "Qui Me'« «t minimo. et fn maiori

^17^? ' Ut d0CCt ^06'"0 * «* ■■ W omnes invitati rcsponderunt Domino : habe me excusatum ; tunc Dominus pauperes et Z rita Z «ecos

0T^rB C°mPUUt ^ diXit dC ^0"8 "Vtatisf «nemo virorum i," m ou, vocat, sunt gustabit coenam meam,». Item in alia parabola, de ficuHtfruZsa

Llli «;T0S t r Spiritui ^040 resistitsicut patres vest»- ita e vos.«.

~ t n Ca em d°Ctrinam m°ralCm iUuStrat: '-«tdiversimodeaccipitur DeTacIioi^r i 'V °0,la' itS h0mi,WS PluS minusve fi«elit^ verbum alitTa H f frUCtUm.afferuUt(3 et ^ verbumDei despexerunt. annuntiatur : «aud,tu aud et,s, et non ratelligetis ; et videntes videbitis et non videbitis»", De lerusalem d.c.tur : . non relinauent in te Ufnien. s«per tapidem, eB quoi non cogBoveris

Hoc , lustratur ,n pM, quae exierunt obvjam et quarum qumque erant fatuae et quinque prudentes » ; item in parabola servorum

XiSTST Tf"' : * bCati SerVi m' quos cum vcuerit d-inus invenerit

qu, venrunt ad vos « vestimentis ovlum, intrinsecus autem sunt lupi rapaces ; a frnc-

^ltZT^T* eOS""' "SUrgCnt V"»***** * Pseudoprophotae »». - Aposto ,s autem d.crtur : . Ecce ego mitto vos sicut oves in medio luporum, estote ergo prudentes sicut serpentes ct simplices sicut columbae.»'.

D. Zetus. - Christo applicatur verb» Ps. „8. ,o, ,ze]us domus tuae (Domine)

.obrascatolicas.com

Testimonium Christi comedit me », lesus ipse dicit : « Igmm vcni mitteye in terram ; et quid volo aisi ut accendatur ? Baptismo autem habeo baptizari, ct quomodo coarctor usquedum pcrliciatur ■ , IeSus promittit mercedem pro operibus zeli . « Tunc dicet rex . vemte benedicti Patris mei„, Esurivi enimet dedistis mihi munducare ; sitivi et dcdistis mihi bxbere ; hospes eram et collegistis me ; nudus et cooperuistis me, infirmus ct visitastis me ; m carcere eram. et venistis ad me... Quamdiu fecistis uni ex his fratribus meis mimmis, mtht fectstts . K Praesertim autem exprimitur zelus, scil. ardor charitatis in. altionbus beahtudimbus, dc quibus loquitur Iesus in principio sermonis in monte. ' j BeaMtudines* — Ut habetur ex Sermone Domini in monte apud Matthaeum c. V. Beatitudines continent merita et praemia Me- «™ S f ' Aiigustinus \ sunt operationes virtutum perfectarum et donorum Spmtus Sancti «, Praemia autem inchoative habentnr mhae vita, et perfecte m caelo. Propterea hae beatitudines continent totam perfechonem vitae christianae, et exponuntur a Christo ab ini-

^S?e^^l0mS qT beatitud0 est *d quod homo maxime desiderat, et ld quod ad virtutum opera allicit.

ralJnChristfraediCati0ne praecipue aPParet sublimitas doctrinae mo-

Tres priores beatitudines important recessum a malo, scil a peccato; postenores autem aecessum ad bonum et optimum, id est ad Dehm, secundum opera vitae activae et vitae contemplativae 5 Beatilt ■ n ?eU? a80?ndunt' dum e contra orati° « pater noster» a glona Dei ad mdigentias nostras descendit.

Dum mundus ait : felicitas cst in affluentia bonorum exteriorum, in vohiptate in hononbus. lesus dicit ; Beati paupercs sPiriiuf quoniam ipsorum esl regnum caelorum ; haec beatitudo procedit ex humilitate et ex dono timoris Dei, contra cupiditatem ac spintum superbzae. - Beati mites.quoniam iPsi possidebuni terram ; id est beati qui non irascuntur, non appetunt vmdictam de inimicis aut dominationcm super alios Hoc mentum procedit ex mansuetudine et pietate. — Beati qui lugent. qumiam ipsi con~ soldbuntur, id est, beati affJicti, qui consolationes in voluptatibus aut in vanitatibu* ' non quaeiunt, sed per experientiam sciunt, verum ac profundum malum, nihil aliud esse quam peccatum, quique de propriis peccatis lugent ; hi consolationem mundi dehcns infmite superiorem accipient.

Quarta beatitudo et quinta ad vitam activam pertinent. Superbia dicit : beatus est qut vivit et agit ut vult, qui nulli subest et aiiis praest ac dominatur. Iesus ait - Bsatt qui esuriunt et sitimt iustitiam, quoniam ipsi saturabuntur. Iustitiae beata fames ac sitis perfecte explebitur. - Beati misericoraest quoniam ipsi misericordiam consequmtur ; sciL beati qm subditos non opprimunt, qui pro affbctis boui consiUani sunt • ipsis Deus faciet misericordiam

Sexta beatitudo et septima ad vitam contemplativam pertinent. Quidam phitosophi tenent, beatitudinem iam esse in speculatione veritatis ct parum curant de pnmpr?v^V"^ir fi 1 . aamintians Messiam, haec dona Spiritus Sancti enumcraverat, dicens : <r Et requicscet super eum Spiritus Domini ; spiritus sapiontiaeet

&lf~ °mmi !ntCr !iacc.d^' s"Pe-OTa *™t quae%riuscnuatiantur, bcatitud ues autem enumerantur ordinu inverso, ui e,st ascendenti - » Cf, S Tfiomam in Maith, c. V ; et l.a H.ae q. 6cj a. 3, http://www

Dc vita christiana secundum Christi tcstimonium - ritatc cordis : lesus ait : Beati . > humana v,rtute sea dl-gnjtate J °a*, boatitudo q„aerenda est in

I ■ c,f.c,, sed quia omnia secundum hmtaZTT^Z ZJu,il modo humano pai Y inveniu" c communicant • h„ ^ . ^aerant et promde veram

• f-™ct««<=ontemplationiSdivinae> ' P ' ^ muDdus dare *>» potest'. est

-r^it—o^ torm.nta inveniatur .Vahnmta n^ ST^*" ^™' Ut iater ^ d,ta, SUpra sensura comm„„em hom"ra"lem ^ ^ jna»"

supcrnaturaiis Sapientia et abnegatio ade0" °°e h ^ in ma"««tatUr cutio, hanc b^atitudinem non sa«s inteH °ant T '^"1' dum venit Pe«ctantum gioriam apud Deum, non t Ut Sundi ^ Ch^0Stom- " ^ quaerit insistit : . Beati estis. cum malodi^L v v " C°nSP<!CtU h°roioum ' ~ '«o lesus dixeriot omu. ^ ^^ ^1^2 * ^ ^ < quoniam meroos vestra copiosa est in coelis " ' mo- Gaudete •* "^ltate, toerunt ante vos ,. coells 1 Slc pcrsecti sunt prophetas, qi,i etiamUi&m0t%^^^ W« ethicae chnstianae cum ethica superioritas doctrinL SSS^ffiHb eSt absoluta clmahone naturali procedentibus « 5£L 7/ « S •°?enJbus ex sola inl ^ FINE MUND1' DE U™ ^rao, DE viTA AETERNA.

I - tiasse finem mundi Sa^ DrS ^ ^ uChrist™ ainun-

I " ■ ' monium eius esset evidento & ^«^. testi-

; A- Sttma Ania «,««^7 IjUsum< et promde non d vinum f , . «gnamagnaet produrfTig P^oprophetae ; et dabunt

I etiam electi. Ecce praedixi voU s[ ° jnducantur ^ fieri potest)

| serto est, nolite exire Se S D JLT dlX^nt Vobis : ecce » ^

I f« Wnf-S_ Ubicunque fulritT^ ^f?»"» • * ^ «ftwii 1 JOA*., XIV, 2?. _ 2 G„Hf

Testimomum Christi in coelo, et tunc plangent omnes tribus terrae, et videbunt Filium hominis venientem in nubibus caeti cum virtuU multa et maiestate. Et mittet angelos suos cum tuba et voce magna : et congregabunt eiectos eius a quatuor ventis, a summis caelorum usque ad terminos eorum » J .

B. Tem%ms itltimi adveutus Filii Dei remanet incertum, — Iesus ait, secundum Matthaeum* : « De die autem illa et hora nemo scit, ncque angeli caelorum, nisi solus Pater». Secundum autem Marcum 3. « De die autem illo, vel hora nemo scit, neque angeli in caelo, neque Filius*, nisi Pater. Videte, vigilate et orate : nescitis enim qitando tempus sit ».

Plerique tamen rationalistae 5, protestantes liberales ac praesertim Loisy a tenent, lesum praedivisse finem mundi tanquam proxime futurum, aiit saltem apostolos sic intellexissc materialiter praedicationem Domini 7 . Rationalistae arguunt praesertim ex duobus textibus : apud Matth., XXIV, 34 ; post praenuntiationem eversionis Ierosolymae et diei ludicii, lesus ait : non praeteribit generatio haect donec omnia haec fiant ; et apud Matth. XVI, 28 ante transfigurationem suam lesus dixit : « sunt quidam de hic stantibus, qui non gustabunt mortem, donec videant Filium hominis venientem in regno suo»8.

Hi Sacrae Scripturae loci sunt quidem difficiles, nam in eodem discurso locutus est Christus et de fine Ierosolymae et de fine mundi ; et cum primus eventus sit iigura secundi, non facile est discernere quid pertinet ad primum, quid ad secundum. Sed verba alicuius auctoris praesertim sapientis ita intelligenda sunt, si possibile est, ut contradictoria non sinh Atqui, ut ostendunt exegetae catolici 9 ac plures protestantes conservatores 1&, rationalistarum interpretatio non fundatur in-textu evangelii sed ei multipliciter opponitur.

1* Iesus dicit : * simile est regnum caelorum grano sittapis (quod pautatim crescit) et fit arbor, ut volucres caeli veniant et habitent in ramis eius» 11 ; 40 item in parabola semjnantis ostendit quomodo gradatim crescit semen divinum usque ad messem. Misit Apostolos non sohim ad popuium Israel, sed ait illis : « in mundum universum praedicate evangeliurn omni creaturae» euntss doceie ornnes gentes19. Expresse dicit : « et in omnes gentes primum oportet praedicari Bvangelium» -ante secundum adventnm N. «Dico autem vobis quod multi ab

4 luxta intcrpietationem traditionaJem, haec verba non significant FDiiixn Dei ignorare diem sui sccundi adventus, sed cum non accepissc mandatum ad hunc diem revcJandum « qui misit me Fater ipsc mihi madatum dedit quid dicam et quid loquar » foAN. XII, 49. Unde ante ascensionem suam dixit apostolis : « non est mstrtim tiosse tempora vcl momenta quae Patcy posidt i» sita potestate ». Act. I, 7, sic « ostendit quod ipse sciat, sed non cxpccliat nosse apostoiis <> S. Hieron, in Matth.t XXIV, 36.

3 Ita Renam, Stapfer.

7 Ita de Psessenst, Rcuss., A. Ueville, Bovon, ~ * Itc m apiid -Makc, VTIIt 30 ; L l;c;. I X; S2y,"=="9" P: Lagrange; Revtw biblique, igo6, p, 382-411 ; Lepin, Jesm Messw el Fils de. Ditu, z ed p. 3^5-^)9 ** *ta Godct, Santiay. - 11 M.vnn„ X\U, 3» . «Marc. XVI, j.5 t:l Mathi., XXVIJJ, jo; Luc, XXIV, 17. " Marc, XI IJ, 10.

http://www

1> fine rnnndi, de ultimo iudicio, de vita acterna

Onente et Occidente venient et recumbent cum Abraham et Isaac et Iahanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praeValebunt adversus eam », Matth. XVI, 18. i^cv*

2* Insuper non sequitur ex dictis Domini nnem mundi statim futurum post everaonem Ierosoiymae, imo annuntiat apud Lucam XXI 24, lerusahm calcalntur a Gentibus; donec impieantur temPom notio-

3° Iesus usque ad Ascensionem dicit Apostolis : non est vestrum nosse temfomvd momenta, quae Pater posuit in sua tolestate3 sicut dixerat aute Passionem : « de die autem illa et hora nemo sdt' neque augeh m caelo neque Filius, nisi Pater. Videte, vigilate et orate nesd- Z • m1™1 T^nd° tQmpus * " Itadies «* incertus et nullus potest rSonetnr' Tf sfatu' .^iac d° ^olibet statu unus assumctur et alter rehnquetur . Et, ut dicit S. Hieronymus, ideo voluit Dominus incertum ponere termmum, ut homo semper e.xpectaret. Ita expectavit pnma generatio semper vigilans

4' Verba relata apud Matth. XXIV, 34, post dupiicem praedictio-

W 7n^°m .Ier°solymae Ct mundi : non P^teriUi generatio H W % kaeC fMf' diservimode intelliguntur a commentatoybus, scil. vel de generatione omnium fidelium et de fine mundi vel de generatione praesenti et de ruina lerosolymae. Dici potest etiam : non praetenbit praesens generatio, donec omnia haec jian>. realiter aut saltern m figura, nam excidium Ierosolymae erit figura finis mundi, et Uiristus non semper distmxit tempus prioris eventus a tempore poste-

11"!; « • qUe "^«g™* : n°n praeteribit gens iudaeorum donec vemat fims mnndi. quia pluries in S. Scriptura « generatio» dicitur pro gt Jf TriUn alt S: Petrus locluens de secund0 adventu Domini : « unusixes apud Deum sicut mille anni et mille anni sicut dies tmus^ nam Deus omma V1det simul in aeternitate ; propheta autem quodam-

M, ' J levatur ad c°.?nitionen futurorum ut sunt in mente divina (cfr. mfra c. XI de firop/ietiis Chrisli.

.? D«m autem lesus dixit ante transfigurationem suam : « sunt quiciam de hic stantibus, qui «0« gustabunt mortem, donec videant Fi- »Um^ hommist ven«ntem in regno suo »«, haec verba referuntur iuxta quosdam ad transftgurationem, iuxta alios et melius ad destructionem templi Ierusalem seu Synagogae et expansionem Ecclesiae Non agitur de fine mundi, nam Iesus dixit : «de die illa et hora nemo scit ...

awa^- raar a

5 n3 h X "l J" err0rem ind«cant«r W fieri potest etiam cJccti . . homin S tbfn Ln^ tC Gt Paret,lls^ie in Occulenteni; ita erit ct a<lvcntus FiJii

Lev X\ 'p n T3r MattH.. XXIVf 38-45. - • X«m.( X. 30; XIII, 28 1 PmimU i 7T p,/ Tti»9, CV\rCf' circa hunc lcxLl,m A!auh» Card Bim-ot., La icas.com

^86 Testimonhim Christi nisi Pater... Vigilate, nescitis enim quando tempus sit» (ci Maldonatus in Matth.). _

6« Imo dicit S. Paulus II fhess, II, 2 ... «Neque terreamxm ... quasi imtet dies Domini. Ne quis vos seducat ullo modo ; quoniam nisi venerit discessio frimum, et revelatus fuerit homo peccati, filius perditionis... ita ut in templo Dei sedeat, ostendens se tanquam sit Deus », Tempus igitur ultimi adventus Christi remanet incertum.

§ II. De ultimo iudicio. — Iesns ait : « Procedent qui bona fecerunt, in resurrectionem vitae ; qui vero mala egerunt, in resurrectionemiudicii» 4. (Contra Sadducaeos resurrectionem iterum affirmat) s. « Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno eius omnia scandala, et eos qui faciunt iniquitatem ; et mittent eos in caminum ignis. Ibi erit fletus et stridor dentium. Tunc iusti fulgebimt sicut sol in regno Patris eorum. Qui habet aures audiendi, audiat»3.

*Vae tibi, Corozain, vae tibi Bethsaida ... Tyro et Sidoni remissius erit in die iudicii, quam vobis » *. « Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent rationem in die iudicii ; ex verbis enim tuis iustificaberis, ex verbis tuis condemnaberis »5. « Filius hominis ... reddet unicuique secundum opera eius » *, Sed ex gratia Dominus poterit novissimis operariis dare sicut et primis 7.

lam in hac vita quodammodo incipit iudicium : « Qui non credit in Filium Dei, iam iudicatus est .„ Hoc est autem iudicium : quia lux venit in mundum. et dilexerunt homines magis tenebras quam lucem : erant enim eorum mala opera» a — « Qui credit in Filium, habet vitam aeternam, qui autem incredulus est Filio, non videbit vttam ; sed ira Dei manet supereum»9.

De damnatis autem Iesus dicit : « ibunt in suppUcmm aetemum » « angeli mittent eos in caminum ignis ; ibi erit fletus et stridor dentium » 11 « Crucior in hac flamma», ait maius dives in inferno, eique respondet Abraham : « inter nos et vos chaos magnum firmatum est * . Hoc autem supplicium dicitur proprie et non solum hyperbolice aeternum, nam octies continenter Christus hoc affirmat, dum loquitur « de gehenna ignis inextinguibilis, ubi vermis non moritur et ignis non extmguitur ... » 13, Insuper quoad durationem, haec poena aequiparatur praemio iustorum : « et ibunt hi in suplicium aeternum : iusti autem in vitam aeternam »14. _

§ III. De vita aeterna. — lesus dicit : « Illi vero, qui digni habcbunt saecnlo illo et resurrectione ex mortuis, neque nubent, neque ducent uxores ; neque enim ultra mori poterunt ; aequales enim angelis sunt, et filii sunt Dei, cum sint filii resurrectionis » 16 ; « ibunt in vitam aetemam » ; 16 ; « fulgebunt sicut m\ in regno Patris eorum » L\ Eis

1 Ioan,, V, 29; VI, 39. 40. 44 — 2 Matth., XXII. 30: «in resurrectione er?im; % neque nubent, «eque nubcntur : sed erunt sicut angeti Dei iu caelo . Marc.; XII, 27; Luc, XX, 38. - 3 Mattii,, XIII, 40-43. 49-5o. - * Matth., XI, 21 ; Lvc X. 3. - * Matth., XII, 36. 37 - e Maitk., XVI, 27 ; Marc, VIII. 38 ; Luc XIV 15. ~ 1 Matth,, XX, 14, — 8 l0AN., in, ^jg , IX, 39; XII, 47, 48 — * Ioak,. III, 36.

IX, 44-45. — Luc, XIII, 28. -- « LUC. XVI, 24, 20. - « Marc., IX. 42-47- - M matx-i XXV. 46. — 1S Luc, XX, 3O. — .« Matth., XXV, 40 ; Marcit., X, 30. — i' Matth', Xlil, .13.

http://www,Q

De fine mtuidi, de ultimo iudicio, de vita aeterna r87 dicet Filius bominis : « Venite, benedicti Patris mei ; possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi » l. « Merces eorum copiosa est in caelis«2. « Ipse Deum videbunt**, « Haec est vita aeterna ; ut cognoscant te, solum Deum vcrum, et quem misisti Iesum Christum»4 « Pater, quos dedisti mihi, volo ut nbi sum ego, et illi sint mecum ; ut yideant claritatem meam, quam dedisti mihi ; quia dilexisti me ante constitutionem mundi 19 5.

«In domo Patris mei mansiones multae suntn*. Non manifestatur electorum numerus ; sed dicit Christus : « intrate per augustam portam ; quia lata porta .et spatiosa via est, quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui intrant per eam. Quam angusta porta, et arcta via est, quae ducit ad vitam ! et pauci sunt qui inveniunt eam » 7.

Omnes tamen sperare debent, nam Deus omnes homines ad laborandum in vinea sua vocat usque ad horam ultimam 8 ; et pro minori actu charitatis, qui per peccatum non tollitur, dat praemium aeternum : « sitivj et dedistis mihi bibere . . . quandiu fecistis uni ex his fratribus meis minimis. mihi feeistis» 9. Iamvero vita, quam alit in nobis eucharistia, est initium et semen vitae aeternae : « Qui manducat meam carnem at bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam ; et ego resuscitabo eum in novissimo die » l0. "

3- — 5 IOAN,, XVII. — 8 lOAN., XIV, 2. — ? MATTH., VII, I4 - LUC. XIII, 24 « Via carms est delectatio, et haec est in promptu ; via vero spiritus est occuita * S. Thomas in Matlh. — « Matth.. XX, 1-16. — 9 Matth.. XXV, 35-40. — 10 Ioan., VI, 55-59.