Caput XXXI. Comparatio christianismi cum religione mosaica ;

CUIUS DIVINA ORIGO DEFENDITUR,

Art. unicus.

r

Agitur simul de religione mosaica et de religione primitiva secundum Mosysis testimohium. Quaestio de earum divina origine solvitur tripliciter r § L Argumentis extrinsecis (ex testimonio Christi et Apostolorum ; necnon ex miraculis et vaticiniis Moysis). — § II:;Argume':ntp intrinseco (ex substantiali. concordantia primitivae ac mosaicae reiigionis cum Christianismo) . - - § III. Expenduntur dimcultates 4.

§ I. Argumenta extrinseca.

i) TesttmoMlum ChHsti et Apo&tolorwm. — Christus et Apostoli multoties citant tanquam divinihis insfimtos, libros Veteris i Cf. Ckrislus. Manuel d' kistoirc des religions, par J. Huby, S. l.p p. 586-681.

m

Sft.

Comparatio Christianismi cum religione mosaica 3^

Testamenti, in quibus continetur primitiva et mossrfo* r^ii^ r

tum apSatu^ SToSS 5^*™'. ^»" - »e° inspiritrm aL f1^ f^Cta V' T- Christus c<™morat ut certa v e mor

= 52E2? as Sr5 i». Kr5."S5Src novae mentit^ufanS^8' mvocando P™cipaies prophetias V. Testatfe Movsfs %C°n^' et adimPlet : sic di< de propheme ZVtS " M°yS1' Crederetis forsitan et ™hi ■ de factam circa » ;+ * commemorat piomissionem Abrahae

TM&ac^a Tt V«S^ d,£rs<Vr°phetas' P^ertim Isatam stibus ocuLibus vim §f S deSUmpta' ^™0*8 et percellens pro te- KSn^'hXi^T hC°nSerVa^ pr°Fter Praedictnm Christi terecte consideraL k S horum m,raculorum. et praedictionum ditur » AiTIfKf lmProban neqmt, et a catholicis exegetis defendi- Srata retrre trUm SC°PUm' * hdec princiPalia ^ta in * T.

specie ct (orma histonae parabolam. alleSoriam, vel obrascatolicas.com

Confirmat.o tcstimonii lesu Christi

A. Moyses vocatus est a Dco, apparente sub symbolo rubi ardentis non tamen combusti, ad populum Israeliticum ex Aegypto liberandum1. Multa in Aegypto prodigia patravit : decem plagas huic tcrrae immisit, quae singulae, ab eo praedictae, ad eius nutum coeperunt et desierunt atque Israelitas, Aegyptiis immixtos, intactos reliquervnt 2. Egrediente autem ex Aegypto populo, mare Moysis virga percussum exsiccatum est, et sic ingens multitudo Israelitarum per medium maris pertransiit3. Deinde ipse Deus in monte Sinai voce articulata, quarri audivit omnis populus, decem praccepta promulgavit \ Exinde nova signa sunt secuta, v..g. columna dux itineris*, manna in deserio*, aqua saliens ex percussa petra1 , ruina Core, Dathan et Abiron, quos terra hiatu suo absorbuit 8.

Insuper Moyses praenuntiaverat principalia saliem korum miraculorum, scil. plagas Aegypti*, transitum per mare rubrum **, horrendum Core, Dathan et Abiron interitum 11 , mannae copiam toti populo quotidieadfuturam^aliaquepluraquae praevisionem humanam superant13. Hae autem praedictiones miraculorum concernunt yel opus liberationis a Moyse susceptum, vel ad urgendam legis mosaicae observationem datae sunt, ideoque eius divinam originem comprobant.

B. Prophetab etiam ad confirmandam suam divinam iegationem multa patrarunt miracula. Sanamnt nullis mediis naturalibus adhibitis aegrotos w ; morbos ih poenam malefactorum immiserunt 15, mortuos suscitarunt 18 ; pluviam fertilem, postquam coelum triennio clausum fueseiisum aliquem a yroprie litterali seu historica verborum signifkatione remotum proponere*

Pariter, secundum eamdem Cornmissionem (Denzinger. n. 197}, argumenta acriticis congesta ad impugnandam authentiam mosaicam sacrorum librorum, qui Pentateuchi nomine designantur, non sunt tanti ponderis, ut posthabitis quam pturibus testimoniis uiriusque Testmmnti collective sumptis, perpetua consensiom populi iudaici EccUsiae quoque constanti traditione necnon indiciis intemis, quae ex jpso textu eruuntur, ius tribuant afnrmandi, hos libros non Moysen habere auctorem, sed ex fontibus maxima ex parte aetate mosaica posterioribus fuisse confectos.

Attamen, secundum eamdem Commissionem, concedi potest, Moysen ad suum coDficiendurn opus jontes adhibuisse, scripta videiicet documenta, vel iraditiones orales, ex quibus sub divinae inspirationis afflatn nonnulla hauscrit. Item concedi potest, Moysen opus tpsum a se sub divinae inspirationis afflatu conceptum olttn vel plur\btis scribendtm commisissc, ac tandem opus hac ratione confectum approbasse, — - Demqut salva substantialiter mosaica authcntia et integritate Pentatcucbi, admitti potest, tam longo saeculoium decursu nonnullas et modificationes obvenisse.

Insuper certum est, Movsen non fuisse deceptum, nec deceptorem. Non quidem deuptus est, nam tam sapiens legislator, veri Dei cultor, omnem idololatriam dammans, non potuit per quadraginta annos parpetuo nallucinari, vel a daemomo decipi. Neque ipse fuit deceptor. sed e contra tota eins vita sinceritatem manifestat ; imo populo et principibus vitia aut errores perscvcranter cxprobrat, fatetur imperitiam suam, peccata sua humiliter refcrt, in iniuriis ferendis mitissimns invenitur : nihil ad vanam famam comparandam in eius historia reperitur.

• Bxod.. lU, 1 ; IV. 2V -- * Exod., VII, 1 ; XII, 32- — 3 Exod > X1V> ^1- — * Exod., XIX, T6. — *Exoil, XIII, - 6 Nttm,, XI. 4-9; DeuL.VlU, 3; Exod.

Num ', XX, 7-13; Dcut,, I. 37 ~ s ^«»»-. XVI 1-23. 8 Bxod.t VUT, IX, X. — i* Exod., XTV. 13. — " Num., XVI, 28. — " hxod XVI, 4-5. 12. — «s Nma.t XIV. 29- 30 ; XXV!, 64. - » IV, TicS., V, -1-14. — 13 IV, Rez.t V. 27, — 16 III Reg., XVII, 19-24 ; IV ; Rtg.. IV, 3^-37http://www.

Comparatio Christiahjsmi cum religione mosaica 367 vat, impretarunt*; ignem holocausta devorantem de coelo descendere fecerunt / Uamel, mtssus m lacum leonum illaesus servaiur (Dan VI) etc Item prophetiae missionem suam comprobarunt vaticiniis, quibus mox postea eventus clare respondit. Sic Elias siccitatem, quae per tnennium et sex menses duravit, praedixit \ Isaias praenuntiat stragem Sennacherib!, quae mox accidit \ Item Teremias praedixit mortem Hanamae , eversionem Babylonis \ captivkatem Iudaeorum, 70 anms duratraram Panter Mzchaeas et Daniel annuntiaverunt fata vanorum populorum8.

Haec varia signa pro iudaeis missionem divinam Moysis et pro~ phetarum conftrmabant, nunc etiam quoad nos eorum valor testimonio Chnsti corroboratus improbari nequit. Insuper nobis magnam confrrmationem afferunt argumenta intrinseca, § IL Argumenta intrinseca.

Origo divina primitivae et mosaicae reiigionis manifestatur ex sua excellentia, prout substantialiter concordat cum Christianismo et eum praedicrL 1° Exponendum est factum. 20 Inquirenda est ratio facit

1 Mottmca et etiam primitiva religio suhstantialiter eoneordat eum Christianismo et ettm annuntiat.

A Primitivae religionis, protoparentibus et patriarchis revelatae, haec est summa iuxta Genesim :

_ 9 a. Unmt esl Deus> Creatoy coeli et terrae, rerum omnium Domi-

M uUS i. ■ excludl^r polytheismus. Omnia, quae fecit, erant ab initio

1 -a* r' ^a excludltur dualismus, seu existentia principii mali. Est providus Gubernator ommum, Legislator supremus, ludex justos remunerans et malos pumens11.

h) Homo ad imaginem Dei conditus fuit 12 , ideoque anirna spintuah immortahque praeditus 13, principic in statu super praesenlem eiato constitutus, et dommio m omnes res creatas ornatus ad eum t

4iv » m£&- XV1U' 4 <"45' — * 111 »» XVlir, 37-39. — » III Reg , XVII i — XXV, 11. - M1CH., I, ,-,6; III, „; IV, 10. _ DAN..., VII, 1,7.- ' Ge*., J.

bprrttualuas ammae humanae infertur ex textibus Gen. I, 27 - «Et creavit Deus

"f"?* hmo .terrfe' et 'Dspiravii in faciem eius Spiraculum vitac, et factus est homo m ammam v^ventem ». Bruta quoad corpus et spiritum vitalem «fe humo, ergo de mate

Tt, T DarrantUr {Gm- ,9) : iD homiois ™° distinguiturTcorpus fllf r ' !te° f materia to"»*»». «Pinte» vitae autem immediate a Deo in-

rabinr^ffr „anima° se?uitur ex eius spirituahtate, et patriarchae sese consideloawLTZ TJ °STTS '" h°° mund0 ad Patriam aHerius m"ndi P™j««ntes; sic XI ri l6 rtt < ¥°r! V?f?*' "is SWK (GeB- XLVI1' <=•'■ ""de C Paulus. Hebi. fi.„n'J • " ^ta "dcm defuI1«i S""t omnes isti (Abraham. Isaac, lacob) .. ccnsXtrir^iST' °l -h<y;Dites ,f M s"Per Q"i l>aec dic^nt, significont h m^ qT ^ "' ^,,la v<>rr,a Iacobi: «Descondam ad filium menm luqu?a kLkflH m * ' T- X,XXVn' 35) de in,m«rtalitate spiritns intJligcnda sunt,

Z t0SBph H«o»«lcorp«» a bostla devomtnm credidit. Pariter eti.m ^ 1 6n o m f' SUOS" G£,"' XV' «. Hetzrnauer, o^. «7., p. 535llomo erat ,„stuS « vid.t Deus cuncta quac tecerat : et ccce crant valde bona „ obrascatolicas.com

Confirmatio testimomi Icsu Christi finem ut se Deo charitate et obedientia voluntaria uniret, capax boni et mali L. Matrimomum ab ipso Deo fuit institutum, tanquam contractus sacer unius cum una et indissolubilis 2. — Sed homo praeceptum div-inum infeiiciter transgressus est, et peccato a prima dignitate in summam miseriam, cum universa sua sobole, incidit 3. Deus tamen ei locum poenitentiae dedit, ac liberationem promisit4.

c) Praecepta erant sive naturalia, sive positiva ; imprimis Deum esse adorandum, diligendum, timendum, ei gratitudinem exhibendam, ac mandata eius exequenda ... 5 Sacrificia, iam a tempore Abel, Deo offerebantur ; 6 et Abrahae praecepta est circumcisio, tanquam signum foederis inter Deurn et populum electum 7.

In hac primitiva religione, quasi in nucleo, religio Christiana conspicitur. «Omnes articuli fidei impiicite continentur in aliquibus primis credibilibus : scilicet ut tredatur, Deum esse, et providentiam habere circa hominum salutem, secundum illud ad Hebr., XI : Accedentem ad Deum oportet credere, quia est, et quod inquirentibus se remunerator sit »8.

B. Mosaica religio. Cum religio primitiva paulatim adulterata fuisset variaeque superstitiones et idololatria apparuissent, ut inter tot errores alicubi saltem subsisteret veritas religiosa, Deus specialem familiam Abrahae elegit populumque Israeliticum, tanquam revelationis custodem. Exinde nata est religio mosaica, quae fuit instauratio quaedam primitivae religionis et praeparatio ad christianam revelationem, Praecipua eius capita sic exprimi possunt :

a) Dei natura et unitas ita declaratur ut nihil sublimius cogitari possit : Ego sum qui sum9. Omnis idololatria et superstitio excluditur : «non habebis deos alienos, coram me » Deus ubique praedicatur universi Creator, Gubernator, omnium rerum Dominus aeternus, omnipotens, omnisciens, omnibus hominibus praesens 1£, sanctissiimis, zelotes legis suae43, sed etiam «misericors, clemens, patiens et multae miserationis ac verax » 14 , « f acit iudicium pupillo et viduae » 45.

b) Homo ad imaginem Dei creatus est, ut per Dei dilectionem, timorem, divinorum mandatorum observationem, arctiorem cum Deo ineat societatem. Moyses insistit temporalibus sanctionibus pro tota gente Tsraelitarum statutis, sed non ignorat immortalttatem animae,

{Gw., 1. 31), rectus, innocens, absque inordiratis passionibus, «erat uterque nudus, Adam scilicet et uxor cius et non erubesct.bant » (Gen., II, 25}. Habitabat in loco amoeno (Gen.t II, 8-15). N&cessitati morieiidi non subiectus erat (Gen.t II, X7),-Scientia eminenti pracditus erat, « appellavit nominibus suis cuncta anirnalia » (Gen.,\ 11, 19). Vivebat in pace pcrfexta et lamiliaritate cum Deo [Gen.t III, g-to).

.. *.Gm.t 11, 16; ..III, 13... J. Gcn.t.lVt.y, '. Gen,, XVII, — 8 S, Thomas, I3.a II q. 1, a. 7. \

0 Exod, III, 4. -** Exod., XX, 3. — ■ 11 Exod., XX, 1. yq. ; Dcnt. IV, 35-39- — 1* Exod., XV, 1-19; XXIX, -15; Dent., XXXI), 1-43. - ia Exod., XX, 5; XXXIV, X4. — " Exod., XXXIV, 0-7* — DcuLt X, tS.

http://www.

Comparatio Chi<jtianismi cum religione mosaica 3&9 tTr^f9^' V' g" dum vetat exPresse ne «mortui interro£entur » « fL F^SS*88 autentl^ declarat.sensum loci Exod., IIlT m contra Sadducaeos, immortalitatem animae negantes dicit (< non le |istis quod dictum est a Deo dicente vobis : Jfo s^&hffi^ Abraham, et Deus Isaac et Deus Iamh ? M^n ,w r, • T sed viventium»'. b ? Non est Deus "wrtuorum, c) Praecepta. Maximum et primum mandatum in JeKe est ■ «Di Hges Dommum Deum tuum ex toto corde tuo ex totsSnfJ^ ex tota fortitudine tua,,'. Secundnm autem est ° D ET a^Lm (proximum) sicnt te ipsum ... si habitaverit advena in tlrraTesTra dihgetis eum quasi vosmetipsos ,, V « In his duobus mandatl ait Chri stus, universa Iex pendet et prophetae »5. _ Ex his duobuf nrimi^ praeceptis fiuunt diversa .officia^W», qui cst todus legfs natCL compendium. Haec officia erga Denm sunt : «Non habebif deos Se

DominrDei^i 7n 5" ^ tib* sculPtile - ~ Non aslumt nomen JJomim Dei tui in vanum... - Memento ut diem sabbati santifices - Erga prox,mum : Honora patrem tuum et matrem tuarn _ No„ occides. - Non moechaberis. - Non furtum facies. - Non loqueris contra proxmuim tuum alsum testimonium. - Non concudscel domum proximi tm, nec desiderabis uxorem eius ... „. Commendatur etiam bemgnitas erga panperes, pupillos et viduas', erga mercenarios sen^ snrdos et caecos, alienigenas inimicos', ipsa animdla » ' ' dam 5 uAr .A ad/uPremam Dei excellentiam agnoscendani et adorandam, ad fidem firmandam, ad poenitentiam iustitiam ac Dei dilectionem fovendam. Sic determinantur vaiia Tacrificia qmbus nulk cmdelitas, nulla obscoenitas, nulla, ^ersttio fS' n plUi/e ^,Umde0rUm' dePrehenditur «. - Sacerdrftes, cnm summo Pontiftce, qm e.s praeest, et levitae, speciali ritu Deo conicrati sunt "

ad MXiIer°HreV!latl0T^0n esset claUsa' 56(1 P°tius evolvenda. usque Lse Jromish ^ ' CUS 86 ProPhetas Israetitico missurum snht^nL^10 mosajc* ann«ntiat Christianismum. Non solum enim subtantialiter concordat cum eo, quoad dogmata de Deo de salute hominum, et quoad praecepta ; sed, nt magis ac magls apparet S prophetias messiamcas, tota religio mosaica se habet ut pmeparatlo- 7/rSram Chnstianismi, et ante prophetas Moyses firaenuntiasLt J£ 1% *°F-K-taf d-e gente tua (IsraeI) et de i^us tuis, sicut me, suscitabit tibi Dominus Dcus tuus, ipsum audies »

fucnt mi.or M^vse. s,mpl,cltei tam^n Moyscs fmr on.nibm aliis ympktis) v « -^"^"vr". y,' Matt'*V P11' 31 s<"-; MARC- ^11' =6 ^q; L„c, XX,

• ^Exod WS^S^u' UVU- XlX- 18 et 33- - 5 Matt»:, XXII. <o. aient,,f cn;;me„nf0r ' S' V V" utrum P'^Pfa dccalogi conve-

icas.com

Confirmatio testimonii lesu Christi maior... i° quantum ad visionem intcllectualeiii, eo quod... palam, non per aenigm&ta Deum vidit ut dicitur in Nnm, XIT, 8 — 2<>-qUantum ad imaginariam visionem, quam quasi ad nutum habebat, non solum audiens verba, sed etiam videns loquentem. etiani in specie Dei, non solum tn dormiendo, sed etiam in vigilandu. TJnde dicitur Exod. XXXIII, n, quod kqucbatur ei Dominus facie ad faciem, sicui homo sohi loqui mm amico >uo — 3« quantum ad denuntiationem : quia loquebatur toti popuio fidelium ex persona Dei quasi de novo legem proponens ; alii vero Prophetae Ioquebantur ad populum in persona Dei quasi inducentes ad observantiam legis Moysi, secundum illud Malach., IV, 4 : rMemento lsgis Moysi, servi roei ■ — 40 quantum ad operationem miraculorum : quae fecit toti uni populo mndelium. Unde dicitur in Deut., XXXIV, 10 : n Non surrexit ultra propheta in Israel sicut Moyses, qnem nosset Dominus facie ad faciem, in omnibus signis atque portentis, quae per enm misit, ut faceret in terra Aegypti, Pharaoni et omnibus servis eius, universaeque terrac illifts ».

Comparando Moyscn cum Davide S. Thomas addit : « Visio Moysi fuit excellentior quantum ad cognitionem divinitatis, sed David plenius cognovit et expressit mysteria incarnationis Christi ». Iamvero Moyses annuntiabat Christum.

Unde Iesus ait : «Si enim crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi : de me enim ille scripsit»1. — «Nolite putare quoniam veni solvere Legem aut prophetas, non veni solvere sed adimplere » *. Propterea S. Thomas dicit summatim : « Lex divina dividitur in legem yeterem et legem novam, non sicut species omnino diversas, sed sicut imperfectum et perfectum in eadem specie » Unde S. Paulus ad Galat. III, 14 dicit : « Lex paedagogus noster fuit in Christo ».

20 Origo divina mosaicae et etiam primitivae rellf/ionis mantfestatur e& eius excellentia et ex eius jyraedictione Christianisrni.

A. ExceUentia monotheismi Indaeonim.

a) Negative. — Ex supra dictis manifestum est, religionem Mosaicam, quoad dogmata, praecepta et cultum, nullo respectu Deo indignam asseri posse.

b) Positive. : — Licet absolute loquendo, monotheismus sola ratione cognosci ac demonstrari possit, attamen, ut supra ostensum est *, revelatio moraliter necessaria est, ut homines summam veritatum naturalium de Deo, expedite, firma certitudine, et nullo admixto errore cognoscant. — Atqui per Moysis doctrinam, soli Israelitae, ctsi saepe ad polytheismum sollicitati, expedite, nrma certitudine et nullo ad~ mixto errore monotheismum et summam veritatum naturalium ad religionem pertinentium cognoverunt. — Ergo revelatio divina fuit moraliter necessaria ut pervenirent ad hanc cognitionem, quae perfecta erat non simpliciter sed secundum tempus \

Hoc argumentum ab omnibus apologetis expositum 6, attcntis om~ nibus circumstantiis, validissimum est. Etenim i° nulla alia gens unius Dei cultui per longum tempus adhaesit, scd totus orbis in erroribus

4 h. 1 Caput XII I, dc Nuccssitatft revftlationis, volr I, c. XJU, ji. i. r; S. Thom., l.a U.ac, q. i>3. a. 2,

http://www.

Comparatio Christianisrni cum religionc mosaica

w polytheismi, idololatriae ac superstitionis versatus est. 2° Imo clarissimi Graecorum et Romanorum philosophi, post multa elapsa saecula nunquam ad cognitionem tam perfectam de Deo pervenerunt. Priores erant matenalistae, quasi pedetentim intraverunt in cognitionem ventatis. Plato quidem et Aristoteles afhrmaverunt existentiam nnius Dei perfectbsimi, sed non erexerunt se ad doctrinam creationis1, praesertim creatioms liberae, nec ad notionem perfectam Providentiae, omnia" etiam particularissima ordinantis aut permittentls. 30 E contra Moyses, homo iudaeus, inter Aegyptios fetichismo dcditos educatus, et scientia Graecorum carens, scripsit initio Geneseos : « In principio creavit Deus caelum et terram ... Dixitque Deus : fiat lux, etc. », diversaque attributa divina exposuit : Sapientiam, Sanctitatem, lustitiam, Misencordiam etc, ac suprema sicut secundaria hominum officia. 40 Clarius apparet necessitas revelationis divinae, si consideremus, Israehtas ad folytbeismum sollicitatos esse, tum exemplo vicinarura Gentium, tum propriis propensionibus, et tamen, propter Moysis doctrinam et zelum, monotheismum invicte servasse, In hoc tempore, quo pessumdata erat omnis vera religio, omnis morum disciplina, Israelitae nun* quam potuissent, absque divina revelatione et supernaturali auxilio hanc perfectam Dei cognitionem concipere et non obstantibus innuraens dimcultatibus eam integratiter servare s.

Evolutionistae quidem, ut infra dicetur, tenent a friori, 3 Israel, sicut omnes populos, primum animismo, polydaeraonismo, totemismo^ fetichismo, deinde polytheismo addictum fuisse, antequam ad formas superiores religionis et ad monotheismum perveniret. Sed haec conceptio evolutionistica nihil aliud est quam gratuita negatio ordinis supernaturalis, et negligit testimonium Prophetarum, qui aperte declarant, se nihil aliud velle quam instaurationem antiqui cultus. Insuper, etiamsi Israel prius idololatriae addictus fuisset, quomodo postea tempore Prophetarum, octavo saecolo ante Christum, dum omnes gentes polytheismum aut dualismum colebant, soli Israelitae, absque speciali Dei interventu, monotheisraum admisissent et invicte servassent ? 4 (Cf. infra, solution. obiectionum, ultima obiectio).

W

J S. Tmomas, I* 44, a. 2. Cf. J. Touzard., Dict. Apol. (1915} art. Juit (Peupie) dans V A. T., col. 1606- 1614. Ongine du monotheisme juif. — Le monothftisme juif, fait unique dans 1* histoire des religjons. — 20 Le monoth^isme juif ne trouve pas son explication dans les conditions natureJIes du peuple israelite.

s Cf. Schimtdt-Lbmoknyer, La RdvMation primitive et Us donnies actvelles de la science, 1914.

• Cf. F. Lagrakge O. R, Etudes sur les Religions Simitiaues, 1905, p. 25 ; -rLe monotheisme ne sort pas du poly<;h<5jsme ; comment est-il donc entre dans le monde ?... (Du seul point de vue historique) on rcgardera comme tr^s probable que It germe de cette id6e a ete d6poj6 par Dieu Iui meme dans le coeur de V homme a — Condamin S. I, Babyhne et la BibU in Dict Apohg. tgog, t. T, col. 337 sq. — Scn- HUDt-IcSMomnyrs, La HtvUation ptimitive ei Us donves actuelUs de la science, 1914, p. 265: - Tl est clifficile dc rien imaginer de plus invraisemblable am V hvpothese d aprfe laquelJc Ic vivant rdcit dc la Samtd F.crtture, si charge de sens jusqti^n ses moindres ddtails et neanmoins si facile a comprcn4re ct si clair, scrait issu dc ces fra^ gments (babyloniens) disparates et en cux mfimes dc sigrincaiion si obscurc ». — Chri - stus, 5 ed., p, 661.

Cf. circa hoc BKRTfiAU, Kevue Prtttique dY Apologitiqne 1 Dec. 190S. — Extrinrascatolicas.com

Confirmatio testimonii Tesn Christi naturalium ad Xionen? ZZ^tt^ STmam veritatum tico missurarn 1 Afnil] d ^l"uu^ se ^ropiietas populo Israeli- ^ntZveZ et M A^P^/^^ Venerunt Movses 2-

Haec autem praedHio in fhrkHWc™ e* Pasf °Ilem aescripserunt, ait S. Thomas, quod eiusdem est disponere ad fiL **Taa est ducere : et dico eiusdem per se vel per suos SbSf« t^- ?nem Per" Deo, a quo facta est salus hominurc ^^tm ke°dem data est»1. . • m Per gratiam Chnsti, lex vetus

§ III. Obiectiones.

r^^Z^T^ -^volutioaismo, ac contra conveperven.sse. Atqui. ut addunt Isracl «*< ™ i . / supenores religioms formas Prophetaium unicum Deum admi.it »™ona.em colmt, denique tempore

™t donc hors de I' hypothese de !a revelation n,^„I /f * l Qe 3 cxPhcl™ point en dequi sont isJs^ sa prop e ^ ^'^^^^^^' * ceux &ux T histoire, On IsraeL part d i pX tWiam^rnm™ V101?0 °" comme^ P°™ aux semites ses freres est narvenu * z,i7 °ommun k tou autres peuplcs, et Ptique pas davantagrpuluHrsetlen l£?Z£ T*?®** ~~ €t cel* semblable evolutio? - S ^^Kenan ounf ~™ 116 d°nne re^P^ <' ™e r«on contraire - ^l^^^T^^^ ~ sens reli^ricux lc olus pur lc plus £v et !u ™lS T hlSW que trouve * dissent, le p.lytheisme s<accuse ' ^aZC^^J^^ qUd CeS *« n"

chaque ci-c, do chaque temple de chToua ^Ltf\ esigencee particuiieies de

Pr aillcurs que jamais la reft£ion ^hn^J7 ^ "P1?1 ~~ Et les Uit* '"ontrent traire a ren?p„cer ^^SS ^1^^^ * 1™»™« r ^oiution condonc avoir^ j^^» ^nkel scmhje au rniJicu des religions de 1'nncier^ TrkS^ ffln " ** vM"k§ faute Scs dv0' filk:>" ,a ^'»8ioa chrehcnuc eL la rtligion mahon^-

Comparatio Christianismi cum religione mosaica cto*/». : Quoad maiorcm : a) Snpra confutavimns cvolutionismi principia, plus enim non potest produci a minori, perfectins ab tmperfectiori, vita rationalis a vita animali ; intelligentia et moralitas humana pracsupponunt causam intelHgentcm ac moralem, Deun iustiim et sanctum, — b) Tiistcria r-ligionum nnllo modo probat, rcligionem primitivam Juisse inferiora ad modum animismi, totemismi aut fetichismi :

hae enim formae idololatriae possunt provenire ex corruptionc primitivae religionis^ ut asseritur in Genesi, VI, m — c) Imo historia reljgionum plnrium pcpulorum prae' sertim Aegyptiorum et Babyloniorum ostendit non progressionem ascendenlem conceptionis Dei sed e contra regrcssionem ab imperfecto monotheismo ad l>olytheis^ mum 2

Minor autem obiectionis negatnr : Israel quoad religiomm ncn fuit sicut alii popul^ ; in illo solo in antiquitate monotheismus fuit vere religio nationalis et popula.is. Hoc. autem explicari nequit, ufdictum est, absque speciali intervcntione I>eif q^ae rcvera affirmatur a Moyse et a Prophetis.

Instantia \ a) Sed si D^is ab initio revelasset monotheismum, hnnc veram religionem conservasset saltem inter plcrosque populos ; nullam verisimilitudintm hahet quod narratur in Genesi, IV-IX de corruptione progressiva humanitatis, hoc videtur esse contra rectam ordinationem Providentiae divinae. — b) Insuper Deus.fuisakt personarum acccptor. si iuter omnps gentessolum populum Israelitarum eicgisset etbeneftciis cumulasset, aliis nationibus reiectis.

Nesf>. : a) Non pcrtinet ad homincm determinare vias Providentiae Dei : ■ quam incomprehensibilia sunt iudicia eius, et investigabiles viae eius, Quis enim cognovit setisum Domini ? aut quis consiliarius eius fuit ? t ait S. Paulus3, Sufficit nobis scire generalem rationem, propter quam Dcus peimittit seu non impedit mala iieri ; , Deiis, dicit S, Augustinus, cum sit summe bonus, nullo modo sineret aiiquid mali esse in operibus suis, nisi esset adeo omnipotens et bonus nt bene faceret etiam de malo ■ 4 Deus enim, addit S. Thomas permittit mala fieri, ut inde aliquid mel.ua eliciat! Unde dicitur ad Rom., V, 20 «ubi abimdavit delicittm, saperahundavit et gratia**. Unde et ir benedictione cerei paschaHs dicitur t 1 O felix culpa, quae talem ac tantum

F r - i Cf. Schmiot-Lemonnykr, La lievilation primitive et les donnies actuettes de la science. p, XIV : e Ch. I : analyse detaillec de Ia nature intime, du contenu et de V etendue de la revclation primitive, d'apres les sources inspirees. — Ch. II consacre a etablir, d apres lcs resultats des recherches scientifiques, I* indiscutable aptitude corpovelle ct spirituelle des etres que la prehistoire, 1'anthropolog.e et 1'ethnologie nous prfeentcnt commt lts types les pkts anciens d' humtmiU que nous connaissions, a recevoir le rivilatvm primilive, si elevee qu'on la vcuille supposer. — Cb. IJL II ya plus; nous trouvons dans les donn6es que nous fournissent diverses sciences de nombreuses conJirmations dc la rdalite historique de cette revelation (refutations des theones de Wellhausen, de Delitzch, de Gunkcl, etc), — Ch, IV ct dcmier etudit. les destinees de ia revelation primitive posterieurement k la chute, lorsque les hoznmes sc s^parerent et se repandircnt sur Ia surface de Ja terre »,

4 S. Auc. EncttirUton, c. XI, et S. Thomas, La q. II, a. 3 ad 1 : q. XXIII, 3. ad. 3.

«Cf. hac de re Rom„ c. I ad VI. S. Paulus ostcndit, ethnicos a Deo mcrito fuissc desertos; tum ludaeos tum Gentes obnoxios essc peccato, a quo liberat sola ndts in Chnstum 1 Sicut tcim per inobedientiam unius hominis, pcccatores constituti sunt multi ; ita et per uuius cbedition.;m, iusti constituentur multi V. 19. — Deiia 1 sustinuit m muita paticntia vasa irac,* apta in interitum, ut ostenderet divitias gloriae suae m vasa miscricordiae, quac praeparavit in glouanm IX, 21,

't obrascatolicas.com

Cortfirmatio testimonii Jesn Christi

^ ItTET P enim' ait S- Thomas'' ex «»«» lantar, pZt a, ateque p ^ud.c.o .usftiae. Et hoc est qnod dicit pater familias. apud Mathaemu XX

ZS£7 Tt Te : an non ,icet mihiquod KIITKIS mundi , ma"'f^,t per sua opera, .invisibilia enim ipsiuS, a CTeatnra

— --^«^, - vestigia haberr.firm , , tT" P°PU'iS- Et gt°tileS P°tcrantcnm «"^ **«* beratlm h ^ diVina Provide»«a. credentes, Deum Le rita^m ^ ^™*™ m°d0S *bi pladto8' e< °uod aliquibus ventatem cognoscentibus Spiritus revolusset » «. ^ C spondeT" P3tiUS popul° Iu^eorum duta est lex aliis pop»lis ? S. lh0mas > respondet. «dscsbat «l ,IU PoPuhs « quo Christus nascitums erat wadam s^iali JZ tr;ur n 8TdTnud quod dkitnr s^sejs:;

n^ ut c.t Z Pr°Pter meritUm iPSi"S AbrahaS' Ut tSlis P™-io ei vocut onl s f * 1" e'"S senl,ne ^ceretur. sed ex gratuita Dei clectione ex

Pe^i !/'' , S° *" 1 q°0d " S°'a «"tu,ta eleCtl0n° **»• P~ionem acce- Perunr, et populns ex eis progenttus legem accepit fcf Dtut TVl %i .

:~;quare r popuium « - e° ^£ ^/etl^r vemet responslo AuguSt,ni, quam dicit super Ioan.(tr. *>): .Qnare hunc trahat Z Ulum non trahat, noli velle diiudicare si non vis errare dicit^V diVi"a neminem eI£cludere lebet a cultu Dei. atqui lex mosuica

Ec esi:mT0mfeS. ^ P°St deCimam tioucm non intrabunT n tccles,am Dommi is aeteruum » D*ut.. XXIII, 3.

: S. Thomas sumraatim * ; Lex velus neminem excludit a cultu D.i tantum a temporalibus quae crant Iudaeis propriu. Uude dicitur in ^ X! ' 48 .Sl qu,s p.regrinorum in vestrum voluerit transire coloniam, et facere Pha« ^Domfui cd~Krr rs orane mascu!inum tiitset tun° rit° ^it,e:t^m;:

toSTZZtZS***- - im«ne -aicae conccptionis de Deo, qui l^t M°ySeSiDiUm eXhi°et = tt) aemuIatorem. sacriftdorum aWd«m ; 6, iaiostum SSatT" AeByPt,°rUm ^ Israelit- ^obaverit. nrendacium obstetricum u^ v remuneraverir, et peccatum pnuiat in tertiam et quartam generatio rmrcrudp,6ccati auctorem' qni °bcaecet et induret -cundum — benepijz

^mc crudelem qm gentem Chananaeovum crueuta nece extingui iusserit ' ' quatenuf 1 1 ^ ^10'^ et ZeIotes' QDn W invidinm, ^ nlTZ T °mnia SX tot° COrde VUlt ama»- eoii e -dorari; qnod Dens sTcrmcia qrm T?' iPS° SUmmUm b°nUm SUper °mnia -andum. QnoTd ; , .«r.fica, pr.escr.beb.ntur. pront cultuS externns est debita ma„ifestatio religioS il

!•» L «,,5, a. 3 ad « j de i-rficialibus praeceptii quantum ad exfancos.

http://www.

Compsualio Christianismi cum religione mosaica f ternae. secl ludaei ab infantia edocebanh.r, Deum numeribus non e&ert,, — b) Quoad vasa Aegypttorum, de quibus agitur in Exod. XII, 36, non coostat ex testu utrum. data, an solum accomodata fuissent Israelitis. Sed etiamsi accomodata tantum fuissentt Deus, tanquam verus ac indopend^ns rerum et hominum Dominus, potuit haec vasa Aegyptiis in pocnara peccatorum aufcrx-e et Israelitis in praemium laborum dare . — Obstetrices Deus remuneravit, non propter mendacium, sed, ut legitur in Exod., I. 21, «quia Deum timuerunt, nec voluerunt iniustum Regis mandatum exequj n Verba autem quibus dicitur Deus « visitare inuiuitates patrum in tivtiam et quartam generationtm his, qui odentnt me» non significant, Deum infligere poenas spirituales filiis innocentibus, sed peccata patrum dicuntur puniri in filiis, ait S. Ihomas, « quia fibi in peccatis parentum nutriti, proniores sunt ,ad peccandum,.. snnt etiam maiori poena digni, si poenas patrum videntes correcti non sunt » 3, — c) Si Deus excaecare et i«durar* dicitur, non intelligendum est, D&um movere ad peccatum, sed, in poenam peccati et perversitatis, illuminationem animae et bonas inspirationcs subtrahere *. Item « Deura tentarc lioraincs » significat eos probare, — d) O»oad obiectionera petitam ab extinctione Chananaeorum, habetur responsio in libro Sapientiae, XII, 3-1 1 : « Ulos antiquos habitatores terrae sanctae tuae, quos exhorruisti. quoniam odihilia opera tibi faciebant... fitiorunt suorum mcatores perdere voluisti per manus parentura nostrorum ... Semen enim erat maledictum ab inito : nec timens aliqutm ».

Instantia : Sed Tahve. quem Moyses ludaeis adorandum proposuit, non erat SOpremus coeli et terrae Dominus, sed Deus gentis ludaicae peculiaris, seu nationalis5. potens quidem et terribilis, sed crudelis ; postuiavit enim imraolationem filii Abrabae. et accepit tanquam victimam filiam Iepiite.

Resp. : a) Licet Moyses speciali modo Iahve ad populum Iudaicum referat. taraen simul ubique repraesentat eum tamquam Ens perfectissiraum, Creatorem, Domtnatorem, Gubernatorem omnium rerum et homitium : « Dixit Deus ad Moysen : Bgo sum qui $tm..» — Quanta «fecit pro vobis Dominus Deus vester in Aegypto... ut scires quoniam Dominus ipse est Deus, et non est alius praeter eum » 7. « Hn Domini Dei tui coelura est. et coteium coeli, terra et orania quae in ea sunt : et tamen patribus tuis conglutinatus est Dommus. et araavit eos, elegitque semen eorum post eos, id est vos, de cunctia Gentibus, sicut hodie coraprobatur. Circuracidite igitur praeptttium cordis vestri, et cervicem vestram ne induretis ampJius : quia Dominus Deus vester, ipse est Deus deorum> Dominus dominantium, DetLs magnus et potens, et ter- Tibilis. qui personam non accipit, nec munera»*. Infer ^ttributa raoralia Dei statim additur iustitia et misercordia : « facit iudicium pupillo et viduae, amat peregrinura, dat ei victum atque vestitum « Pidete quod ego sim soius, et non sit alius Deus praeter me»9. b) Quoad sacrificia humana, in Lege raosaica nuIHbi praescribuntur, nec permituntur. imo sub gravtssimarum poenarura comminatione prohibentur : «■ Non facies similiter Domino Deo tuo. Omnes enim abominationes, quas adversatur Domimis fecerunt (gentes) diis suis, offcrentes filios et filias, et comburtntes igni — c) Abrahara vero « cum consensit occiderc filium, non conscnsit in homicidium ; quia debitum

J U a

• Deut„ XXXII, 3^ m obrascatolicas.com

Coofirmatio tcstimonii leSi) Cliristi erat, «um occidi pcr mawlatum Det, qui cst Domin.w , if.„ , cum. prohata M«h.e obcdtail» DeL L "lortis... _ ,llsuper

»««o modogratas sibi £££ huJS , 1 "£T "»■"«; ost^it, votum temerariun, fiiiam ln hoJlsZ ^ £ 1 d TT ' LOK, ct nuHiUi deciaratur »co acccptam fuissc' ££t___T" ?raeCtptnm ' *' 1 L°eeS mosaicae ros etiam n"»«tas * iodifferentes pracscrtim „««__.

Thoma: .cxpediebo, praecepta caercmoniaHa in veteri lege cipiican. liiant enim m illo ixmulo alini i iA,j^t.~- s rj sr-^r numode mens eorum rcferebatur in TWm (M mL ? qu a pfcr hoc

«s, _ iPsa tt * c f rt in qaantum eh,s

Hahet autcm secundal 1 ou H ta Tl Z 1 *" =

" iacta et moraha et sacrnm^ntaiu . i -

■ -f , , au ^um ■ — ,r Unde statim m principio vcteris lesis fFvv^ ttti mvttatur populos ad reernnm tPi-i-„T»„n <-i 8 U-Xod- HT)

ad regnum Lorum TZi^Z^^T"'';^ * " Chrisl<« agite approoiroulv ™«1 Praed,Catl0t"S Pnnc,°10 invit*v«. **«: Poenitentiam pLfcs V T ZrlT? r£gm'm T°'"m "tth" IV)'' S<!d P™".issiones tempora.es v. l. figurabant bona spintualia X. Legis, ut dicit S Paulu, T v / i :r ;imLM:i" -^»--- ^^^_s_s

J rrioMA.,, I.a, ft,a, q. 10Oj a. s ad } vo.umatirmusTTon^ Z^J^fT** ™ cf. III.a q. (8, a_ 5 Bd ^uoaa,OJ»nts«lcmoccident.um, sed gr*vissimum pcccatuin ;

http://www.obrc

Comparatio Christianismi cum ivligiono mosaicn

■ii

• cii

m

HI"

triarchae loquuntur tle tempore * beregrivatifmis stftte»1. qnnsi ■■ peregrini et hospites super tcrram n, ait S. Paitlus2. — Jacob filium snum Ioseplmm lug-ns, dixit: fiesccnilitm ad ftlimn mernn %n internmn (scJieoH, quod nihil nisi locum defunclis piaeparatum designnt ; nec agituc de sepulchro, quum lacob putabat, pessimam ftvamlosephum devorasse3. Item moiti proxfmus, exclnniat : SahUitre (mtm expectabo Domine**. Mortui passim dicuntur pergere, ire ad patvss, orf pofulmn stttm** Moyses de nique prohibet tu mortui interrogenUtr Promulgatio doctrinae de tmmortalitatc animae Tion facta est per Moysen, quia haec veritas iam habehatur ex revelatione primitiva, et conservata erat, non solnm in Patrjarcharum familiis, sed in pluribus genlibus, apud aegyptios, babylonicos, graecos T. — Sed, tcmpore Moysis, paucissima revelata erant destatu animac post mortem, de vita lutura iustorum, Ub dicit postea : 1. Scio enim quod Rcdemptor mens vivit, et in novissimo die de terra resurrectnrus sum et rursum circumdabor pelle mea et in carnc mea videbo Dcum menm«>. Daniel clarius deinde annuntiat : ■ Multi de his qui dormiunt in terrae pulvcrc evifritabunt, alii in vitam aet^rnam, alii in opprobrium, ut videant semper. Cjui autem docti ftierint fnlgebunt quasi splendor firmamenti : ct qui ad iustitiam erundiimt multos. qnasi stellae ir perpetuas aeternitates « 9. Item Isauu, XXVI, 19, XXV, 8 : Dam, XIT, 1, 1° Obi. : Qnoad mores denique lex mosaica non videtur Deo digna, servituti enim favet, ac polygamiam et divortium permittit. Insuper dicitur >lex timoris », Deus autem potins est amandus quam timendus.

Hesp. : a) Moyscs serviltUem quidem toleravit. sed maximc cam mitigavit. unde multo mitioi fuit status servorvmi apud Iudaeos, quam apud reliquas omnes nationes : •1 Si emcris servum hebraeum, sex annis serviet tibi : in septimo egredietur liber gratis...« — h) Item lex mosaics* polyqamiam rcstrinxit, quantum id eo tempore t.t in illo populo fieri potuit, minime autem fovit, Quoad divorUum, non licebat Dei mandato sub Jege Moysis uxorem repudiare, sed propter duritiam ccrdis b Iudaeorum illis permittebatur, ut mains malum evitaretur 11 ; insuper divortium multis restrictionibua iimitatum fuitf et uxor c.ontra inconstantiam viri protecta 18 ; — c) Ceterum non contendimns, l.cscm Mosaicatn fuissc perfectam simpHciter, sed perfectam p,o temporc et pro bnpulo ittdaico, itaque tanqum lex timoris £uit via ad legcm cvangelicam quae dicitnr fc v amoris : «• initium sapientiae, timor Doinini**3. 1 Fuorunt tamen, ait S. Thomas14, aliqui in statu Veteris Tcstamenti habentes charitatem ct gratiam Spiritus Sanctij qui principaliter expectabant promissiones spirituales ct actern^s ; et sccundum hoc peitinebant ad legem novam. Similiter etiam in Novo Testamento sunt aliqut carnales, nondum pertingentes ad pi,rfectionem novae legis, quos cportuit etiym in Xovo Testamento induci ad virtutis opera ptr timoreni poenarum, ct per aliqua temnoralia promissa, Lex autem vetus etsi praecepta charitatis daret, non tameo per eam dabatur Spiritus Sanctus, per qucm « diftunditur charitas in cordibus nostris », ut dicitur Rom., V, 5 o.

2 Hcbr., XI, 13-16. —s Geit., XXXVII, 35. - 4 Gen.t XLTX, 1. — * *wu„ XX, 2ii ■ XXXI, 2; XXX, 24 etc. — * Dettt., XVIII, !i,

7 Cf. Ckristus, 5a ed. Vie future en Israel et chez les peuples voisins, p. 666, chcz les Egyptiens. p. 487, chez les Habylontens, p, 533» cbez les Crecs, p. 307, 316, 331, a iob., XIX, 25. — 9 Dan., XII, 2-3 ; jtem II Macch., VIL 9; XII, .H.

» t-xod., XXI, i, Ti il Hoc habctnr ex declarationc Christi apud •Marc, X, ^-12; cf. S, Thom., Simwmae. Theoi. Supblcntentitm, q. fvj, a. 3.

.com

Confirmatio testimonii Iesu Christi tione expiican „„„ fiossit_ 1 «°->mat^ P™ecepta et cultum. ui Hne dm„„ retreta-

«> at rirn^ii^Nr.r"05 rcogQoverintnaretiam in legibus Hammurabi L! , ' ° mbUS cosrao?™«s gantium nitur, in Cenesi ll^o.w n h,smate"a<=^^tariaa(!teraact non creata SUppo.

^t^rirj^js^- commnnibns °mprovenk Ut ait Hof-™, tra«ltlone pnmitiva, quae; justa 'Jenesim, ab Adamo

Lnines ^ irL^tfT^r "

ditionibus conformarunt it» „ , temPonbns. sms cogitationibus et con-

(Cf. DILLMAN n nrUnC TQ P°Pulos variae traditiones inveniantur strante ouram ^ ' "* tladitiora,ra* W -spiratus Deo i.luposnit». mtam °»«ra «legit eamque depravati., narrationibus op-

A^ZSX^j^: °iar° na,rationis bibiicae itasunt ■

mundi. de ntmt p^Ts ^ ^eo. de.productione a-ta. simp^ Z ZS^SStiT^ ~* ^ divinaTli°,bo,Iti0migit,lr n°tt ^111"" Va'0rem ^umentornm quibos probata est origo onis pr,imitivae' E contra haec nostudia alias antiqul r.,S nornt?s ""'""^8 ^0^"' "'atS a<1 °m"-5

™%Lbuihhgore°z;Li unc autem comparandus est c^»^« c»- http://www.