Caput XXVII. Confirma tur christi testimonium mirabili vita ecclesiae

Ipsa Ecclesia suam mirabilem vitam proponit tanquam miraculura morale et adimpletionem prophetiae Christi qui eam notis visibilibus instruxit (ei supra voL II, cap, V, a. i). Iam citavimus hanc declarationem Conc. Vatic. «Ecclesia per se ipsa, ob suam nempe adrairabilem propagationem, eximiam sanctitatem et inexhaustam in omnibus bonis fecunditatem, ob catholicam unitatem, invictamque stabilitatem magnum quoddam et perpetuum est motivum credibilitatis et divinae suae legationis testimonium irrefragabile ». Dcnz. 1794, * Ex hac declaratione habetur divisio huiusce capitis, in quo consideranda est mitabilis Ecclesiae vita secundum quatuor eius causas et e~ffectus. Etenim I. admirabilis eius propagatio sicut apostolicitas sumitur secundum causam efficientem. II. eximia eius sanctitas accipitur secundum finem, et elucet in effectibus, praesertim in martyrum constantia et in fecunditate spirituali inexhausta ; III. catholica unitas denotat formam et materiam Ecclesiae, scilicet vinculum sociale in membris ; eius invicia stabilitas denique corroborat omnes praecedentes notas, et cum apostolicitate coincidit : — proinde Ecclesia catholica a falsis ecclesiis distinguitur et tanquam miraculum morale apparet l.

Admirabilis Propagatio Ecclesiae.

Vis huiusce argumenti sumitur, ut supra dictum est, cap. XVIII,' ex disproportione inter hanc propagationem et causas naturales. Haec autem disproportio manifestatur ex quadruplici consideratione i° cei S, Tiiom., C. Gent, l. I, c< 6 ; Lacordaire, 2^Conf6r. ; A. de Broclie, V EgUse -\ et V Empire Romain au IV» s.p Discours pr„iminairc ; P, Allard, Le Christianisme et V Empire romain de N4ron a Thdodose. Paris, 1898; Histoire des Persfcuiims ; La per~ sicution de Diocletien et le triomphe de V Eglise ; Dix lecons sur le Martyre ; l, RiviicRE, -L& Pr&pagation duChristianismedans les iroispremiers siides, 1 907 ; Lde Grandm a ison ar, Etndes 1903. L'expansion du Christianisme d'apHs M. Harnak ; Charles Journet, U Eglise du Verbe incarnd, Paris, 1941, p. 647-678: 1'apostolicite commc signe de la v&ritable Eglisc.

http://www.

Confirmatur Christi testimonium mirabili vita Ecclesiae lerrimae Christianismi diffusionis, 2° altitudinis finis obtenti, 30 maximorum impedimentorum, 40 debilitatis mediorum naturalium.

§ I. Celerrima Christianismi diffusio. — Dupliciter considerari potest ; A. mtmerice et gcographice, B. quoad diversas societatis classes.

A. IHfftisio ntimerica et geoyraphica. — Ex Actibus Apostolorum et Epistolis patet, post Pentecosten, praedicante Petro, primum «animae circiter tria millia » *, deinde « virorum quinque millia »2 ad fidem conversi sunt, et quotidie «magis augcbatur . credentium in Domino multitudo virorum ac mulierum »\ — Die autem lapidationis S. Stephani, orta est persecutio in civitate lerusalem, et fideles «dispersi sunt per regiones ludaeae et Samariae ... ac evangelizaverunt vcrbumDei»4. Quidam « perambulaverunt usque Phenicem et Cypntm et Antiochiam ... mullusque numerus credentium conversus est ad Dominum»5. Barnabas et Saulus ad Antiochiam missi per unum annum «docuerunt turbam multam ; ita ut cognominarentur primum Antiochiae discipuli, Christiani » *.

Postea autem Apostoli ecclesias in toto romano imperio, et etiam extra limites imperii fundaverunt, Unde Petrus viginti circiter annis post Ascensionem (63-64) epistola scribit «electis advenis dispersionis Ponti, Galatiae, Cappadociae, Asiae et Bithyniae »7. — Eodem fere tempore Paulus scribebat ad Romanos ; « fides vestra annuntiatur universo mundo »8, — loannes, sub Domitiano, circa finem primi saeculi, scribit Apocalysim «septem Ecclesiis, quae sunt in Asiat Ephesi, Smyrnae, Pergami, Thyatirae, Sardis, Philadelphiae et Laodiciae», Iam igitur ante mortem Apostolorum, multi erant Christiani.

Post mortem Apostolorm, numerus fidelium ita crevit ut S. Iu- . stinus, medio secundo saeculo, declararet nullum esse genus hominum sive barbarorum, sive graecorum, inter quos non nant preces per nomen Iesu Christi crucinxi 11 . — Et eodem pro tempore S. Irenaeus testatur ecclesias erectas esse in Germania, in Hispaniis, in Galliis, in Orienie, in Aegypto, in Lybia, in Ierusalem et in Iudaea 11 . — Initio tertii saeculi, Tertullianus scribit : « Hesterni sumus, et vestra omnia implevimus, urbes, insulas, castella, municipia( conciliabula, castra ipsa, tribus, decurias, palatium, senatum, forum ; sola vobis reliquimus templa Alii declarant paene maiorem partem Carthaginis esse christianam 13 .

Pariter loquuntur « de ingenti multitudine christianorum » testes ethinici, ut Tacitus u Plinius iunior, qui propraetor in Bitynia, ibi innumeros christianos invenit i5.

Unde, ut fateur ipse rationalista Harnack 16 , circa initium quarti ■saeculi praevalebat Christianismus m Asia minori, Thracia, Cypro, Edesi Aa„ II, 41. — 2 Act., IV, 4, — 3 AcL, V, 14. — * Act., VIII, 1-4. — 5 Act., XI, 18-21. — 0 Act., XI, 26. — 1 I Petr., I, l, — K Rom.t lt 8, cf. Coloss., I, 6. — 9 Apoc. I, 11. ** Dialog. cnm Tryphone, n. 117. P. G., t. VI, 749 750.

ilAdv. Haereses, 1, 1-,-c. iot n. 2, P.-G - 553^ sq. t .- III, c. 3, n. -2, -G. 848,- sq, — 18 ApologcL.c. 37. P. L., 1. 1, 462, sq. — i3 Ub. ad Scapulam, c. 5, P. L., 704, — *4 Annal.t 1, XV, 44. — &i Epistola 97, de authunUcitate huiusce epistolae Plittii, cf. Gasto» Boissier, La Fin du paganismc, 383- — ia A. Harnack, Die Mission und Awbreitung des Christentums in den ersten drei Jahritnderten, 21 dd., iyoC, L. II, 1, IV.

[De Existentia Revelationis sae territorio ; — diffundebatur in Coele-Syria, in Aegypto, in Italia meridionali et media, in Africa proconsulari et Numidia, in Hispania, Graecia et Gallia meridionaii.

B. JOlffusio socialis. — Religio Christi in omnes societatis classes mox diffusa est.

Plurimi quidem christiani erant de communi plebe, sic verificatur prophetia: pauperes evangelizantur .

Unde S. Paulus scribit : « Videtc enim vocationem vestram, fratres, quia non multi sapientes secundum Carnem, non multi potentes, non multi nobiles. Sed quae stulta sunt mundi elecrit Deus ut confundat sapientes, et infirma mundi elegit Deus ut confundat fortia » *. In hoc Christianismus a philosophia graeca differt, nec superbos allicit. Proinde mirabilius est quod etiam divites et sapientes ad eum conversi sint.

Inter christianos primitivos inveniuntur divites,

Exemplo sint Sergius Paulus proconsul, Dionysius Areopagita*, Titus Flavius Clemens eiusque familia et plures de Caesaris domo 3. Ut refert S. Cyprianus (ep. 80, 1) tempore Valeriani, inter « Caesarianos » haud pauci erant christiani; item inter centuriones et tribunos. — In Epist. S. Pauli et Act. Apostol. rccensentur mulieres no* biles, inter quas Friscilla, Aquilae uxor *, Pomponia Graecina *. Item Eusebius 6 citat uxores . illustrium virorum. quales fuerunt Domitilla, Marcia, lulia, Mammaea, Severa Philijmi uxor ; necnon uxor et filia Diodetiani, uxoi praefecti Romae, regnante Maxentio. Multae pro fide martyrium subierunt.

Denique docti non pauci ad fidem venerunt eamque ex totius suis viribus defenderunt.

Ita Dionysius Areopagita, ApoIIo Alexandrinus, qui, tempore Pauli, Corinf:hiis praedicabat ; lustinus, Athenagoras, Aristides, aliique apologetae ; lrenaeus, Tertullianus, Cyprianus, Cleraens Alexandrinus, Origincs totaque schola alexandrina. De qua re communiter citatur Arnobius : « Tam magni ingeniis praediti oratores, grammatici, rethores, consulti iuris ac medici, philosophiae secreta rimantes, magisteria haec expetunt. spretis quibus paulo ante fidebant»7.

Ex his infertur, Christianismum per tria priora saecula celerrime in toto Imperio Romano et extra limites Imperii, necnon in omnibus societatis ordinibus diffusum fuisse. In quo differt a mithriacismo, qui fere exclusive inter milites et in paucis regionibus Imperii propagatus est, .

§ II. Christianismus sic diffuaus mirabiliter moris instauravit — Permulti homines e vitiorum caenof e criminibus contra naturam, e superbia saecularis sapientiac ad castam, humilem, paupeTem vitam conversi sunt ; contemplatisque visibilibus toto animo adhaeserunt myr steriis omnem humanum intellectum excedentibus. Mirum cst; omnino, quomodo tot cuiuslibet conditionis ad firmissime credendum tkm ardua i I, Cor., I, 26. — 2 Act., XIII, 12 ; XVII, 34. — 3 Phil., IV, 3, 22. — * AcL xviii, "3-26T xvrr; r iv c^ vn, 12 ; xi, 5 ; Rom., xvi, "ST^raTisr™"

• Tacitus, Annates, XIII, 32, — e Hist. Eccles., VI, zi, 36; VIII, 1. — * Adv, Gentes, 1 II. 5. P. L. V, 81G.

http://www.

Confirmatur Christi testi:

rtiwT ium mirabili vita Kcclesiae et operandum tam difficilia et ad sperandum tam alta 1 pervenerint. Renovata est vita familiae, uxorum dignitas, et servorum conditio, imo tota societas secundum spiritum caritatis et iustitiae. (Cf. infra : de mirabili vita Ecclesiae, inexhausta eius fecunditate in omnibus bonis),

Unde S. Iustinus scribit 2 ; « Qui olim stupris gaTidebamus, nunc castimoniam unice amplectimnr ; qui magicis etiam artibus utebamur, bono et ingenito nos consccravimus Deo ... : qui mutuis odiis et caedibus pugnabamus nunc postquam Chxistus appaxuit, convinctores suraus et pro inimicis oramus ». — Item Lactantius ait : 8 * Quod ipsi (ethnici philosophi) facere non potuerunt, sola haec efficit doctrina caelestis, quia SDla sapientia est, IUi sciL persuadere cui unquam poterunt qui nihil pcrsuadent etiani sibi ? ... Dei autem praecepta, quia et simplicia et vera sunt, quantum valeant in animis hominum, quotidiana experimenta dcmonstrant. D^. mihi vimm, qui sit iracundus, raaledicus, eftrenatus : paucissimis Dei verbis tam placidum quam ovem reddaJn. Da cupidum, avarum, tenacem ; iam tibi eum liberalem dabo, et pecuniam suam plenis manibus largientem, Da timidum doloris et mortis : iam cruces et ignes et (Phalaridis) taurum contemnet. Da libidinosum, adulterum/ ganeonem : iam sobrium, castum, continentem videbis „. Da iniustum, insipientem, peccatorera : continuo agnus et prudens et innocens erit. Uno enim lavacro malitia omnis abolebitur »/

Eusebius etiam scribit 4 : « Nec Persae, qui semel ei us (Icsu Christi) disciplinae nomen dederunt, nuptias amplius cura matribus ineunt ; nec Scythae, quod in eorum quoque regionem Christi sermo penetravit, humana iam carne pascuntur ; nec alia barbarorum genera incesto filiarum ac soronim concubitu polluuntur ... ; nec ceteras, quae naturae leges violant, corporis voluptates persequuntur, nec canibus atquc volucribus necessariorum ac propinquorum suorum cadavera obiictunt.,, Bactrii denique seniores adhuc superstites canibus itidem laniandos proiicere consueverant. Haec, inquam, omnia superioribus illis temporibus grassabantur, nunc autem fieri omnino desiere, immani ac belluina tot malorum peste salutaris unius evangelicae legis viribus profligata ». Quoad superstitiones absurdas et depravationem paganorum ante praedicationem Evangelii cf. S. Faulum, Rom., I, 21-32.

TusupeT habetur luculentissimum testimomum virtutis Christianorum in ingenti martyrum multitudioem illius temporis, ut infra dicetur de sanctitate Ecclesiae.

Ipsi scriptores gentiles de praeclara Christianofum virtute loquuntur, Ita PJinius iunior in celebri ad Traianum de Chiistianis epistola s, Lucianus pariter in suo scripto de moite Peregrini6; ipse imperator Iulianus Christianorum benignitatem erga peregrinos, curam ab iis adhibitam in sepeliendis mortuis et sanctimoniam vitae laudavit fi,

Haec morum emendatio non in uno alterove tantum homine sed in ingenti multitudine et in omnibus populis mirabilis est omnino, praesertim si comparetur cum gentilium virtutibus. Scribit P. Gatti : O, P. : 8 «inter philosophos paganos moderatio, constantia, mansuetudo, iustitia, fortitudo, prudentia, temperantia summis extollebantur laudibus. At eae sitae erant in fugiendis magnis exccssibus magnisque defectibus, qul tunc temporis tum vulgo pagano tum etiam civibus erant communes. Nulla virtus ad

1 S, Thom. C. Gentss, lt I, e. 6. — 2 Apologia, n. 14, P. G. t. VI, 348. — 3 Instit. div. 1. III, c. 26, P, L., t. VI, 43^ sq, — 4 Praeparatio evangclica, 1. I, c. 4, P. G., t. XXT, 39, i*6f~iOi-ep.--97-. -

& Lnciani Op., ed. 2 Dindorf, p, 691, n. J2. J Apud Sozom., Bist. ccd., 1. 5, c. 16 (P. G., LXVII, 1262. Gatti, In&tittUiones Apohg.-pokm, t86yt t. III. p. 217.

Dc Existentia Kcvelationis

Dd gloriam et honorom ordin-ibatur : nuJIa ad ipsi placcndum ; nulla ad finem nltimum extra tempus et hunc mundum. Quac cthnica fortituclo comparari potest cum fortitudine martyrum ? Quae bensvolentia cum amore christjano ? Quae temperantia cum Christiana parsimonia ct sobrietate ac cum incredibili voluptatum contemptu ? Quid frugalitas Fabricii cum contemptu divitiarum inmimerabilium Christianorum. qui divltiaa distribucrunt pauperibus, ut liberius properarent ad Christum ? Humilitas, quae sita est in plena hominis subiectione Deo creatori, acest virtutumomnium furtdamentum, erat prorsus ignota, Idem dicendum de charitate, sine qua nulla salutaris yirtus consistere potest, et unde omnes suam formam accipiunt. Christiatiismus mundum tvisce virtutibus replevit »,

§ III. lmpedimenta erant maxima A. quoad acceptationem doctrinae et cultus, B. quoad reformationem, C. praesertim inter persecutorum tyrannidem.

A. Qnorrd acceptationem doctrinae et cttltus referenda sunt verba S. Pauli : praedicamus Chfistum crucifixum, ludaeis quidem scandakm, Gentibus autem stultitiam, I Cor., I, 23.

a) ludaei enim alium Messiam temporalem exspectabant, et nolebant tanquam verum Deum adorare hunc Iesum quem cruciflxerant : de infirmitate Christi scandalizabantur. — Insuper ritus et caeremonias legis mosaicae quibus erant addictissimi, reiicere nolebant.

b) Gentilibus autem Christianismus erat stultitia, quia contra rationem humanae sapientiae videtur quod Deus moriatur, et quod homo iustus et sapiens se voiuntaire turpissimae morti exponat, Unde in medio areopagi, philosophi graeci, audientes S. Paulum de Christj resurrectione loquentem « quidam quidem irridebant ; quidam vero dixerunt : audiemus te de hoc iterum »*. — Amplius gentilibus inania simulacra, quae hactenus uti Deos coluerant, confrigenda erant, eorum templa evertenda, sacrificia ac superstitiones, quibus plurimis abhinc saeculis erant assueti, odio intensissimo prosequenda.

B. Quoad morum reformationem. — Ethica christiana quamvis in se admirabilis, odiosa erat corruptae societati paganae, nam omnibus cupiditatibus et supcrbiae bellum indicebat. Pravos enim motus reprimit, corpOris mortiricationem praecipit, divitias non praediligit sed paupertatern, contemptum sui praedicat, inimicorum imperat dilectionem, iniuriarum iubet condonationem, Omnes docet : nolite diligere mundum neque ea quae in mtmdo sunt ... quoniam omne quod est in mundo, concupiscentia carnis e$t, et concupiscentia oculorum et superbia vitae 2! Haec omnia absolute contraria erant Philosophorum placitis, et populi moribus ; apud Epicureos foedissima vigebant vitia, et Stoici, qui carnis voluptates despiciebant, superbiam pro virtute, humilitatem pro vitio habeant. .

C. Persecutiones. — Pagani deorum culti addicti tolerabant quidem extraneas superstitiones, quae simul cum patrio cultu sociari poterant3, sed religio christiana, aliarum exclusiva, eis valde displicebat, r An xv 1 1 , yz: ^*~t joan:; nr 15-r r>. *

3 Cf. AcL, XVH, 22: « Stans Paulus in medio Areopagi, ait : Viri Athenienscs peromnia quasi siiporstitiosiores vos vidco. Practericns enim cL vidcns simulacra vu* stra, inveni et arum, in qua scriptum erat : Ipioto Deo*.

http://www

Confirmatur Christi testimonium mirabili vita Ecclesiac

Imperatores, qui tanquam dii colebantur, tolerarc non potcrant religionem, quae talem cultum aperte damnabat ; unde per tria saecula saevissimis persecutionibus per totum orbem Ckristianismum extinguere conati sunt, — luxta legem, inter christianos qui nolunt Imperatori incensum offere, « humiliores bestiis obiiciuntur vel vivi exuruntur ; honestiores capite plectuntur » f. Christianismus prohibetur tanquam religio nova illicita, seu ait Plinius, « pertinacia, inflexibilis obstinatio, super^ stitio prava immodica » £t Sacra Scriptura habetur tanquam liber magiae, et iuxta legem 3 «magicae artis conscios summo supplicio adfici placuit, id est bestiis objici aut cruci suffigi. Ipsi autem magi vivi exuruntur »4 — Has autem persecutiones praedixerat Iesus : « eritis odio omnibus propter nomen meum ... noiite timcre eos, qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere »s4 «Si de mundo fuissetis, mundus quod suum erat diligeret : quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus » 8. . — Christiani in memoria habebant verba S. Pauli : « persecutionem paiimur sed non derelinquimur, deiicimur sed non perimus ... 7 Quis ergo nos separabit a charitate Christi ? tribulatio ? an angustia ? an fames ? an nuditas ? an periculum ? an persecutio ? an gladius ? ... Sed in his omnibus superamus, propter eum qui dilexit nos »*. Persecutiones Christianismum non extinxerunt, sed mirabilem eius vitam maxime manifestaverunt ; imo ut infra dicetur, eo magis crescebat numerus christianorum, quo magis persecutiones patiebantur.

Impedimenta igitur quoad acceptationem doctrinae christianae, quoad morum reformationem, erant maxima et extraordinaria, durantibus persecutionibus per tria priora saecula.

§ IV. Media naturalia adhibita fuerunt infirma.

A, N011 armorum violentia, non voluptatum promissione, diffusus est Christianismus : « arma militiae nostrae non carnalia sunt » ait S. Paulus9, sed adversus carnis illecebras et tormentorum timorem,

B. Non naturali eloquentia aut sapientia. Quamnam eruditionem, philosophiam, eloquentiam habebant Apostoli ? Ut ait S, Augustinus : « Ipse modus quo mundus credidit, si consideretur, incredibilior irivenitur. Ineruditos liberalibus disciplinis, et omnino, quantum ad istorum doctrinas attinet, impolitos, non peritos grammatica, non armatos dialectica, non rhetorica innatos, piscatores Christus cum retibus fidei ad mare huius saeculi paucissimos misit, atque ita et ex omni genere tam multos pisces, et tanto mirabiliores, quanto rariores, etiam ipsos philosophos cepit ... (Mundus) numero exiguo ignobilium, infirmorum, imperitofum hominum credidit, quia in tam contemptibilis testibus multo mirabilius divinitas se tpsa persuasit»^. — Ipse S. Paulus scripserat ad Corinthios : « Cum venissem ad vos, fratres, veni, non in sublimitate sermonis aut sapientiae, annuntians vobis testimonium Christi.

i Paulus, juriscons,, Sentent., V, xxxix, 1, — a Ep., X, 97, — 3 Paulus, Senteni., V, xxvm, 17.

4 Cf. P. Allard, Hisioirs des persGcitUans, t, I-V, 2« ed., Paris tSq2 s&. ; Lc Christianisme-et -V Empirc - Romain, -t* - 1898.-

14 Matth., X, 22, 28. — * Ioan., XV, t9. ■— ' II' Coy., IV, 9. — * Raw,, VIII. .15- — 0 H Cor., X, — « De Civit. Dei, 1. XXII, c. Vr P. L., XLI, 756

Dc Existentia Revelationis

Non emm judicavi me scire aliquid inter vos, nisi Iesum Christum et Jiunc crucifixum. Et ego in infirmitate et timore et tremore multo fui apud vos : et sermo meus et praedicatio mea non in persuasibilibiis Iramanae sapientiae verbis, sed in ostensione spiritus et virtutis ; ut lides vestra non sit m sapientia hominum, scd in virtute Dei » 1 rain7ltr^~MSifeSt?,est disproportio inter haec media naturaha adhibita et mirabilem Christianismi propagationem. Concludendum est cum S. Thoma : «quod est mirabilissinrom, inter persecutorum tvranmdem, mnumerabilis turba non solum simplkium sed etiam sapientissjmorum hommum ad fidem christianam convolavit ; in qua omnem humamim mtellectum excedentia praedicantur, voiuptates carnis cohioentur, et omma quae in mundo sunt, haberi contemptui docentur. ^uidus ammos mortahum assentire et maximum miraculum est et manitestum divinae inspirationis opus, ut, contemptis visibilibus 'sola inyisibilmcupiantur... Esset omnibus sjgnis mirabilius, si, ad credendum tam ardua et operandum tam difficilia et ad sperandum tam alta mundus absque mirabilibus signis inductus fuisset a simplicibus et imobihbus hominibus»8. y 6

Talis effectus igitiir non potest provenire nisi ex extraordinario mterventu Dei, qui solus intellectum et voluntatem hominum ab intus aa tam alta movet, Deus autem non potest actione speciali diffundere errorem, maxime ,m re religiosa. Ergo mirabilis propagatio Christiamsmi divmam eius originem certissime confirmat tanquam Dei sigillum. Sic venficantur verba S. Pauli : « Quae stulta sunt mundi elegit Veus ut confundat sapientes, et infirma mundi elegit Deusf ut conrundat fortia... ut non glorietur omnis caro in conspectu eius » 3 Mirabilis conversio mundi est maius miraculum quam resurrectio alicuius mortui, est enp resurrectio ipsius mundi.

Solvuntur obiectiones.

Rationalistae eontendunt, Chmtianismi propagationem provemsse ex causis naturalibus tum extrinsecis tum mtrinsccis, et renovant argumenta historici anglici Gibbon *.

A, luxta eos causae naturales intrinsecae propagationis Christianismi sunt : i« ventas evidens ethicae christianae seu puritas vitae ; 2« promissio vitae futurae ; 3» zelus quo christiani suam rcligionem propagabant tanquam unice veram et ad salutem neccssarjam, strictaque disciplina,

Resp. 5 ad ium Christiana doctrina non est ex omni parte evidcns ; mysteria sunt ohscura et incomprehensibilia ; praecepta sunt dilncilia tum Intellectui, tum multo magis votuntati, consiiia vero difncillima. Jtem puritas vitae christianorum non naturahter convcrtit hom.nes moribus perditos, praesertim durante pcrsecutione contra fidcles.

ad Non sufficit promissio vitae /uturac absquc Dei speciali auxilio, nam homines

• si Lr^Tur^'' l* T" C t^T S' ,AuGUSTINU^ Civit Dci, loe. cit., idem difcerat : temnm l ^ csse non creditis „ hoc nobis unum grande miracuium sufficit, quod terrarum orbis smc ullis miraculis credidit 2 I Cor., I, 27-29.

III, p "92 etSsq °nCm obiecti*™™ cf. Catti, O. PlJ instit. apolo^polL., t http://www

Confirmatur Christi testimonium mirabili vita Ecclesiae plerique mxgis moventur ad visibilia praesentia quam ad invisibilia futura. Ideoque ceterae religiones philosophica systemata, quae eodem tempore immortalitatem animae docebant, non multum diff usa sunt. — Insuper christiana religio praedicabat non soium aeternitatem beatae vitae pro bonist verum etiam pro malis aeternitatem poenarum, quod est magnum mysterium pro pluribus incredibile.

ad 3um Quomodo iudaei et ethnici inducti fuissent ad credendum solam ckristianam r&ligionem essc veram, nisi evidentia veritatis signa conspexissent ? Quomodo "Iudaoi suam deseruissent religionem ut amplecterentur Christianismum, cui erant infensissimi : quomodo Gentiles « stultiam praedicationis » christianae admisisscnt ?

B. Instant rationalistae : sed aderant simul plures causae naturales ertrinsecae, 1* coadunatio populorum sub una auctoritate imperii romani, quo factum est( utt viis undique apertis( christiana religio faciliter propagaretur ; 2° insufficientia philosophiae huiusce temporis ; y> bella quoque et vastationes diutinae innumeros barbaros adduxerunt in imperium, qui postea christianismo nomen dederunt, , .

Resp. ad 2wra Romani impcrii amplitudo ad faciliorem Christianismi propagationem conferebat quidem, imo iuxta nos ad hunc fmem a divina providentia ordinata est ; sed conferebat pariter ad faciliorem Christianismi destructionem, aut ad propa* gationem stoicismi cui adhaeserunt plures imperatores, ad 2"m nec exaggerandus est occasus philosophiae huiusce temporis, nam doctrinae pythagoricae, platonicae et stoicae manserunt apud nonnullos doctos^ Imo stoicismus( praesertim saeculo Antonini, Marci-Aurelii, aliorumque principum qui nomine Pii decorabantur, maximo erat in honore, et .ab ipsis imperatoribus excultus ac protectus. Et tamen nunquam stoicismus nec ulla alia schola philosophica in umversam societatem penetravit, sed Christianismus has scholas obscuravit et universum paganismum in contemptum adduxit.

ad 3wm cum barbari, qui in imperium romamim irruebaat, Christianismum ampJectahantur, iste iam erat valde diffusus cum intra romani imperii fmes, tum extra, Et ad Ecclcsiam Christi venerunt sicut romani et graeci propter motiva credibilitatis scil. propter miracula, sublimitatem doctrinae, sanctitatem et fortitudinem heroieam martyrum.

Instant rationalistae : scriptorum ecclesiasticorum vefba, praesertim S. Irenaei et Tertulliani, habenda sunt tanquam amplificatione rhetoricae, iis temporibus valde familiares. Ergo parum aut nihil probant pro celeritate et divinitate propagationis Christianismi.

Resp. : Etsi admittatur, scriptores christianos quandoque oratorio modo scripsisse, tamen eorum testimonia vim maximam habere ex duobus evincitur. Primo ex unanimi Patrum testimonio, cui illud consonat ethnieorum, ut supra dictum est ; sccundo, ex scopo, quem Patres sibi proposuerant, nam in hac re non agitur de Fatribus, cum praedicant populo, sed de Patribus, qtti narrant factum imperatoribus, ut Tertullianus, Iustinus, aliique ; aut qui iltud adversus haereticos tanquam probationcm assumunt, ut S. Irenaeus contra Valentinianos i.

Obiectio ultima : Celeris propagationis factum commune . est mahumetismo et ceteris falsis religionibus ; ergo argumentum ex celeri propagatione depromptum nullius est pronderis. *

Resp. Mahumetismus (ut ostendit S. Thomas, I> C, Centcs, c. 6) et aliae psendo-religiones 2 propagatae fuerunt auctoritate principum, omnibus humanis praesidiis

-*■ Adversus Haercses, I. I. c. III.

a Cf. infra, comparationem Christianismi cum Buddhismo et Islamismo. Cf. P. Poulpiquet. VObjct integral de VApol., 26^266.

.obrascatolicas.com

De Existentia Revelationis utendo, ut violentia, caliiditate, honoribus, divitiis, cupiditatibus blandicndo ; dum e contra religio christiana voluptates carms cohibuit, spiritum mundi impugnavit, et non obstantc violentia persecutorum, in umvcrsam socictatem penetravit. Sic adinv plcta est antiqua prophetia postcrius exponenda : « Surge illuminare lerusalcm : quia vcntt lumen tuum et gloria Domini super te orta est Et ambulabunt Gentes in !umine tuo ... Filii tui dc longe venient et dilatabitur cor tuum, quando conversa f uerit ad te raultitudo maris, fortitudo gentium venerit tibi » *. Item verificata sunt verba Christi : - Dico autem vobis, quod multi ab Oriente et Occidente venient et recumbent cum Abraham et Isaac et lacob in regno coelorum ... 2 Et praedicabitur hoc Evangelium regni in universo orbc in testimonium omnibus gentibus »3. Cencraliter adimpletio prophetiae alia motiva confirmat 4.

EXIMIA ECCLESIAE SANCTITAS ELUCENS IN EIUS INEXHAUSTA FECUNDIDATE SFIRITUALI ET PRAESERTIM IN MARTYRUM CONSTANTIA.

Status Qnaestionis. — lam supra (h I, c. XVIII, vol. II). tractando theoretice de valore motivorum credibilitatis, ostendimus sanctitatem exiraordinariam et manifestam esse signum divinum, quia non potest esse nisi a Deo. Sanctitas enim est virtus importans perfectam a terrenis munditiam ac firmissimam cum Deo unionem, et ordinans ad Deum omnes actus virtutum. Atqui ordo agentium debet correspondere ordini finium. Ergo sanctitas non potest esse nisi a Deo, et sanctitas extraordinaria est a Deo extraordinarie in mundum interveniente.

Ibidem enumeravimus signa sanctitaiis heroicae : quod adimpleantur prompte, faciliter, non raro opera ardua, communes hominum vires excedentia ; quod simul appareat connexio seu harmonia in caritate et prudentia omnium virtutum etiam valde dissimiKum, ut magnae fortitudinis et praeclarae mansuetudinis.

Postea autem Uf. XXV, vol. II) tractando de Christi testimonio, vidimus, Christum voluisse suam Ecclesiam esse manifesta et eximia sanctitate praeditam. Ecclesia nempe debet iugiter habere in se principa et media efficacia ad producendam insignem sanctitatem, et de facto exhibere sine intermissione effectus praeclarae sanctitatis sciL in pluribus suis membris virtutes superiores, et in quibusdam yirtutes heroicas, quae manifeste superant naturales vires morales horninum. • i Isa.t LX, i. — 2 Matth., VIII, li. — a Mattil, XXIV, 14.

• Cf. Pascal, Pensde fr. 783 : « Tout ce qu' il y a de grand sur la terre s' umt, les savants, les sages, le rois. Les uns Serivent, les autres condamnent, les autres tuent. Et nonobstant toutes ces oppositions, ces gcns simples et sans force resistent a toutes .% ces puissances et se soumettent mfime ces rois, ces savants, ces sages, et 6tent; 1'idolatrie de toute la terre. Et tout ccla se Xait par la force qui 1'avait predit » — ir. 599 : « Si Mahomet a pris la voie de rcussir humainement, Jesus-Christ a pris cclle de pcrir humainement ; ct qu'au lieu de conclure que puisque Mahomet a rdussi, Jesus Chnst -a bien pur6ussir, 11 faut dirc quc, puisque Mahometji r^^ _ Havet.» p. 301 ; Gavino Spanedda, fl mistero dctla Chiesa itct pensiero di S.mfAgostino, Sassari* 1944, p. 59-100 : La Chicsa madre dei Santi, unica, cattohca, arcadi sajvezza.

http://www.

Confirmatur Christi testimonium mirabili vita Ecclesiae 265

Nune autem ostendcnda est haec sanctitas eminens in Ecclesia catholica prout I, omnihus principia et media sanctitatis semper praebet, II. in heroica martyrum constantia elucet, III, magnos sanctos indesinenter fovet, W. in omnibus bonis fecunda est,

§ I. Sanctitatis principia et media omnibus praebet Eeclesia- — Hoc manifestum est quoad doctrinam, cultum et leges Ecclesiae1. —

A. Qitoad doetrinam, — Ecclesia catholica romana, hodie sicut et primis saecuiis, docet totam doctrinam Christi, qualiter in Scriptura et traditione invenitur ; id non difficile est videre, percurrendo Patres apostolicos, qui apertissime catholica dogmata a protestantibus negata tradunt. Integritatem huiusce sublimis do< trinae Ecclesia semper defendit et ostendit, eam esse tanquam veritatis culmen inter et supra contrarios errores (v. g. inter monophysismum et nestorianismum quoad Christum — inter arianismum et sabellianismum,. quoad Trinitatem — inter pelagianismum et iansenismum, quoad gratiam — inter rigorismum et laxismum quoad conscientiam). Imo Ecclesia, contra potentissimos principes pugnare debuit ad servandam integritatem h» gis evangelicae, v. g. matrimonii unitatem. E contra pseudoreformatores negationem liberi arbitrii, horribile decretum reprobationis positivae non ex praevisis demeritis, iustificationem per solam fidem ac inutilitatem operum docebant, et divortium principum sanciebant. Insuper consilia evangelica, abnegationem, viam crucis nobilioribus animabus semper proposuit Ecclesia, dum e contra Lutherus eiusque discipuli virginitatem condemnantes, a mortificatione et abnegatione recedentes, consilia reiecerunt.

B. Quoad cnltum. — Ecclesia servat sacrificium Missae, in quo, iuxta Scripturam et Traditionem, « idem ille Christus continetur et incruente immolatur, qui in ara crucis semel seipsum cruente obtulit »*, ut merita Passionis nobis applicentur, ac redemptionis fructum iugiter sentiamus. Item servantur septem Sacramenta, quae iuxta eadem testimonia, continent et conferunt gratiam quam significant : poenitentia peccatores cum Deo reconciliat, remittit peccata, communio eucharistica est animae cibus spiritalis et pignus futurae gloriae. Frequenter commendantur oratior aliique actus cultus, absque superstitionis exccssu aut cultus externi despectu.

E contra protestantes sacrificium Missae et fere omnia sacramenta reiiciunt. Baptismum et coenam servant, sed solum tanquam mera signa, non ut fontes gratiae. Cultus proprie dictus, omni sacrificio orbatus, remanet frigidus, ita ut fideles paulatim tcmpla relinquant, alias

1 S. Thom,, de Symholo Apostolortmi ostendit causas sanctitatis Ecclcsiae, quae provenit ex sanctitate Christi et ex inhabitatione Trinitatis. Sic ex alto tiactari debet de sanctitate Ecclesiac in tractatnm proprie theoJogico, qui deberct csse post tractatus de Incarnatione f;t Rcdemptione secimdum ordinem Syniboli. #

Ita Card. Turrecrema.ta, O. P-, in sna Summa d& EccUsi*i, I. I, c. 9, tractat theologiac dc causis sanctitatis Ecclesiae et c. 10, n, solvit obiectiones ; c. 12 improbat modum quorumdam loquendi de sanctitatc Ecclcsiae, et ostcndit, integritatem fidci non sufficerc ad donominandam Ecclcsiam sanctam, sed effectus sanctitatis requin iW piriribus i"'fidelibu's"etsi non bmnes sint bbrtir

.com

De Existentia Revelationis constituant sectas aut ad naturalistnum abeant. Quaedam vero sectae defectum protestantici cultus agnoscentes catholicum cultum imitantur.

C. JPraecepta eeelesiae legis divinae adimpletionem manifeste promovent, Ita praecepta audiendi Missam, communionis annuae, praecepta circa ieiunium et abstinentiam, Ecclesia igitur praebet omnibus sanctitatis principia ac media.

§ II. Eximia sanctitas Ecclesiae in heroicn martyrum constantia elucet.

Ut notant communiter apologetae, quoad hoc considerandum est historiae testimonium i° de numero martyrum non solum in prioribus saeculis sed etiam in sequentibus, 2° de eorum conditione, 30 de motivo propter quod passi sunt, 40 de qualitaie tormentorum physicorum ct moralium, 50 de eorum patientia heroica, Sic colliguntur quae sunt historice certa quoad quatuor causas martyrii ad ostendendam disproportionem inter naturales vires humanas et heroicam martyrum constantiam, quae extraordinariam Dei auxiliantis interventionem manifestat \ ia Nnmerus martyrum. — Ab anno 64 sub Nerone, usque ad 313 quo promulgatum est sub Constantino Mediolanense edictum, magnae saevierunt persecutiones ; decem ordinarie computantur, quas Lactantius ad sex reducit. Plures etiam fuerunt persecutiones locales. luxta traditionem et historiam, innumeri fuerunt martyres. Prima vice anno 1684 apparuit contradictor : H. Dodwell contendit paucos fuisse martyres ; in sua dissertatione « de paucitate martyrum » intendit ostendere persecutiones non generales fuisse et christianos plerumque fugisse* Ruinart in opere « Acta martyrum sincera », has assertiones confutavit, et documenta recentus inventa praesertim in Catacumbis, antiqua testimonia Patrum et paganorum confirmant. Unde ipsi rationalistae hodie admittunt nurnerum martyrum fuisse maximum. 2. Cerio fuerunt plura millia pro sola Rorna*.

Iuxta Tacitum , sub Nerone a. 64, multitudo ingens Christianorum martyrio affecta est. Sub Traiano {98-117) etiam post edictum, quo iJJi soli Christiani puniri iubebantur, qui accusarentur multi fuerunt martyres, ut refert Eusebius 5 ; iuxta eumdemc, snb Marco Aurelio (164-180) innumerabiles prope marlyres per universum orbem enituerunt ; item de persecutione tempore Sevcri (193-2T1) facta, ait 7 in omnibus quidem ecclesiis martyres effectos esse, praecipue Alexandriae. Item de persecutione Decii (250-251) iuxta S. Dionysium Alex. Praesertim sub DiocJetiano et Maximiano (284- 305) persecutio per plures annos fuit ferocior, gregatim chrisliani comburebantur , ut rcferunt Lactantius9, Eusebius l*, Sulpicius Severus11. — In catacumbis invcntae sunt hae

1 Cf. Dis Poulpiquist O. P., VObiet iniegral de VApol. Le Temoignage des martyrs p. 148-187.

2 G. Boissier, La Fin du -paganisme t. 1 p. 393. * En supposant meme qu' a chaque fois et dans chaque lieu particulier il ait peri peu de victimes reunies elles doivent former un nombre considerable

3 Iuxta Martyrologium romanum pro sola Roma fuerunt 13-825 martyres.

4 Annai, XV, 4-3-4-5. — 5 ffist, Ec&l., IIIV c. 33^ — ^H. e.,Vr-i. 7 H.e., VI, C; I ts Apud Eusisw., H, e.t VIT, c. II.

,J De mortc pcrsecut.t c. 16. «1 Vexabatur uiiiversa terrn, et praeter GaHiaS ab oriente usque ad occasum tres acerbissitnae bcstiae sacviebant ».

http://www

Confirmatur Chrirti testimoni-um mirabili vita Ecclesiae inscriptiones : uMarcella et Christi mart vres CCCCCX feert\ . 1 Christi . ■ «t SimileS. :CyprianBS ^bat^^^^l^1^^

Insuper nt agnoscunt rationaiistae, christiani qui non oerierunt maxima fort.tudine indigebant ad fidem amplectendam et se?vanS' durantibus his persecutionibus. ^ervanaam, r™,^^ fU6runt martyres in Perside, (sub Sapore rege 190 000 Chnstian, passi sunt) \ pariter apud Mahunietauus recentius apud Iaponenses, Sinenses, Annamitas, et ultimis annis AsS et S ">o r^f?miS testim°™ sine intermissione redditur in Ecclesia 20 ConteUo martirum. - Non fuerunt solum rUf Sei

6« ?t m r v ?naec\ CyPrianilsf«erunt tanium viri roousU, ut mihtes Victor, Sebastianus, Mauritius, sed mulieres ut Per-

KW™9' tha' Tvae BIandina et Potamiana, e am s,«/s oJ^llli^. Simeon' imo ^ et ^ ut Tha~:

3° Motioum, propter quod passi sunt, erat religio seu Dietas in Deum servanda ac fides de Christo Dei FiUo * ■ non^n m £?t amor mimd,, non commodum. non divitiae, non honor, non ullae errenae oua^ S/* d KPr°P^er fidem eMstianam neca« sunt , ur acl iXL^ d60S pa?aniSmi COlere" Ita^e accusabant«m' SlceTUu ehS10 ]uisset maSia et causa diversarum calamitaascldit fn IrvfV^" m°enia' ait Tertmiiamls 9si Nilus non statTm ChrVo' 1 T Um Stetit' Si terra movitsi fam^. si lues, statim Chnstianos ad leonen », ita saepe clamabat populus romanus qui crudelibus spectaculis gaudebat. ^«P"ius romanus, nAriI;mpvr.at0r!f q^dem Sub specie P°Utic«e, nempe conservationis im- Peni, ahquando chnstianos persecuti sunt ; imo quandoque ut suum nfnouam^1115' ^ ^ P°St R°mae incendium ^ £S nunquam persecutwms causam praebuerunt, contra imperium coniu-

• P. Allard, Rome souterraine, 216.

2 De exhovtat martyrii, c. 3CL

3 |- tLe Blantt' les Pers&uteurs et les martyts, 1893, P- 343 co™nr?t:i;T)M*S' . q' I24, a' 5 : ■Martyrcs dicuntur quasi testes ■ quia sdlicet corporalibus suis passionibus usque ad mortem testimonium oerhibent veri^tf «™

STsS ^^ v^^n^L^^ teStCS ipsiuS- Hui^modi autem est veritas f, riox protilt^ "nf^ n^^^m pcrtinet ipsa credulitas cordis, scd etiam exL ilm nit^ P f ' qU1?"S al,qulS Mcm sc habcre ostendit ... Et ideo omniurn. virtu nZ^oZTZllt retTmtr % DCUm SUni P^tationTs^ei ^ quarn quod Deus huiusmodi opera a nobis requirit, et nos pro eis remune-

Dipiaiius, \ xS f Xn7 tamquam sacrilegium et magia (Cf.

7 Mtnucius FKL1Xt Oct-wiut. c. lk. Tkrtuli, Apohgei., c. 40.

.com

De Existentia Revclationis rarunt nunquam ; militiae vacabant ut alii, viriiiter pugnabant ; legibus iustis parebant proptcr conscientiam. Secl erant christiani, en eorum crimen. Polytheismum abhorrebant, Diis non sacrificabant, immolata non comedebant ; idque eorum religio praecipiebat : ac propterea imperatores eos persequebantur religionis causa, non politicae. Revera si quis negasset, se esse christianum, dimittebatur, damnabatur vero, si quis confessus esset. Unde Tertullianus, in Apologetico, Romanis Imperatoribus, aiebat : « Haec itaque primam causam apud vos collocamus iniquitatis odii erga nomen Christianorum ». Item S. Iustinus alloquebatur Antoninum Pium in ia Apologia.

Obiectum auteni testimonii martyrum erat veritas fidei christianae ac signorum divinorum fidem confirmatium. Martyres enim sunt testes, qui praeeligunt inter tormenta mori quam veritatem fidei chrislianae negare *. Hoc patet ex eorum responsionibus durante supplicio *. Inter eos, qui miracula Christi, non viderant, non erant proprie testes horum miraculorum, sed manifestabant quanta erat eorum certitudo de divinitate Christianismi : quae certitudo explicari nequit, nisi eis proposita fuissent firmissima credibilitatis motiva.

Iesus dixerat : «Tradent vos in conciliis et synagogis suis flagellabunt vos ; et ad praesides et reges ducemini propter me in testimonium illis et gentibus «Matth., X, 17, «Venit hora, ut omnis, qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo » Ioan,, XVI, 2.

40 Tormenta. — Omnia tormenta physica et moralia excogitarunt tyranni, ut Christianorum constantiam expugnarent, eosque exterrerent,

Tormenta physica sic describit Tacitus : « Pereuntibus addita Judibria, ut ferarum tergis contecti laniatu canum interirent, aut crucibus affixi, aut flammandi atque, ubi defecisset dies, in usum nocturni luminis urerentur»3. Iuxta apologetas^ et historicos 5, multi martyres ad bestias damnati erant ; aiii acutis stipulatibus impositi : plurimi admotis facibus incensi vel prunis subiecti lento igne singulis in membris torti ; tum fractis ossibus, ruptis viscerum compagibus, dilaceratis lateribus, adeo ut nullus novis vulneribus superesset locus. lam autem kaec perferebantur etiam a puetis et a puellis, abinfitmist ac quidem ad longum tempus, nam lenta erant supplicia ut martyres dolore victi fidem negarent.

Tormenta moralia non minora erant. Non solum officiis, dignitatibus, bonis externis privabantur, ita ut tota familia in miseriam redigeretur ; sed saepe contra profundiores affectus naturae, laerymas farentum, uxotum aut filiorum pugnare debuenmt*. In illis adimpleta est prophetia Christi : «Nolite arbitrari quia pacem venerim mittere in terram : non veni pacem mittere, scd gladium. Veni enim separare

1 Martyrium ost actus fortitudinis ut elicicntis, charitatis ut imperanUs, ct fidei > ut finis, Cf. S. Thom., II. a ILae q. 124, a. 1 tt cf. comm. Caietani in ait. 2, n. et lii

r' C.i, D. LftCLSKO, Les Martyrs, 1, p. 126.,, Passion de Sainte Perpetue.

http://www

Confirmatur Christi twtimonium mirabili vita Ecclesiae inn,meT/dVerSUS Patrem SUum et filiam adverSus matrem suam et

5° Fortitudo lierotca. - Martyrium est formalitcr actm fr»

(patientei susS fUtem P^P^er reprimit timorem yuueucer susunetj, quod difficihus est quam audaciam mnHflra^ « rZZti ' *' °rabant, et hanc passionem reprimebant — 2o Nm eTe cont UnaUdaaCiae impetU' Sed tm^lh ~ ad tormenta ibanr tlveran ^Z^T^^S^ ^ ^P503 ^ S ' J? f PP ' 1 tremebant. et fidem negabant '. — ,o InT™ fortitudo martyrum apparet Connexa cum charitate fide sne 2

SeSS^ tate' humilitate' etiam cum «is^-jTjJs;

TaTvu Z 7rnlr?%mSi°ni^S> im0 ut Iesus et S- StephPanu [ ■' V11' 6o> tro brtonbus orabant. - 40 Denique ad suplicia aZ

les autres a venir se d6nonr«r -f ? , * ,IU3tcm^ ^lui qui avait pouss*

serment et de sacrifier ! ^ pr°COnsul Vmt ^ boilt de lui faire ^reter n'estpaa / ardeur maiadive de la morr^^^^^^^^ Ce Cest Ja determination ferme Sc tc^s ^fl^ ^ la rf"COntre ch^ les sectaires... au danger, qui ao deficnt «™Znf v qm S exP0Sent Ps volontaircmcnt la «olleciUdc de^auS alW^e n^f^^f ' ^ °beissent aux portees par

.com

De Existentia Revelationis fr t;' A - 7ict°nam, properabant, et in iis perferendis perinde ac si m dehcns forent, non vero in cruciatibus, laeto animo nec una hora solum, sed constanter, saepe per plures dies'. ApSi fn car

Ie^tLLuaTTu '"f1?' T0,Uam ^ ***** ^ P™ ^mine ^£^fi,■, ^V•.4I~^fI1, certatim, ait SulpimartvriT Lr£ t Z certamina juebatur. multoque avidius tunc martyna glonosis mortibus quaerebantur, quam nunc episcooatus fuEn^bltl°mbUS aPPetuntu»- "«» testetur S. HilarTus T Ter-

Communiter citantur praeclar. exsempla. S. Ignatius timeo., ne romani christiam martyr.um suum impe(Jirent, eos obsecrabat, scribens : * .Sinite me ferarum cibum esse. per quas Deum consequi licat. Frnmentum sum Dei et per ferarum dentes molar ut purus pan,s Christi inveniar. Feris potius blandimini, ut mihi sepukrum fiant nihUque me, corpons rdmguant, ne, postquam obdormiero, gravis alicui fiam ... Nunc .nc.p.0 Chmt. esse discipulus... Ignis et crux, ferarum caterva. lacerationes, distractiones.d.s.unct.onesossium, concisio membrorum. totius corporis contusiones, diradiaboli tormenta ,n me veniant ; solummodo ut Iesum Christnm consequar ». Item S Poly-

ZTo ZZnt°n0P?llf DC° eSit' 60 " ipSU~ martyri0 di*num

Tf i " De° 8~«« » <Ji««nnt S. Cyprianm, S. Felix ad martvrii locum duf' , 1""aeus*li ; « Gaudeo, si feceris, ut Domini mei passionibus particeps fiam »«

, T . Vt™'"<°' Thtodorm aliique multi inter dirissima tormenta alacri vultu Deum laudant : Vmcentius ait": . Hoc eSt. quod semper optavi, hoc est quod votis omnibus exqms.v, », Theodorus cecinit « : « Benedicam Dominum in omni tempore. semper laus ems m ore meo .. LmOmm et Marciz», sub Decio passi. flammis undique septi

S^T ^ deCantare "~Smat " Sebastes laetanter aci supph&um orando properaverunt 13 .

Haec heroica fortitudo non minor fuit apud mulieres martyres : SS. Pertetua FehcUas sociaeque - processerunt de carcere m amphitheatrum quasi in caelum, hilares vultu decoro ... Sequebatur Perpetua placido vultu et pedum incessu, ut matrona Christx Dei diiecta, vigorem oculorum suorum deiiriens ab omnium conspectu. Item Felicxtas salvam se peperisse gaudens, ut ad bestiam pugnaret . « Imo durante supplicio

■* iYf^T fUri0Sam VaCCam in altUm **°'eCta> raPitur in ^tasi, nihilque sentit . s.uaudma, cum per integrum diem omni tormentorum genere cruciata esset iPsum doloris sensum amittens, ait attonitis ac fatigatis t6rtoribus : «Christiana sum' et mhiJ apud nos mali gentur » 16 .

ooribus i." nfv.' r * A ' ' "-^^unt ut vincant et ^«Uilos toms corponbus .mmittunt, et mh,) abud dev.tant, quam ut m torti moriantur ., pertinaci stul-

~ rrm 4014,8 dmfnter adhibSri- Ut ad a,ios crrrciatus memb?a enoventur et reparetur novus sangms ad pocnam». iaw«uiiur kp. ad Rom., n 4-5, Cf. Dom. Lecj.ercq, LcsMartvrs, I, p. 50. — • EHist eccl 0 n.-, Rt.iNART. /Jcm Martyrvm (Id. Veron, ,731), p. 310 _ s Im „ „, _ f.V',36 " ,W- P- 37°- - Ap,,d R"'NA«- OP- «it.. P- 87;D. .LEc^Rca

Cofirmatur Christi testimonium miraHli vita Ecdesjae omnia tormentorum genera invTcte mssf^n^ n ?™ Pf° ChriSt° rationis verbum sat fuisset Imo non^nrn ^ l v quiPPe abiu" poterant ; sed promi.ssis 1 blanStiis hlrT lllime ?rac»t«* vitare nibus ad id invi™aWuV WrT,m •' h.onoribusac omnjgenis seductiohonoribus ignominS volS atTbuf \TTsPeraebant- Praeferendo dii rrL0oral"tymm ^00' 0milihuS sPectat-- est miraculum orl Maior huiusce argumenti constat ex praedictis histor.Ve rprt;e

C°nStalltia 6ffeCtUm ProPri- ^ -rextrac.ru1r,i,w-Mre^* P'° Pluribus rationalistis, martyrum patientia ev phcan potest causis naturalibus, scU. fanatismo ets^ lauail

• ■■ ~ =■ -r^rrj-rrt dignationem( iram ; e oontra rmtrtyres mansueti erant Tn illfa ■ mtoahin* * EJ— — iorlito&inU ct summa* mansJtudini^ ,nul vl \ ™™hths H unto sumsolus Deus haec extrema coniugere potcst,

Dom^ LEctiiKCQ^ J' il^^^5^passVm ^ Cf> ^ ^oad ^^nsiones martyrum http://www.obrascatolicas.com

Dc Exisfcentia Revelationis

• ^aosuotudo, ait S. Thnmw*. proprie diminuit iram ... Ira autem provenit ex aliqua commotione animi propter laesionem illatam, seu propter iniustitiam i. Quanto igitur gravior est iniustitia, tanto indinamur ad iram et vindictam, ac difficilius est banc passionsm reprimere. Sed nulla maior est ininsritia, quam dirissima tormenta infligerc innoeenti raligionis causa. Martyres autem inter acerbissimos craciatus vcritatem fidei affirmant absque indign=itione, ira, odio in persecutores et carnifices. imo iis benefacicndo ac Daum pro iis orando. Sanctus Stephanus lapidatus moriens ait ; « Domine m statms illis hoc pcccatum**, sicut Christus dixerat : Pater, dimitte illis; non enim sciuvt quid faciunt*. Similem mansuetudinem et caritatcm .erga persecutores ostcnderunt plerique mirtyres, v. g. martyres lugdunenscs, Cyprianus, Maximilianus, centurio Marcellus ctc. In itlis verificatur verbum S. Pauli : « maledicimur et benedicimus, jmsecutionem paiimur et sustinemus ; blasphemamur et obsecramus ; Umqmm purgamenta huius mundi facti sumtts, omnium peripsema wsqw adhuc * — , Dixerat Christus : « orate fro persequmtibus et calumniantibus vos »». — Deniqne fanatismi impetus ron per tria' saecula perdurasset. * Datur quidem. ut notat Gatti, qui errore imbutus mortem et supplicia spernit, at raro id contingit, nec perdurat in cruciatibus nisi ad breve tempus, ira et livore exardescit . odium in adversarios concipit, vultum tmmutat, est obstinatus, non constans, non fortis », Manifeste deesf connexio virtutum jn fanatisnie.

Ncc , etiam spe lattdis explicari potest martymm constantia. N<m enim mtmts eyant humiles quam magnanimi. Ita humiles ut, etsi pluries pro fide tormenta subiisscnt, tamen a fidelibus mavtyres se appellari non paterentur ». Insuper multi occulte occisi snnt. Denique, sicut Christus inter latrones moriens, habet>antur tanquam infames m^lcfactores. Haec magna humilitas mirabiliter coniungebatur magnanimitate, quae in eornm responsionibus apparebat. summa enim auctoritate ac certitudine loquebantur. Haec unio virtutum tam dissimiihim in tanto gradu denotat speciale Dei auxilium. sine quo fuisset potius alternatio pusiilanimitatis et superbiae. In "martytibus maxime veriftcatur id quod dicit S. Thomas de duabus praedictis virtutibns: ■ Magnanimitas facit, quod homo se magnis dignificet secundum considerationem donorum, quse pjssidet ex Deo... Humiiitas autem facit, quod homo seipsum parvipcndat secundum considerationem proprii defectus » «. Non enim martyres in suis propriis viribus fldebant sed Dei auxilio, et sine intermissione orabant.

h) Directe. In martyrum constantia apparet effectus pofnm DeL T 7tenim hacc fortitudo supponit, ut dictum est, connexionem principalmm virtutum in maximo gradu, et in hac harmonia manifestatur sanctitas extraordjnaria-

Atqui sanctitas non potest esse sine Dei adiutorio. Est enim virtus importans perfectam munditiam a terrems ac firmissimam unionem cum Deo, et ordmans omnes actus virtutiim ad Deum » i. Ordo autem agentium debct correspondere ordini finium. Ergo sanctitas non potest esse sine auxilio divino, et sanctitas extraordinaria sine auxilio Dei extraordinario.

• Jl.a Il.ae q. 157, a. 2, et I.a Il.ae q. 4<>. a. 6. — Cf. P. de Poulpiquet; op.

J T Cor.. IV, 13. — « Matttt., V, 7 Kt-seb., Hist. eccl., I, V, c. 2. ■ U.a W.-av, q. 120. , ad 5. 0 II. a II.au, q. Si, a. 8.

http://www.obr

Confirmatur Christi testimonium mirabili vita Ecclesiae %n

S. Thomas ait*. , Tolerare mortcm non est laudabik secundum se, sed «,lum se-

ZT"Z ^t^^r^ aHqU°d b°nUm' qU°d C°nSiStit in act" v^tutis, puta ad Mem et ad dUect^onem Dei ; ... et ex hac parte praecipuc aliquis actus habet quod ad llrftl TemJ 7 ^"^^ Ut Ap°St0lUS dkit Co1 ^^^tasest vincuium

^lilT'^ °mneS VirlUOS°S maximC trat perfectionem chantat.s ; quia tanto magis ostenditur aiiquis aliquam rem amare cuanto pro ea rem magis amatam contcmnit, et rem magis odiosam eligit pati. Manifestum est autem, quod mter omnia alia bona praesentis vitae maxime amat homo ipsam vitam, et e contrano maxime odtt ipsam mortem, et praecipue cum doloribus corpora^ hum tormentorum ; quorum metu etiam bruta animalia a maximis voluptatibus ab^ strahuntur, ut Aug. dicit in lib, 83 q, q. (q. 36). Et secundum hoc patet, quod marmTZ^Z .COeter0sactl,shu~«t perfectius secundum auum genus, quasi ma^ mae haritatis signum, secundum iHud loan. XV . maiorem hac dilectionem uemo iiabet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis»>. .

Sanctitas extraordinaria martyrum praesertim manifestatur prout gaudent in suppliciis , ut refertur in supracitatis actis S. Ignatii, S, Polycarpi, S. Trenaei, S Vincentn S. Laurentii, S. Perpetuae, S. Felicitatis, S. Blandinae etc. Mirabiliter in iliis adimpletur quod praedixerat Christus : * . Beati estis cum maledixerint vobis, et persecuti vos fuerrnt. et dixerint omne malum adversum vos mentientes, popter me : gaudete et exultate quomam merces vestra copiosa est in caelis, sicemm persecuti sunt prophetas^ qm fuerunt ante vos». Hoc est summus sanctitatis culmen.

IumSiorSrm3ram ^0"^"' SPeCtatiS' eSt ^

^Confirmationes adduntur a pluribus apologetis, v. g. a. Tan-

I* Martyres declaraverunt, se divino iuvari auxilio, alioquin twmenta superare non posse. Polycarpus ait « ; . Sinite me sic ; qui enim mihi dat ignem pati, dabit et sine vestra ex clavts cautione, immotum, in pyra permanere S. Felicitas, cum in carcere panens, multos dolores pateretur et quidam ex custodibus ei diceret : « Quae sic modo doles , quid faciensobiecta bestiis . ? fidente r respondit ■ ; n Modo ego patior. quod pat.or U!,c autem alius erit in met qui patittur pro me, quia et ego pro illo passura suml ^ Uem And™nicus iudici dixi : 1 Armatus a Deo meo ante te asststo in fide et virtute Domm, Dei omnipotentis Levita Vincentius inter durissima equulei tormenta ait • - insurgc et toto malignitatis tuae spiritu debacchare. Videbisme Dei virtute plus posse dum torqueror, quam possis ipse qui torques Muita aiia sunt exempia t

2» Non raro miracuta koc divimim auxilium manifestaverunt. AHquando in ipsis tormentis nullus aut ccrte cxiguus martyribus erat doloris sensus, nt narratnr de

T&ooLft E ^ ^ t,JL 281 : ^ Fbrt de mon Dicuquejesers - mcpnse toutes lcs torturcs que tu voudrais m'infliger. nvente d. l^~p1^ f4; z?'1*"* t05' ^ ^ ^ ^ ™- » -

»8, GAKnioou-LAGRAwaji. D* Radaiime (voL IT).

.com

Dc Existentia Revolationis

S.Laurentro.deS. Perpetua, quae in extasi erat durante suppticio. sicut S. Polycarpus ■ « nonnuuquam oorum vulnera subito sanabantur, pluries bestiae mansuefactac martytebantur n°nnUl,i Pr°digiiS Perterriti" fidem ^ristisnam amplec-

Vlwawm fuit smguis Christumorum. ut ait Tertullianus * . .Cruciate tord^ ^.,TT n°S- ^ «uid<oam tam«> P-"cit esquisitior qnaeque Z tllnrT ,.,Ie;C:braeSt magiS SeCtae' Plnres offioimnr 1»°tics metimur a vobis; llZl c^T Chl,StianOT,im'- Btonim P°* Persecutionem prodigiosa Zi

^TL SmX' refe™nt ***"*' 6t EcClesiae historici- "Nisi grannm f„,- me„ , cadens ,n terram. mortuum fuerit. ipsum solum manet : si autem mortuum f„ - rnen^ cadens :n terram. mortuum fuerit, ipsum soium manet : si autem mortum -

ItZf T af'ert'' QiXerat ChriStUS' et de sna pr0Pria m^e: .]* ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham nd meipsum ,. < Item s. Pau]us . , ^ J°J placeo rmhi in persecutionibus. in angnstiis pro Christo : cum enim potens sum » . S.c . steterunt torti torquentibus fortiores ,. ait Cyprianus fuerint nT ™aHyrum viclriam ««« Christus .Beati estis cum persecuti vos-

T eX,"tateqU°niam merees vestra «« - cae-

Dabi^r T t ^ dUCemini Pr°pter me in et gentibus pat^ f iium K 8 ?: V ,0Q"amini- T,adet aat™ frater fratrem - ^tem et

Sl^ n" 6 e°Sqi" occMuBt "^1""' animam antem no» Posssnnt ocoidere... Omms qu, confitebitur me coram hominibus, confifebor et ego coram ,»

„ y qu, ,„ cae.is est » .. Pariter diserat S. Paulus : • , Si Deus pro nXs, Xon- Z^L ;">Q0,S Crg° fPara0it ^ °haritate ChriSti ? an aDS°stia ' - audSL >"„ «<« dilexil „ns. Certus sum emm, quia neque mors, neque vita. neque Angeli nenue p„nc,patus, neque virtutes, neque instantia, neque futura. neque LitJTL^ t,tudo. neque proCundum, neque creatura aiia poterit nos separare a charitate De bqr0rx;n c , nn Domino nostr° ■ item de anti°uis braeos XI, 33... . Sanct, per fidem vicerunt regna. operati sunt institia». adepti sunt reprom,ss,ones. obturaverunt ora ic-onum. exstinxerunt impetum ignis... Z scct, sunt... angustiati. aff.icti, quibus dignus non erat -nundus... . Pariter lonZ»'

Fmus Dei >T °m mt,nd<,m' mS' qui Credit ^uoniam les«s «*

fM».He?iCaf fortitudo martyrum est igitur signun divinum veritatis fidei chnstianae, slgnuS sublime in se coniungens miraculum sens !

Confirmatur Christi testimonmm mirabili vita Ecclesiae fSem ^xtr^Dei^ ^ ^*05' et Fi!ium homi-s

Solvuntur obieeUones.

nam^!l0,la,iStae °biidnnt: martyr"m constantia naturalibus explicari potest nam cum ea comparau possunt plura fortitudinis, naturalis exempla. quae ,aep™ rmt u?oue rrrr ~ insuper mu,tae reneime& ™°s -^y™- »»i«t = ^ in necTLnt ^ ,& ^ ° "^" ^ °bS^iam * igne cedunt et r r ^ ^^1"305 SUper ardentes ^is pedibusTn fn P^ide tTrm P UStra " Sterm'nt Ut a° iU C°nterantur Pari^ m Pers.de tormenta sub.re maluerunt qnam suam rcHgionem deserere. - Praeser im

TZtZZTr T'qws ut Monumistaset apud protestantes T7t

1r ,Z ' « t °"mt qUi P™ ,ide S"a m°rtem strenue ^"ierint *■ *«™ recen- 11 tUga"da Protestantes vitam tradiderunt pro sua religione.

^t:j^:::zJof~T ,anatici exempia non — cum

! . comPara« ■ t° nec quoad numerum martyrum, per tria saecula et lierrinrmaT: e "T-10 ne° q"0ad ^ ita nt^- c tuTnt^Z.™ f atr°C1SSimos crneiatns «*t^r, 3« nec quoad tormen orul

ZiUtcmTn t Tm0ra,iU,m ^ Ct durationem. 4» ne quoad a.acritatcn, et seremtatcm m patxenha cum aliis virtutibus connexa. ita nt fortitudo heroica uniatur cum maxJma charitate. humi.iiate. mansuetndine, oratione pro pe.secntolus s nec quoad m,racula sanctitatem confirmantia. -cnroriDua, 5 nec

Jicet «C11U f; S,' ^ hraS diCit 3 ^ * fa OPeribUS VirtUtum dno snnt ^ttendenda ; sciliahoulT f W C°ntinSit aUtem idem factum 1»" «* — ndum a quam perfectam v.rtutem. fieri etiam non solum ab habente porvam virtutem sed et,am a non habente virtutem ; sicut aliquis non habens iustitiam, potest face^ ai quod opus .uSfum. Sed si attendamus ad modum facicndi. i.^e qni no^hattXt ,,em

~T ^ S'CUt i,,e qUi habet = "eC "le 0ui habet P-vam' si^nt ™* V* hab" oufl ; qU1 °PeratUr facUiter et P»»Pf « ne.ectabiliter. quod non ita facit iUe ou , T ' Ve' qU! hab6t- - SiC "»» dicondnm «t quod hoc opus c^LlerttTs^T""0; ve,etiara raartvrium suSerre' faoere *«™ cantas perfecta, sed ebam Ule qu, caret caritate. secundnm illnd Apostoli I Cor. XIII. i Aci. VH, 5j.

«pologe^nm S mJt^ril NoJ' ^ 344 (5° ne«at valorem iar stU .n'e! p- 4 terp^u^ ^ drr

Kllc a fait eilc mVmc d^rt^ . -V T6""5 C°mme OD iValt trait6 508 enfallts- -ens ce ^^^^^^J»'^^^^ r^lamcr puor ,es geuse des VaudnU w a™order autres. Hn prtsence de la mort courapouvoir le„r - ^"^1 cs'- de-s Pr°testants qu'eile a brulfe ou pendus - sans l ™^XTrCTj^' tle^"°y-aleS' ^ ^ bie" qU'e"e renon0e mus cx rawto,™ ™I ,, r ^ doctnne vraie ». — Revera e contra argnimanifes«c di^nguitr P wraculos apparct ct ab obstinati,,,, fanaticorum

3 fl«««. TV, a. ,9. r/,,,,,,, „ii(r„is fflsJIW A„/Kf„ eart<fflft m fossU „wr(yHo ofiam

.com

De Exitentia ^Rcvclationis

3 : Si tradidem corpus meam itaut ttrde&m, cariiatem autem non habeam, nikil miki prodest. Sed caritag perfecta hoc facit prontpte et drfectabiliter, sicut patet de Laurentio et Vircentio, qui in tormentis hilaritatem ostenderunt, Hoc autem non potest facere caritas imperfeety, vel etiam ille qui caritate carct ». --- r Exteriorem virtutis actum quandoque aliqui effieiunt non habentes virtutem ex aliqua alia causa quam ex virtute... v, g. propter electionem finis indebiti » i,

Benedictus XIV tractans de (alsis martyribus eodem modo Joquitur*, Speciatim heroica (ortitudo miiitum causis naturalibus explicatur, prout moventur amore patriae, studio gloriae, ulciscendi cupiditatc, in pericula ruunt ira ardentes, caeco animi irnpetn, confirmantur belli apparatu, plerumque coguntur necessitate aut metu ignominiac, nec se exponunt morti certae sed tantum probabili, deni que saepe eorum mors est subita ac proinde sine vehementi dolore 3. fiis autem causis naturalis constantia martyrum explicari ncquit.

Heroes ut Rcgulus et Scacvola fuerunt valde rari, erant ctiam belli laboribns durati, gloriae cupidi, et summum patriae periculum eorum animos vehementer excitavit. Ut ait Benedict, XIV * « si in gentilibus verac virtutes morales reperiri possunt, nil prohibere videtur, quin etiam ad gradum heroicum, spectata rei natura, pertingere possint. Verum cum ad constituendum verimt heroem coUsctio omnium virtuium moralium rsquiralur, quotquot autem inter gentiles propter alicuius virtutis moralis excellentiam herois nomen consecuti sunt, aliis ut plurimum virtutibus caruerint, et vitiis inservierint, neminem ex Hlis stricte heroem fuisse statuendum est, ut lato calamo probant Cardiniles de Lauraea, et de Aguirre, et iatissime Theophilus Raynaudus : item S. Basiiius »s.

Mahfici ad mortem damnati illam effugere non possunt, et quandoque propter famae cupidinem fortitudinem aut potius invictam obstinationem ostendunt.

Quoad Indos, qui se sternunt coram curribus idolorum, ut conterantur, eorum mors non est martyrium in testimonium veritatis suae religionis, sed est suicidium, ut citius nirvana attingere valeant ; hoc manifeste oritur ex snperstitione. Item mulieres, quae defuncto viro rogum. ubi eius cadaver imponebatur, ascendebant movcbantur ardore fanatico, ad vitandam viduarum sortem, quae in Tndiis est tristissima, nec sine gemjtu et eiulatu tormentum patiebantur, et si fugere volebant, ab astan- ,tibus impediebantur G.

Rabystae etiam fuerunt fanatico furore captt, ut fatcntur adversarii v. g. Renan 7» Insuper illi contra civilem auctoritatem vi et armis pugnaverunt, dum e contra martyres mansuetudine et patientia pcrsecutores vicerunt,

Inter koereticos antiquos, pauci inter tormenta mortui sunt religionis causa. Gnostici. Basilidiani, Valentiniani martyrium nolebant ; Montanistae e contra ardore fanatico ad suppJicia movebantur ; in Africa tempore S. Augustini, Cirfumcelliones de rupibus sese praecipitabant. Sed nulla fieri potest comparatio inter eorum vcsarium enthusiasmum et martyrum virtutes, prudentbm, modestiam et humilitatem ». — In-

3 Cf. O-niGER, Theol. fund. De Revelatiow, p. 888.

h Cf. ibid. referentias ad auctores citatos a Benedicto XIV.

• Cf. P. Allard, Dix lecons sttr le utartyrc, pp. 322-330. « Les her6tiqucs des premicrs siftcles oat bcaucoup varid sur le martyre. Lcs uns s'y refusaicnt. CJest toute une partie des gnostiques, les scctes des Basilidicns et des Valcntiniens... L enthouhttp://www

Confinnatui Christi testimonium mirabili vita Ecclesiae " 277 super, ut ait Ottiger i, cum malorum spirituum existcntia non rcpugnct, impossibilc demonstrari nequit, hos fanaticos ad perfercndos voluntarios cruciatus virtute praeternaturali malorum spirituum jmpelli et adiuvari, Mt superstitio verae religionis effectus perversc imitetur. Haec diabolica vis una cum cffrenato turpissimorum sceierum amore videtur fuisse causa obstinationis plurium gnosticorum saeculis XI, XII, XIII.

Quoad recentiores hareticos, notat Benedictus XIV <t ultro admittitur nonnuloa eorum mortem impavide aspexisse, quemadmodum de Hieronymo de praga narrat Poggius Florcntinus, de Anna de Bourg Thuanus, et de Anabaptistis {saec. XII). S. Bernardus, qui horum, cum ad mortem ducerenttir, patientiam et alacritatem refert ad potestatem quam diabolus in eorum corda exercebat, Laetitiam quoque ad mortem properantes praestulerunt novi Adamitae, foetus Wiclefi et Hussi ; nec non alii recentiores haeretici apud Alanum Copum, Attamen utcumque haec sint, nullatenus nostrorum ab initio Ecclesiae ad haec tempora martyrum multitudini comparari potest numeius pseudo-martyrum haercticorum ; multo magis cum horum numerus ex sectis inter se diversis confletur : nostii vero pro iisdem omnino veritatibus sangninem fuderint ». Anabaptistae signa non dubia praebuerunt fanatici furoris, superbiae, stoliditatis, imo et crudelitatis 3.

Denique, ut scribit Benedictus XIV uTheologi communitor, duce S. Thoma, docent haereticum morientem pro vero articulo martyrcm esse non posse. utpots fide et informi et formata carentem. Addunt eumdem esse posse martyrem coram Deo, non coram Ecclesia, si invincibiliter haereticus sit et dispcsitus ad credenda omnia, quae a proponente legitimo prpponerentur ». — Ita iuxta Tanquerey 5 : c qui 1885- 186, in Ouganda interfccti sunt, bond fide credebant, ut e veridicis relationibus constat, religionem quam amplexi fuerant, esse religionem divinitus a Christo revelatam ; ideoque gratid divind iuvari poteraut ut vitam traderent pro religione, quae, quamvis incompleta, veritates ad salutcm necessarias compkctcbatur ; in hoc casu, divinus inte/ventus veritaiem christianismi, non autcm protestantismi quatenus hic Ecclesiae cafcholicae opponitur, denionstrabant ».

§ III. Ecclesia indesinenter heroicos sanctos foveU

Hoc apparet i° in vita sanctorum, a° in historia institutionum et siasme du martyre anime jusqu'a ]'exces une autre heresie... pour les fanatiqiies du moDtamsme la recherche du martyre devient ... une fievre qui trouvera sa derniere lorme dans les circoncellions du quatrieme siecle.,, Au contraire, sur la qucstion du martyre, tout dans I' Eglise cst saint et ponderd. En Orient, en Occidcnt, partout oii se fait entendre sa voix, c'est pour tenir le langagc de la foi immuable et de V 6temel bon sens_Aucun sophisme, comme aucune presomption ou aucune faiblcsse, n' y trouve . acces Si elle impose k courage 1' Eglise ne demande pas la temerit6. Pour plusieurs motifs, elle conseille la prudence en temps de persecution ... U une des regles les plus Jormelles est precisemciu 3a defense faite aux chrctiens de se denoncer a leurs ennemis... Une scconde reglc est celle-ci : ne pas irriter les paiens par des oulrages k leur culte . Beaucoup d' homnes des plus considerables dans 1' Eglisc au troisiemc siecle, ^iement d Alexandrie, Cyprien... conseillent aux fideles de se soustraire par la fuite au peril matenel ct sourtout au peril moral de la peis^cution, ct donnent Vexcmple de cet acte de modcstic chr6fienne ; ce qui ne les empcche *pas, s' ils sont ensuite arre- ^es... <ie mounr pour leur foi parmi les pius cruelles tortures

Ottiger, de Kevelatiom, p.

Drc. Theol. cath., t. I, p. 1128-1134 (A. Bavdrillart). 1 Bened. XIV, op. ciL, TH, c. 20, n. 3. J Synopsis tkcol. do$m., ed. 14», t. I, p, 20 r.

icas.com

De Exisientia Revelationis cSrasiar1"' 3° " t0U inCeSSanter ™ata per vw^C!e&ia f11!***™* fecunda mater sanctorum quorum v rtutcs superant quidquid uatura humana unquam producere uotuk' Qu.ppe ad eam pertinent omnes sancti Confessores Patres Doctores apostoh anachoretae, virgines cum primae aetatis sequentmm saeculorum serie, qui hLico ^ 312^^5^ S" ctjtate magls quam pracdicatione innumeras animas ad Christum d^-

Cum Protestantes fateautur, romanam Ecclesiam veram 1uisse usotM aH rv>n ^ant.um, aeo «sfl„e ad quartum saecul.m. dicant. ait Gatti. ,1 Tam ZUL broSl„s, S. AuguStmus. S. Hieronymus, S. Cyrillus, S. Chrysologus etc EfcL^ quam ecclesiam pertineant Sancti Pootifices romani nt S £Z t' S FdW IV S Agapitus S. Sylvester. S. Gregorius Magnus. S. M.rtinns I, S E„gcni j T s vLIiia nus. S. Agatho, S. Leo II, S. Benedictus II. S. Sergius I Q„ib„f ad 1 DOSIt ter mero! mar vrl?' ', S' GreSOTi"s Turonensis, etc. - item praeter inn„.

tef eccTes T' T l ^ fidem ChriSti ln VarfaS ",undi disseminannod 2 Z * T« "! ^ PatritiUS fn Hvb6rnia' S" Al«- «- Anglia. S MentS. Benedictns taSTSSLi ^^^^2^7^ a Dominicus. S. Francisces etc. - magni doctores „t S. Anse.m„s ' S Thom^ S Bonaventura - magm praedicatores fidei ut S. Vincentius Bsrmrin. T v virgines S. Gertruda, S. Hiidegarda, S. Clara. S. cJ^TL Zl T^Z

ZT Ut S' St°PhanUS' S ******* S" * LeopoMus Tsta cto/lT a.temp°re ^oP^tantes secesserunt. cessavit Ecclesia heroicos sanctos fovere ; ,mo post calamitatcs istius secessionis. pariter initio saeculi X X Zt ga hcam revolutionem refioruerunt sancti. ordines re.igiosi ac scu SSil T'h ^^3' ^' t0anne5' ^ CrUC°' S' FranCiSC"S ^lestus, S F „: n P rr Bertrandus- S- Nerius, S. Carol„s Borrome„s,

1 aZI t°' ^ PaU,US 8 CrUCe- S A1l>honsus S- Ma/garita-Ma n* Alacoque - post revolutionem ga.licam. I. B. Vianney, D. Bosco pinres fun i57S£: religiOSari'm' mart-S 'n B Theoph.

de ^TTJ^ Can°nizati0nes 64 •«»»« POSt ^cnratissimam investigationem oLrBenV X v ^ "* ^ ^08' apU° ^"^™» ~3 et in opere Bened. XIV de Senonim I)ei bealiftcatiow ctorl^r1!^8 C,hri3tianae re!i«ionis temporibus receptns est „s„s invocationis San-

ZZ^TL^l M Sanctos una cnm Christo r~ orati°- - prnntlv^r ^0""'"' V™^** ^orunt sancti. sed contempse-

. ^JF**** W>. W»nl..n«. ***** sanctorum, imo pcssimum^ pravation,s exemplum dederunt.

^eLUt'TUK m tlUClllenius' ^'vincioaus i„ p,oxim„m. s„pCrb„s, votor„m transgressor. L,bror„m d.vinorum adultotor. potationihns nimis illd„lgcns. a„ctoritatis http:

Confirmatur Christi testimonium mirabili vita Ecclesiae

27g contemptor, popnli turbator, verbis impudentissimu^ . ~ Calvinus crat homo frigidus mordax, cradehs, arrogans inCallibilitatis suac vindex, veteribus Ecclesiae Patribus despcctis, vocabat Lutherum insignem Christi apostolum * Zwinglius Mt libidinis servus. — Henricus VJII cmdclis, luxuriae addictus, adulterus et interfector. — Elisabcth Henrici, patris sui, dissimulatione immutata effigies. — Non mirum est igitur qnod desit protestantismo heroica sanctorum virtus.

Item PkoHanismus auctores perversos liabuit, Historice constat, Photium fuisse, falsarium et frandibu» plonum. ambitiosum, potestatis modo contemptorem, modo adulatorem, pauperum clericonim et orphanorum res consumentem 3. Item M. Caerularius, Geor^ius Cyprius, Marcus Ephesinus manifcsta ambitionis et fraudis siffna dederunt, e

Si homines in Protestantismo aut in ecclesia schismatica nati et m eis bona fide remanentes, virtutes etiam supernaturales colant, hoc cst effectus misericordiae Dei, qui faclcnti quod in se ost gratiam non denegat, sed ex hoc inferri nequit, sectam cui bona fide adhaerent, esse verae Kcclesiae partem. Neque hac animae bonae voluntatis comparari possunt quoad heroicitatem vjrtutum cum sauctis ab Ecclesia catho- Jica canonizatis 4.

2° Institutiones et ordines religiosi.

Inter institutiones eminet sacerdotium calholicum, cuius membra, m occidente, coelibatui perpetuo sunt addicta, ut totaliter in Dei et animarum servitium ferantur ; haec autem perpetua continentia quae a plensque sacerdotibus fideliter servatur, actus heroicos supponit, — b contra mmistri protestantes contrahunt matrimonium et docent non esse melius ac beatius manere in virginitate quam iungi matrimonio . In Ecclesia graeca, clerus plerumque a fidelibus contemnitur

1 Cf/ L"THERI' °P*ra, non excepto libro ; Tisckreden Denifle, Luther und Ltt~ mmm (2 Aun) ; A. Baudrillart/ 1'Eglise catk.t la Renaissance, Je Pyotesiantisnte (1Q04) ; Dr, Paulus, Dte deutschcn Dominikanet in Kampf eeeen Luiker (1903).

Resp. contra Pugium, de libero arbitrio, Cf. Audin, Histoire de ia vie, aes ouvrages, des doctnnes de Catvin. Bossuet, Hist. des VaHations, 1. IX, ait : «S'il faut faire a comparatton de ces deux hommes, il n'y a personue qui n'aimat micux essuyer la colere .mpetueuse et insolente de V un (Lutheri), que la profonde malignitd et 1'amertumc de 1 autre, qui se vante d' etre de sang-froid, quand il repand tant de poison dans ses discours d. '

3 Cf, Hergenrother, Photius ; Hbfele, Konztliengeschichte, B. IV ; L. Duchesne, Les bgiise siparis (1905), p. 223. — Lege speciatim opus cuius filii ecclesiae schismaticae, qui pnmatum Romani Poctificis admisit ; Wladimir Soloviev, La Eussie eti Egttse umverselle, Paris, Stook, 2™ ed., roo6, p. XLV, sqq. Dicit de origine schi- ST 1 S 'l , em^[eat& embrasserent a tout jamais Vorthodoxie, comme dogme abstrait, ct les h(erarques orthodoxes bdnirent in saecula saeculorum le paganisme de la vie publique Et puisque stne sanguine nulium pactum> une hecatombe magnifique de cent mille pauhciens scella rallianec du Bas-Empire avec la Basse-Eglise ... On separa 3a societC rehgieuse de Ia societc profane, en conSnant la premidrc' dans les monasteres et en abandonnant le forum aux lois et aux passions paiennes ».

■ ,™ Tr88,2r Yahontov SCliPsit librum cui titulus : Vita sanctorum Russiae spienirtonahs. J. Martinov hunc iibrum pro Occidentalibus •minoris momcnti esse cenrXV \l 0uvrage 6int 5 un intdret trop local et trajtant de personnagcs pour la plup 639 Sm0n Saintet* problematique ». Revue des QuesLhtst.. Oct. 1883,

« l\b Ct. DENZ;' 9So' — 1)6 hac re vidti J MaistrEj Le Pape, l. III. c. 3, IrUr ! y 3 ns le cliristian«me dcs choscs si hautes, si sublimes, il y a entre ie F^^re et ses ouatlles des relations si sainte.s, si delicates, qu^elles ne peuvent apparatolicas.com

-e Existentia Revelationis

&TJgST- 6briCtatema ut a'ia «tia, saepo zelo caret, et reaUorum et Ie.su Christi imitaloneS Per Wa w evanee,icorum «mtahs obedientiae excluduntur con^Discen [f Paupertatis, castiexteriorum bonorum), concuniscent,/ V^- oculorum seu cupiditas tus reljgjosus est ex^itffiXJg Vitae- Sic sta"

tat animum ab exterioribus soHidtudi^f f I0^em charitatis, quie-

OurdamqUOd,aIi<1UiS ™^%%^&q*^ h°l0CaUquae omnibus Luntfant utTnf LT™ fmSerVlUnt ; W« «

W?™7erS^ZL^Sl derivtr^V4 Pr-dicationem, saluti animarum, Christianismfnrnn^ 1 1 ^ devovent servitio Dei et civiUtatemque ^S^S^S^'^^ evangelizationi

Adsunt etiam confratemitat0" ^ f l Prafervant. puritatem conscentiae sk se^afnr , £v~dam ,«delium pietatem et et vitae asceticae, ^^rS?et^C?°1?^um evaVlico™m nuntur \ pnncipia et media jn ljbris sanctorum expo-

Haec instituta etiam adversariornm awm • *■

• contrn eiusque STvntl ad7ratl0nem excitaverunt.

Kc?pis ^ fcrt^./lSSS; Ss Taulerf, lIenriej r n ' S' Thercsiae. S- Ignatii <: ?"S,S • °,a&*"s ■ L»«lovici Crana http://www.

COnfirnlatUr Christi '««"oni»» mirabi,i vita EccIesiae a8j

^tS^Snt^t rCetr£?„ tia therus ait : «A nobis quj nelamus ut Ct° T ; dum e contra Lu- | non debent » «. Calvinus ad ^m^^ ~la exigi

1 nob« postulant, improbe faciunt T< fw. : ' <*md ^acula a

| adhuc exstitit qui vel ™™ ,\ a Erasmus affirmat : nullus illorum

• nulla vera m A^SoSe ^SLST* P0^ " ~ Pa^ | quam referuntur, pofsuni ca^fs nat, ™ K SUnt ; acta quae non™n-

I ostendit «. F CduSiS naturahbus explicari, ut Martinov

SSmSSZ"*. Cath0lica ™™™ter renovantur

^teTh^aitlt^^^Sj0^ /nter virtutes christianas in cupiscentia carnis/I S^^tffSlJ^*" «a con'

L dissensionibus et iurgiis -Tr«/,v« ocuIorum- . a superbja vitae » •, a sius vitac fontes co ™mpunt™4ennn rePrim't libidines, quae 'if te expellit ambitionem jactanrt rn i W! nmonii «^4- ^«w^ . proveniunt. C^fa^tSSSZ' ."^S? ouibus dissidia quod iam facit iustitia, «dlCSri^^tf1** Unicui<^ue suum infirmo, aegroto, indigenti remittft ^SS. « ert Proximo. praesertim lum ex comparatione cathnjt^rn- ^00'6513" ~ H»c apparet non somismo (in qP0 Stttt^lSS?1 W^*8^ cum jsla- I«S admittit pblytheismum SlSmSt?, 5" nf ^ (in 2™ P°PUcomparatione cum protestantismo 1 obscenis). sed etiam ex obedientia recessenmt, S^STr^ ; ab humilitate et . . . ^ fidei, nec ullam su^^ff^ ^Sel

I sammes en vie.. u[is !■ Agneau de Di;,,, ^°Uf P^h?ns "^Sairement tant o„cP'n0«S

I ""cides ». Lotherus E-bist L ?" t?n,m<=tt'-° par jour mille adult6res et autanrV^

| J InsHt, praef.

I 7 P LA™?^ Janv' P- ^ obrascatolicas.com

282 De Existcntia Revelationis denique tenebant, solam fidem sine operibus, scu absque charitate, sufficere ad salutem 4.

Unde Lutherus^fatebatur : « Mundus in dies fit deterior ; sunt nunc homines magis vindictae cupidi, magis avari, magis ab omni misericordia remoti, magis immodesti et indisciplinati, multoque deterriores quam fuerunt in papatu »*. — Idem dicebat Melanchton 3. Sane doctrina protestants ad tantam corruptelam conducebat.-

Multa certe remanent bona in protestantismo, prout aliquid Christianismi conservat, sed in eo non manifestatur specialis actio Spiritus Sancti.

In Photianismo autem si remanet supernaturalis moralitas socialis; certo valde debilitatur et comparari nequit cum vitalitate Ecclesiae romanae.

Minime quidem negatur, vitia et scandala in nationibus catholicis inveniri, sed qui mali sunt, tales sunt quia fidem catholicam deserunt aut praecepta Ecclesiae non servant, nec mediis sanctitatis ab ea oblatis utuntur. Ii autem :qui sunt sancti, tales f iunt quia eius mandatis obediunt.

§ IV. Inexhausta fecunditas Eccleaiae in omnibus bonis, —

Haec fecunditas apparet, ut ostendit P. Lacordaire 4 multique apologetae hodierni 5, i° quoad hominem privatum, 2°quoad familiam, 30 quoad vitam socialem,

1° JPrivatos homines Ecclesia liberavit et nunc liberat ab erroribus circa Deum, mundum, animam, mores, scil. a polytheimo, dualismo, materialismo, determinismo, utilitarismo, etc. Praedicat Evangelium et media salutis proponit omnibus etiam rudibus, pauperibiis, quos saepius negligunt philosophi. Semper damnavit luxuriam, ebrietatem, ceteraque crimina contra naturam a philosophis paganis tolerata, atque, ut dictum est, virtutes naturales et christianas mirabiliter promovit.

'20 JPamiHam instawravit, protegendo uxores, filios et servos U xorum dignitatem defendit contra crudelem dominationem aut licentiam virorum, quae apud paganos vigebat, contra polygamiam et repudiationem a lege Moysis toleratas *. Semper imposuit Ecdesia, et quandoque non obstantibus maximis difficultatibus, legem christianam unitatis et indissolubilitatis matrimonii, — Protestantes e contra docuerunt : « propter hacresim, aut molestam cohabitati onem, aut affectatam absentiam a coniuge, aut propter adulterium dissolvi ppssc matrimonii vinculum »7. Constat etiam consultis et « dispensantibus » Luj Cf. Drnzinges, n, 819-821. Lutherus, Postilla in Evang. dom, I Adv.

3 Cf. dc hac re Dolunger, Die Reformation, passim : J. Janssen, Geschichte des \ dsiOsc-hen Volk&s, B, TI et III (opus gallice translatum ) ; A. Weiss, O. T?.,iAfioh>gie , des Christentums, B, V. ; Nicolas, Du protesUmtisme , t. II, t. III, c. 4 ; A, Baudrillart,

Eglise catholiqw, la Renaisstinee, le Protestantisrm, VHI.a conf.

5 A. D. Sertillan^es, V Eglise, 1917, livrc IV; V Attitude de V Eglise a 1'egard tle ce monde (civilisation intellectuellc, art, vie sociale, politique, vie internationale, paix).

6 Cf. S. Thom., IILa, q. 65, de bigamia, q. 67. dc libello repudii. ' Cf. Denz., 975, 977.

http://www

Conarmatur Christi testimonium mirabili vita Ecqlesiac

ji ■ thero, Bucero et MeJanchtone Phii^^„m is . 1540 vivente Christina «xore' l2& ^ HaSSlae ^S^vinm, anno «io sibi iunxisse. - Insuper in irruX Maf$f.ltm ^ Saal ma rimonis a protestantibus reiS ^Jl cathoIioa, cultus B. M. Virgi-

«iugalem semper renovaf ' RecS^w et ^rfeCtam ^tatenfg- . egregie evolverunt ! • ^ocenter phires apologetae hoc argumentum rF^^£t^^%^^ et gravissimis poe. tionem, quae non rarae ertvt V 1 nem' venditionem etnecapatet ex legibus Lycurgi et el Af^Tu^005 et romanos. ut legitur : Kpater insignem ad 2& Ta°ularum (tab. IV in qua

Ecclesia audivit Christum tSet J?™ cito necat° »• meta ium emm est regnum dT Oui' 2™ PTVlos venire ad <ie pusillis istjs qui in me^credun^ exrTedii scandaiizaverit unum nana m coIlo eiu et de eaauntexPed « ut suspendatur mola asi-

Ecc es,a multis modis providlt educat?™ < utnmar'S ». - Propterea sertin orphanorum ; magni^ T fm^t Vinfantium et ™™rum prae-

^WJRK^ COlleg!a' ™rsLeS cent ; associationes ad perser^^^^ et ef mP]o re%ione edu-

Cum his omnibus comparlrfn™, f aP°stolatum constituit. quibus modernorum nSwlt™ 1 Uta Protest^«um, in praedICaverat, omnes homines Isse S mPe™it, Christus enim nesque pariter heredes TemiBef V v emsdem Pa«s caeIestis, omeaes regn, Dei. S. Paulus docuerat : « Quieumque in rois ti^r^^^J^^t a v0alu nattre f aae We tout , ,a l amonr ; elle est deveaue digne du r^Zlt l > °Urage de la chastete et de

U faible/se du seie. ir^e1T"aiiL,:hHeT-dU denfl»e« c'est le pauvte ; Wesses soot la force de I' EElis7 anl i tX ,r d° 1 c est l'enfant. Ces trois fai: ™«on tn se mettantsoTsJrierCeS *JJ ^tXZ les a sZ^ de/ ew 6 d° VeDUS et ,a dc stvtncent dc ? ^j^™"'0 QU'Cntre cies. choisjssez •. Jl 'incent oe Paul ... Ce sont Ij\ des deux mon-

8tianimeeLJr4ncMpaSTBon oosert' 1'"' t " dicit : « ^ns tons !cs pays oi, 1« chri-

«ombatt,,e que par un princip^ Ts, ^fnarUrc] ' tlt deeradation. "C peut «ro f' lne «MWrait y avoir ni veritable nf^ ?•? K,°trf. Sexe Peut commander le me, qu, peut fo t , 1. 1? if,.^™ ,' ■ ver,tal>Ie dignitd de moeurs La fem-

5° itM les nations cr0upi«ent da J ^ m,°' 1."', rend -to»te la pcrversitc qu"ile Ten ™- V-enes ^ortent par ^'^"'«T-,»1 » est radicalem,rt i mpo™ ib°e obrascatolicas.com

284 De Existentia Reveiationis,

Christo baptizati estis, Christum induistis..., non est scrvus, neque liber... Omnes enim vos unum estis in Christo lesu »4, — «Domini, quod mstum est et aequum servis praestate : scientes quod et vos Dominum habetis in caelo » .

Ecclcsia igitur eadem charitate amplexa est servos et dominos pro omnibus idem erat baptisma, idem sacrificium, eadem communio euchanstica ; quidam servi ad sacerdotium evecti sunt, etiam ad sum- . mum Pontificatum, ut Caliistus. — Manumissio servorum frequens erat die dominica et tanquam praeclarum eharitatis opus commendabatur. — Insuper commemoratio Christi suis propriis manibus laborantis opificum laborem nobilitavit. — Denique abrogata est servitus apud christianos3. — In hoc apparet excellentia charitatis christianae supra ethicam naturalem phiiosophonim, v. g. Aristotelis, qui servitutis convenientiam cxplicabat, dicens : utile est huic quod regatur a sapjentiori et illi quod ab hoc iuvetur (I Polit., c. 3). Et revera in omnibus populis ante Christianismi diffusionem, servitus considerata est tanquam necessaria, quia, ut aiebant legislatores, plures homines non sunt satis sapientes et recte dispositi ut libertate civili gaudeant ; equidem sola vera religio potest etiam rudibus conferre sufficientem rectitudmem mdicii et voluntatis ut libertate sua non abutantur *.

, J CL '1 C.0CHIN' L'^>^on de V Esclava^e, Paris, 18G2. — P. Allard, Les Esclaves ckrehens, Pans. 1000.

• Cf. J. de Maistrb. U Pape, I. III, c. 2. « Dans tous les temps et dnns tons les ^'"Vf*1" * V ^tablissement du Christianisme et memc jusqu'a que cette religion eot plnetre suffisamment dans les coeurs, Tesclavage a toujours ete considere comme une piece necessaire du gouvernement et de J" etat politique des nations, dans les rcpubliques comme dans les monarchies, sans que jamais il soit tombe dans !a t_tc d aucun philosophc de condanner 1'esclavage, ni dans celle dJaucun lcgislateur de l'attaquer par des lois fondamentales ou de circonstances.

L'vn des V^onds philosophes de 1'antiquitc, Aristote, est meme alle, comme tout Je mondc ]e sajt, jusqu' a dirc quMl y avait dcs hommes qui naisseni esclaves, et nen n est plus vrai. > sais que dans notre siccle il a ete tres blame pour cette assertion ; mais il efit mieux valu le comprendre que de le critiquer, Sa positioa est fondee sur j rustoire, qm est la politique experimentale ... L homme en general, s'il est reduit & lui-meme, cst trop miehant pour iire libre ... Partout Je tres-petit nombre a mene le grand ; car sans une aristocratic plua ou moins forte. la souveramete ne l'est plus assez... Le nombre des hommes libresdans 1'antiquite etait beaucoup inferieur a celui des esclavcs ... V univers, jusqu>a Vepoque duChristianisme, a toujours 6U couvert d'esclaves, et jamais les sages n'onf bldmt cet usage. Cette proposition est inebranlable.

« Mais enfin la loi divine parut sur la terre. Tout de suite elle s'empara du coeur de 1 homme et le changca d' une maniere faite pour cxciter l'admiration dternelle de tout v6ritable obKervateur. La religion commenca surtout a travailler sans relache a- I abolition de 1 esclavage... elle agissait divinement et par la meme raison lentement ... Le genre humain est naturellement en grande partie serf, et ne peut etre tire de cet etat que snmaiuvelletnent ... Partout ou regne une autre religion que la notre, l'escla-

^S«tS^rL?.m-:_^.part0ut. ?? C?tfc? rel^ion «'affaiblit, la nation devient, en prons de voir T t de Iibert6 en Ei peut gouvcrner...

oesoin... ou de 1'esclavage qui diminuc le nombre des volontes agissantcs dans 1 htat, ou de Ja force divine qui. par une espcce dc grejfe spirituelle, dctruit V ^prete natiirelle de ces volontes, ot les met en ctat drfgir ensemble sans sc nuiro.

S. Thomas cxplicat scrvjtutem esse contra natiiram et tamcn dici posse qnodamhttp://www

Confirraatur Christi tesfimonium mirabili vita Ecclcsiae 285

3° Socletatetn civilem Ecclesia renovavit.

A. Debitam relationem inter auctoritaUm socialem et libertatem ciwum instituit docendo, omnem potestatem a Deo esse et ad bonum commune ordfliari. -- Sic rohoratur auctoritas non secundum egoismum

K^it rTiS? iustitiam : e(5ui resistit potestati, Dei ordinatiani resistit » l. Nohhtatur etiam obedientia, prout obedire suoeriori kgituno ac iuste praecipienti, est ipsi Deo mediante Se sfvero lex est rniusta ac impia «obedire oportet Deo magis quam hominibus » ut responderunt Petrus, apostoli et martyres Sic firomovetur detnta hbertas, seu vitatur tyrannis absque periculo licentiae ac statuitur fiax : seu tranquillitas . ordinis in locietate. Ipsi debent obSS. praeceptis Dei et Ecclesiae et peccata sua confiteri. Ita constituta est monarchia chnstiana et apparuerunt principes ut Carolus magnus et modo mam naturalem. Dicit emm in IV Seni., dist. 36, a, i( ad 2 : « Servitus et contra Primtentimem naturae std non contm secundam, quianaturalis ratio ad hoTinclinat et hoc appetit natura ut quilibet sit bonus : sed ex quo aJiquis peccat ^ natura e m furalt 1T l * h** 57t a: 3' ad 2' ^O-nodO servitus dici potest »*

tZlun k abs5h,te' sed mtlone "tiJitatis consequentis : . Hunc hominem esse servum, absolute considerando. magis quam alium, non habet rationem natnrato sed solum secundum aliquam utilitatem consequentem. i* quaJ1tU

I a IT^ ' d l^^ntmm Qst naturalis secundo modo, non primo modo Cf

? m3' ~ aJII alq* 2' a- 4. ad 3; «servitus est impedimentum bom usus potestatis, et ideo naturaliter homines eam fugiunt ». - Vide etianVll a II ae r J / ^ ]? m?deles P°ssint habere dominum supra ndeles. - Dictionnaire de

TMol cath., art, Esdavage ; et Dic, APot. art. Esclavage, ^cnonnatre «e

• Otez i V^Ji^iJT Conih ' oste"dit sociaiismum yedire ad universalem servitutem :

• t.tez a 1 mdividu le domame de la terre et du travail, que reste-t-U qu' un esclave ? Transportez cc double domaine a la societd, cJe,t a dire & que laws Jomnies 1? la eoJ vernent et la repHsenient ■ que restera^t-il de patrie, si ce n'est iXL^TZ^sl^ ^ Le citoyen ne sera plus que le valet de la rdpuhlique ». *" ' i i?.w„ XIII r. — 1 jta., V, 29,

Leonis XIII, /J^, Kncvcl. « Immortale Dei

«^Tmif^" ^ ^ P' LAC0R?AmK- 35fi «NuJle sociae ne saurait etre eoncue sans umt6 sans ordre, sans puissance ... Mais qui lui dcnnera cette unite ? Oui lui crelra r «„S ^ "n -2?! mm<;' en qui s6 r^ument et resident la puissance, 1'ordre rcZ 1SS„ EU n SSf t* aPPBli6 monarchie' aristocratie, ou d^mocratie elle est to^our rcpresentee ou conduite par dcux ou trois hommes A vingt ans, on ne te croit pas t^T^' °n n!nd™te PIus" 33conf ). Mais comment un homme commtn quel^ hommes pourront-,ls ^approprier ferment une telle grandeur ct la porter d' un siecle it 1 autre, toujour subsistantc, toujours egale aux besoins de la societe . P charge^ ^e com poser, avec la fragilite d' unc vie, l'immortaiit6 d' uno nation ? L. Z par suit I ordre et 1 umte), Ma,s comment un bomme ou quelqucs hommes inspireront — ils a trente mUhons d' hommes obeisance et veneration ? Voila ie mystere Sur sous le f.SrlT 'l OSe Pa" le fran°hir' Mais i! vient moment oC. la societe plofe £ cont! ^ %[a ?6tn*nCG couronnte. et alors s'accompIit ce c,u'a chureusemcnt exprime ou ^ L Maistrc,d^s «tte phrase fidfele : , Faites toul cc que vous voudre,, ct quand nous seron, las, nous vous egorgerons R.rcment les pcupios v ont manque

E>e Existenria ReveJationis firmis et senibus, ut iSJr felS J»» .pw> orphanis, pro in- Apostata et multi pos ipsum adverSarn nostri. Imo l£lianus stianam imitari, XRtaft'"? i?Unt charitatem chripervenire nequit. lic ver ScatS S Z oS^*!*18 Perfecti™ erga proximum nihil aliud Ist qJ2 exte^' V™ cbaritas

Deum prout proximus diligendus Tst t^ nuam n 6 ^itatis erga Deum Dixerat ["<.«,« ■ „ ts „• ■ ■ taiV3uan:1 nlius Dei et proDter diam conseS^^ sua... dicet his qui a dextris eius ernm > ^°miniS ln maiestate possidete paratum voUs resmml coL^r^' benedicti P«s mei : et dedistis mihi manducarSi ef ded \SUrivi enim et collegistis me, nudus rtStifT^1 hlbere' hosPes eram in carcere eram et venistis ad C ZZU™? et visitastis me. tribus meis minimis, 3 fecfetis"; >Q dlU feC1StlS ^ ex'his fra" Hoc charitatis motivo summi Pontifices conditionem opificum megime -^bie^ ~ avons do ce ^ veilleuse assemb]e quj gouverna &mais uo peuple Kh ht r°mu '? eSt la Plns m6' <m monde occidental, cambien a-t-il dure ? Qnn cen ,nf,.' chef,d"°^vre pr0/a„c le trers de la monarchie francaise ? II y avalt donc da^? tf""e ' m peu Plns <l™ aance et de veneration. par consequen^e InsuffiZce d' ITT i™™' d'ob^ .Mais qnelle 6tait la canse de ces deUx fcueifs ti rt ' ,?rdre et de P»'™. echone 1' Orienf. et I' Occident ? Cest ou'en O^ i Ji d,tfercDts 1 un d« 1'autre, ofc ont que r homme, rien que 1' ho»m. " ^™' " n' v avait eirvoir est incertain et - — . u^jms ^c«r^ cent ans ... et sans antre ressn^ce-que U peretsfont ^SS V S2 depuis dis hnit ' part et en ancnn tcmps n'a «e obeie et vJKSLSL wf.? Ventor comme n"'*

'La soiirce secrctc de 1'obeissance et homa,ne ma)est<S...

la soci6t6 catholiq-e. c'est U , /u»?^!'* ■ l-Zt^ °D °HVOTte dalls lc P« . I.'esprit catnolique a (airsil n^n,,if k ,P SC au V"nce comme 4 sujets)

etart lein des moeurs de , Asic, on ^I^Z^X^ ^t t ven; K^tt^ &5S3Tsi ,,e f °r r de- ' cratie ou une democratie ... 11 avtTdTt a«x Ifil " monarchi^ ^« ^istoof» vous aurez assis votre magistrature supreme D^i ^^S.^" qU'aU m°ment - laiss, un nomPtel qne teS d?^ de ^ decadeno^ n^a c ait rescrvdc a lf her&ie ■ il fallait mm^ HT d^en6r«f - — Cette tristc gJoire terrc chreticnne portat dcs' rar^^^-^^ ■« ^ ™ - nionstres cjui ont inaugurc en Europp le r^ne 12 ~ An^Jetcrre' *t, comme tous ces

1 Cf. S. Thom., ii. tt II ae a „ » r^nc d^> P'»^nce moscovite ». enim debemus in proximo dilig^utlk dJo ^ Pr<Jxim"m = hoc

ij

Confirmatur Christi testimonium mJrabili vita Ecclesiae

et eleeZsynam. sU^nt lcclesa def^? ?U°ad beMficentiam proprietatis et partitionem bonoram ' 0ntra socialism^ h»

hibendote!!^^ Ecclesia. proq«id sitlicitum et qoidS&in brt»o ■ m^ntUm' 6* determi^do cessitatem ^^^^,^^ ^^1^0^^ ^^^ supra speciales leges diversarnm S ac frateraitatis christianae stianitas. cui comnarari jSTI^ ^1™-^ constituta est CWtuere colunt hodie^Lrelt pSS"*^ ^em frustra ^

^"d^S.^JSS Pr°^SUS Sub in«u- Chribella pacata sunt quae non "w^ + ?U veros Dei cuJtores etiam illa dio gLntur, fffSftbS SClitate' SedcPacis stu" ait S. Ambrosius : « quaedamiS™ h!n« subleventur ». Sunt enim, sos hostes servanda^Tp^X bhe"0rUlri et ,foedera etiam inter ipl praesertim quoad iirmes °an?L« S v Pa"latim im™inutus est, Summi Pontifices ites^nt^? ' feilt0S- SaePe etiam Episcopi et . verificatum estld ^&TstSS^ COmPOS«> et prout Deum dilSusex^c^ff^68* pr°Prius effectus sipsos... ; pax est opus iustS infWt et proxtmum sicut noprohibensseuimpedim^ntam ,,^ mdirecte' in Vntum scilicet removet Pseudoreformatores e contra laboraverunt ad destructionem Ckricommendatur varia media : aequi ^Atii Zl*? Cm7L 16 >aav- & qmbns rnnr honestam Sustentationem ^SnSS " ' S" ^ ,1»od .s»<fi«at ad propriam et filio! vmdlCanda sine laesione i^m ^^^JS^^ ™ efficacius sexu, concessio sufficientis temporif TZ at,0„la:boris'. attenUs aetate opificum Cf. etiam S. Thom II ,TK , religios.s officns vacandum, y

• /"s^-". q- 77. 78 de /raud, de «st« ^ 4^m I f ff ' °' T ™ tractatu .««.«a partieularis est ad bonum ab ««»m«ne. dum pnetaf s.tanquam humanum ^inventum naruili htl"" * enim sooiaI"tae ina, pro- Wnt, et communiouem bonK«Xta ^ hommnm aequaliUti repugnans tradurendam, et atiorum poS^ f*' ^ s/ ■ P auP"'?n haud aeq„o an&nS e.sse perferautto satius et utiiius^SStoteS nter h^"6 ^*"^ posse ^bitrertur ; aSST, Wlrter diversos, etiam in bonTs nns^ ZZ hommes" C0IP^ ingeniique viribus natu- >psa natura profectum. Tntactum^cui nZ ctT^ * iUS ProPrietatis ac dominu ab ac rapmam a Deo, omnis iurU aucW mv ?Iatum esse iubct : novit enim furtum couspicere non lickt, ,, f ure^ " e et "otor. ' Ms »t siiena vel ooelesti regno axduda'nt«r fufor VI Pro T *? 10 ^ololatoe. a

8 'git, ... quin immo materno illn«V™Li!L " 60 tamon "dcirco pauperum curam ne- ^J0),am. at°r^ '•^Sff"5 alfo°t''. et probe noscens Z geven 7p. } H, textus S. Augustini ,! " b°noIe' omni q«n POtest ope sublcvat boc quod a]iquid beiium sis iusvmn ' ^cZl^^K '* rondition« "cquisitas ad ordinatur ad sanguinis cffUsionem « „ n°n I,cet omnino bella gerere, c„ae

-nte, non est iicitum bTlia^^rrr '"""^ Jidtae' ^ "«^te ^ obrascatolicas.com

De Existentia Revelationis shanttahs, seu chnstianarum nationnm unionis, medio aevo constitutae iNunc, a tempore Revolutionis gallicae, increduli volunt novam nattonum soctetatem inslitttere, secundum humanitarismi principia Videmus vero humsce contentionis immanitatem : nunquam fuit tam universahs nationum perturbatio in Europa et in toto mundo ; his ultimis annjs consurrexit gens in gentem et regnum adversus reenummsuper m smguhs nationibus diversae classes inter se luctantur est permanens belli intestini periculum*.

Inter eos, qui a fide christiana recedunt, plures, ut Kant, paeem universalem sme Dei auxilio promovere intendunt, sed de eius verifica^ tur quod dictum est in Scriptura : «Dicentes : Pax, pax ; et non erat pax » . Cum emm dixerint : Pax et securitas, tunc repentinus eius supervement jnteritus... etnon effugient »3. - Revera non est pax firma mter nationes absque auxilio eius qui dicitur «Deus pacis » 4 • Christus eius animntiatus est ut «Princips pacis»5 «Rex regum, Dominus do~ minantium »°. Ideo nationes quae Evangelium receperunt, in eo invenerunt principium pacis non solum individualis aut familiaris sed sociahs et mternationalis 7.

1 Cf Vladimir Solovibv, La Russie ei V Egtise universelte, 2» ed., p. LVIl ■ . Les nafcons et les Etats modernes, ernancipes de la tutelle ecclesiastique depuis la Keformc » %J*~ I- ^sultas de i^perience sonT^sn^y^

Ls idee de la chrdttentf ... a dispiru ; la philosophie revolutionnaire a f ait des ef forts pour rempJacer cette unitS par oelle du genre humain : on sait avec quel succcs ^ Unsme un.versel transformant les peuples entiers en armees ennemies et inspire n*™ ™ EF T£, naUonaU tell& oue * ™°y™ g m a jamais connu ; antagorfe?etT^LPr1rd Gt ^r^] j classes, qui menace de meitre tout nar £ tnmh ' "*!»'** P^ress^f dela force morale, dans les individuSj manifeste par le nombre taujours cromant des folies, des suicides et des crimes — voila la somme des progres q„e 1'Ewoj* sicutarisie a fait depuis trois ou quatre siccle Te

^TJl^^ffi T ^ Pr°grCS partie,S' 11 y en a d'incontestablesJ rfrtm^ S f?fle ^ latait ™ Jour avec ^ furie d' une haine longtemps conv pnmee, on verrait des choses singulieres ». S F

• Ierbm., VT, 14. - 3 I 7**«., V, 3. — 4 ieo„t.t XV, 33; XVI ao I Cor XIV cnnJf^r .V0™,"1?» CoM/tr" 320 0 : "La S0Ci*M catholiquo, en se repandant et se

2 J teile paS ,mp0Se 4 tous ses "^b^S dispersce et unis ? N'en a-t-clle S?el e J eJ?? f OCU? ™ 4»' *ne action paiennc, lors m6m jesus-^hnst, y revere ie sage, et il n est pas un de ses cnnemis qui lnj conteste le titre d- ?IZ ^?/^ legi,S,atfurs Le drait *vang«liqyC n'a pas detruit le Z it propre de chaque cite, pas plus la societe catholique n'a detruit la socidtd humaine Les

S^ °r r S !* C«mmt .jwHs' aVCC CCtte seulc diff6renc« que nourries de la sub- 'tancede 1 Eyangilc affranchics de 1' egoisme antiqua par un sentiment de bienveillance

»n ™+ ^S8/ Un ,Coeur chrftae«- L-evaagilc n'a point pass6 sur Ic monde comU un vent violent qui dcracme les institutions, il y a ete verse avcc douceur, commc

Teunlr tZIT^* ^ * vie pour les purifier ItZ

LLn Ji? : V f 1 umvcrsal,tc * 1'mdividualite. la doinination a la libertc. Cest iTiTJt nfJTr' en tirant ,e &™ h™™» ^travcs d' un droit sans iargeur. lZFtT/, £TI> exlStenc(Lf,es r/« rfrci/ «mMm/ ^ nn cmpirc unitersel •

Muae de pcupies separes par lcur originc, leur territoire et leu.s iustituUons. II leur http://www.obi

Ecrlesiae sanctitas et fecunditas in omnibus bonis 28o hn/Ldf^e iapparet Ecclesiae sanctitas et fecunditas in omnibus boms, ita ut ahas religiones Jonge transcendaL

Obiectio : Multl saepe protestantes probitate ac moribus insignes f^erunt : instituta pia, orpHanotroph^a ete. ab iis fundata sunt. Protestantismus igitur sanctus est mp. : Protestautium et hominum et institutorum sanctitas aut naturalis est aut ordtnana, non vero heroica, ut quid supernaturale extraordioarium. Iac,nt consilia evangehca ; nullus sacerdos ut S. Vincentius a Paulo, nullus monachus ut S. Bern^ dus, nuilus rex ut S, Ludovicus : ntiUus doctor ut S. Thomas Aquinas

Inst. : Nationes catliolicae protestanticis nationibus inferiores sunt ; v.

g. Borussia et Angha moribus GalJiae. Hispaniae, Italiae antecellunt

Resp : -Nationes catholicae protestanticis honestate inferiores sunt in quantum fidem cathohcam deserunt, transeat ; in quantum fidem catHolicam retincnt, nego V Adyersarn nullo modo probant, i„ regnis quae ab iis dicuntur acatholica, pJus pro Deo et e* dilectione lesu Christi patrari ab acatkolicu, quam in catholicis ,egnis \h iw, gm fidem cathohcam servarunt. _ & Revera inter acatholicos religio torpet • Jonge mmora spectantur pro Deo heroica SacrMcia, non sunt vocationes religioSae; rnissionarn ; nec nllo modo apparet, in illis rcgnis non late fundi scelera. ^ ,o insupGr stati. s icae tacent de actibus intcrnis... pro statistica pharisaeus iustiiicatns in domum H ^ ' fbhcanus autem in Bvangelio, et statisticarum numeri iuxta aliam Zunn* T vvr Llia' "Xta qUam diCtUm CSt: «~icespraecedent vos in re-

Je^asfa^ ™* ^tifica... q„ nt ut in ea mores semper

•■ « :o, a laiss^ la libre disposition d'cux-memes, leur disant j&»M ******** * i^- i>

^«2Sr2tV^ lG r^»-»l»i ^urer |- immutabilite ... oL /i £ j- T , ^ PrQfon&ur. II nous a donni le droit ivaneeliaue non

^ c^iZil Z?? vos.obl!?atioilf' Ce"e difference cst capitale.. Le devouS ■ et ' tt frn.^ . °nS: le devoir en est Ia ^ gen6reuse et

^evouec , et c est pourquoi il y a toute la difference du ciel a la terre du devouemcnt

VU, de s?dc^ ic i hi.n! ;,iS fnt. tou Le «>«au xepondra comme Pie

Ums, passim LAC0RDAIRE* 18441845. - Vetss, Apohgie d*s Chriltenicas.com

Confirmatio testimojm Iesu Christi fnst. : Attamen maior est temporalis prosperitas protestantium quam catholicarum nationum ».

Bssp. : i° Veritas relfgionis non praesertim apparet ex eo quod temporalcm prospcntatem fovet, nam religio directe bonum animarum promovet, et indirecte tantum bonum temporale. Imo saepe homines propter nimiam prosperitatem materialcm sese facilius convertunt ad bona sensibilia et a Dec avertuntur ; propterea Christus dixit • beatz paupercs, miieSi tyentss, esurientes iustitiam, misericordes, persecutionem patientes; etiam ante Christum, populus iudaicus certo altiorem reJigionem habuit efc per longum saHem tempus, non attigit civilisationis materialis gradum apud nonnullas finitimas gentes vigentem.

2° Ut animadvertunt multi apologetae moderni ;^ad bonum sociale tria concurrimt : opum terrenarum productio et aequa rcpartitio ; ingeniorum cultura intellec ttialis ; voluntatum recta ordinatio et animorum satisfactio interior. a) Iamvero haec vohmMum harmonia ei pax, ad quam aiia ordinantur, maxime fovetur a Cathohciwno, tum praeceptis, tum sacramentis quibus pracceptonim adimpletio facilior evadit : quod muit: Protestantes fatentur. - b) Quoad cultwae intellectualis studium, theoria iudicii Prtvatt vividms stimulat forsitan quorumdam activitatem sed simul maxime fovet errorum pullulationem ac proinde laboris deperditionem. c) Quoad opes terrenas, carum productioni efncacius forsam favet Protestantismus, quia, animos ad coelestia mmus erigeos, eo ipso in tewena ardentius incitat ; sed CathoHcismus eorum aequam reparhUomm multo melius procurat, e spiritu propriae abnegationis ct fraternae caritatis . sic sanatur pauoerismi plaga et plenius consequitur verum bonum commune ».

Solutione igitur harum obiectionum confirmatur fecunditas Ecciesiae in omnibus bonis ; nunc autem consideranda rst cius catholica unitas.

Catholica unitas et invicta stabilitas Ecclesiae.

~~ Iam suPra (l< r> c- XVIII), tractando tneoretice de valore motivorum credibilitatis, ostendimus, signum aivinae ongims rehgionis inveniri posse in eius catholicitate seu universahtate (ex parte causae materialis seu membrorum) et in eius umtate (ex parte causae formalis). Convenit has duas notas per moaum umus accipere apologetice, nam unitas eo mirabilior est quo universahor est Ecclesia : imo catholicitas non est formalis, nisi comuncta cum umtate, quam praesupponit. — Si enim homines omnium temporum et omnmm gentium a barbaris ad urbanos, non obstante prolunda dtversttate et oppositione linguarum, inclinationum, conceptionum, regimmum etc, in unitate fidei, cultus, regiminjs ecclesiastici coadunantur ; msuper si, non obstantibus innumeris impedimentis et causis rmnae, haec catholica unitas invkte permanet vivens dum e> k?"v+ i iae reli&iones aiJt sectae variantur et obsolescunt aut in immobihtate mortis desinunt, hoc est signum specialis interventionis Dej,

J lf ^ £• El DE T-aveleye, Uavcvir des peuples catholique.t, 1875,

ii.AAtwtRioN. l)e la prosperite compaUe dcs nations catholiques et protestantes, hjoS, http://www.

CathoJica unitas Ecclesiae qui solus in tanta diversitate ■ +- conservare potest. lV^V%m^ hanc ^timam unitatem producere et mus, Christum voluisse suam'Fr^tmd° de Christi t«timonio vidi solum de iure sed de facto iTT?n * Catholic*™ non notabilis hominum numerus Dauktfm i VWctpais gentibus noth defectibilem ifa ut portae inllf n! E(*lesiae membra !v' daebus usque ad consummatfonem ! saeS T V°blSCUm Sum <S ^tSS SS^tlS^SS ^ - invicta sta-

ZZult, invicta stabi^ T^ Pri^LEccler R°™™

Haec est consideratio anoloeetira r ^tT9 ur froPhehae. notificant veram Christi Eccleslm ?n S^T' Pr°Ut nemP« "obis regimims et cultus. U|instl voIuntatem unitas fidei nem sua^ti ^S^^Z^*™ "deles adhaesio-

«oA»* modo interfiJZ Si ^2 carh^ ^ S^0& «<St ecc eSlas Romanam habentL^TcS^t^;^ fpud univers^ nullus mvenietur, qui communem fidei dortrS Ur et comParentur, . Quoad res nondum ab Ecdesfa Z non traditmter catholicos, sed haec disseS II fSt auandoque diasensio Jm in rebus adhuc non deStaS U"itati' ^ cath'S ; et voluntate obedire Ecclesiaf • P ! mter se- Para« sunt animo

-eliorem intelligentifmpS^^^^^ ucos.fuisse iansem'stfl<5 S « ^eque obnci debet inter rathn iansenistae, SE^t^ ITLT ^ ^^tisS Etent sunt catholici, reapse vero sunt extra FrH oecu ,' et n°nnisi apparente? ■ wat manifesti, et hoc in casu ml ™tf»m 7^ tan°Uam haeretici > aut cles^am. u nec etiam apparenter pertinent ad Ec-

292 , Confirrtfatio testimonii Tesu Christi

: B- Unitas regiminis in Ecclesia Romana manifestatur prout omnes fideles Episcopis, et orrmes Episcopi Romano Pontifici, tanquam capite supremo, subiiciuntur. Omnes iisdem legibus gerieralibus obediunt ; et m dirimendis litibus omnes cum veheratione accipiunt sententias SS. Congregationum aut ipsius Summi Pontificis.

C., Unitas cuUus habetur secundunv. receptionem ebrundem sacramentorum, septem ob omnibus admittentur. Est .etiam idem sacrificium Missae, licet sint diversi ritus, eadem est victima eodem modo incruento Deo oblata, eosdemque effectus iri fideles producit. Perfecte apparet unitas in communione eucharistic^ omnium ndelium.

Adest etiam unitas charitatis seu communionis ; narri omnes ecclesiae catholicae communicant ihter se sive immediate, sive mediate ; ac. omnes cvtm ecclesia Romana, qilam ipsae ut matrem et magistram agnoscunt et veneraritur. Oriuritur quidem dissidia, quibus dividuntur individui nonnulli, sed nori dividitur Ecclesia >. ,

Haec unitas iam .mirabilis apparet pr-out rfortiter et suaviter, sine tyxannide, innumeras infelligentias et HbertatesJregit ac elevat; Mirabilior etiam invenjtur si aliae ecclesiae :a Romano Pontifice separatae uriitatem suam conservare non potuerunt; ^ ; . \ -

3° &ee#i unitm formalU in aliis ecelesUs, 1

A. Aptrp protestantes unitas omninp ^/ic^. Inprotestaritismo enim nullum est finnum unitatis principiunve contra principium eius fundamentale est sptritus firivatus, qui auctoritatem excludens, subieetivismum et individualismum ^gignit . Revera prbte$tantismum in fidei professione, in regimine et cultu plane divisus est; — riyln fidei iprofessidne, ab ipsis primordiis pseudo-reformatioriis' usque ad hanc diem variationes variationibus successerunt ; Lutherani, Calvinistae^ Ariglicani inter se ^divisi protulerunt permultas sectas divisas rion solum, in acctdentalibus sed in essentiaiibus, v. g; quoad trinitatem personarum 'in;,EebVdivinitatem Christieiusque satisfactioriem pro peccatis nbst^is^ f&Kb).- Regiminis unitas pariter reiicitur a protestantibus ; ' sectae sunt in^dependentes, imo membra eiusdem sectae, si ad diversa regna pertinent, diverso capiti obediunt ; saepe admittitur .principium «cuius regio eius et religio »; : Episcopaliani pdtant auctoritatem residere in episcopis rite * consecratis, alii autem iri presbyteris. — c) In cultu, protestantismus neque in sacramentis est concors : alii baptismo et coena, alii baptismo dumtaxat, alii nullo sacramento utuntur. Hae divisiones semper augentur, sine ulla spe unionis 3. Et ktm sint ftot diversa EvangeBa/ protestantes gradatim omnem religionem relinquunt, ut apparet apud protestantes liberales, quorum numerus quotidie cre-

S. Thom., De Symbolo Apostolorum ostendit, unitatem Ecclesiae causari esdtribus i° ©X iUD.itate fidei, 2° ex unitate spei, 3& ex unitate charitatis, — T. JtreecremWt^ , Summa de Ecctesia, 1. I, c. 6, Uijitas Eccl^siae colligitur ex -j&nitate capi^s quo remtur. fidei sacrarn,enti baptismi, spei/charitatis, Spiritus viviftcantis, ultimi fihis. — . C.^yet 8 solvuntur obiectioncs contra unitatem Ecclesiae, — C. 6o ad 65. Unio membrorum Ecclesiae ad invicem et ad caput eorum.

• Cf, Boussuet, Histoirc des Varialions des Eglises prolestantes. — I. A. MOhlee, Symholik. — G. Goyau, UAllemagne et la Rttforme, — E. Naville-*, V Uniii du monde chretien.

« Dic4. de Thiol. sathol., art. AUiance cvangelique, Aiiiance presbyterienne.

http://www.

Catholica unitas Eccjesiae m iih:- ■ ...

i, scit ; hi non solum divinitatem Christi sed eius magisterium reiicinnt ideoque chistiani non possunt legitime vocari ^istenum «uciunt,

«atr-; G^cos deesi eHam unitas /ormclts. Nullus enim ex patnarchis ,ure djvmo est caput totius ecclesiae. Ipsa synodut Tuan^ tumv,s umversahs, reiecto visibili capite supremo, caret divinrunitatis pnnap.0. Imo. ob crescentem numerum autonomarum eccSum sch ! smaticarum - sunt quatuordecim ~ difhcultas convocandi cZciS quotrdie crescit. Qu s Convocabit ? Quis praesidebit ? - De facto pr™ fessio natymhs eccleszae in Photianis ecclesiis manifeste praevllS S,c sunt quatuor saltem Photiani cottus : Cpolitanus, Russicus Athei "^JttP et-quatuordecim patriarchatus ab ihvicem seiuricti l Considerata dmsione harum.omnium sectarum protestantium ' et coetuum graecorum, mjrabilior apparet Ecclesiae Romanae uStaS quae semper serva ur non obstantibus innumeris causis divisSs' praesertim pertmac.a humani ingenii quod suis opinionibus firmiter SiboV^SS8 Ti^'%mm ^versLsur Sed adhuc cathohcitas r ^r.^S^ m&l i '

. . 10 Iteclcsta Roman* tst cathoUca^ , . ; : ; .V/ :' : ,, „A ^Cattolig^s^ualis ,avx .J>e ^^st Sptitudo ^Ecclesiae versus al,a):est imum apt^m messe multiSi prout transceridit.eondi^ tiones i individuales. Ag^tur m thesi de . uniyersalt 0on distributivo sed m singiilatim; rsed collectfm wSSfSt cpllectionem civium. ^i.Haec: aptitudp

«^Jl* omanae a^ : ufiversalem extensionem; .taol^pli^'^^ : superat eri,m pmnem indiyidualismum et-nationalismum quoad doctrinam, regimen et cultum ?, .: ,1, ' m;

gttjg^ transcendit particularitates mdiyiduoram, conditionum m^tnrn -.^f1^ ^otum, ,temporum;,nullBnt dogma, nullum praeceptum ^^I,m,tatur,Secundum convenientiam huiusce vel alterius pp- . s*™*^™ coriditioiies specjales huiusce, temporis seu saeculi \

WM ^««s. — i Vladimir Soloviev, LaSussie etVEglise ntiiverselh ^id n fT. r Mgltse et les nwtvetlles quHl renferme.

seu univ^f coREMA^ ■ S™» ^ Ecclesia, L I, c. i3-i7 : Ecclesia dicitur catholica, Z «1*72 t qU°ad PQr tptum 0lbem- 20 noad omne tempus, ? quantum m^TZ^t^^ f ConT^s h™-™™> nullus abiicituV3abqecclS Ho auoa?^ no^frvuSy" 5° ^uoad ^iversaliiatem ariiculomm fidei (Dullum reiicit)

^' 2a6C!n ^dK ^ KDeEcOisia Christi. - De Nota Catholicitatis q. V

^^■■m^L^^-7"^ dt s?.diffusion ^ dans caractfere surnaturel sea conquetes. Ce n est past comme le disait si bien 3e regrettd chanoiue J. Didiot, icas.com

Confirmatio testimsnii Iesn Christi v.rsaita, omnia ^ Sf S^f" D" "' C"'"S ""iM° « Docet c* ApS^VK^Jri """' ■C"*,ri «Otltaauir.

tur ^eT^^ supranationalis ; ad omnes igiversalii Sedif saS^Lr f "Wftflfo P"ut praebet nniomninm a^marum A?«^1Cet ^61"- sacramenta, ad curationem tur omneran.mTVnlf m- Commnnionera eucharisticam vocanfilii De^Lui1^ ™"fBconditionis aut temporis, omnes ex ^-^^ssr^ .ar ex voIuntate carnis' sionemCiP1 "^* reHgi° positiva maSis aPta a«" universalem extcn- B Catholicitas actualis aut de facto.

posrea, tractando de umcta stabilitate Ecclesiae.

^S^^^^ P«« a«ra envove qti-auparavant , p „ ™ .f-^T JUS<*ue.1A ""«Plorte, qu-ctte sera pl,,s eatholiquc *« m, profond & l^^f'" 7""™" **. catho,i<^ c'est » universelle ffisr ^ra 35; " p-«-.^" ss z s

Sesse humain9, ff^JESRETEc aTTu rat tSSf^ ^1'^ d* Sa' stituant ur, tnuvoi? m,™m.ni T-l" . 7° . du catholicismc a surtout consistc, eu conprement Cl ^«1»»* <>„ Pouvoir potkique Pro- '«eM .subordonU

P-'«emcntr«el * n pZi^c miss/oV" md'pw*,nce 1U "'«^» cn '»< '*««»■»- S. Tiiom., />« SvniW» ApasM.

http://www.

Catholica unttas Ecclesiae a) ^«taw ad locum, Ecclesia Romana est per totum mundum. um&taa clixerat : «kuntes in mundum universum, praedicate Evangehum omm creaturae »\ et S. Paulus scripsit ad Rom, I 8 : «Fides vestra ammntiatur in universo rnundo ». Tn asperis gentilium barbarorumque terns Eeclesia Romana viam Domino paravit. Postquam prodicnint haereses, fuit semper omnibus sectis longe numerosior!

Hcciesia Romana Luropam universam, ante rebellionem Lutheranam ad Mem et yitam christianam adduxit ; et cum pseudo-reformatores saecuh XVI plures nationes catholicismo eripcrent, propagata est ndes cathohca per magnos missionarios in America, in India, bmensi unpeno et laponia. — Iuxta recentes tabellas statisticas, fide va]de dignas, ex hs, qui Christiani censentur, iam ad Ecclesiam Romanam pertinent 270-300 milliones hominum ; ad ecclesias schismaticas mclusis dissenticntibus, 110.000.000 ; ad coetus protestantium circiter 150 simul sumptos, 167.000.000 2.

Nunc Romana Ecclesia per omnes et singulas reoones diffusa, ommno fraevalei tn Emopa, nec non in America meridionali et cenirali- 7 .m Araerica septentrionali sunt circiter 25.000.000 catholici in Asta 3.500.000 ; m Africa 3.000.000 ; in Oceania 2.000.000 ; — in Phihpjnnts msuhs 6.000.000. In ipsis regionibus protestantium Ecclesia Komana non paucos fideles computat : in Maiori Britannia 5.200 000 m Germama 20.321.000, in Hollanda 1.790.000, in Helvetia 1.380.000! v,erte hodie hi numeri sunt veritati inferiores.

H^ec .^iffusio est non solum materiaiis sed jormalis, scil. in unitate ttdei regimims et cultus ; non est quidem physice universalis sed morahter. ita ut scii, in praecipuis gentibus notis, notabilis homnium numerus fiant Ecclesiae membra. Et, ut supra dictum est magis considerandus est modus suprahumanus huiusce diffusionis' quam numerus fidelium materialiter sumptus.

Hic autem modus ex sequentibus manifestatur ; b) Qmntum ad coniiiionem hominum. Ecclesia^Romana, hodie sicut in pnmis saecuhs, complectitur ubique terrarum personas omnium conditionum - Pauperes et opifices evangelizantur, in missionibus servi liberantur, leprosi curantur, — Divites suis opibus diversa cantatis opera promovent. — Inter sapientes et eruditos multi computantur cathoIiCL Sufficit citare Cauchy, C. Hermite inter mathematicos, L,e Verner, H. Faye, A, Secchi in astronoma versatissimos ; Volta rh?r£3re' ri \ ^^^Chevreul, H. Sainte-CIaire Deville in rebus cnimicis ; Cl. Bernard, Pasteur, Laennec in physiologia magistros etc. hJf' Sia lgitVr ^0111^^ o^nium gcntium et cuiusvis condjtionis iiommes comprehendit, et tamcn in tanta diversitate nationum, linparum, mchnationum, institutionum poiiticarum, suam unitatem fidei regiminis et cultus non amittit ; vere mirabilis est haec unitas supe' rans omnes istas naturales divisiones gentium^ et societatis ordinum. d^f6 ut«,s-uP^humanum apparet ; quod melius manifestatur ex ^ieiectu cathohcitatis in aliis ecclesiis.

icas.com

Confirmatio tcstimonii lesu ChrisH

2° T)eest cathotieitas in aUis ecelesiis

Ss' S^T^S Dr?estai\tismns atque igni primumTS wmms a*wim propagatus est ; 30 protestantcs sectae pleraeaue irt

^^w™ protestantici, qui plus 150 sectas efficiunt, catholicis ?T lmZe ?unt wfenores, ut supra dictum est ; 5° per trif saK seCrunPte'e SI?212f ^™: ^ muft°S civiii m'„Hnm f, im,mensas °pes quotannis expendunt et auctoritate

2??^™'^' P!UCi°reS paganos ad «dem «nvertunt. Non Knm mt6r -f tionem ^ionariorum protestantium duli fatenta? g SaCnfiCia m™ani catholki, ut ipsi increrai^o ^RAEcos 10 Ecclesia Photiana non est una, ergo nec Cat r ,--,2 Ecclesiae Photianae sunt nationales, distinguuntur eccle

S 3° fcc LslLttfnf gi°ne PlUS miUUSVe P°testati civili s" bdunmndivirtSTZ • °' anae,nec wwwonec extensione, neque roa- Ctarunt ^ J V,talltat° des«^ae Jimites primaevos p"rum ewcTm^ ^J?*?? catholicita«s ™ protestantismo et ecclesiis SS'.n "mmfestatur maxima difficultas servandi unitatem fcfei

SfCa^a ^et^auid^ xfSit16 °mniUm gentium' ^0^X3 igKm apparet ut quid extraordmarium, oirmino unicum in mnn^n *

toSSf z:°reT eius invicta ^tabiiitas in « ~-3KSi.

tur ettectus specialis mterventionis Dei *.

» a^xm™™™* A la fin *» «.1-am. Bload .«,08 sionaire piotestant amene avec J«f J + I' , 6: p" 101 et 102 : * Le msnatal qu'il a respire dans sa jeuniiMM Tp m^v + 1 vie. et ^ P^tion de 1'air qu'il echange d&bWe S ~ T m°deste quante parmi les residents TOTOXT? iJ v en \ %Jt v T ' ^ place mar' nistere, ct ce sont ceux-14 au'n rhJJ / * ****** Lendro,t oh il exerce son mipudie i.rjoSiS^d» n^t^jr?»*,M feu^ "toentsc'est un rt!

de V incoiiu, il arUve Lu] Tt M ,!vt , " exPIo,rate,nr * «•« des vastes horizons daus rintfiriiu Su pa^ quf lu^eJt ^slnT * ^ *?f esPore «aS«er 4 la foi.

idees. autant q«e pSe^x UaLf i Ta ^Tr sP^e.d'activite. II s^adapte aUX v fois (en Chine par exemolel kU. S j "Oumtjire des indIg6nes. s' habile!que!que.

sagirement et ^TM^^^Jr^^ du PayS' 11 M reVient ^"e Pas" Vide etiamq P. iucEY % rS^S! 1« contrte civilissfis g_ _ et achfamatmn alumni, nuando non cZ \UZ L '' Ve ,nl "ollnt 'Ps' <i"oq.,e haeretici, nihil aliud quam eath„ic»m vo™t " «^trane.s loquuntur, catholieam dUcer„ant, %lo ab „S X nu£u™. '^81' »W hoeeam^»e http://www.

P

Bfe:

Invicta stabilitas EccJesiae tati ECC,e8ia R°man"' Ct -Ol., gaudet invicta .tabili.

n*c££SL'S% SSatSr Iesia,Rrana semp- -psensiones quae quLdocue' efindf™ ° + mcredulor»mhaereses, disvenerunt. ^anaoque ex mdjgnitate propnorum pastorum prototum^SL^mteleS^ Ct tamen Per est. Ut aiebat T«tlS_r5^J^ supra ostensSm sicut sanguis Christi in cruce morientis sangu,ms Chnstranorum suamTe^Lm^iaifucunt, S ^jfff mUlt°SqUe fideleS ad clesiae fides. /_fe««s ^i^S^^ ^T^5' remanet Ec"

S^STc^ ffsTEir Ordin^l^S S^I Saeculo xv lf yvt r ,° 38 ; est aetas anrea sacrae theologiae eccfesiastica Sdpum6^ Dei praeceptis ; bona

Praesertim G^rma^am et 'S^TT^ i^^Tt un uom commun qui exprime J'unik « Tln^ 5 ? dcnncr aux Eglises s6par_es resserr6 y renuit des Eelise., rf« t™.t„r 1 propose . tous les penseurs. Un espace esscz Kglise catholique, Une Egl_e S« leso,comm»nf ns chraticnncs. On y voit une Eglise luthcricnnc; un pe^ "JS * » T v^^' une E«lise calviniste. une "ois. qu'une Eglisc grcc^ue Dite, 1«, 1 Egi'l6 «nlican» = 11 "'y ™nquo, je votre route : mU^J^^^^J^^ TSP ^ V°US r«"=°ntrere2'sur gtande preuvc deja d'une ^ZZZ cZmvZ ca<lue chr6tlen v<>«s mantrera la sienne, cawou_0_, tous repo_drtnt ™r™erto S1<.V°US dieS : VE*** . ond aujet dc m«»ta^on ?mu llT^V™l^^TJ& * pr°"

ce nom devant eXprim y ... " " 7m dont to"t 'e ™onde convient, parce qne

«n'te ne peut etre ni meconnut 0t, eile esf ni 1 t***. cathoIiq,,e. cette

<i«' estau„i cvident que la CS ,,? , t ■ ' Person!!e ne dispute sur le noni. ie nom qu'el]e portc aujou^'h,d ian^aif J e'"C P ^«ainsme, VEgHm a porlS v-t disParaitrep 011 ^^-^z^^^^zr^ ne obrascatolicas.com

Connrmatio testimonii Iesu Christi nem Romanae Ecclesiae proximum esse. — Revera autem ipsa Ecclesia veram reformationem instituit in Conc. Tridentino ; multi cxsurgunt sancti fundatores novorum Ordinum, S, Ignatius, S. Vincentius a Paulo, S. Alphonsus M, de Ligorio, S. Paulus a Cruce ; mittuntur multi missionarii in Indiam, Iaponiam, Americam, Tota America sive septentrionalis sive meridionalis catholicam fidem accipit. Inter missionarios eminent B, de Las Casas, S. Lud. Bertrandus, S. Franciscus Xaverius.

Saeculo XVIII philosophismus in Gallia, Anglia, Germania in fidem catholicam, totis suis vifibus impetum facit, et praesertim in Romam catholicam insultat. Revolutio gallica dirissimas persecutiones contra cathoiicos sacerdotes renovat, et simulacrum naturalis religionis instituere intendit. — Sed paulatim rursus apparent cultus catholicus, charitatis opera, ordines religiosi, ' instituuntur etiam novae congregationes, vitalitas Ecclesiae manifestatur in Concilio Vaticano in quo definitur Infallibilitas Summi Pontificis, et extenditur evangelizatio in Asia, Africa^ America et Oceania.

Itaque Ecclesia Romana semper eadem manet in sua doctrina, regimine et cultu, non obstantibus obiectionibus scientiae humanae 4, haeresibus, vexationibus saecularis potestatis et innumeris causis ruinae, quae societatem mere humanam destruxissent. Imo non solum invicta manet, sed secundum verba S. Vincentii Lirinensis « crescit vehementerque .proficit totius Ecclesiae intelligentia, sed in eodem dogmate, in eodem sensu, eademque sententia », Sic magis explicite proponuntur mysteria salutis, cultus SS, Cordis Iesu, Immacuiatae Conceptionis Virginis, et extenduntur charitatis opera ut praesertim in missionum fructibus apparet.

Sic in sua immutabilitate Ecclesia Romana semper remanet vivens, semper renovatur iuventus eius2.

1 Cf. J, de Maistrs, Le Pap&,, IV, c. 2: « Aucune religion excepte une i?e pcut supporter 1'Spreuw ds la science. La science une espike d'acide qui dissout tous Jes metaux, excepte 1'or... La science et la foi ne s'aUieront jamais hors de l'unit&.. J'ai dit pourquoi on ne devrait attacher aucuu merite a la conservation de la foi parmi les EgTises Phothiennes, quand meme clle serait rcelle : c'est quJelles n'auraient point subi 1'cpreuve de la science : le grand acide ne les a pas toucMes ».

2 Cf. De Maistre, Le Pape> 1, IV. Conclusion : ■ A peine le christianismc s*est ctabli dans le monde, et deja d'impitoyables tyraDs lui declareat une guerrc feroco. II baignent la nouvelle religion dans le sang de ses enfants. Les her&iquts.rattaquent de lenr cote dans tous ses dogmes successivement. A leur tete eclate Arius; qui epou-. vante ie monde et le faii douier s'il est ckritien. Jnlien, avec sa puissance, son astuce/ sa science et ses philosophes compliccs, porte an christianisme dcs coups mortels pour tout ce qui eut et6 morte). Bientot ie Nord vcrse ses pcuples barbares sur 1'empirc romain! ils viennent verger les martyrs. et l'on pourrait croire qu'ils vienncnt etouffer la religion pcur laquelle ces victimes moururent ; mais c'est le contraire qui anive/ Eux-memes sont apprivoises par ce culte divin qui preside a leur civilisatjon, et se 1 mdlant a toutes leurs institutions, enfante la grandc famile europeenne et sa monarchie, dont 1'univers n'avait nullc idee. Les tencbres de Tignorance suivent cependant i'invasion des B.^rbares ; -mais le flambeau de la foi ettncelle d une mani6re pluf» visible sur ce fond obscur, ct la sciencc meme, conccntr^e dans 1'Eglise, nc cesse de produire des hommes emjncnts pour leur siecle. La tioble simplicite de ces tcmps illustrcs par de hauts caract6rcs valait bicn micux qnc la demi-scicnce de leurs successeurs immediats, Cc fut de leur tenips que naquit ce iuncste schisme qui retluisit rMglise a cherhttp://www

Invicta stabiliias Ecclesiae 2Q9

A vtZt ttaMlitas. ***** *n aliis ecclesiis.

Romanorum Pontificum ad S^V^^1^,^ ^Tte™Ptam autem ecclesia nuUo Za*Lt sSJ^ ^J^!^ No?to™ reiecta, fundatur in ipso iiberi e3Sn^' qU1^ ^cto^^ doreformatorum, praeSertim circa Sta^ a^ S

Quel etablissement huma n r£towf i ctlt? Z ? de St' Pieirc est «"«bnnl^c . P"ee 4 celle qu'allait subir ['Egfi^ * qU' "W"* n'^it rieD, com-

; . ces «Joux hommes de n4nt, av« : 1'oreueil H 'n™*dl.ate f"f un ««nage de trente ans,

4 fanatisme des cabarets, pub heVent ^to^i^ IJacnmonie pi^Mienne ct le

| reellement quo la vsMtable Bglise X est * IhuJl rf ff U?X parti' et ne f»»"

|- meme- Cest precisement ce qu est^arrfve clr il „-v »d«feB?»ft de ~r elle-

' mense chapitre de la rftorm, Z-Z. i I a T yade ventable riorme que l'jm-

V. ■ tendne reforme est demeuX hn« h 4? le ^1*- de Trente : tand^ que^ a prAl i foi, telle que n^s rg^JZjJffi?'™! ^le' sans ot l3«»t6t sans b n'estello pas arrivfe a cette Zml dont »n. n Pf 6thoy^ convulsions k sans frtmir le fanatisme du se %Z Lw* TT ? .0i"S ? Qai ^ Se rapPe,er

L fa natare humaine en lisart dans 1« llritt rf,f "tf **? °us rouSlsso"s encore pour ces grossicrs novattnrs contr^ Tla hS-, ° h e^pS leS sacri%es injures vomies pat jamais tromp^ ; tous frapp«mt vainemtnl l ^ ennemi de la foi ne

I savent oil a fant frapper^C™ qJH ^ d Vvfr^"8 Se,battent eontre Dtou : ™ais tous lue Us siecles s^ecoulent loslt^ouea ,, ^"T" «'"««l^ble, e'ost qu'a mesnre fortes, e„ sorte qu'on disant tonirnrs « i^n "thohque devionnent /«,«/«,»« plus .

Aprte les tragidils dpouvantablos ^ s,i, 7 *, ?e" aU f ela on se tromPe to"f<»'"-

Voy ez ce qu'e„c hait> Co p - J ^ * ' ^ ^ infalhble. qe 1 mstinct de 1' impiete. . ct avec fareur ; c'cs ]a vcri 6 L'Sl£ ^J ! f ^ ^110 t0uj°UIS' Partout

^le le ph,s soliinel rienT^n -^' lcs Plus taf«a Ie ridi^

P^r une puissance orn™I?«mS rf * ' empnsonne. outragti, priv^ de ses Ktats ^n etait^rmala^^ devant^^ la terre se taisait f^£Meet 4e la souvera n/te fait de la suprematie

Parlaieat avec le pius d assurance „ !ti P e . ^^ant que les fanx prophetes nfcte par Hnexpl^ yiS,ble de la Toute-puissance ma-

*« Vatican...K. 1 °rd d6S ^0'"01^ ,es PT«s discordants, reportnit le Pontife

Confirmatio testimonii Iesu Christi reiecerunt mysteria Incarnationis, Redemptionis, Trinitatis. Ouotidie novae sectae apparent, et protestantismus liberalis in vagum deismum abi it, non amplius nominari potest christianismus. Absque persecutionibus cvanescit Protestantismus virtute sui proprii princzpii subversivi : non potest resistere incredulitati, laicismo, spiritui insubordinationis et licentiae, sed via liberalismi magis ac magis sese accommodat naturalismo seu irreligioni.

B. Graecae ecclesiae a tempore Photii ab Ecclesiae Romana separatae, subsistunt quidem, non vero knquam corpus organicum, sed velut dispersa membra. Insuper earum permanentia non est vitae stabilitas a persecutionibus invicta, sed est quasi immobilitas mortis. Carent enim vitalitate, nullus est progressus in intelligentia dogmatis, in apologia contra rationaiismum ; quoad regimcn, ecclesiae sunt nationales, non resistunt indebitis exigentiis potestatis saecularis, sed ei plus minusve subduntur ; deest apostolatus missionum, et instituta charitatis potius a civili prudentia quam a religione proficiscuntur.

Deest igitur in aliis ecclesiis praeter Romanam vera vitae stabilitas, quae coincidit cum nota apostolicitatis seu identitatis cum Apostolorum Ecclesia.

§ IV, Praedictae notae nequeunt per causas naturales explican, et in iJlis veriftcantur prophetiae i° Hae quatuor notae, cum in sola Romana Ecclesia inveniantur, superant omnia media naturalia, quae in aliis ecclesiis adhibcntur ad conservationem et propagationem christianismi.

2° Sanctitas Ecclesiae Romanae in suis sanctis et martyribus manifestata, ut ostensum est in art. praeced., eiusque in omnibus bonis fecunditas, si comparatur cum fructibus aliarum religionum et sectarum, apparet extraordinaria, suferhumana. Denotat igitur specialem Dei interventionem, nam ordo agentium debet correspondere ordini finium, et nonnisi ut Dei ministra, Ecclesia potest animas perducere ad sanctissimum finem, id est ad ipsum Deum super omnia amandum.

30 Catholica unitas superat etiam causas naturales, quae non possunt tam profundam unitatem fidei, regiminis et cultus in tanta gentium diversitate statuere.

Etenim, ut ait P. Gatti « populi locorum intervalio tam dissiti, linguis tam dissimiles, moribus tam discrepantes coniungi nequeunt in unius fidei professione et sub unius capitis regimine, nisi sit quaedam intelligens et efficax vis, quae eos ordinet ac dirigat : alioquin horum adeo diversorum ad unum eumdemque fmem atque' ad eius consecutionem conspiratio est impossibilis. Vis autem ista humana esse nequit : humanae quippe res, quae vi humana ac materiali in unum finem umuntur, non modo cessante vi materiali illico in dissolutionem abeunt, verum etiam diu in eadem existentia non perseverant quamquam eadem vis adhibeatur ; sed temporis plus minus longi decursu pereunt omnmo, ut de regnis et impcriis manifestum est

Am$_verbis quouniversahor est societas, nam homo ad proprium iudicium et propriam volun-

http://www.obra*

Invicta stabiiitas Ecclesiae 30r

£1^ ^1""' fiSqUe/^Pe P«rtinaciter adhaeret. Insuper haeo uninLZtt / eSiT° debe{ eS$e tr°h»*™ : atqui in Ecclesia Romana tZ ^n,fS HUnilaS qU°ad C/temam °bedientiam ant extemum eullf mternura ac firmissimum assensum mysteriis obscuris ct altionbus praeceptts adversus inclinationcs carnis et superbiae.

ran^/ntT 1 v EccIesiae fere a d^obus mjllibus annis pcr v?ma rrZf rt ■ T"' Si «^rantur : a) mutabilitas ma-

S T m> mstltu*10num humanarum, religionum, systematum phiosophicorum praesertim in Europa « ; - b) dirissimae et innumerae L'secutiones contra Ecclesiam, indebitae potestatis saecularis exigentiae ' f„mCLr f,l°niS a lCientia humana ^"uta; - c) debilitas auxilio-

JZJl l mm qUllTS mti3tur Ecclesia ; ~ imo defectus quandoque graves suorum mmistrorum 3.

RrJtt mterthaec debilia media naturalia et invictam ticclesiae stabihtatem contra tot causas ruinae durf w JZZ V T' Conc,»sio.n--5 ■K«>te instituion humainc n"a m.nf . ■ f , eS- ^ Prod'8«' <!«' ser^it frappant partout, l'est plus particulicrement au se,n dc la mobile Europe. I.e repos est Je suppiice de rEuropL k ce c - ractcre contraste merveilleuscmcnt avec rimmobiiite oLntalc. II fStXo JL il fl^r'.'1 faUt qu'a innove et qa,il ohan8e tout ce q«'il p^cut Sre Taphet Zl 7£Z m d'eXeT 16 genie inno-te«- des enfants^audacieu. de n«w n « , h q !f. qu' les tient sans cesse cn eaxde <=ontre la souverailet dLLt Dr?,d,0rgUe'1,SfnS d°Ute' maiS jl V a aussi une i°ste conscience de fit ici de tir. nZ 1 COn,la'ties q"?ntites respectivcs de ccs dcux elements. II sufmJZ trt* ^ J' 6 caractere 1™ est »n fait incontcstable, et de se demandcr,

2 rrtrZ l . , 8 ^^0"0 0U maintenir le ^ pontifical au milieu de tant de ruines et contre toutes lcs rigles dc la probabilite ».

riHMf ^r*^"^ Hahnack **toit: «Cette Eglise (romaine) a maintcnu «n OcrEtat l dlSint^ ' ,ndePenoance dc. ia ^Sion et dc r Eglise contre les tendances de

™ „ B lUI le torram sP'"tueI- Le domaine religienx et moral c'cst lie avons^ i CA "f. p rISSe P5™^- c>est un ™™ de reconnaisance quc nons p 261 g roma,ne*' /-'«««« du CMsliaHisme, 14« conf. tr. fr.

» J. de Maisire, loc. cii., § XVII : «Mille et raille fois ses ennemis (du St Sicee) nous ont rcproche les faiblcsscs, les vices mcmcs de ccux q„ ™% l™LTi* nc f!it rlavpauta^r r\ toute souveraine« doit «» ™p,a inena;.

la d™S , S bonnes et Ies «"auvaiscs qualites qui ont appartenu ft e&nZl? ? ;ir la success!on des pPes. ainsi cnvisagcc sous le rapport du mfaite »Snt ™. m£^ snr;°utes les antres difficull et sans comparaison. Us nc faitSk!» Pt dttentlon' de Plu». 1" en irsistant avec plus de complaisance sur ccrtaines , ',S argume,n ta,ent Ptussamment en Iaveurdel'ind6fectibi!it6de rEglisc. Dieu e ?, T 7 T s»te?h°>»>>™ vnMabhs a noUi une Eglisc frterncllc p us «bb™ ^„t \ - PU,i?n I[,l a **' 04 ce P™dige- I»1 devicnt chaquc jour de L n rZf^ 't ™ dC),a ,ncontestaWe Vom nous qui sommes placfa a dix huit si&les bVo \ Jm's Je caractere moral dcs Papes n'eut d-influencc sur la foi. Lilorie i^rZ m' ,n,et, autredune eminente Pi=«. ont eu ccpendant bcsoin d'apocndon/1 °f ^ U a're d ^051^™ VI <*t irreprochablc. Encoic unc fois/qu'^- horfr"0? ?011' P°uVeC°nnaLtre W prodige et nous reunir to"» ^ ee d?«ni« nors^dnquel j! n'y a plns de christianisme ? ».

tendcnM,. r!LQa'attendB"t. <laac n? fr4res' si m3lh«ureusement sipares... ? Et qu'en- «TCinL^h^'.8 n°, V6U eUt paS reconna!tre le P'™ g«nd. !e ph,s manffestc, surrcction ?, ^ ^ ia <»™e™t™. * de nos jours surtout dans la redi-brTs dTi-emo^ "* C°t mot' dans la ^urrection du tronc pontifical... ? Des icas.com

Confirmatio t&jtimonii fesn Chijsti lum J£ SSlSfSSfci JriCta ttabilita? Ecdesiae non »- versam faciem ter^ I^Wt ■ .&£ refat™ fper tfniquiavenit lumen tuum et !Sv ^6' !lluminare Ierusalem, bulabunt Gentes T_i_ f * m'. Sllper te orta est - Et am- PsalmiflegeSu ^Zz ltlVA ^0™ 0rtus • tuarn et poLssionem tn°fm Lm^s terrS^ hereditatem tram^dSob6^^ e Petruset hanc peadversus eam , • - ?JZs ZTh.f inferi non P^evalebunt testimonium irrefragabile »T Cred,Dllltatls et d,vinae sua* Iegationis Uraf?ieStanteS autem' tenent> tavictamstabilitatem Ecclesiap r_th« tulantia^omles^ue0 nJS^^B^ X^Tf*' T^' pe"

gages, de prejugfe differents. De nonveth..! — _ j< sure cette foule de peuplos indlpend^ts lL \ ^T"?03 °nt mo™P™ sans n,eelle n'est divine. pourrait les rete^Tt^ i f 1 °gard dos autres' <-,uolle si ce qui est arrive, Vt c „ c c ,f estmTs ??* ^V? _P.rituel ? C'est «W«t de pieces politiquement disnarates tt Z An°. ?°UX' L edlfico catb-e'i<?ue compose le pouvoir hom_i„. Mt^S^^t^^fT- ^V6 ^ plus par tout ce des conversions illtstre^ 2 ^ C°nS°M par de noflveaux a™s.

lieu de l_urope » P d°U<S esPrances. relevc sa tdte augusto au Jni-

«-7. J^__££ - S«V ; X,X' 23"25: xxm' «!_ ~-n. • c0»c. d«h1 ',™ 8-_Tv fA12H" xxvin' cf- «arc.. xvi, utesses d» /isufCbrist * sm, Hghsf. Koss°ST. lntr,KU0l,s postwlrs snr Us prohttp://www.

Invicta stabilitas Ecclesiae . „3 huiu^ arguSti ^ ^^rum contra valorem

Ecclesial i£ IwL?' «JJ"^01 ' M«!e™ietae dicunt : in mirabili vita tnralem DdCE.t^ S H • inC0nit.Unl esse sePe™- praeiudicia agnostica. Dut.itant cnim Zvl lor/nn^ t d ___ POSS"nt' proPtcr Slla rationis principiorum. ac proind^ ^ demS •* tr.anscendenti Prim<wum liter a mundo distincti. Imo n.iracutum °J0 «S. non ^T? existentlae Pei' esscn«^ turae. sed solum derouatio mn^t ,^1. I potest esse derogatio legibusnanorun, naturae. ideo eUam S?,^" ^**? coenitl°»is Pbaenomedum potest plene explicari «unZ 2 ^ ° apert,„,.n0 dicnni : hoc factum nontur dicere debent demirabrvit_ Tcc ^fae ^ inCOgniti ; idem et transcendenti primorum ratirnifl V ~" ° tra suPPoslto valorc ontologico poteat cnm certitnSS MraSrph^taCUlnm Ec°le8iae discini

Irr, obrascatolicas.com

Confirmatnr Christi

III 8ECTIO testimonium miraenlis et prophetiis.

C, X. De Miraculis Ckristi.

Arl' t' n6 ™imculis* ' Chriato ante suam mortem patratris. Ait. 2. De Resurrectionc Christi.

Arfc. 3. T>£ Miraculorum continualione in Ecclesia catholica, et in ea sola.

C. XI. De Prophetiis Christi.

Art, unicus. C. XIX De Prophetiis Messinnicis.

Art. unicus,

Spectatis motivis credibilitatis internis (ex mirabili expletione aspirationum humanitatis) necnon motivis conscientiae externis sed rehgiom mtnnsecis (ex sublimitate doctrinae christianae et ex vita eximia Ecclesiae), consideranda sunt motiva conscientiae externa et stmul rehgioni extrinseca, scil. miracula et prophetiae : 1? miracula Uwisti et Apostolorum, 2° prophetiae Iesus, 30 prophetiae messianicae vetens lestamenti. Sic procedemus via regressiva a notioribus quoad nos ad mmus nota, id est a recentioribus ad antiquiora, Erunt faitur m hac sectione tria capita.

http://www.obras<