Skip to the text
Ember
PT

XII. Van den decsele van gheitenen hare

Hier na sprac onse Here tote Moysesse aldus: Ghi selt maken ·xj· harene lakene1, dat dac mede te bedeckene. Elke hare sal ·xxx· maten lanc sijn ende ·iiij· maten breet2.

Met desen ·xj· lakenen, die gemaect waren van geitenen hare, soe versta wi volcomene oetmodecheit. Want also alse di geite scaerp sijn van gesichte, ende si begeren scarpe spise, ende si wandelen ende rusten gerne op steenroeken ende in hoegen staden3: alsoe gheliker wijs, boven alle dogede4, scerpt oetmoedecheit onse inwendege gesichte, ende si doet ons begeren ·j· scarp, hert,5 verworpen le- ven6; ende dat es ene spise der oetmoedeger herten. Ende Christus selve, die hoge steenroeke, die es ene woninge ende ene raste der oetmoedegere, want nedergaen in oetmoedecheiden, dat es een opgaen hoven alle hoecheit der hemele. Ende hieromme moten wi die oetmoedecheit selve sijn, ende wi selen se dragen in ons selven, ende ufenen in al onsen werken; want alle die gaven, die wi van Gode ontfaen, ende alle die goede werke die wi werken overmids die gave Goods, die moten alle overdect sijn met oetmoede, ochte si verliesen die varuwe haerre cierheit ende haerre dogetsamheit7.

Nu hebben wi hier vore geseget van ·x· cortinen, daer wi de wet Goods met allen dogeden bi verstaen; ende hier sijn ·xj· lakene van geitenen hare, daer wi alle manieren van oetmoede mede verstaen. Ende in der selver tijt dat wi die dogede ufenen, soe mote wi ufenen oetmoedecheit, die onse dogede bedect; ende hier omme moten die ·x· haren der oetmoedecheit bedecken die ·x· cortinen al onser dogede. Metter ellefster haren bedecken wi ons selven.

Nu sijn die haren ·xxx· maten lanc, ende die cortinen maer ·xxviij· maten: ende hier omme gaen die haren tote der erden in elke side des tabernakels, ene mate beneden allen den cortinen der dogede; want oetmoedecheit es de gront die alle dogede onthoudet8. Ende hier omme moten alle dogede beginnen ute enen oetmoedegen gronde, ende si moten volbracht werden in dat selve; ende in den gront der oetmoedeger gelatenheit9 besitten wi raste, ende die vrocht al onser dogede, gelijk dat wi in vriheiden doen: want vriheit ende oetmoedecheit, dat es hoecheit ende nederheit, die sijn gelijc in edelheit. Hier inne moge wi rusten, ende in allen dogeden niet10. Ende hier omme moten wi oetmoedecheit ufenen, vore ende na, in allen dogeden, want si onthout alle dogede, ende si overdect alle dogede: ende hier omme gingen die haren in elke side neder tote der erden, onder alle die cortinen; want sonder oetmoedecheit en mochten11 wi geen goet were beginnen, sonde vremde meininge12, noch volbringen, wi en soudens te meerre ende te beter willen sijn13. Ende hieromme gaen de haren der oetmoedecheit, in elke side des tabernakels, ene mate nederre, op dat wi overmids hen14, alle dogede begennen, ende volbringen, ende onthouden. Ende hier mede hebben wi die lingde van allen den haren. Die breidde was ·iiij· maten, gelijc den cortinen; want alsoe alse wi de dogede virevoldeger wijs ufenen moeten, alsoe moeten wise in der selver wisen niet oetmoede bedecken, want, onse toeverlaet15 sal, hoven alle onse goede werke, allene sijn in die genade Goods, ende in al onsen werken niet.

Voert soe sprac onse Here aldus: Ghi selt die ·v· haren te gadere voegen in een, in dat, achterste inde des tabernakels, ende die andre ·vj· daer jegen vergaderen, alsoe dat ghi die ·vj·ste hare, dats die ene helecht van der sester haren, dobbel legget in dat vorehode des tabernakels, ende die andere helecht ten achtersten inde van den tabernakele. Ende van elken deele, dat es van elker helecht der sester haren, sal ene mate neder hangen, ende die andere mate sal genaeit sijn boven op den tabernakel, op die andere hare, also datsi die siden des tabernakels, dat sijn die ·iiij· horeke, bescermen mogen jegen stoerm van wende ende alrehande onweder16.

Hier mede proeven wi17 dat die ·xj· lakene van hare vergadert waren in tween partien, dat es in tween haren; ende die twe haren lagen dwers, ende bedecten dien tabernakel ende alle die cortinen van den ingange vore, tote achter, op die erde.

Hier inne werden wi geleert dat onse oetmoedecheit moet gedeilt sijn in tween; want wi moten oetmoedech sijn Gode ende onsen evenkersten. Ende hier omme selen wi met onsen redeleken gevoelne, dat vifsennech es, geheel, ongedeilt, ende oetmoedeleke inkeren met alre dogetsamheit18, alsoe dat wi van binnen die waerheit Goods ende alle sine gaven in oetmoede ontfaen, ende onverhaven met oetmoede19, alle onse dogede bedecken ende besitten.

Hier mede hebben wi ·v· haren vergadert in een, in dat westinde ons tabernakels, dat es onse senlecheit ende onse redelecheit, in ene oetmoedeghe wise vore Gode20.

Hier suldi weten dat dese hare drivoldech te gadere gevoeget was, in dat achterste inde des tabernakels, gelijc dien cortinen, die si bedecte. Want alsoe geliker wijs alse onse dogede drivoldeger wijs beseten werden in die eninge onser overster cracht, dat es heblec21, wijslec ende minlec; alsoe werden si drivoldeger wijs met oetmoede bedect, op dat wi se altoes behouden. Maer die cortine en geet maer eenvoldech neder tote der erden, ende die hare geet drivoldech neder; want, na wise der dogede, soe lidet22 die minnende cracht allene, met ongebeelder wiseloser minnen, alle wisen der dogede, tote in den gront der enecheit: ende hier omme es die cortine eenvoldech die nedergeet; maer na wise der oetmoedecheit, die diepere es dan alle dogede, soe gaen onse ·iij· overste crachte neder, met enen vertiene haers selves23, tote in den gront oetmoedeger gelatenheit; ende dese gront es ledech ende eenvoldech: ende in desen gronde sijn wi selve oetmoedecheit, ende weseleke minne, ende enecheit, ende vriheit, ende rijcheit alre dogede, ende volheit alre gaven. Ende hier omme es die hare drievoldech, die tote der erden neder geet, want si bediet ons den rechten nederganc onser overste crachte, tote in die innechtste vredesamheit.

Nu mote wi die andere ·v· haren in een hier jegen vergaderen, want wi moten alle onse sinne van buten intrecken, ende, overmids oetmoet, enegen, ende dwingen onder onse redelecheit, alsoe dat wi ledechleke die wet ende alle dogede van buten leren24 ende ufenen mogen, sonder enech behagen ochte genoegen te soekene in onser senlecheit. Ende hier omme alse wi al dat gedaen hebben, dat wi geleisten mogen25, van buten ende van binnen, te Gode ende tonsen evenkersten: soe en mogen wi ons selven niet behagen in al onsen dogedeleken werken; ende hier mede hebben wi ·x· haren der oetmoedecheit, daer wi mede overdecken alle onse cortinen der dogede.

Metter ellefster haren, die wi dobbel leggen selen, vore ende achter, op onsen tabernakel, soe verstaen wi een meshagen ons selves ende al onser werke. Want in dien dat wi ons selven niet en behagen in allen dogeden, soe si wi26 eenvoldech gedect met ·x· lakenen van gheitenen hare. Maer in dien meshagene ons selves ende alle onser werke, soe leggen wi die ellefste hare, vore ende achter, op die andere hare. Ende dese ellefste hare moet lancs dore gecloeft sijn in tween, want den oetmoedegen tuget27 sijn gront dat hi Gode noch den minschen recht en doet, ende in allen sinen werken der rechter doget te lettel es.

Ende hieromme deilt hi dese hare sijns meshagens in tween, ende bescermet ende bedect sinen tabernakel dobbel, vore ende achter; want, ute gerechten meshagene sijns selfs, dunct hem dat hi Gode ende allen minschen te lettel es in allen dingen. Ende dit meshagen ons selves moet ene mate neder hangen ane onsen tabernakel, beide vore ende achter, want wi moten ons selven in oetmoede Gode alsoe neder geven28, dat ons God met smake, noch met troeste, noch met allen sinen gaven die hi ons geven mach, verheffen29 niet en moge, noch met geenre ellendecheit van ontroeste van binnen bedrucken noch beswaren en moge. Want al es oetmoedecheit ende vriheit contrarie in haren werken, nochtan sijnse altoes ongesceden: want alsoe alse dat gemoede in vrier werdecheit30 op geet te Gode, in eweger rasten, alsoe geet oec31 met vriheiden in oetmoede neder, ende sinct hem selven32 in Gode, in die selve ewege raste. Ende hier es nedergaen ende opgaen gelijc in edelheiden, want si leven ende werken beide ute enen gronde der doechsamheit. Siet, aldus sal onse mate33 dobbel liggen, ende Gode nederhangen, in dat achterste inde ons tabernakels. Noch moete wi ene mate nederhangen in dat vorehoede ons tabernakels, want wi moeten ons alsoe neder geven, ende ons selves alsoe vertien onder alle minschen, dat ons ere, ende rijcdoem, ende al dat ons de werelt van buten bieden mach in vore spoede34, dat al dit onse gemode verheffen noch verbliden en moge; ende wi moten alsoe neder sijn in oetmoedegher gelatenheit ons selves, dat en gene swaerheit, der tijt noch der ewecheit, onse gemoede gereiken noch bedrucken en moge. Ende hier omme ginc die ellefste hare, beide vore ende achter, ten ·iiij· hoerneken neder tote der erden, dat es tote den gronde ghewareger vredesamheit, dien en geen dinc ontsaten35 en mach. Siet, aldus werden wi, metter ellefster haren, wel bescermet jegen lief ende leet, ende jegen al dat ons letten mach in beiden siden, dat es udewert ende inwert, te Gode ende tonsen evenkersten.

Nu sprac onse Here voert aldus: ‘Ghi selt maken ·l· strecke in den soem, dat es in dat selve inde36 van der eenre haren, ende noch ·l· in dat selve inde der andre haren, ende ·l· gespen van eere, daermen die strecke inne vergaderen sal, alsoe dat van allen ·j· decsel werde37.’

Waer ave men dese strecke maken sal, dies en seget onse Here niet: ende hier inne proeven wi38 dat si van den selven hare selen sijn. Ghi hebbet wel gehoert dat oetmoe- dege ufeninge te Gode ende tote allen minschen, dat dat sijn ·ij· haren, ochte ·ij· partien der oetmoedecheit; ende in elke partie van desen tween, daersi vergaderen39, mote wi maken ·l· strecke van den selven hare, dat es van der selver materien der oetmoedecheit. Met desen ·l· strecken, die wi maken selen in elke hare, soe verstaen wi die inwindege ongesaette scouwinge40, die ons in onthopene41 udewert ende inwert altoes houden gevangen, ende van ons selven noch van geenre doget gecustet42, noch gepaeit en laten sijn. Dese strecke des inwindegen gesichs en werden geenre doget geware, want si sijn gemaket van oetmodegen geitenen hare, ende hier omme sijn si vaste, in beiden siden, in die hare der oetmoedecheit gevoecht; ende ute oetmoedecheiden scouwen si ane die hoecheit ende die trouwe der minnen Goods; ende daer vore43 vint bare die ongepaeide scouwinge, in hare selven ende in al haren werken udewert siende ende inwert siende, min dan niet. Ende hier omme claget de oetmoedege altoes in enen vernieutene sijns selves ende alle sire werke; want sijn gesichte ende sine begerte sijn geset op ·j· verswelten44, ende in een verderven, omme die eere Goods: ende al dat mendere es dan dat, dat dunet hem cleine, ende et es sinen gesichte ende sijnre begerten alse niet; ende hieromme giet hi ·l· gespen van eere. Daer mede verstaen wi inwindege gevoeleke begeringen tote alre nederheit ende versmaetheit. Die doerne in dese gespen45, daermen die strecke der ongepaeider scouwingen inne vergaderen sal, dat sijn menechfoldege begerleke gedanke omme ermoede, ende omme ellendecheit, ende altoes ·j· verbliden alsmen dies iet ontfeet46. Dese ·l· gespen van eere bedecken die ·l· guldene ringe ane den tabernakel Goods; ende die ·l· strecke van hare, in elke partie van den haren, die bedecten oec die ·l· strecke van jacincte, in iegewelc seil van den cortinen. Want alsoe gelikerwijs alse wi hebben moten, in allen dogeden, minleke begeringen ende claer gemerke, daer wi mede vergaderen ende te gadere houden alle die cortinen der dogede: alsoe mote wi oec hebben, na wise der oetmoedecheit, gevoeleke begeringen tote alre nederheit ende versmaetheit, daer wi mede behouden al onse cortinen onser dogede.

Nu was dit decsel van hare in die erde vaste gehecht met primen van ere, jegen alre hande ontsetten ochte opslaen in storme van winde. Alsoe gelikerwijs selen alle onse crachte, van buten ende van binnen, in gevoeleken oetmoedegen erenste nedergaen, tote in den gront oetmoedeger gelatenheit; ende in vertegenheit ons selves47 selen wi rusten, ende wonende bliven in Gode, also dat wi met allen onsen crachten, udewert ende inwert, werken ende liden mogen na den wille Goods, ende niet na ongeordender eigenheit ons selves, noch na lost onser naturen. Ende hiermede blivet in ons gestedecht dat decsele der oetmoedecheit, beide hier ende in der ewecheit.

Footnotes

  1. Saga cilicina. ↩

  2. Cfr. Exod. 26, 7-8. ↩

  3. Sur. in celsis locis. ↩

  4. Sur. prae cunctis virtutibus. ↩

  5. B. ·j· scaerp, hart. ↩

  6. Sur. vitam asperam, rigidam duram et abjectam. ↩

  7. Sur. amissura alioqui elegantiae ac decoris virtutisque suae colorem. ↩

  8. Sur. sustentans. ↩

  9. Sur. in humilis resignationis fundo. ↩

  10. Sur. in caeteris virtutibus minimè. ↩

  11. B en D. mochte. C. moghen. ↩

  12. Sur. citra peregrinae intentionis admixtionem. ↩

  13. Sur. quin illius causa pluris fieri ac meliores haberi velimus. ↩

  14. Sur. quo per ea, sive ex eis. ↩

  15. Sur. spes ac fiducia. ↩

  16. Cfr. Exod. 26, 9.13. ↩

  17. Sur. et hinc id constare potest. ↩

  18. Sur. Eam ob rem rationali sensu nostro quem esse quintuplicem diximus, totos ac indivisos, id est, omninò ac humiliter unà cum cunctis virtutibus nostris intrò nos recipiemus. ↩

  19. Surius vertaelt ac humilitate sublevati. ↩

  20. Sur. junctas humiliter coram Deo. ↩

  21. Sur. secundum habitum. ↩

  22. Sur. pertransit ac penetrat. ↩

  23. Sur. cum sui-ipsarum abnegatione. ↩

  24. Sur. docere. ↩

  25. Sur. quidquid praestare valemus. ↩

  26. B, C en D. soe sijn wi. ↩

  27. Versta getuigt. ↩

  28. Sur. submittere. ↩

  29. Sur. in superbiam erigere. ↩

  30. Sur. libera cum veneratione. ↩

  31. Versta gaet het ook. ↩

  32. Sur. seseque demittit. ↩

  33. Sur. cubitus noster. ↩

  34. Sur. neque quicquam omninò ex rebus secundis ac prosperis. ↩

  35. Sur. perturbare. ↩

  36. B. selveinde - zelfkant. ↩

  37. Cfr. Exod. 26, 11. ↩

  38. Sur. ex quo colligi potest. ↩

  39. Sur. ubi junguntur mutuò. ↩

  40. Sur. insedatas contemplationes. ↩

  41. Sur. in quadam velut desperatione. ↩

  42. C. ghesaet. ↩

  43. Sur. coram quo. ↩

  44. Sur. ad quoddam tendunt desicere, seu annihilari ac velut perdi seu interire... Kiliaen heeft swelten, en vertaelt het door desicere, languescerc. ↩

  45. Sur. Singulae autem sibularum islarum. ↩

  46. Sur. quoties aliquid ejusmodi sentire ac perferre contigerit. ↩

  47. Sur. et in nostri-ipsorum abnegatione. ↩

Chapter 13 of 159