Skip to the text

XIII. Van den decsele van roden weders vellen

Hier na geboet onse Here datmen desen dake noch soude maken ·j· ander decsele van geroedden weders vellen, ende boven dat decsele noch ·j· ander van weders vellen, ende die souden sijn van jacincter varuwen. Ende dese ·ij· decsele waren rechte alsoe lanc ende alsoe breet, dat si den tabernakel boven bedecten sonder enech nederhangen, vore ocht achter, ochte in enege side.

Met dien eersten decsele van geroedden weders vellen soe verstaen wi ·j· eenvoldech weselec verlangen1 ochte begeren te Gode; ende alsoe menech eenvoldech verlangen alse wi met gevoeleker begerten Gode geoffert hebben, alsoe menech geroet weders vel hebben wi geenecht in dat decsel ons wesenslecs verlangens, want die eenvoldecheit in der begerten, daer men Gode allene mede suect ende meint, die geliken wi den weders velle; ende verlangen ochte begeren geliken wi der roeder varuwen daer die eenvoldecheit mede geroet es, na den gebode Goods. Vire dinge merken wi in den weder, die wi geesteleke bevinden in den eenvoldegen verlangene te Gode. Die weder es starc boven die andre scape, ende hi es onder al ander quic eenvoldechst2 ende onscalcts, ende hi was die ierste utewindege offerande die Gode ie3 geoffert wert; ende overmids beroeringe der worme dire hi gevoelt4 in sijn hoet, soe wert hi onge- durech, ende vecht jegen sine gelike. Nu merket hoe wi al dit bevinden in den gevoelekene verlangene te Gode. Gi proevet wel5 dat een eenvoldech verlangen te Gode starkere es dan alle dogede, want oetmoedecheit ende alle dogede en connen dit verlangen onder hen allen niet bedrucken, het en clemmet boven al te Gode6. Want al gevoelt hem de minsche ellendech ende ondoechsam, versmaed, ende onwerdech Goods ende alre eren die van dogeden comt; nochtan blivet in heme sijn eenvoldege verlangen, ombedruct, ende sonder vrese, ende clemmende boven al te Gode: ende aldus es verlangen te Gode starkere dan alle dogede, want et verwint alle ondogede ende et wint andre dogede, want et gelijct den ram die stare es ende ·j· vader der andre scape. Voert onder alle dogede, die onse gevoeleke begeerlecheit ufenen mach, soe es dat eenvoldege verlangen meest te prisene; want in dien eenvoldegen verlangene en meinen wi anders niet, dan ons geheel Gode te gevene, ende heme allene al te sine in eren ende in love: ende hier omme es dat eenvoldege verlangen te Gode boven alle dogede alre eenvoldechst in sinen werkene, want iegewelke doget wert geufent in meneger wisen met onderscede. Maer verlangen ende begeren te Gode pleget altoes sijns selves7, ende en hevet gene ander wise dan eenpaerlec verlangen ende begeren. Ende hier omme onder alle dogede eest den ram gelijc, overmids onscalcheit, ende eenvoldecheit sijns selves8, want et geet altoes opwert te Gode in begerne ende in verlangene, sonder ommesien9. Ende hier omme, in den iersten ogenblicke dat wi ons geheeleke te Gode bekeren, soe doen wi Gode ene werdige offerande, ende dat es dat ons, boven al, eenvoldechleke, sonder waeromme10, Goods gelust: ende dese gelost es oerspronc ende gront eenvoldechs verlanges. Ende alsoe gelikerwijs alse vlamme ende geensteren11 op gaen ute den viere, alsoe geet verlangen op ende begeren ute der eenvoldeger gelost, die Goods gevoelt; ende alsoe dicke alse wi ware nemen ons selves, ende anesien onse eenvoldege gelost, soe wert begeren ende verlangen in hem selven altoes verstoermt ende vernuwet in ongeduerne12, want et geliket den ramme, die vechten wilt alse hi di woerme int hoet gevoelet. Alsoe wilt dat verlangen striden jegen alle andre dogede, want in den storme sijns verlangens en mogen hem alle dogede niet genoegen, noch sinen stoerm gesaten, want si sijn hem alle te inge ende te cleine. Ende hieromme climt verlangen boven al, ende pleget sijns selves ende alre doget met enen werke ende in eenre wise13, want verlangen ende begeren te Gode es in hem selven eenvoldech begeren alre onnoeselheit, ende et es ·j· raet der claerre bescedenheit, ende ·j· gebot gerechter meltheit, ende dat hoechste werc der karitaten, na wise der begerlecheit14; ende eenvoldech verlangen te Gode es vaste gefundeert op oetmoedecheit. Ende hier omme selc wi roepen alse ute eenre ellinden met dien prophete David: Mine siele heeft gedurst te Gode der levender sonteinen; wanneer salic comen ende oppenbaren mi15 vore dat anschijn Goods?

Ghi selt oec weten dat groet ondersceet es tusschen onse gevoeleke verlangen ochte begeren, dat altoes in redenen blivet16, ende die minne ons geests, die ons boven redene leidet ende met Gode verenecht. Want die inwindege minne ons geests, dat es minne sonder wise, die haer selven, sonder onderlaet17, utewerket18 ende maect den geest minneloes19, dat es te nieute in minnen. Want in den overliedene sijns utewerkens20 wert de geest selve minne, dat es weselecke minne in den gronde sijnre enecheit. Ende dit bediedet ons wel die cortine der dogede, die in dat westinde des tabernakels tote der erden neder ginc. Voert meer, die minne ons geests doet ons oec neder sinken vore Gode in een oetmoedech vertien ons selves, ende alsoe werden wi te nieute in oetmoede; want dit verlogenen ons selves es ·j· inwindech verborgen nedergaen, sonder wise, daer wi inne faelgeren21 alles oetmoedechs werkens22, ende ontsinken allen dogeden; ende alsoe werden wi selve ·j· gront der oetmoedecheit ende alre dogede: ende dit leert ons die hare der oetmoedecheit, die alle die cortinen overleet23, ende tote op die erde nedergine. Voertmeer doet die minne ons geests ende oetmoet, dat wi ons selven vrileke Gode overge- ven, ende alsoe werden wi vri ende een metter vriheit Goods, ende daer na werken wi alle onse werke vrileke, ende bliven altoes woenende boven alle onse werke in der vriheit, daer wi Gode geenecht sijn. Siet, dit sijn die hoechste werke der minnen, die ons boven redene leiden, ende die ewelike duren selen; want overmids hen vernuwet die eninge tusschen ons ende Gode altoes, ende si verdienen oec die ierste stoele24, dat es die principaelste cledinge der glorien Goods. Voert meer vernuwet ende werket minne, in redeleken lichte, alle manieren van dogeden, metter gevoeleker begerten alse met enen instrumente Goods; want minne, na wise der gevoeleker begerten, soe begert si een wel geordent leven van buten ende van binnen, ende profijt ende orbore alre minschen; ende minne begeert altoes geleert te sine van Gode ende van allen creaturen. Ende hier omme, overmids hare oetmoedege gevoeleke begeren, in redeleken lichte ende in gerechter gehoersamheit, soe wevet si alle die cortinen der dogede, ende si dectse, van boven tote beneden, mettien haren der oetmoedecheit. Maer minne selve blivet in allen dogedeleken werken ombedruct ende onverbeeldet, want si en werket niet omme gevoelen, noch omme gelost der begerten, noch omme loen; maer si suect ende meint in allen dogeden, wijseleke, met claren gemerke, die ere Goeds. Ende aldus maect si strecke van jacinete ende ringe van goude, die alle dogede in een ende te gadere onthouden. Maer in die haren der oetmoedecheit udewert werkende, na der gevoeleker gelost, daer maect die minneleke begerte strecke van den selven25, ende gespen van ere: want haer gesichte ende hare gelost es te male begerleke geneicht in alrehande neder- heit ende versmaetheit. Nu es onse gevoeleke verlangen te Gode verhaven, boven alle die werke, die wi ufenen mogen na wise onser begerlecheit; ende hier omme selen wi, met eenvoldegen verlangene te Gode, hoven allen wisen begereleker ufeningen, opgerecht sijn in den hemel, want dit verlangen es een gevoeleec were der begerten, dat van eigenen aerde altoes opwert clemmende es, ende niet nederwert en mach noch en wilt. Ende hier omme geliket wel dien decsele van geroedden weders vellen, dat boven op den tabernakel lach, sonder enech nederhangen, vore, ocht achter, ocht in enege side. Ende dit verlangen selen wi menechfoldegen; ende daer ane wast in ons ·j· hebbelec verlangen26, dat altoes weseleke in ons blivende es. Ende dat es een eenvoldech decsele alle der dogede, die wi ufenen mogen, na wise onser gevoeleker begerten.

Footnotes

  1. Sur. simplex ac essentiale desiderium. ↩

  2. Sur. inter pecora simplicior. De eigen beteekenis van quic, substantive gebruikt, is levend, ademtogend wezen, in 't latyn animans; doch veelal wordt het gebruikt in den zin van vee. Zie Kiliaen, en 's heeren De Jagers Verscheidenheden, bl. 295. ↩

  3. Dat is ooit. ↩

  4. Het werkwoord is gebruikt met den genitivus. C. heeft die, B en D dicre. ↩

  5. Sur. Est enim perspicuum satis. ↩

  6. Sur. quin ultra omnia sursum enilatur alque seratur ad Deum. ↩

  7. Sur. semper sibimet intendit. ↩

  8. Sur. sua ipsius simplicitale. ↩

  9. Sur. absque ulla retrospectione. ↩

  10. Sur. absque hac vel illa ratione. ↩

  11. Sur. scintillae. ↩

  12. Sur. toties desiderium et avida expectatio nostra semper in seipsa velut agitatur ac concitatur, et quaedam illius renovatur impatientia. ↩

  13. Sur. eadem actione eodemque modo. ↩

  14. Sur. pro ratione affectûs vel appetitionis. ↩

  15. Sur. et apparebo. ↩

  16. Sur. quae semper in ratione permanet. ↩

  17. Sur. absque intermissione. ↩

  18. Sur. seipsum... velut totum operando exhaurit. ↩

  19. Sur. amoris nescium. ↩

  20. Sur. In excessu nanque hujuscemodi operationis. ↩

  21. B. faeljeren. C. faelgieren. ↩

  22. Sur. in quo ab omni actione humili velut deficimus. ↩

  23. Sur. excedit. ↩

  24. Sur. primam merentur stolam. ↩

  25. Sur. ex iisdem ciliciis. ↩

  26. Sur. et hinc in habitum vertitur. ↩

Chapter 14 of 159