Skip to the text

XXVII. Vander gaven der Const

Nu willic laten staen die ·iij·de gave ende die vierde, die onsen inwindegen minsce noch toebehoren in sinen ewegen opgange te Gode1, ende ic wille nemen die ·v·te gave, dat es die gave der Const. Want gelikerwijs dat die gave der verstendecheit onse rechte side, dat es onsen inwindegen toeganc te Gode, ciert ende verclaert, in dien dat si ons ineiscet2, ende leert ons Gode te anesiene in hem selven, ende in sine menechfoldege gaven: alsoe, in der selver manieren, ciert ende verclaert die gave der const onse slinke side, dat es onsen redeleken uutganc, in dien dat si ons udewert wijst3, ende leert ons selven te merkene ende alle manieren van doechdeleken werken met onderscede4. Ende dit werct beide ene waerheit5, die ons ineisct te Gode6, ende udewert wijst op ons selven7. Ende hier omme, in onsen overnaturleken toegange te Gode met verstendeghen beelden8, soe heet dit licht die gave der verstendecheit9, omme dat ons verheft, ende onse verstaen ciert ende verclaert boven sine eigene nature. Maer daer wi redeleke uutgaen, overmids sinleke beelden, toe der heileger Scrifturen, ende toe den levene der heilegen, ende tote allen den dingen die God gemaect heeft; ende wi dit al anesien met inwindeger volheit overnaturleker const ende wetens: hier heet dit selve Licht die gave der const10, omme dat ons leert hoe wi redeleke wandelen selen van buten, ende sinleke dinge redeleke ende geesteleke verstaen. Ende alsoe vele alse toeganc te Gode hoger ende edelre es dan uteganc ten creaturen, alsoe vele es de gave der verstendecheit edelre ende hoegere dan die gave der const. Nochtan moten wi dese gaven beide hebben; want sonder untwindech doechtsam leven en moge wi van binnen te Gode niet gaen. Ende hier omme, willen wi die const Goods in ons ontfaen, soe moten wi haren eischene gehorsam sijn, dat es dat wi selen dragen in ons enen inwindegen erenst11, altoes der sunden te stervene ende den doegeden te levene, ende altoes meer ende naerre12 die doecht te verstane, ende daer na te werkene. Want hier toe drijft ons die const ons Heren, ende hier vore en sele wi sparen cost noch arbeit en genen die redelec es13; want di doecht es alles wert. Ende alsoe vele als wi toenemen in desen inwindegen erenste ende in goeden werken, alsoe vele sele wi altoes toenemen in der siencien Goods, want iegewelcs toenemen es des anders sake14: ende aldus moten si altoes te gadere sijn. Ende hier omme selen wi altoes dragen in onsen vrien wille enen levenden erenst tote allen dogeden: soe hebbe wi onse ·iij·de lampte vol olien; ende daer inne sele wi doen dat rechte lenement, dat es dat wi al onse werke selen offeren der eeren Goods, ende alsoe went onse olie onsteken met der const ons Heren; ende daer mede sele wi van binnen verclaren ende verhitten; ende dan selen wi ons uutkeren in allen goeden werken, ende inkeren met inneger gelost to Gode: ende tusscen inkeren ende uutkeren sal onse verstendecheit woenen, ende iegewelken gnoech sijn15. Ende dan selen wi ons altoes udewert ende inwert vernuwen in claerheiden, want wi hebben in elke side ene sunderlinge hoeft doget, ende ene gave Goods: ende dit bedieden ons wel die ·ij· middelste lampten die alre naest den scachte stonden, in elke side ene. Ende hier omme, alse wi ons in deser wijs udewert ende inwert vernuwen in dogeden ende in claerheiden, soe es onse redene verlicht, ende dan hebbe wi bescedenheit vonden, die naeste wise in allen dogeden16. Ende alsoe weven wi jacinct, dat es hemelvaruwech, die naeste varuwe van onsen cortinen. Want ghi hebt vore wel gehoert hoe wi, overmids gerechtecheit ende die ierste gave Goods, onnoeselheit vererigen, dat es die ierste wise daer wi met Gode alle dogede in beginnen; ende dese bescedenheit, dat es onse redene verlicht van Gode: si wijst ons udewert ende inwert die naeste waerheit in allen dogeden.

Footnotes

  1. Sur. in illius perpetuo ad Deum asscensu. ↩

  2. Sur. dum nos intrò vocat. ↩

  3. Sur. dum nos forìs dirigit. ↩

  4. Sur. docetque tum nosipsos, tum omnes virtuosarum actionum modos distinctè ac discriminatìm attendere et considerare. ↩

  5. Sur. At tamen utraque haec, una eademque veritas operatur. ↩

  6. Sur. et intrò nos vocans ad Deum. ↩

  7. Sur. et foràs dirigens ac mittens ad nosipsos. ↩

  8. Sur. eum intellectualibus formis seu imaginibus. ↩

  9. Sur. lumen illud donum intellectûs appellalur. ↩

  10. Sur. jam idem lumen, scientiae donum dicitur. ↩

  11. Sur. internam strenuitatem. ↩

  12. Sur. magis ac penitius. ↩

  13. Sur. neque laboribus, qui tamen rationabiles sint, parcere debebimus. ↩

  14. Sur. alterius causa est. ↩

  15. Sur. et utrique faciet satis ↩

  16. Sur. quae proxima est virtutum omnium ratio sive modus. ↩

Chapter 28 of 159