XVIII. Vander bediedenessen der grindelen bedekt met guldenen platen

Hier na sprect onse Here dat wi desc grindele bedecken souden met guldenen platen. Hier inne werden wi geleert dat ene levende werkeleke minne, tusschen ons ende Gode, altoes middelen sal¹ die Goods vrie inwerken, ende onse vrie toevoegen enechleke overformen sal. Ende dese minne en mach niet ledech sijn, want si wert geufent tusschen den levenden Gode ende, onsen levenden geeste; ende hier omme, alsoe vele alse wi werkeleker minnen in ons gevoelen, alsoe vele leven wi in der genaden; ende alsoe vele alse wi weseleker minnen in ons gevoelen ommevaende onse werkeleke minne, alsoe vele ontsinken wi ons selven in minnen, ende alsoe vele sijn wi salech. Maer die werkeleke minne tusschen ons ende Gode die sal al onse werke ende Gods inwerken overformen ende bedecken, ende dat sijn onse platen van goude, daer wi alle onse grindele mede overdecken; ende dese werkeleke minne heten wi karitate, die onsen geest leven ende wassen doet in der genaden. Dese enege bant der karitaten die gevet ons minne, ende hi eischet ons dat wi minnen, ende hi es selve minne; want hi maect dat minleke ingeesten tusschen ons ende Gode, dat altoes werken moet. Want dat onderlinge ingeesten dat es onse geeskleke leven, ende dat es onse karitate, ende dat es Goods minne ende onse minne in een vergadert. Dat sijn onse platen van goude, die alle Goods gaven ende alle onse werken overformen ende bedecken, want God en gevet gene overnaturleke gave te vergeves. Ende hier omme moten wi sijnre gracien altoes antwerden; wi moten hem geven alle onse werke, overdect met onser minnen, wille wi ontfaen alle sine gaven overdect met sijnre minnen. Ende dese dobble minne, aldus geufent, dat es karitate, daer onse geesteleke leven inne besteet; want gelikerwijs dat wi leven in der naturen tusschen ·ij· lijfleke beroeringen², alsoe moeten wi oec leven in der genaden tusschen ·ij· geesteleke beroeringen. Die ierste beroeringe, die alle minschen leven doet in der naturen, die werket in der cracht Goods: ende dat es die beroeringe des hemels, die God allen creaturen gemeine gevet, die leven ende wassen onder der sonnen tote in den lesten dach. Met deser beroeringen moet onse lijfleke nature concorderen, selc wi leven; want si werket in iegewelke creature na haerre ontfenkelecheit³. Ende hier omme, overmids invlote ende beroeringe des hemels, soe leven onse binnenste, eest dat wi daertoe bereet sijn; want die levende longe in onsen live die es beroerlec ende licht, ende si werket altoes ende beroert hare, ende antwert der beroeringen des hemels. Ende si ontpluct hare rechte alse ·j· blaesbalch, ende trect die locht in hare, ende dan loct si hare toe, ende gevet die locht weder ute; ende hier ave vloeien die rivieren des bloeds in alle onse aderen, ende dragen den geest des levens in alle onse lede. Ende aldus hebben wi onse senleke leven, onse horen, ende onse sien udewert werkende, onse smaken ende onse gevoelen inwert werkende. Ende hier omme moet onse levende longe werken sonder onderlaet, selen wi leven, want si moet antwerden der beroeringen des hemels; ende overmids hare werc, dat es hare beroeren, trect si de locht alle uren in ons, slapende ende wakende, weten wijt ochte en weten wijs niet; ende al te hans gevet sise weder, ende hier mede blivet onse herte levende, vercuelt ende gelaeft. Ende dese locht, daer onse leven inne besteet, ontfaen wi dore onsen middelsten sin, dat es onse rieken; want onse rieken, met der inwindeger beroeringen onser longen, geliken wi den rechten grindele, die in midden steet, daer wi dat ingeesten tusschen ons ende Gode bi verstaen; want hier es ·j· ingeesten ons naturelecs levens, ende daer es ·j· ingeesten ons geestelecs levens. Ende geliker wijs dat wi leven in der naturen tusschen die beroeringe des hemels ende die beroeringen onser levender longen, die de locht intrect: alsoe leven wi oec in der genaden tusschen die beroeringe der genadecheit Goods ende die beroeringe ons vrien willen, die met Gode concordeert, ende overmids accoert den geest Goods intrect. Ende hier omme, alse wi gesont sijn inder naturen, ende die locht sute es, ende wise intrecken, soe wert onse herte gespiset, ende gesterket, ende vervult, ende udewert getrocken in die suetecheit der locht; ende hier ave wast onse gesonde, ende soe verblidet onse nature, ende soe werden onse sinne subtijlre ende claerre; ende alse wi die locht weder ute geven, soe werden wi van binnen idel, begerende, ende ghelostech weder nuwe locht te ontfane: want in vernuwene der locht besleet onse naturleke leven. Nu merket, in der selver manieren, alsoe dicke alse wi onsen geest minleke in Gode geven, ende sinen geest in ons ontfaen, soe sijn wi gesont, ende soe werden wi in sinen geeste levendere, stankere, ende gesondere dan wi te voren waren; want sijn geest es ·j· hemelsche sute locht, die onsen geest trect in die suetecheit sijns selves; ende alsoe wert onse geest idel ende wijt, begerende ende gelostech; ende hier mede trecken wi den geest Goods met nuwer gracien weder in ons. Ende met desen intreckene gerieken wi dien hemelschen gore, die al venijn der sunden verdrivet, ende daer die sieke mede geneses, ende die doede mede levende werden, ende die levende sijn hare leven mede behouden. Ende die des roken niet en gevoelen, die sijn stinkende ende doet vore Gode. Ende hier omme sele wi ons alle uren vernuwen in gracien, ende van binnen na volgen den hemelschen roke, die al trect dat heme gelijc es; ende dien treckene selen wi minleke geven onsen geest, onse inwindege horen, ende onse sien, onse smaken ende onse gevoelen · ende hi saelt al vervullen met sinen geeste ende met sinen gaven; ende hier inne bestem onse geesteleke leven, gelikerwijs dat ghi vore geboret hebt.

Voertmeer op dat wi geleert werden, soe selc wi altoes anesien die crancheit ons naturlees levens; want worden wi alsoe vermiddelt⁴ dat wi en gene nuwe locht alle uren en ontfingen, altchans moesten wi versmachten, want wi moten altoes sonder onderlaet nuwe locht ontfaen; ende hier omme en steet die hemel nimmer stille, want hi bewaert onse naturleke leven, ende hi werct in der cracht Goods die niet gebreken en mach. Maer die elemente, daer wi ave gemaect sijn, die sijn onderlinge contrarie; ende hier omme bedruct dat ·j· dickwile dat andere; ende alsoe werden wi te heet ochte te cout, te nat ochte te droege: ende hier ave wert onse lijfleke nature ontsaet⁵ ende hare beroeringe ongeordent, ende dan mote wi quelen. Maer wanneer dat die quale alsoe sere verwint, dat die naturleke beroeringe in ons niet en werct, ende niet en andwert der beroeringen des hemels: in den selven ogenblicke gebreken al onse senne, ende onse naturleke leven. Siet, al dese selve maniere vinden wi in onsen geesteleken levene. Soe wanneer onse geest niet minnen enech creaturlec beelde intrect⁶, dat ons verbeeldet⁷ ende Goods minne verweget⁸, soe werden wi vermiddelt⁹, ende omme dies middels wille en mogen wi dat ingeesten Goods niet ontfane, ende dan mote wi sterven in sunden. Nochtan en steel die hemelsche beroeringe der gracien Goods nimmer stille; maer alse wi niet wel eendrachtech en sijn metter gracien Goods, soe werden wi te heet, dat es te sere geneiget in ertscer minnen, te cout in godleker minnen, te nat in naturleken gerieve¹⁰, ende te droege, dat es te laeu ende te trage in verhavenen toevoegene te Gode¹¹: ende aldus en antwerden wi niet wel met onsen werken der beroeringen Goods, ende hier omme sijn wi ontsaet ende moten quelen. Maer eist alsoe dat dese quale onse vrie eendrachtecheit met Gode te male verwint, soe wert onse geesteleke beroeringe al verstilt¹², ende in den selven ogenblicke sterven wi in sunden. Ende hier omme selen wi onsen geesteleken tabernakel op rechten ende sieren met dogeden, gelikerwijs dat ghi vore gehoert hebt. Ende aldus sprac oec onse Here tote Moysesse: Du salt dat tabernakel op rechten na dat exemplaer, dat di op den berch getoent es.