XXXI. Vander gaven der Vresen ons heren

Die sevende lampte die hier na volcht, die stont ter slinker siden, dat es die leste cierheit ons candelaren. Hier mede verstaen wi die gave der vresen ons Heren, daer wi mede beginnen, ende volbringen, ende besitten ewelec alle cierheit van dogeden. Want minleke vrese met reverencien¹ die blijft ewelec, ende die sijn wi Gode sculdech. Si beroeft ons eigens willen², ende si doet ons gevoelen dat wi Goods eigen sijn ende niet ons selfs. Si verdrijft alle sunden, ende si behoet ons voert van sunden, ende si stoect³, ons tote allen doechden ende tote allen goeden werken. Ende alle pine es hare licht, want Godt dreecht haren last; ende hier omme en mach mense niet verladen⁴ met geenre noet, ende die haers darst, alre dogede ende alre genaden daerst hi. Ende hier omme eest ons groete noet dat wi merken die maniere hoe wi in dese vrese comen mogen. Dat begin van deser vresen dat es ·j· inwindech vaer die ons God inne sint⁵, in dien dat hi ons toent onse sunden, daer hi ons mede van binnen wedersleet⁶ ende versaecht⁷, ende toent ons hoe cleine wi sijn jegen sine groetheit, daer die ingle vore beven, ende die nieman wederstaen en mach. Dese groetheit dreicht ons ewelec te verworpene, en si dat wi hare onderdanech sijn met oetmoedeger penitencien van al onsen gebreken. Sine wijsheit berespt ons van sonden, ende si doresiet onse binnenste, ende si sal ons ordelen met gerechtecheiden, ende onterven van den ewegen rike, het en si dat wi hare onderhoerech sijn, ende merken wat si geleert heeft⁸, ende pinen ons daer na te levene⁹. Sine goetheit beclaget hare van onser ontrouwen, ende toent ons sine ewege trouwe daer hi ons ewelec inne gemint heeft ende minlec gesocht in dit ellinde¹⁰: ende hier omme dreicht ons die goetheit ewelec vremde te sine¹¹, het en si dat wi wederkeren¹², ende eendrachtech met hare werden, ende cieren ons met den doechden. Ende eest dat wi Gode hier inne wederstaen, ende sine gaven versmaden, soe werden wi meer geargert¹³, ende altoes sine gaven te onghereedere te ontfane¹⁴ ende doechde te werkene. Eest dat wi oec van anxte ons selfs¹⁵, ende niet van minnen te Gode goede werke ane gripen, soe es onse vrese knechtelec¹⁶, ende alsoe en verdienen wi engenen loen. Ende hier omme soe moeten wi ons selfs in minnen vertien¹⁷, ende met oetmoedeger reverencien sijnre leren ende sinen berespenne gehoersam sijn: soe ontfaen wi die minleke gave der vresen ons Heren, ende also werden wi sijnre goetheit willens¹⁸ onderdanech, ende sijnre wijsheit onderhoerech, ende met sijnre goetheit eendrachtech ende geenecht¹⁹; ende dan werden wi heme gebroecsam²⁰ ende vervult met sijnre vresen; ende alsoe verdriven wi ute ons stoutheit van moede²¹, ende vercrigen die sevende hoeft doecht, dat es oetmoedecheit met vresen ende met minleker reverencien te Gode.

Hier op selen wi funderen al onse leven, want oetmoedecheit met vresen maect ons gehoersam ende verduldech, onachsam²² ons selfs²³, altoes beliende onse gebreke, ende altoes dinkende dat wi onwerdech sijn eneger eeren ochte enechs goets. Oetmoedege vrese doet ons houden die ghebode Goods en der heileger Kerken; si leret ons dat wi lettel spreken het en si omme orbore; si leert ons dat wi onse sinnen bedwingen, ende dat wi oetmoedech sijn van herten, ende van manieren, ende van abite, ende van al onser wandelingen²⁴: ende dit es die olie die wi Gode offeren selen in onse lampte, die de sevende es; ende hier inne selen wi hebben dat lenement recther meiningen, dat es dat wi meinen selen ons selven te vernieutene in oetmoede omme die ere Goods; ende al vernieutende ons selven, gevoelen wi oetmoedecheiden die sonder wise es, die niemen vergronden en can²⁵, want si es onse gront raste²⁶, endediepere dan al onse dogede. Ende alsoe wi haers gevoelen, soe en konnen wi Gode niet gnoech gehogen²⁷, noch ons selven niet gnoech genederen²⁸ na dat wi begeren²⁹ ende na dat onse minne eisct; maer wi gebreken in allen³⁰, ende al gebrekende gevoelen wi rasten ende salecheiden. Ende daer wert onse lenement onsteken met nuwer minleker vresen; ende daer ane comen ons nuwe werke van oetmoede ende van allen doechden, die ons alle uren vernuwen doen³¹. Ende hier omme selen wi nedergaen in eweger oetmoedecheit, overmids die minleke gave der vresen ons Heren, ende wie selen oec opgaen in Gode met ewegen love, overmids die gave der starcheit: ende tusscen opgaen in love ende nedergaen in oetmoede, soe wert karitate in ons geufent, die vierde wise van allen doechden. Ende alsoe weven wi coccinen, dat es dubbel roet, die vierde varuwe van onsen cortinen; want die gave der starcheit Goods stooct dat vier der minnen in ons, ende eisct ons dat wi met ons nemen alle creaturen³², ende dat wi toe der hoecheit Goods opgaen met ewegen love. Ende die gave der vresen ons Heren stoect dat selve vier der minnen in ons, ende eisct ons dat wi ons vore die hoecheit Goods nederen met allen creaturen in reverencien, ende in oetmoedegen dienste. Ende aldus leefde Christus, die Sone Goods, na sijnre minsceit, die onser alder spiegel es. Ende alsewi desen tween aldus gnoech sijn³³, soe leeft in ons die vierege roede varuwe der minnen Goods; ende alsoe werden wi Christum gelijc ende geenecht met heme, die volheit alre gaven es ende alre dogede: ende overmids heme moge wi alle gaven ontfaen ende alle dogede werken, ende sonder heme en bebben wi niet, noch soe en vermogen wi niet. Ende hier omme moeten wi sinen geest in ons ontfaen met ·vij· principale gaven, ende daermede selen wi gecrigen dese sevene hoefdoegeden: ende dat leren ons die seven lampten. Want elke doget, ende alle dogede, moeten leven in die gaven Goods, selense dogede sijn, ende in elker doget moeten wi hebben ·iiij· eigenscape, dat sijn die viere wisen, daer ic ave gesproken hebbe. Want wi moten ons gevoelen in elker doecht onnoesel, besceden, melde ende vol karitaten: dat sijn die vier varuwen van onsen cortinen. Ende hier omme, die lingde iegewelker cortinen, ende alle der cortinen, dat was ·xxviij· maten; want die ·vij· dogede, viervuldiger wijs geufent, maken ·xxviij· maten; ende die ·x· gebode in der selver wijs geufent maken ·xl· maten, dat es die breide van allen onsen cortinen: want in die ·x· gebode ende in dese seven hoefdogeden, soe wert geufent alle volcomenheit van levene.