XL. Van des bisscops Rationale ocht Redeleke
Dat sevende ornament dat was viercantech, eenre palmen breet, ende dobbel gewracht van dien viere varuwen die ic vore noemde, ende stont vore die borst dies oversten priesters, alsoe dat vervullen mochte die openheit in den overscouderclede, daer ic vore ave seide1. Met desen ornamente versteetmen die redelecheit des minschen, die verlicht es met overnaturleken lichte, die alle dinc te rechte na der waerheit ordelen mach. Ende alsoe noemde God selve dit ornament, doe hi sprac tote Moysesse: ‘Ghi sult doen in dat Redeleke Ordeel, Leringhe ende Waerheit2.’ Die verlichte redene es dobbel gewracht, want si es insiende in enecheit, ende si es utesiende in allen dogheden. Ende alsoe moet si doen, sal si vervullen die openheit in enecheit des gheests. Ende hieromme es si viercantech, eenre palmen breet, want si heeft een volcomen dobbel werc, dat es ute sien ende insien, ende altoes vaste staende bliven in die enecheit3. Ende si es te rechte van viere varuwen, want si gheeft ordene ende cierheit allen dogheden. Dit vore ghespan4 der verlichter redenen sal elc prelaet ende elc lerere altoes vore heme draghen in sinen inwindeghen ghesichte, ghelikerwijs dat die bisscop der Joden droech vore sine borst, in alle sire sacrificien. In dit Redeleke des oversten bisscops der Joeden stonden twelef steene in gout beset, in viere regghelen ochte in viere ordenen, dats in elken ordene drie. Ende in dese twelef stene stonden twelef namen der patriarken, die hoefde waren dies volcs van Israel, in elken steen een name. Ende daer dede God mede inne setten Ordeel, Leringhe ende Waerheit. Met desen twelef steenen, die stonden in dat Redeleke versteet men die twelef artikele ons gheloves, die ghesiert ende verclaert hebben onse redelecheit, ende gheleidet boven redene5, dat hare hoechste cierheit es. Ende in dese twelef stene worden gheoppenbaert die twelef namen der apostelen ons Heren, want in hare leren wert hare leven ende hare gheloeve bekint: dat sijn eigenlec hare namen6. Ende dat en es anders niet dan Ordeel, Leringhe ende Waerheit.
Footnotes
-
Sur. Ponebatur autem in Pontificis pectore, co in loco, quem antè diximus vacuum relictum. ↩
-
Pones in rationali judicii doctrinam et veritatem. ↩
-
Sur. est enim illius perfecta actio, quae est forás ac intrò respectare, semperque in unitate fixam permanere. ↩
-
Het woord veur-ghe-span beteekent by Kiliaen antilena, lorum ante pectus equi: het is hier derhalve metaphorisch gebruikt. Surius vertaelt het eenvoudig door ornamentum. ↩
-
Sur. et supra rationem erecta. ↩
-
Sur. vita fidesque ipsorum perspicitur: quac propriè illorum nomina sunt. ↩
Chapter 41 of 159