CXXII. Van ·xij· vrochten des Sacraments

Die ierste vrocht es caritate te Gode ende tote alien menschen. Die andere vrocht es inneghe godleke vroude, die niemen ave nemen en mach. Die derde vrocht, dat es die vrede ons Heren, dien niemen ontsaten noch verstoeren en mach¹. Die vierde vrocht, verduldicheit, die niemen met doeghene verladen en mach². Die vijfte vrocht, dat es lancmoedicheit, die met ghestadeghen moede alles doeghens ende alle dine verbeidt³. Die sente vrocht, dat es goetheit, die gheen quaet in hare ghedoeghen en mach. Die sevende vrocht, dat es goedertierenheit, die tote allen doechden es bereet, ende in der noet niemene ave gaen en mach⁴. Die achtenste vrocht, dat es sachtmoedicheit, die alle dinc effene ende sonder abolghe dreecht, ende die en gheen onghelijc ute den mensche verdriven en mach⁵. Die neghende vrocht, dat es gheloeve, een ghewarech fundament alre doechde ende alre heilecheit, dat gheene creature⁶ met valschen lichte, noch met gheenre behendicheit, in twivele ochte in wane buten den gheloeve verleiden en mach. Die tiende vrocht, dat es ghematicheit⁷; si gheeft den mensche een oetmoedich rijp wesen van buten⁸, ende een wel ghesaedt ghemoede van binnen⁹; ende si laet hare met cleinre noedorft ghenoeghen, ende si besludt de begherte jeghen alle onordene overdaet ende overtollecheit¹⁰. Die ellefste vrocht, dat es continencie, een wederhouden ochte een bedwanc alle der ghelost ende alle der gheneichtheit in siele ende in lijf, die ongheordent es ende Gode contrarie ende den doechden. Die tweellefste vrocht des gheests, dat es suverheit, een verhaven herte¹¹ dat heme oefent in ons Heren doeghen¹², ende daer mede verbeelt es ende doergaen¹³, ochte een bloet verstaen daer God inne licht met hemelscher claerheit¹⁴.

Dit sijn de ·xij· vrochte die wi ontfaen, alse wi ons Gode gheheel gheven, ende in hoegher weerdicheit dat sacrament ontfaen. Wille wi aldus Gods ghesmaken, so moete wi heme voeden in ons een gheesteleec leven dat heilich si¹⁵, ende dat leven moede wi voeden met reinre ghesonder spisen, dat sijn heileghe werken wel ghewracht, sonder dolinghe. Ende hier ave leest men eene figure in Levitico, dat es in den boeke der sacrificien. Daer leest men aldus, dat onse Here ondersceet gaf den Joden, welke spise hen onreine waren, ende welke hen reine waren van beesten, van vesschen, ende van voghelen¹⁶. Maer dese spise, die den lichame voedt, die en roert ons niet¹⁷; want sijn wi reine van sonden, so sijn ons alle dinc reine die God ghemaect heeft tote onser noetdorft¹⁸. Maer dat den Joden gheboden was lijfleec te doene, dat es ons gheesteleec gheboden: ende hier omme wilt God dat wi ghespijst werden buten ons¹⁹ overmids uutwendeghe goede werke, ende binnen ons overmids devocien ende inwendeghe ufeninghe, ende boven ons overmids een scouwende aencleeven ane Gode²⁰. Ende aldus werde wi met den werkenden levene ghespijst²¹, ende wandelen met den beesten op der eerden, eest dat wi leven de ghebode Gods. Ende met den inneghen levene werde wi ghespijst onsen inkeere²², alse wi swemmen met den vesschen in de watere der gracien, daer wi Gods ghesmaken ende sijnre menechfuldegher gaven. Maer met den scouwenden levene werde wi ghespijst, alse wi vlieghen met den voghelen, boven onse verstaen, in die locht der claerheit Gods. Ende aldus es onse wandelinghe ende onse gheesteleke spise drivoldich, daer wi Gode inne behaghen moghen ende ewech leven verdienen. Maer wi moeten proeven ende merken welke werke dat reine sijn ende ons gheorloeft, ende welke onrcine sijn ende ons verboden.