CXI. Vander geesteleker bediedenessen galbaens ende wieroox
Ende hier toe dede Christus sine puere onnoeselheit ende sine oetmoedeghe ghehoersamheit; ende dit betekent ons die galbaen dien de Joden offerden. Want Galbaen es gumme, ochte sap van enen crude heet Ferula1; sijn sap es wit alse melc: ende hier mede versteet men die puere onnoeselheit ons Heren. Dat sap es so edel ende so staerc van roke, dadt alle serpente verwint ende verdrijft. Ende alsoe dede die oetmoedeghe ghehoersamheit ons Heren Jhesu Christi, die verwan ende verdreef alle die serpente der hellen. Want gheliker wijs dat ons dat serpent verwan in Adaems onghehoersamheit, alsoe hebben wijt weder verwonnen in Christus ghehoersamheit; want ghehoersamheit es dat binnenste maerch alre doechde2. Ende alsoe es Galbaen dat binnenste maerch van enen boeme, ochte van enen crude dat enen boeme ghelijct, ende heet ferula, daer men die scoliere mede sleet3; want ghehoersamheit heeft onse viande in ommacht gheslaghen ende onse doet ghedoedt.
Ende toe deser ghehoersamheit soe dede Christus onse priester berrende devocien ende innech ghebet: ende dit betekende die wieroec dien die Joden daden met der specien die si verbernden op den guldenen outaer. Ende doe Christus dese ·iiij· dinghe offerde op die weerdicheit die hi te Gode droech4, doe ghelach die strijt tusscen sinen gheest ende sine lijfleke nature5; want die nature gaf hare onderdanich, ende wart berrende in enen viere van minnen met den gheeste. Ende aldus volbrachte hi, in enen vertiene sijns selfs6, die bede die hi driewerf ghebeden hadde sinen Vader: ‘Niet mijn wille, maer dijn wille moete ghescien.’ Ende al te hans, met enen staerken vrien moede ende met melder herten, offerde hi heme willichleec in die doet; want nieman en was machtich dat onnoesel lam te doedene jeghen sinen wille. Maer also saen alse onse lam verwonnen wart van minnen, ende hem selven overgaf in die gherechticheit ende in die moghende hant sijns Vader, ende in die hande alle sijnre viande: siet in desen vrien overghevene wart die Vader gherenen7 in der selver minnen, ende in uutvloyender ontfaermherticheit tote onser noet, alsoe dat hi ghedoeghen woude Judasse ende den fellen Joden haren wille te volbringhene in sinen Sone.
Doe quam Judas vore ridderen ende vore knechte die van den prince der priestere ghesent waren Christum te vane; ende overmids sine quade ghierecheit, met valscher groeten ende met enen cussene (dat ·j· teken was van minnen) so leverde hi onse onnoesel lam in ghewapender hant den nideghen Joden: ende si grepene ane met toerneghen moede, alse verwoedde honde; ende al ghebonden trocken sine alse enen mesdadeghen ménsche van huse te huse, tote den oversten prince, dat was Cayphas, die doe bisscop was der Joden. Ende si ghinghen hem toe8 met slaghen ende met stoeten, ende met fellen versmaedden9 waerden, ende met alle der onwerden die sie ghepeisen mochten10. Ende hi ghedoeghet al, alse een onnoesel scaep dat niet en weet11, ende hem selven met waerden noch met werken ghehulpen en can: ende aldus was hi, al dien nacht over, in confusien van buten. Ende die doet die hi van minnen begrepen hadde12 omme onsen wille, die berrende13 op den outaer der sacrificien14, dat was in sijn herte van binnen dat hi die volbringhen woude, met alle dien doeghene dat daer toe behoerde. Ende in sinen verhavenen gheeste, op den guldenen outaer vore die jeghenwerdicheit Gods, so bernede hi die werdeghe specie, daer ic hier vore ave seide. Ende doe ontfuncte hi alle onse lampten op dien candelare van goude; want al dat hi was, ende alle die gaven die hi ontfaen hadde van sinen hemelscen Vader, die woude hi ons deilen, ende daer mede woude hi ons lichten ende berren in onsen tabernakel, dat es in die heileghe Kerke. Maer wi moeten die lampten voeden met onser olien, dat es met caritaten ende met onsen heileghen werken. Want al eest dat die lampten der ghenaden Gods altoes berren in die ghemeinheit der heilegher Kerken, so wat mensche die selve en gheene olie en brinct, si en berren heme niet, want hi es buten der ghemeinheit, ende God gheeft gracien omme gracie, dat es dat wi, overmids sine gracie, met goeden werken verdienen meer gracien. Alsoe voede wi die lampten met onser olien, ende bliven gheenicht der heilegher Kerken.
Footnotes
-
Ook by Plinius, Hist. nat. Lib. XII, cap. 56, num, 1. ↩
-
Sur. Enimvero obedientia virtutum omnium intima medulla est. ↩
-
Van daer het fransche férule. Zie Martialis, Epigr, Lib. X, Ep. 62, v. 10. ↩
-
Sur. in illius, quam erga Deum Patrem gerebat, venerationis ac reve rentiae altari obtulit. ↩
-
Sur. certamen omne spiritûs et corporis in ipso consopitum est. ↩
-
Sur. perfecta sui abnegatione. ↩
-
Sur. tactus ac permotus est. ↩
-
Het woord staet gelyk met het latynsche impetere. ↩
-
C. versmaeden. D. versmaden. Versta woorden van smaed of versmading. ↩
-
Sur. et quicquid poterant contemptûs et ignominiae comminisci. ↩
-
Sur. Sed haec omnia velut agnus innocens, quasi qui nihil nosset, enz. ↩
-
Letterlyk conceperat; maer Surius vertaelt perpeti statuerat. ↩
-
D. die berne. ↩
-
Sur. ea in holocausti ardebat altari. ↩
Chapter 112 of 159