Skip to the text

CXIV. Van den vrybocke ende anderen sacrificien

Ende dit willic u toenen met eenre figuren, die ons Moyses bescrijft in den boeke der sacrificien1, in den sestienden capitele. Ende gheboet onse Here aldus Moysesse, dat Aaron sijn broeder altoes alse hi woude niet en ghinghe in dat binnenste heileghe2, dat binnen den seyle was, op dat hi niet en storve. Want ic sal hem mi daer oppenbaren, sprac onse Here, in ene wolke; maer hi moet dese dinghe vore doen die hier na volghen. Ende dat en mach maer eenwerf des jaers sijn, dat es op den tienden dach van septembre: dat heete wi spelmaent3. Dan sal hi offeren ·j· calf vore sine sonden. Die meester inder istorien4 sprect dadt moeste sijn ene roede veerse van ·iij· jaren5. Ende hi moeste nemen van ghemeinre cost al des volcs ·ij· bocke voer haerre alre sonden, ende enen weder in holocaustum, dat es al te verberne in die eere Gods. Ende alse hi heme ghedwaghen hadde, so dede hi ane ornament na die maniere der minder priestere. Ende alse hi die diere Gode gheoffert hadde, so sprac hi sijn ghebet vore heme selven ende vore sijn huus. Doe sette hi die ·ij· bocke in die dore des tabernakels, ende warp ·j· lot op ieghewelken, op dat hi weten mochte welken hi Gode offeren soude vore die sonden des volcs, ende welken hi den volke behouden soude, ende al levende senden in die woestine. Ende na dat die lote vielen, so doetde hi den eenen boc vore alle die sonden des volcs, ende hi doetde dat calf (dat was die veerse daer ic te hans ave seide) vore sine sonden ende vore die sonden sijns huus. Doe nam hi van den bloede des bocs ende der veersen, ende een wieroecvat vol berrender colen, ende vele van dierre specien die men bernde op den guldenen outaer, ende daer mede ghinc hi in, binnen den seyle, in dat heileghe der heileghen, ende dede die specie berren, ende vervolde dat oraculum6 alse met eenre wolken van roeke ende van goeden gore, op dat hi die moghentheit Gods aensien mochte sonder sterven. Doe nette hi sinen vingher in dat bloet dat hi brachte, ende besprayde seven werven vore die stat der ghenadicheit Gods te orienten weert7, ende also menichwerf dat paviment; ende met den selven bloede besprayde hi ende purgeerde seven werf dat tabernakel buten den seyle, ende sijn paviment. Ende van den selven bloede storte hi op die hoerne des guldenen outaers, ende besprayde seven werf met sinen vinghere, ende al dat tabernakel met den outare dot ghesedt was in midden dat volc van Israel. Dat purgeerde hi aldus van den smetten ende van der onsuverheit diet ontfaen hadde van haerre alre sonden, ende niemen en was met heme in dat tabernakel, daer hijt aldus purgeerde ende dese ghenadicheit volbrachte. Ende hier na ghinc hi uut tote den levenden bocke, ende leide sine hande op des bocs hoeft, ende belide ghemeinleec alle die sonden des volcs van Israel, ende beedde8 ende bat in dies bocs hoeft9, ende sende dien boc in die wustine met eenen snellen mensche, die daer toe bereet was.10. Ende als Aaron dien mensche met den bocke gheleidt hadde buten den volke, so keerde hi weder toe den tabernakele, ende dede ute al dat ornament dat hi vore ane ghehadt hadde van dies maels dat hi den tabernakel suverde ende heilichde, ende dwoech sinen lichame met watere in ene heileghe stat. Ende hi dede ane sijn precioes bisscopleec ornament ende offerde dien weder, daer ic hier vore ave seide, in holocaustum, dat es al te verberne in die eere Gods. Ende daer mede verbernde hi dat binnenste vette van der veersen, ende van den bocke die vore sonden gheoffert was, met alle den nieren die daer toe behoerden, gheliker wijs dadt God gheboden hadde. Doe namen ·iij· priestere al dat vleesch van den boc ende van der veersen dat vore sonden gheoffert was, ende met wies bloede dat tabernakel ghesuvert ende gheheilicht was, ende droeghen dat vleesch buten den volke, ende verborrent met den velle ende met den messe. Die ierste priester warp dat vleesch in dat vier; die ander verberret te pulvere ende te asschen; die derde goet water dore die asschen, ende met dien watere worden si ghedwaghen ende ghesuvert, al dat jaer over, van haren sonden. Ende daer na daden si ute hare ornament, ende dwoeghen haren lichame met watere, ende daden ane haers selfs cleedere ende keerden weder toe den volke. Ende dan waren si onsuver tote der vespertijt.

Footnotes

  1. Versta het boek Leviticus. ↩

  2. Ne omni tempore ingrediatur sanctuarium, quod est intra velum. ↩

  3. Of beter speltmaend (maer de t is welluidendheidshalve uitgelaten), mensis à farris messe dictus, zegt Kiliaen. Surius vermaent dat de schryver hier het een en het ander uit de Historia scolastica van Petrus Trecencis in den tekst heeft tusschen gemengd. Zie het gemeend werk, cap.22 historiae Levitici. ↩

  4. Versta Petrus Trecensis of Comestor. ↩

  5. Ea die tollebat summus sacerdos de proprio vitulam rufam trimam, zegt de beroepen schryver, cap. cit. ↩

  6. E. voegt by in de glosse: Dat is die bedestat. ↩

  7. Tollet quoque de sanguine vituli, et asperget digito septies contra propitiatorium ad orientem. Levit. 16, 14. ↩

  8. C. bede. Wy verstaen en beidde, dut is wachtte een of toefde een oogenblik. Uit de latynsche teksten is het woord niet te verklaren. ↩

  9. By Petrus Trecensis staet: et imprecans cas (omnes iniquitates filiorum Israel) capiti ejus. Vglk. 16, 21. ↩

  10. Per hominem paratum. ↩

Chapter 115 of 159