IX. Cujusmodi esse debeat, qui veram contemplationem in se experiri velit

Wildi scouwende leven in u bevinden, soe moeti u inkeren boven uwe sinlike leven, in dat hoechste uwer ynnicheit, gheciert met allen dogheden daer ic af ghesproken hebbe¹, oefenende Gode met danke, met love en̄ met ewigher werdicheit, uwe ghedachte bloet en̄ onghebeeldet van allen sinliken beelden, uwe verstandicheit open en̄ in minnen verhaven totter ewigher waerheit, uwe gheest Gode ontdect als een levende spieghel te ontfane ene ewighe ghelijcheit Gods. Siet, daer vertoent hem een verstandich licht, dat sin, noch redene, noch nature, noch claer ghemere² begripen en mach. Dat licht ghevet ons vriheit en̄ coenheit te Gode. Het is edelre en hoghere dan al dat God ghescapen hevet in naturen; want het is volmaectheit der naturen, en̄ boven nature, ende een verclaert middel tusseen ons ende Gode³. Onse onghebeelde blote ghedachte is ene levende spieghel daer dit licht inne scijnt. Dit licht eyscht ons ghelijcheit en̄ eenheit met Gode, in den levenden spieghel onser bloter ghedachten: soe levet God in ons met sijnre ghenaden, en̄ wi leven in hem overmits doghede en̄ goede werken. In desen levenden spieghel sijn wi ghelije onsen ewighen beelde, dat God is; want wi leven ghelijc der ewigher voirsienicheit Gods.

Dit licht is uutvloyende in ghelijcheit, ende intreckende in eenheit: des werden wi gheware boven redene, in onse blote inghekeerde verstandicheit. Daer spreet die waerheit Godes in onsen gheeste: ‘Sich my ane alsoe ic di sie, en̄ bekenne my alsoe ic di bekenne. Minne my alsoe alse ic di minne. Ghebruke mijns alsoe alse ic dijns ghebruke; en̄ alsoe als ic di bin, gheheel, onghedeelt en̄ al te male, soe wil ic dat du my sijs, onghedeelt en̄ al te male. Ic hebbe di ewelic ghesien, voir alle ghescapenheit, in my, ende een met my, ende alse⁴ mi selven. Daer heb ic di ghekent, ghemint, gheropen ende vercoren. Ic hebbe di ghescapen te minen beelde en̄ te minen ghelike. Ic hebbe dine nature aenghenomen en̄ mijn beelde daer in gheprint, op dattu een sijs met my, sonder middel, in die glorie mijns Vader. Ic hebbe mine siele met haren crachten ghescapen, en̄ vervult met allen gaven, op dat ic minen Vader en̄ uwen Vader, minen Gode en̄ uwen Gode dienen moghe en̄ ghehoirsam sijn, in onse ghemcine menscheit, met al dien dat ie vermochte al tote der doot toe. Ende ute mijnre volheit van graeien ende van ghenaden heb ie dine siele en̄ dine crachte vervolt⁵, op dattu my ghelijc sijs, en̄ in mijnre cracht en̄ in minen gaven onsen Gode dienen, danken en̄ loven moghes⁶ ewelic sonder einde.’

Siet, aldus sijn wi alle een mit Gode in onsen ewighen beelde⁷, dat die wijsheit Gods is, die onser alre naturen aenghenomen heeft. Ende al sijn wi een met Gode in onsen beelde, overmits aenghenomenheit onser naturen, wi moeten hem oec gheliken in gracien ende in dogheden, selen wi ons een vinden met Gode in onsen ewighen beelde dat God selve is. Ende aldus was en̄ is die menscheit ons Heren Jhesu Christi verhaven en̄ een metter wijsheit Gods; en̄ sine siele en̄ alle sine crachte waren vervolt, ende sijn noch, metter volheit alre gaven. Ende hi is ons alse ene levende fonteine, daer wi af ontfaen alle des wi behoeven. En̄ hi sprect selve: ‘Mijn Vader hevet my ghesendet te levene, God en̄ mensche, yeghewelken die mijns begheert. Mijn uutvercoerne lieve, merct selve, ic bin te male uwe. Ic hebbe u gheleeft, ghewijst, gheleert ende ghestorven omme uwen wille⁸. Ic hebbe u gheoffert minen Vader met mijnre doot, en̄ uwe scout betaelt met minen heylighen bloede. Ic bin op ghestaen gloriose in siele ende in live, op dattu op verstaen moghes glorioes, ten lesten daghe, met siele ende mit live, en̄ bescouwen mine glorie en̄ die glorie mijns Vader ewelye sonder einde. Ic bin op ghevaren ter rechter siden mijns Vader, boven alle chore en̄ boven alle ordine der enghele en̄ der menschen. En̄ ic hebbe yeghewelken sine stat berect, na weerden, ende na verdiente sijnre doghede en̄ sijns levens. Ende ic sal neder comen, ten lesten daghe, in miner glorien, met minen inghelen en̄ met minen heylighen, en̄ ic sal ordelen yeghewelken goeden en̄ quaden, na wise haerre verdienten en̄ na gherechticheit.

Nu meret, lieve, wat ie u noch meer ghedaen hebbe. Ic hebbe u ghegheven ende ghelaten mijn vleysch ende mijn levende bloet in spisen en̄ in dranke, en̄ in enen doergaenden hemelschen smake⁹, na alre wijs dat yeghewelc begheren, smaken en̄ ghevoelen can. Ic hebbe uwe begerte, ende uwe sinlike leven, ghespijst ende vervult met minen ghemartelden gloriosen lichame. Ic hebbe uwe minne, en̄ uwe redelike leven, ghespijst ende vervult mit minen gheeste ende met allen minen gaven, en̄ met alle mijnre verdienten daer ic minen Vader in behaghe. Ic hebbe dijn scouwen ende verhavenheit¹⁰ dijns gheestes gespijst en̄ vervult met mijnre persoenlicheit, alsoe dattu leefste¹¹ in my, en̄ ic in di God en̄ mensche, in ghelijcheit van doechden en̄ in eenheit van ghebrukene¹².

Mijn Vader en̄ ic hebben die werelt vervolt met onsen geeste, en̄ met onsen gaven, en̄ met onsen Sacramenten, na dats yeghewelc begheert en̄ behoeft. Mensche, sich my aen, wie ic bin, en̄ hoe ic die ghelevet en̄ ghedient hebbe, en̄ wat ic om di ghedoghet hebbe, en̄ wat ic di ghelovet hebbe: wes dancsam¹³ en̄ antwoerde¹⁴ my van allen, na dinen vermoghen¹⁵.

Footnotes

1. Sur. cunctis jam dictis ornatus virtutibus. ↩

2. By Sur. perspicua consideratio. ↩

3. Sur. atque illustratum quoddam inter Deum et nos medium est. ↩

4. D. alsoe. ↩

5. Dit woord vervolt is in D vergeten. ↩

6. In onze dry Hss. staet moghen, maer het blykt uit de rede zelf, en uit de vertaling van Surius dat de tweede persoon hier gemeend is. ↩

7. Sur. in aeterno exemplari nostro. ↩

8. Sur. Tibi vixi, te institui, te informavi, et tua causa mortem perpessus sum. ↩

9. Sur. atque in gustum quendam coelestem ac penetrabilem. ↩

10. D. alleen, en̄ dijn verhavenheit, kwalyk. Daer zal waerschynlyk en̄ die verhavenheit gestaen hebben. ↩

11. F. leves. G. kwalyk, levens. Surius heeft ut tu vivas. ↩

12. Sur. idque virtutum similitudine et fruitionis unitate. ↩

13. F. dancbaer. ↩

14. F, G. antwerde. ↩

15. Sur. et sis gratus vicemque mihi redde pro omnibus tota virium tuarem facultate. ↩