X. De primo verae contemplationis modo
O Here! sijt mijns ghenadich; ic en bin niet, noch ic en hebbe niet, noch ic en vermach niet sonder uwe hulpe en̄ uwe ghenade. Ic sie wel, inden lichte mijnre naturen, dat ghi sijt Scepper en̄ Here hemelrijcs en̄ ertrijcs, ende alre creaturen. Ic sie en̄ ic ghelove, in kerstenen ghelove, al dat den ghelove toebehoirt; en̄ ic beghere uwe wet en̄ uwe ghebode te volbringhene in alre wijs, na mine macht, overmits uwe hulpe ende uwe ghenade. Here, dit is ghemeine al uwen leden en̄ allen kerstenen menschen, die behouden selen sijn1. Here, ghi eyscht minen gheeste van binnen2, dat ic u sie alse ghi my siet, en̄ dat ic u minne alse ghi my minnet.’
Nu verstaet my rechte. Een goet ynnich mensche3 die hem inkeert in hem selven, los en̄ ledich van allen ertschen dinghen, sijn herte boven gheopent mit weerdichede toter ewigher goetheit Gods, al daer is open die verborghen hemel, en̄ uut den aenschine der minnen Gods schinet een haestich licht, als ene blixem, in die opene herte des menscen, ende inden lichte sprect die gheest ons Heren, in die opene minnende herte: ‘Ic bin dijn, ende du bist mijn. Ic wone in di en̄ du leefst in my.’ Inden ontmoete des lichtes en̄ des gherinens4 is die bliscap ende die wellust in siele en̄ in live soe groet, in dat verhaven herte, dat die mensce niet en weet wat hem ghesciet es, ofte hoe hi ghedueren mach: ende dit heet jubilus, dat nyeman gheworden5 en mach, noch nieman en weet dan dies ghevoelt. Dit leeft in die minnende herte, die Gode gheopent is, ende allen creaturen besloten. En̄ hier uut komt jubilatio, dat is hertelike liefte, ene bernende vlamme, met devocien, in danke en̄ in love, met ewigher werdicheit te Gode6. Maer die soeticheit ghevoelt, en̄ daer inne verblijt, en̄ ghenoechte soeket, en̄ Gode niet en danct noch en lovet, hi is te male bedroghen. Dit is die ierste wise, en̄ die nederste, daer hem God inne vertoent in scouwenden levene. Hier om wil ic tonen den ghenen die des niet en ghevoelen, een grof exempel7.
Nemet enen spieghel, die hol is alse ene scotele, en̄ leit8 daer inne dinghe9 die droghe sijn van materien en̄ bequame10 ten viere, en̄ houdet den holen spieghel jeghen die rayen vander sonnen: soe selen die droghe dinghen onsteken en̄ bernen, overmits hitte der sonnen en̄ holheit11 des spieghels. Alsoe ghelikerwijs in uwen inkere, hebdi een levende open herte, verhaven met waerdicheden te Gode, soe scijnt dat licht sijnre ghenaden in die verhavene open herte, en̄ purgeert die consciencie, en̄ verbernet alle die ghebreke die inden mensche sijn, in dat vier der minnen Gods. Siet, dit is die nederste wise in scouwenden levene, die gheoefent wert in puerheyt van herten, met verhavenen ghesichte, met ghevocliker lieften, in danke, in love, met devocien en̄ met begherten, voir die yeghenwoirdicheit Gods.
Footnotes
-
Sur. Et hoc, Domine, commune est omnibus membris tuis, cunctisque hominibus è religione Christianis, qui tamen servari velint. ↩
-
Sur. Jam verò etiam intùs exigis, Domine, spiritum meum, ut, enz. ↩
-
Sur. Dum se bonus quispiam. Door dit adverbium wordt de protasis duidelyker, en de apodosis volgt gemakkelyker. ↩
-
Sur. Sub hac autem luminis et contactûs occursu. ↩
-
Versta met woorden uitdrukken. Sur. quod nemo potest verbis exprimerc. ↩
-
Sur. quae est cordialis amor, et ardens devotionis flamma cum laude et gratiarum actione, perpetuaque reverentia et veneratione erga Deum. ↩
-
Sur. cujus equidem hîc ipsum minimè expertis crassum quoddam proponam exemplum. ↩
-
F, G. en̄ legt. ↩
-
D, F, G. die dinghe. ↩
-
F. hebbelycke. G. hebbelike. Sur. res siccae materiae et igni accommodas. ↩
-
F. en G. hebben kwalyk volheit. Sur. ob solis ardorem et speculi concavitatem. ↩
Chapter 10 of 84