XIII. De quarto verae contemplationis modo

Hier na volghet die vierde wise, die een ghewarich scouwende leven volmaect, in alre wijs dat den scouwene toebehoirt. Dese wise is ghenoemt ene verhavene verclaerde oefeninghe in minnen, naden liefsten wille Gods. Dese wise, metter oefeninghen, is uut Gode gheboren. Onse Here sprect in een Ewangelie¹: ‘Het en si dat ghi anderwerven verboren wert uten heylighen Gheeste, soe en moechdi dat rike Gods niet sien noch daer inne comen².’ Die heylighe Gheest is een levende fonteine, daer die minnende gheeste inne ghedoopt sijn, en̄ daer si inne leven en̄ wonen; en̄ hi gheeft in onsen gheeste levende water sijnre ghenaden, ende daer inne sijn wi ghereynicht van al onsen sonden; en̄ hi woent in ons met sijnre ghenaden, en̄ wi wonen in hem overmits duechde en̄ heylich leven. Die gheest ons Heren, dien wi gheliken eenre levender fonteynen, daer wi inne leven boven onse ghescapenheit, daer springhen die aderen levens waters sijnre ghenaden, en̄ die vloeden vloyen menichfoudighe gaven in onsen gheeste: en alsoe leeft hi en̄ woent in ons. En̄ hi gherijnt onsen gheest met sinen vinghere, dat is met sinen gheeste, en̄ sprect ons toe: ‘Mint my, alsoe ic u minne en̄ ewelic ghemint hebbe.’ Die stemme, en̄ dat inwendighe eyschen, is soe gruwelic te ghevoelene³, dat al beweecht wert in storme van minnen; en̄ alle die crafte der sielen si antwoerden en̄ spreken onderlinghe: ‘Minne wi⁴ die grondelose minne, die ons ewelic ghemint hevet.’ Dat herte ontpluyct hem mit begheerten, en̄ alle die sinlike craften volghen na, met ghevoeliker liefden te Gode.

Die levende siele gheet voirt boven haer selven mit rechter meyninghen, met ynnighen ghedancken, met verghetene en̄ met versmadene alle dat hinderen oft letten mach der minnen ons Heren. Verclaert verstaen en̄ vri wille, die gaen voirt mit danke, mit love, met reverentien en̄ met waerdicheit, voir dat aenscijn der ewigher minnen. Al dat uut Gode gheboren is, dat is God en̄ gheest. Het is God met Gode, een minne, en̄ een leven in sinen ewighen beelde. Het is oec gheest, en̄ Gode ghelijc overmits gracie en̄ een minlic aeneleven an Gode. Het is heylich, sterc en̄ vri, en̄ al verwinnende in minliker oefeninghen.

En̄ tusscen een sijn mit Gode in minnen, en̄ Gode ghelijc in gracien, soe wert minne gheoefent in alre wijs; want God tast⁵ ende gherijnt onsen gheest, en̄ eyscht ons minne alsoe hi ons mint, en̄ sine minne is sonder mate, want hi ist selve: en̄ onse minne heeft mate, ende alsoe moghen wi niet volbringhen dat sine minne ons eyscht; maer wi vallen in ommacht, en̄ onse minne wert wiseloes en̄ sonder maniere voir dat aenschijn sijnre minnen.

Minne en is cout noch heet, clare noch donker, spise noch dranc; en is gheen dinc in die werelt datmen minne eyghelic gheliken mach. Gods minne tot ons, dat is een gheestelic rueren ofte gherinen, daer hi deelt sine gracie en̄ sine gaven sonderlinghe, alsoe alst yeghewelken oirbaerlic is na te leven in dogheden⁶.

Footnotes

1. F, G. in der Ewangeliën. ↩

2. Vglk. Joann. 3, 5. ↩

3. Sur. tam est auditu horribilis. ↩

4. Versta minnen wi, gelyk F. en G. hebben; doch beide wendingen zyn even goed. ↩

5. Aldus in F.D heeft rust en G. rast, welk denkbeeld hier niet schynt te pas te komen, behalve dat Surius enkelyk zegt: siquidem Deus nostrum tangit spiritum. ↩

6. Sur. ita ut cuique utile est, ut secundum ea (dona) vitam agamus virtutum studiosam. ↩