XXVI. De tertia Deum amandi ratione
Hier na volcht dat derde punt hoe wi Gode selen minnen uut al onser craften. God is één in sijnre naturen, en̄ sine nature is vruchtbaer in drieheit der persone, ewich uutvlie- tende, levende en̄ werkende met ondersceide der persone, kennende en̄ minnende, sceppende ende makende hemele en̄ erde en̄ alle creaturen. En̄ hi is ewich, sonder onderlaet, weder invloyende, ledich sonder were in sinen wesene, met ewigher minnen in die eenheit des heylighen Gheestes: daer sijn wi, boven ons sclven1, éne minne en̄ één ghebruken mit hem. Inden uutvloyen met gracien maect hi ons hem ghelijc, en̄ inden invloyene trect hi ons met hem in eenheit sijnre minnen2. Daer ghebiet ons die heylighe Gheest, dat is die ewighe minne Gods, dat wi selen minnen uut al onsen crachten, op dat wi een mit Gode werden in minnen. En̄ hier omme vergaderen in ons selven herte en̄ sin, siele en̄ lijf, en̄ alle onse crafte gheestelike en̄ lijſlike en̄ al dat wi sijn, ende verheffen ons selven in dat hoechste dat wi gheleysten moghen: daer vinden wi enicheit alre ghemeinder gheeste3 in die ſonteine der ghenaden Gods, die volheit is alre gaven ende alre naest der ewigher minnen Gods. Hier sijn alle minnende gheeste een gheestelike eincheit, daer God in leeft met sijnre gracien; en̄ hi gheeft yeghewelken die mint gracie en̄ ghenade, na dat hi weerdich is. Dese enicheit en mach niemen vinden noch ghevoelen, dan die ghene die alle hare crachten uut werken tote in ene ghestilde minne4, die ghelijct den Seraphinnen; want si is boven alle ordinen in oefeninghen van minnen, en̄ si is vol- heit alre gracien, daer alle oefeninghe van doechden in beghinnen en̄ einden.
Ghestilde minne is boven al. Si pleecht allene haers selfs en̄ anders niet. Si is een volmaecte chierheit alre doechde. Si is boven bernende heet5, alse een gloet van bernende colen, die alle materie en̄ alle onghelijc6 verteert in haers selfsheit: en̄ si is selve die hoechste graet in minnen. In hare en leeft noch comen noch gaen, noch woeden van minnen noch van doechden7. Die olie die al wallende alle onghelijc verbernet ende verteert heeft, die is ghestilt, puer, vicrich en̄ heeter dan heet. Stille minne leeft in Gode en̄ God in hare: daer en mach anders niet in comen. Si spijst en̄ voedt alle doechde, en̄ si is boven al, en̄ si en nemt gheen voedsel anders dan in Gode. Si ghelijct wale der sonnen, die uut gheeft hare hitte en̄ maect alle die werelt vrochtbaer, nochtan en gheefse haer selven niet. Ghelikerwijs dat die fonteine gheeft uut haer rivieren, en̄ si blivet altoes vol in haren levenden gronde: alsoe is die edele enicheit der minnender gheeste, daer God in levet met gracien, ende wi met hem in stilre minnen; daer uut vloyen ons alle gaven en̄ alle heylicheit, daer wi inne leven, en̄ si blivet sclve boven al onbeweghet. En̄ alsoe wi ons selven uutwerken en̄ al onse crachte in minnen, soe vinden wi alre minnender gheeste enicheit en̄ Gode met ons gheenicht in ghestilder minnen. En̄ boven dese enicheit en is anders niet dan eenheit des heylighen Gheestes, daer onser alre enicheit en̄ onse ghestilde minne inne ghewortelt is alse in haren levenden gronde. En̄ alse wi ons selven en̄ al onse crachten uut minnen8 in eenheit ons gheestes, daer is onse minne ghestilt; daer sien wi Gode, en̄ ons met Gode, en̄ alle minnende gheeste Gode gheenicht in enen siene eenvoudigher wijs. En̄ alsoe wert God van ons ghemint uut allen den crachten van onser sielen.
Footnotes
-
D. alleen heeft: daer sijn wi, na onser wesen der ghescapenheit, boven, enz. Van dat byvoegsel is geen spoor in F en G, zoo min als by Surius. ↩
-
D. in sijnre eenheit minnen. kwalyk. ↩
-
F, G. alder ghemeinder gheeste. Sur. vertaelt: Ibi verò cunctorum amantium sprituum invenimus unitatem, enz. Men zal hier wel voor ghemeinder moeten lezen minnender. ↩
-
Sur. in tranquillum usque amorem. ↩
-
Sur. atque in suprema suî parte...fervet et ardet. ↩
-
quicquid sibi dissimile est, zegt Surius. ↩
-
Sur. nec etiam amoris virtutumque aestus. ↩
-
Versta, al minnende uitputten. Surius: Ita videlicet dum nosipsos, omnesque vires nostras in spiritus nostri unitate amando exhaurimus. ↩
Chapter 26 of 84