Skip to the text

XX. De altero errore vel haeresi adversus Deum Patrem

Hier na volghet een ander wise van onghelove, die is jeghen den hemelschen Vader en̄ sine ewigher moghentheit. En̄ dat sijn die ghene, dien dunct dat si God sijn van naturen. Want yeghewelc van dien vermalendiden menschen sprect aldus: ‘Doen ic stont in minen gronde, in mijn ewighe wesen, doen en haddic enghenen God; maer dat ic was dat woudic, en̄ dat ic woude dat was ic, en̄ van minen vrien wille bin ic gheworden en̄ uutghegaen1. Haddic ghewilt, ic en ware niet gheworden, noch ghene creature. Want God en weet, noch en wilt, noch en vermach niet sonder mi; want ic hebbe met Gode mi selven en̄ alle dinghe ghescapen; en̄ aen mine hant hanet hemele en̄ erde en̄ alle creaturen, en̄ alle die ere diemen Gode doet, die doetmen my: want ic bin in minen wesene God van naturen2. Ic en hope noch ic en minne, noch ic en hebbe betrouwen noch ghelove in Gode. Ic en mach bidden noch aenbeden3, want ic en gheve Gode ere noch vordeel boven my; want in God en is gheen ondersceit, noch Vader, noch Sone, noch heilighe Gheest. Daer en is niet dan een God, en̄ met hem bin ic één, en̄ dat selve één dat hi is; en̄ met hem heb ic alle dinghe ghescapen, en̄ sonder mi en is niet.’

Nu meret dit scandelike onghelove. Dese menschen die hem aldus ghevoelen, die sijn onleerlic en̄ onhebbelic rechte waerheit te verstane in kerstinen ghelove; want hare gheestelike hoverdie is soe groet en̄ soe onwerdich sot4, al gaen si te Missen en̄ ten Sermoene, en̄ horen daghelix kersten ghelove dat die heylighe Apostelen screven, en̄ leerden dat God die hemelsche Vader sciep en̄ maecte hemel en̄ erde en̄ alle dinghe van nicte. En̄ die prophete Moyses sprect aldus, dat God, inden beghinne der werelt, sciep ende maecte hemel en̄ erde, sonne en̄ mane, en̄ alle de elementen, en̄ alle creaturen, en̄ boven al soe maecte hi die inghele inden hemel en̄ den iersten mensche van lime der erden en̄ storte in hem een levende gheeste, en̄ van dien mensche sijn wi alle comen naden lichame. Hoe God die siele scept en̄ maect, dat bevelen wi sinen wetene en̄ sijnre waerheit. En̄ die prophete David sprect: ‘God heeft ons ghemaect, en̄ wi en hebben ons selven niet ghemaect5.’ En̄ dit is onse ghemeine ghelove van beghinne der werelt dat God enghele hevet gescapen en̄ alle creaturen; wi en hebben ons selven niet ghemaect. En̄ hier omme, die enghel Lucifer, dien God gheordineert en̄ ghesiert hadde boven al, hi woude Gode ghelike wesen; ende daer omme viel hi inder hellen gront. En̄ dese menschen, die niet en willen ghelijc sijn, mer Gode selve, die sijn quader en̄ meer verdoemt dan Lucifer en̄ alle sine familie.

Footnotes

  1. Sur. atque ex libera voluntate mea factus et egressus sum. ↩

  2. Sur. utpotè qui in ess entia mea Deus sum ex natura. ↩

  3. Aldus D en G. - F heeft: ic en bidden noch aenbeden, dat is, ik bid noch aenbid hem. Sur. vertaelt: et neque orare neque adorare Deum possum. Misschien heeft er oorspronkelyk gestaen: Ic en machne bidden noch aenbeden. ↩

  4. Sur. Tanta eorum tamque indigna et amens spiritalis superbia est. ↩

  5. Vglk. Ps. 99, 3. ↩

Chapter 20 of 84