Distinctio XXXI

lam ostensum est, quid sit oi'iginaIe peccatum, et qualiter a parentibus iu fllios, et per carnem in anitur originale peccatum, ideo scilicet, quia ex vitiosa lege originis nostrae, in qua coucipimur, scilicet carnis libidinosa concupiscentia, Iraducitur, ut supra dicepli sumus, ideo peccatum traxiuRis, quia et est sine peccato. Quod evidenter.ugustinus ostendit in libi-o de Fide ad Petrum,sic dicens: « Quia, dura

sibi iiivicem vir mulierque niiscentur, sine lil)idine non est parentuni concubiius; ob boc filioram ex eorum concupiscenliae vitium non traberet.

Sed ad boc opponitur boc modo. In ipso conceptu, ubi dicitur transmilti peccatum, propagatur caro,e,c tamen tunc infundilur anima secundum pbysicos, sed iam efflgialo corpore; quod etiam Moyses in Exodo

Qualiter peccatum originale

Supra ostendit Magister, quid sit peccatum originale; in hac parte intendit manifestare, qualiter a parente traducitur in prolem. Dividitur autem pars ista m tres partes. In quarum prima Magister falsitatem improbat. In secunda veritatem explicat, ibi: Esl enim peccalum originale, ut supra diximus, concupiscentia. In tertia vero veritatem epilogat, ut addat, ibi: Jam ostensum est, quicl sit originale peccatum etc.

Prima pars habet duas. In prinia ponit falsam opinionem circa originalis traductionem. In secunda subiungit eius improbationem, ibi: Hoc autem fides catholica respuit, ubi ostendit, qund originale non

Ad intelligentiam autem eorum quae in hac parte dicuntur, incidit hic quaestio circa duo.

Primum est, utrum originale traduci possit medJante sensibili portione.

Secundum est, utrum traduci habeat mediante carne.

Circa primum quaeruntur tria. aperle signiflcat, ubi ait de percussnra nudieris pracgnanlis: Si (jtcis, inquit, percusseril miUierem praegnantem et abortum fecerit, si ccdhuc informe fuerit puerperiicm, mulctabitur pecunia; si aulem formatum fuerit, reddat ccnimam pro anima. Fortnatum vero intelligitur propria anima animarum, et info7-me quod nondum habet animam. In ipso ergo conceptu, cuni caro propagatur, nondum infunditur anima. Quomodo ergo ibi peccatum transmiltitur, cuni peccatum non posquia peccatum originale ibi sit, sed quia caro ibi contrahit- id, ex quo peccatum fit in aniraa, cum infanprie autem ncctivitas dicitur in lucem editio. parente traducatur in prolem. potest traduci per traductionem animae. Similiter secunda pars principalis duas habet. In quarum prima veritatem determinat ostendens, quod originale traducitur niediante carne. In secunda vero removet dubitationem, ibi: Ilic quaeri solet, utrum causa originalis etc. Similiter lertia pars principalis duas habet. In quarum prima determinata epilogat et explanat. In secunda vero dubitationem movet et determinat, ibi: Sed ad hoc opponilur hoc modo. — Et sic liuius distinctionis intentio versatur principaliter circa duo. Quorum primum est, quod originale non potest traduci mediante anima; secundum est, qualiter traducitur mediante carne.

Primo quaeritur, utrum sensibilis anima in hominibus sil a generante.

Secundo quaeritur, cui parti animae primo insit peccatum originale.

Tertio quaeritur, utrum per originale maior fiat in nobis corruptio generativae quam alterius potentiae.

3.Malth. I, 20. Cod. Erf. et ed. I natum est in te. — Paulo superius Vat. cum paucis edd. post unde addit dicitur.

Utnmi originale peccatum

Circa primum sic proceditur et quaeritur, ulrum anima sensiljilis in hominibus sit a generante. Et quod sit a generante, videtur:

. Primo per verbum Philosophi in secundo de Anima, ubi dicit, quod « sensitivi prima mutatio est a generante »; sed prima mutatio sensitivi est illa quae est ad esse: ergo videtur, quod pars sensitiva in nobis educalur in esse a generante.

2. Item, decimo sexto Animalium: « Solus inlellectus intrat ab extrinseco »: ergo solus intellectus intrat per creationem: ergo videtur, quod anima sensitiva in nobis educatur de principiis materiae et per generationem.

3. Item, sicut operatio aniniae sensitivae in brutis pendet a corpore, ita et in hominibus — unde sicut brutum impeditur ab operatione videndi, laeso organo, sic etiam homo - sed quod sirailiter se habet ad operationem, similiter se habet ad generationem: ergo si in brutis est anima sensibilis non per creationem, sed per generationem, sicut communiter tenetur, et supra ostensum est distinctione decima quinta; videtur, quod in homine similiter sit per generationem.

4. Item, sicul in generatione brutorum « prius est animal quam equus », sic et in generatione hominis « prius est animal quam homo »: ergo prius habet operationem et perfectionem partis sensitivae, quam habeat perfectionem intellectivae. Et huius signum est, quia embryo prius nutritur et sentit, quam perficiatur anima rationali. Ergo videtur, quod ante productionem rationalis educatur in nobis sensibilis; sed hoc non est per creationem: ergo per generationem.

b. Item, anima sensitiva est in potentia materiae, alioquin nunquam ab agente naturali in his quae per putrefactionem generantur, posset produci in esse Si ergo aeque potens vel magis potens est vis generativa in homine, quam sit in bruto; et brumediante sensibili portione. tum potest per vim generativam animam sensitivam ad esse producere: multo fortius ergo hoc videtur in homine.

6. Item, si in nobis est sensitiva per creationem, in brutis per generationem: ergo non videtur, quod sit in nobis vel in ipsis univoce; et si hoc, animal dicetur aequivoce de asino et de homine. Quod si hoc est inconveniens % restat, quodsi in brutis est per generationem, quod similiter in homine.

Sed contra: 1. Augustinus in libro de et anima: « Cum recedit anima a corpore, secum trahit sensum et imaginationem et rationem et intellectum»; sed nihil quod separatur a corpore, est per generationem; sensibilis autem in homine est huiusmodi: ergo etc.

2. Item, in libro de Ecclesiasticis Dogmalibus: « Animae animahum non sunt substantiae, sed cum carne ipsa carnis vivacitate nascuntur et cum carnis morle finiuntur », « anima vero humana non cum carne moritur, quia nec cum carne seminatur ».

3. Item, Philosophus in secundo de Anima dicit, quod « sensitivum est in intellectivo, sicut tetragonus in pentagono; et vegetativum in sensitivo, sicut trigonus in tetragono ». Si ergo ab eodem principio est tetragonus, a quo et pentagonus; ab eodem eril anima sensitiva et intellectiva; sed intellectiva non est a generante, ut monstratum fuit supra: ergo nec sensitiva.

4. Item, quaecumque sunt idem in substantia ab eodem principio educuntur in esse; sed anima sensitiva et intellectiva in eodem homine sunt idem in substantia, quia unius perfectibilis una esl perfectio: ergo si rationalis non est per generationem, videtur, quod nec sensibilis.

5. llem, quae simul corrumpuntur simul etiam producuntur: ergo pari ratione, quae simul separantur simul et infunduntur. Sed recedente anima rationali, nullo modo remanet potentia sentiendi in Deinde post productionem cod. cc et ed. I interserunt animae

corpore: ergo sicut amiuitur potentia sentiendi in recessu animae, ita inluoditur in adventu; non est igitur a generatione, sed a creatione.

6. Item, cum intendilur operatio sensus, minuitur operatio intellectus, et e converso, sicut patet per experientiam: ergo necesse est, sensum et intellectum vel esse unam potentiam, vel esse potentias eiusdem substantiae. Sed quodcumque eorum sit, eodem modo habent educi in esse: cum igitur rationalis non sit ex traduce, videtur, quod nec portio sensibilis in homine. Quoclsi tu dicas, quod una retrahit alteram propter ordinem et unionem in uno perfectibili, non in una substantia animae; obiicitur contra hoc: quia anima rationahs aut potest sentire, aut non. Si non potesl: ergo videtur, quod non possit corpus vivificare. Quodsi "potest sentire; restat, quod istae potenliae fundantur in eadem substantia. Si tu dicas ad hoc, quod duplex est in nobis sensitiva: una a generante, et haec corrumpitur; alia a creante, et haec cum anima separatur; obiicitur contra hoc: quia natura non facit per plura, quod potest facere per pauciora. Si ergo sensitiva illa, quae est a generante, sufQcit in brutis ad sentiendum, multo fortius illa, quae est a creanle, sufficit homini: ergo non est aham ponere sensitivam, quae sit a generante. Quod.si tu dicas, quod est ilii non ad sentiendum, sed ad disponendum corpus ad susceptionera rationalis; hoc non videtur sufficere, quia, si talis anima est substantia aeque completa in homine, sicut in brutis, et in brutis non caret operatione sensitiva, videtur ergo, quod nec in homine. Aut igitur erit in nobis ponere duphcem actum sentiendi simul et semel, aut est ponere, quod sensitiva sit in nobis a creatione. Sed primum manifeste est falsum: restat igitur, quod uUimum sit verum.

c 0 N c L u s I 0.

Anima sensitiva in homine non habet esse per generationem, sed pe?' creationem.

Respondeo: Dicendum, quod circa hoc triplex est modus dicendi. Ahter enim hic senserunt quidam haeretici, aliter videntur sensisse philosophi, ahter sentiunt doctores catholici.

Quidam enim haeretici senserunt, esse in no- 1 Aristot., I. de Anima, text. 90. (c. 5.): Egredieine enim bis animas diversas, ita quod una sit a Deo bono, et altera a Deo maio; et ex hoc, dixerunt, quod venit in nobis controversia et rebellio appetituum, ita quod caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem, quia una illarum animarum, scilicet quae est a bono Deo, non potest facere malum, altera vero, scilicet illa quae est a Deo malo, non potest facere bonum. — Hunc modum dicendi tanquam haereticum reprobat Augustinus in hbro de Duabus Animabus, ostendens, quod ista positio implicat in se duo contradictoria, dura ponit, talem rebellionem esse in homine, et ponit simul cum hoc, hominem peccare et hominem poenitere posse. Hanc etiam positionem facile esset improbare secundum viam philosophiae: quoniam in uno perfectibili necesse est unam esse perfectionem; et cum homo sit unum quid per essentiam, impossibile est, ab omnino diversis principiis in esse produci: si ergo anima rationalis est a Deo bono, sensibilis nostra non potest esse a Deo malo. sunt duae animae, pro eo quod anima nomen est officii, et illae duae substantiae ordinatae sunt ad unius corporis perfectionem. ita quod una disponit ad alterara. Una tamen illarum est per generationem, scilicet sensibihs; et huius signum est, quia dependet a corpore et est perfectio alicuius partis corporis: rationalis vero, quae nullius partis corporis est actus, est per creationem. — Sed hunc modum dicendi respuit Augustinus in libro de Ecclesiasticis Dogmatibus dicens: « Non duas animas in horaine uno esse diciraus — sicut lacobus et alii Syrorum scribunt — unam animalem, qua animetur corpus et mixta sit sanguini, et alteram spiritualem, quae rationem administret ». Et si tu dicas, quod negat, duas esse animas, non negat, duas esse substantias; per litteram sequentem apparet, quod negat, duas substantias esse. Ait enim sic: « Sed dicimus unam eandemque animam in homine, quae corpus sua societate vivificet et semetipsam sua ratione disponat ». Et expressius in libro de Spiritu et anima dicit, quod una et eadem anima dicitur sensus, dum sentit, et ratio, dum discernit. Et iterum dicit, quod anima cura recedit, trahit secum potentias sensitivas. cum ed. 1 semenmt, quam verbi formam ceterae quoque edd.

deiicet a Creatore, pro eo quod in nobis non nominant diversas substantias, sed diversas potentias eiusdem subslantiae, sicut Augustinus, ubi de hac materia loquitur, insinuat expresse. Et hoc idem valde est rationabile, ponere in homine_ unam substantiam perficientem, quae det ei vitam et sensum et intellectum. Nec repugnat illud verbis Philosophi, si recte intelligantur.

Propter quod notandum, quod sensualitas trisitivae; et hoc modo accipitur in libro de Spiritu et anima, decimo quarto capitulo, ubi dicitur: «Anima, quae vere spiritus est, et caro, quae vere corpus est, in suis extremitatibus facile iungimtur, id est in phantastico animae, quod corpus non est, sed simile corpori, et sensualitate carnis, quae fere spiritus est». — Alio modo sensualitas dicit dispositionem ex parte carnis ad sentiendum cimi virlute spirituali movente, nondum anima carnem perficiente; et talis sensualitas est in embryone ante ipsius completam animationem. Ibi enim non potest esse subslantia animae perflciens, cum sit « perfectio corporis physici, organici»; nec possit actualiter existere, nisi corpore existente in debita complexione et organizatione. Potest tamen ibi esse virtus animae patris, quae quidem est in semine, sicul in subiecto deferente, sicut virtus motoris defertur simul cum lapide proiecto; et ideo haec cessat, quando operatio eius consummatur; quod fit, quando corpori organizato inducitur anima sensitiva perficiens, sive educatur de potentia materiae subito, sive cum rationali infundatur ab extrinseco. — Tertia vero sensualitas est, quae non tantum dicit disjmsitionem cum virtute movente, sed etiam habilitatem, quae inest ex anima perficiente. — Primo et secundo modo accipiendo sensualitatem, sic est in nobis a generante, quia cum semine deciduntur calores et spiritus, per quos caro disponitur ad sentiendum. Transfunditur etiam simul cum hoc aliqua virtus animae, quae movet et reget et operatur usque ad formae inductionem. Tertio modo sensualitas nem. — His visis, patet responsio ad quaeslionem. Concedendum est enim, quod anima sensibilis non est in nobis ex traduce, sicut ostendunt rationes ad secundam partem obiectae. Ad rationes vero, quae adducuntur in opposituiu, facile est respondere. quitur de sensitivo, secundum quod nominat substanliam, non secundum quod nominat potentiam substantiae incorruptibilis. — Vel etiam hoc dicit ratione illius sensualitatis secundo modo dictae, quae quidem habet esse a generante.

2. Ad illud quod obiicitur, quod solus intellectus intrat ab extrinseco; dicendum, quod ibi vocatur intellectus substantia intellectiva; et quia eadem est substantia intellectiva et sensitiva hominis, ideo per hoc non excluditur sensitiva hominis, sed sensitiva brutalis.

3. Ad illud quod obiicitur, quod operatio sensitivae pendet ex corpore; dicendum, quod ex non sequitur, quod substantia dependeat, quoniam in eadem substanlia reperitur operatio, quae ei potest competere praeter corpus. Haec autem non venit ipsi animae, nisi secundum quod animal, et ita secundum quod corpori iuncta est, et propterea pendet ex corpore, nec anima utitur illa potentia, postquam a corpore separatur; nec sequitur, quod sit otiosa, quia substantia illa aliam habet operationem. Hoc autem planius invenietur determinatum in quarto, in quaestione de cognitione animae separatae.

4. Ad illud quod obiicitur, quod prius est animal quam homo; dicendum, quod hoc dicitur, quia prius reperitur in erabryone operatio animalis quam operatio hominis; prius enim movetur et sentit, quam ratiocinetur. Sed hoc est a sensualitate secundo modo dicta, prout est a virtute movente, non est a virtute perficiente.

j. Ad illud quod obiicitur, quod anima sensibilis est in potentia materiae; dicendum, quod verum est, secundum quod anima sensibilis nominat substantiam generabilem et corruptibilem, sed non prout nominat potentiam substantiae incorruptibilis. Et quia anima sensitiva in brutis huiusmodi substantiam nominat; hinc est, quod bruta suam animam sensitivam educunt de materia, sicut et in his potissime, quae generantur per putrefactionem. Sensinata liac propos. verbo sentiendum, sic prosequitur: Similiter

bilis vero in liomine dicit potentiani rationalis substantiae; et ideo ab eo solo producitur, a quo substantia rationalis. Et ideo, quod sensibilis non possit propagari in honiine sicut in brutis, hoc non est imperfectionis ex parte virtutis generantis, sed ralione perfectionis, quae consistit in sensitiva hominis.

6. Ad illud quod obiicitur, quod non est univoce in homine et in asino: dicendum, quod aliquid produci per generationem, el aliquid produci per creationem non tollit univocationem; sicut si Deus modo crearet unum hominem, eiusdem speciei esset cum aliis hominibus. Si igitur maior requiritur univocatio in specie quam in genere, planum est ex hoc, quod diversus modus producendi animam sensibilem in homine et asino non facit, hominem et

7. SoliUio luiius quaest. dependet ab alia, scilicet utrum 3, d. 19. a. I. q. I. 2.

Ratione cuius partis primo Secundo quaeritur, ratione cuius partis prirao insit animae peccatum originale. Et quod primo insit ratione potentiae vegelativae, videtur:

1. Quia originale inest aniraae ex coniunctione sui ad carnem corruplam -; sed aniraa raaxime unitur carni secundum potentiam vegetativam, quae est prima potentia in ipsa: ergo videtur, quod prirao insit ei ratione potentiae vegetabilis.

2. Itera, hoc videtur alia ratione. Potentia generativa est ipsius animae vegetabilis; sed illa est, mediante qua originale transfunditur, et quae maxime per originale peccatura inficitur, sicut patebit inferius: ergo videtur, quod ratione vegetabilis primo et principaliter insit aniraae culpa originalis.

Quod autem ratione partis sensibilis, videtur.

3. Originale enim, sicut dicit Augustinus est sed concupiscentia prirao et principaliter in parte sensibili radicatur, quoniam concupiscentia dicit appetitum boni it nunc, praevia coasinum dici aequivoce. Et si tu obiicias, quod sensibilis in homine nominat potentiam, et in asino nominat substantiam, ergo aequivoce dicitur; dicendum, quod in asino et potest norainare substantiam, et potest nominare potentiam, principalius tamen nominat potentiam, quia nomen eius sumtum est ab actu sentiendi. In homine simililer nominare potest et substantiam et potentiam; sed prout nominat substantiam, non dicitur aliquid diversum a rationali; eadem enira est substantia, quae facit, hominem et sentire et ratiocinari, quamvis alia et alia sit potentia. Et sic patet, quod ex hoc non toUitur univocatio in genere animalis respectu rationalis et irrationalis. d. 17. q. 1, d. 18. q. 3. — Biel, II. Sent. d. 17. q. 1. animae peccatum originale. gnitione, et hoc competit parti sensitivae: ergo videtur, quod originale peccatura prirao habeal fieri in anima secundura illara partem.

4. Item, in actuali perpetratione peccati videmus, quod peccatura pervenit ad rationem mediante sensualitate, pro eo quod perversio hominis incipit ab inferiori et a conversione ad bonum commutabile: ergo si peccatum originale incipit ab inferiori, videlicet a carnis infectione, et animara ab inferiori habet inficere; videtur, quod primo habeat animae inesse ratione potentiae sensitivae.

Quod autem primo insit ratione partis rationalis, videtur.

.'5. « Originale enim est carentia debitae iustitiae»; sed « iustitia habet esse in sola rationali tate primo et principaliter », sicut dicit Anselraus in libro de Conceptu virginali: ergo originale peccatum primo et principaliter ratione partis rationalis habet animae inesse.

3 Quaest. seq. De maiori cfr. Aristot., II. de Anima, text.

G. Ilem, originale peccatum est peccatum morlale, ergo per ipsum anima est a Deo aversa; secl avcrti est ipsius portionis rationalis primo et principaliter: ergo videtur, quod originale peccatum primo habeat inesse animae ratione rationalis potentjae.

Sed quod primo insit ipsi animae ratione suae substantiae vel essentiae, videtur:

7. Quia originale contrahitur in anima ex unione ipsius ad carnem; sed per prius per naturara unitur substantia animae ipsi corpori quam potentiae organis; prius enim est vivere quam moveri: ergo prius per naturam inficitur animae substantia, quam inficiantur potentiae. Et si hoc verura est, originale primo inest animae ex parte suae substantiae.

8. Item, originale cum sit unum, inficit omnes potentias animae; sed nihil unum est commune omnibus potentiis animae nisi eius substantia: ergo originale primo est in aniraa ratione suae substantiae.

Est igitur quaestio, secundum quid originale primo insit animae: utrum scilicet ratione substan-.,. pQfgifi-g. g gj potentiae: utrum vegetativae, aut sensitivae, aut intellectivae. Originale peccatum, prout est vitiura, inest animae primo ratione partis sensitivae, secl proiU est culpa, est in sola parte rationali.

Respondeo: Ad praedictorum intelligentiam est 1. notandum, quod aliqui dicere voluerunt, originale peccatum sic traduci et contrahi ab anima, ut primo insit animae ratione substantiae suae, quae primo carni coniungitur; et consequenter mediante substantia ab ipso potentiae inficiuntur, pro eo quod non uniuntur potentiae carni infectae nisi per unionem substantiae. Et sicut unoj est gratia, quae reformat animam et eius potentias, quae, inquam, dicitur wna, quia primo respicit animae substantiam, ut dicunt; sic est unum originale, quod omnes potentias animae inficit et deordinat. — Sed si istud quis ita iutelligeret, quod per originale peccatum primo haberet infici substantia quam potentiae, ita quod originale insit animae non ratione potentiae, sed ratione ipsius substantiae unitae; hoc non videtur intelligibile: tum quia originale est carentia clehitae iustitiae, iustitia autera, cum sit rectitudo volunlatis, est primo in voluntate; tum etiam quia originale est concupiscenlia, concupiscere autem non est actus substantiae nisi ratione potentiae; tum etiam quia in originali est cleorclinatio ipsius animae, deordinatio autem non est in anima nisi ratione potentiae, quia per ipsam potest ordinari et deordinari.

Unde sicut supra dictum fuit de ciratia, ipsa respicit substantiam, non quia possit esse in animae substantia, circumscripta potentia, sed quia est in potentiis animae, secundum quod continuantur ad unam substantiam; sic etiam in proposito intelligendum est, ut originale peccatum dicatur 5u6- stantiam animae respicere, quia inest potentiis animae, non ex actibus propriis, sed prout continuari habent in unam substantiam aniraae, prout est unita carni infectae, ita tamen, quod primo insit ipsa deordinalio polentiae quam substantiae. Non enira dicitur substantia ordinata vel deordinata nisi ratione potentiae.

Hoc igitur supposito, quod originale insit animae primo ratione potentiae, intelligendum est, quod dupliciter est loqui de originali peccato: aut prout est culpa reddens aniraam Deo odiosam; aut prout est vitium deordinans ipsam potentiam. Primo modo accipiendo, proprie inest animae secundum /«6eriHw arbitrium, et maxime secundum voluntatem. Ipsum enira solura est, secundum quod aniraa culpatur, vel laudatur, cuni est in actu, et secundum quod esl culpabilis vel laudabilis a suo orlu. Secundo modo accipiendo, scilicet prout dicit vitium deordinans potentiam, sic, quia foraentura istius deordinationis ortum habet a carne, et rationalis motiva curvari habet per appetitum sive concupiscentiam sensitivae, quae ad illicitum impellit et movet; sic dicendura est, quod percatum originale sive vitium, quod nascendo contrahinius, inest animae primo ratione partis sensitivae. — El sic patet responsio ad quaestionem propositam; patet etiam in parte responsio ad obiecta. Concedo enini, quod originale, prout est vitium in nobis, priino inchoat a parte sensitiva, quia modus corrumpendi e contrario est in nobis, quam fuerit in Adam. Ibi enimpf).$o;ia corrupit naturani, et ratio partem sensibilera, et voluntas carnein; el sic, cum e contrario sit in nobis % originalis corruptio ascendit ad partem rationakm mediante portione sensibili, secundum quod est vitiositas; licet, secundum quod est culpa, habeat esse in sola parte rationali, in qua est libertas arbitrii. Unde quatuor rationes mediae verum concludunt et concedendae sunt.

1. Ad illud vero quod primo obiicitur de parte animae vegetaliva, dicendum, quod unio cul corpus non est totcc causa contrahendi originale, sed «wjw cuni possibilitate acl deorclinationem. Non enim corrumpitur per originale, secundura quod est vitium, nisi quod est ad iustitiani aliquo modo ordinabile. Et quoniam vegetativa plus tenet modum agendi naturalem quam voluntarium; hinc est, quod originale non sic respicit vegetativam, sicut respicit sensitivam, in qua potest esse appetitus et delectatio coniuncta.

2. Ad illud vero quod obiicitur de vi generativa, iam patet responsio, quia in ea viget corruptio, non solum quia sit potentia animae vegetabilis, sed etiam quia ratione sensus adiuncti potest delectatione et concupiscentia deordinari.

3. Ad illud vero quod ultimo obiicitur, quod primo sit originale peccatum in animae substantia, et per unionem; dicenduni, quod, sicut tactum est.

I. Primam senlenliam, hic relatam et a S. Bonav. non provero ab essentia animae ad potentiam »; ac quoad ordinem,

Tertio quaeritur, utrum maior sit infectio generativae per originale quani alterius potentiae. Et quod sic, videtur.

1. Illa vis est in nobis magis corrupta per pecin qua maior est rebellio et inobedientia; sed talis est potentia generativa, sicut patel, quia membra illa non subiacent imperio rationis: ergo videtur, quod illa vis est magis corrupta.

2. Item, illa vis est magis per peccatum infecta, in cuius actu est maior erubescentia; sed maior est erubescentia in actu potentiae generativae quam in actu alterius potentiae: ergo etc.

3. Item, illa vis magis est in nobis corrupta, cuius actui magis necessaria est medicina; sed talis est generativa, cuius actus non potest fieri absque peccato, « nisi excusetur per Sacramentura matrimonii»*; quod quidem non contingit in aliis animae potentiis: ergo etc.

4. Item, illa vis magis est in nobis corrupta, in cuius actu maior est incurvatio; sed talis est potentia generativa, nam in eius actu totaliter absorunio non est tota causa, sed requiritur ibi cum lioc possibilitas ad deordinationem peccati; talis autem non est in substantia, sed in potentia, ut praedictum est supra.

5. Ad illud vero quod obiicitur de unitate originalis, dicendum, quod hoc non concludit, quod originale primo sit in substantia, sed quod sit in potentiis, secundum quod continuantur ad unam substantiam, sicut prius explanatum esl de gratia. Hoc autem melius explanabitur infra% cum agetur de unitate originalis peccati. betur ratio, et efficitur homo totus caro: ergo maior est in ea corruptio.

6. Item, illa vis magis est in nobis corrupta, in qua magis regnat concupiscentia; sed talis est vis generativa, sicut patet per pruritum. qui sentitur in membris genitalibus: ergo illa vis maxime inter ceteras corrupta videtur per originalis concupiscentiae vitium.

Sed contr,: 1. Per quae qim peccat, per haec et torquetur, ut dicitur Sapientiae undecimo: si ergo peccatum primorum parentum perpetratum fuit magis per nutritivam quam per generativam, immo minime per generativam; videtur, quod mUritiva magis debuerit esse corrupta.

2. Item, illa potentia est inagis corrupta, quae minus potest refrenari; sed magis potest homo compescere appetitum potentiae generativae quam potentiae nnlritivae: ergo videtur, quod vis nutritiva magis sit corrupta.

3. Item, si corruptio animae est ex carne, videtur, quod illa vis potissime sit corrupta, quae primo in

carne et per carnem exercet suam operationem; sed talis est potentia nutritiva; longe enim ante nutritur homo quam generet, et prius appetit delectaliilia gustus quam delectabilia tactus: ergo videtur idem quod prius.. li.,.::

h. Item, augmentativa tenet medium inter nutritivam et generativam — prius enim est nutriri, et postmodum augeri, et tertio generare — sed inter omnes vires animae augmentativa minime corrupta est: ergo si medium sapit naturam extremorum, videtur similiter, quod et generativa minime deberet esse corrupta.

luxta hoc quaeritur, quare inter omnes semus est in nobis magis corrupta.

CONCL0SIO. Per peccalum originale maxime corrupta est vis generativa.

Respondeo: Dicendum, quod absque dubio inter omnes potentias sensibiles maxime corrupta est vis generativa. Unde, sicut communiter consuevit dici, aliae vires solummodo dicuntur corruptae; ipsa vero corrupta dicitur et infecla propter concupiscentiae pruritum et vehementiam, quae residet in ipsa.

Ratio autem, quare magis inficitur vis genera- 1. tiva quam alia potentia, sumitur ex hoc, quod ipsa est vis non solum deserviens personae, sed etiam deserviens naturae. Et ideo originalis corruptio sive vitium, quod inest naturae ex corruptione personae, per prius respicit illam potentiam quam aliam; deservit autem vis generativa naturae, in quantum per ipsam fit transfusio seminis in prolem. Et quoniam in illo semine est radix infectionis et corruptionis, hinc est, quod illa vis, quae est illius seminis administrativa, plus habet in se de infectione 2. et corruptione originalis. — Rursus, quia potentiae generativae in nobis iunctus asX sensus, et potentia sensitiva respicil ipsum hominem in se, quodanj modo habet vis ista deservire personae. Et quoniam inter omnes sensus taclus est maxime materialis et apprehendens cum maiori adhaerenlia sensibilitatis ad sensibile; et hic maxime viget in membris genitalibus ratione multiludinis nervorum: hinc est, quod modica corruptio ratione magnitudinis sensus plus inflcit illam potentiam, quam inflceret aliam; et propterea maxime in ea regnat pruritus et concupiscentia. Et quia post sensum tactus sensus gustus maxime est materialis inter alios, hinc esl, quod inter alias vires magis sentitur inordinatio circa actum nutritivae sive gustativae. — Ex hac igitur duplici ratione una colligitur ratio sufBciens, quare anima per vitium originale plus inficitur in generativa quam in alia potentia. Et quia hoc probant rationes, quae ad primam partem inducuntur, ideo concedendae sunt.

1. Ad illud ergo quod primo obiicitur in contrarium, quod nutritiva debet magis puniri, quia peccatum fuit primo perpetratum per eam; dicendum, quod illa ratio tenet, secundum quod peccatum Adae respiciebat personam, non secundum quod respiciebat naturam; et verum est, quod quantum ad illam vim acrius fuit punitus, quia fame et siti; et etiam eius posteri puniuntur per ieiuniorum abstinentiam, in quibus maior est poena, quam sit in carnis continentia.

2. Ad illud quod obiicitur, quod nutritiva minus potest refrenari; dicendum, quod aliquam potentiam minus posse refrenari, hoc est dupliciter: vel ratione vehementiae appetitus et delectationis vel ratione indigentiae naturalis. Et cum non test de facili refrenari propter vehementiam appetitus et inclinationis, magis est vitiata et Cum vero hoc habet ratione indigentiae non sequitur ex hoc, quod magis corrupta sit. Cum ergo dicitur, quod nutritiva minus potest refrenari, hoc non est ratione maioris vehementiae appetitus, sed hoc est ratione indigentiae naturalis, quia non potest sustentari sine cibo. Non sic est de generativa, in qua non est improbitas appetitus propter sitatem, sed propter corruptionis foeditatem. Et hinc est, quod primi motus generativae potius dicuntur peccata quam primi motus nutritivae.

3. Ad illud quod obiicitur, quod nutritiva magis unitur carni et per prius habet actum suum in carne; dicendum, quod ex hoc non concluditur, quod corrumpatur inlensius, sed quod eius corruptio senliatui diuturnius. — Praeterea, unio non est tota causa, sicut praedictum est supra.

4. Ad illud quod obiicitur de potentia augmentativa, dicendum, quod potentia augmentativa pure movet naturaliter nec habet sensum coniunctum, ratione cuius sentiatur delectatio. Et quoniam non subiacet voluntati, ideo per peccatum non habet deordinari. Rursus, quia sensum adiunctum non habet, hinc est, quod non est in ea delectatio concupiscentiae; non sic autem est in nutritiva et generativa. Ulraque enim harum subiacet voluntatis imperio, et utraque harum liabet sensura adiunctum. Et quia plus est in potestate voluntatis abstinere a coitu quam a cibo; et sensus tactus, qui maxime materialis est,

5. Consentit S. Thom. conclusioni et probationi. Notandum merito arguit Scot. (II. Sent. d. 32. q. unica n. 3.); eaque om-

Consequenter circa secundum principale, quo scilicet quaerebatur, utrum originale transfundatur mediante carne, procedendum est. Et circa hoc quaeruntur tria.

Primo quaeritur, utrum anima possit infici a

Circa primum sic proceditur et quaeritur, utrum anima inficiatur a carne. Et quod sic, videtur:

1. Primo per auctoritatem Apostoli ad Romaseptimo: Scio, quod non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum; ibi Glossa: « Corruplio per conditionem offensionis manet in corpore, robur tenens divinae sententiae datae in Adam, cuius consorlio anima maculatur peccato ». Ex hoc expresse colligitur, quod caro inficit spiritum.

2. Item, Augustinus de Verbis Apostoli: « Vitium concupiscentiae est, quod anima pertraxit ex carne ».

3. Item, hoc ipsum videtur ratione. Peccatum originale inest homini ex lioc, quod traducitur ex primo parente, in quo omnes posteri dicuntur peccasse; sed non dicitur fllius nasci ex patre nisi solummodo ratione carnis, quam ex eo trahit: ergo si anima efficitur peccatrix, hoc est a corruptione carnis.. viget in organo generativae: hinc est, quod maior est in ea corruptio, non solum respectu potentiarum animae vegelabilis, sed etiam respectu potentiarum animae sensibilis. — Et per hoc patet illud quod ultimo quaerebalur. carne.

Secundo quaeritur, utrum hoc sit ex voluntate aliqua et appetitu animae.

Tertio quaeritur, utrum talis infectio flat ex propagatione, vel libidine.

4. Item, nulla proprietas traducitur ab uno in alterum, nisi mediante aliqua substantia deferente, quae sit communis utrique; sed nulla substantia est communis patri et proli nisi sola carnis substantia: ergo impossibile est, peccatum patris in animam filii descendere, nisi mediante carne.

.0. Item, mala dispositio, existens in corpore, potest inducere oblivionem in memoriam et dementiam in intelligentiam: ergo pari ratione in voluntatem potest inducere concupiscentiam; sed concupiscentia in anima est peccatum originale, sicut ostensum fuit supra: ergo caro potest facere animam peccatricem.

6. Item, anima iuncta carni passibili efficitur passibilis et dolens: ergo pari ratione, coniuncta carni infectae et lascivae maculatur et efficitur concupiscens: si ergo concupiscentia peccatum est, patet etc.

Sed contra: 1. Anselmus de Conceptu virginali, capitulo septimo: « Non est magis culpa in semine,.quam sit in sputo, vel sanguine, si quis mala volun- 3 Cfr. supra d. 18. a. 2. q. 3.

tate exspuit, aut ex sanguine suo aliquid emittit «: ergo si niliil potest dare alii quod non habet, videtur, quod caro non possit animam inficere.

2. Item, Augustinus in sexto Musicae: « Omne agens praestantius est patiente, et efficiens materia »; sed anima praestantior est carne: ergo nullo modo caro potest in animam agere, ergo nec ipsam inficere.

3. Item, sicut vult Philosophus « necesse est, agens et patiens in materia communicare »; sed caro et anima non communicant in materia: ergo caro non potest agere in animam, ergo nec ipsam corrumpere.

4. Item, multo spirituaiior est anima quam radius; sed radius ex coniunctione sui ad corpora immunda non habet infici: ergo nec anima ex coniunctione ad carnem infectam potest infici.

5. Item, nulla corruptio maior est in effectu, quam sit in causa; sed corruptio, quae esl in carne, non est corruptio culpabilis, « quia culpa, ut dicit Anselmus, est in sola voluntate »: si ergo minima culpa peior est quam quantacumque poena et plus haloet de ratione mali, sicut Augustinus in Sermone de Innocentilms dicit; igitur ex poenali infectione carnis impossibile est culpam in anima generari.

6. Item, corruptio, quae est in carne, aut est poena, aut cidpa. Non culpa; hoc constat. Si poena: ergo iusta est; sed nihil iustum est causa iniusti secundum quod huiusmodi: ergo corruptio, quae est in carne, cuni sit poena, non poterit esse principium inficiendi animam culpa.

c 0 N c L u s 1 0.

Anima contrahit peccatum originale

mediante carne.

Respondeo: Dicendum, quod absque dubio, sicut dicunt Sancti, et tenent doctores, quod anima contrahit peccatum originale mediante carne. — Quomodo autem hoc possit intelligi, nituntur ad hoc diversi diversimode.

Quidani enim dicunt, quod ex hoc ipso, quod anima unitur carni mortali et passibili, quam non scentia sive necessitas concupiscentiae reddit aniraam perversam. Et quoniara caro mortalis habet propagari ex carne mortali, et mortalitas fuit in carne primi parentis propter peccatum inobedientiae; hinc est, quod originale peccatum dicitur in nos transire a primo parente. Et hoc ex ipsius Hugonis verbis extrahunt, qui dicit in septima parte, prima distinctione libri sui, ubi ait sic: « Quia caro mortalitate percussa est, ipsa sui languoris inflrmitate dissoluta, extra mensuram priniae dispositionis desideria sua extendit ». « Quia ergo caro humana a parentibus cum raortalitate seminatur, in eo ipso quod seminata subiacet mortalitati, vivificata postmodum, carnalis concupiscentiae subiecta invenitur necessitati; unde ipsa mortalitatis infirraitas causa est, quam sequitur concupiscens necessitas ». Hucusque verba Hugonis, quae videntur illud dicere quod prius dictum est. — Sed quoniam in Christo fuit mortalitatis infinnitas, nec tamen fuit in eo concupiscentia originalis culpa; non videtur istud plene satisfacere, nec totam causam, quare caro inficit animam, gnare. Esto enim, quod aliquod corpus a fomite rificaretur, reraanente tamen mortalilate, sicut in l)eata Virgine; si anima tali corpori non videtur, quod contraheret originale, licet illud corpus sit passibile et mortale.

Et ideo alii aliter dicere voluerunt, quod cum peccatum originale non sit positio vel aliqua essentia, sed potius privatio et iustitiae carentia; non contrahit illud anima a carne. ita quod caro ahquid in animara agat vel influat, sed quia praebet ipsi animae obstaculum, ratione cuius anima debita iustitia privatur, et privata illa iustitia impetu concupisc6ntiae deorsum fertur, cum non habeat retinaculum; et ita concupiscentia sequitur ex debitae iustitiae carentia, et sic debitae iustitiae carentia praecedit ipsam concupiscentiam per naturam. Praebet autem caro ipsi animae obstaculum vel offendiculum, ut non habeat illam iustitiam, ex hoc quod propagata est a primo parente. Unde ex coniunctione animae ad talem carnem ille qui nascitur, dicitur esse fllius Adae; et quia Adam offendit Deum non tantum pro se, sed etiam in tota sua posteritate: hinc est, quod anima hoc ipso, quod tali carni coniungitur et spectat ad genus Adae, indigna efficitur, ut Deus sibi iustiliam apponat; et cum illam debeat habere et non habeat, culpabilis est et rea, et per consequens efficitur concupiscens et vana, sicut raanus paralytica ex dissolutione virtutis regitivae efficitur

tremulosa. El illud videtur trahi ex verbis Anselmi de Conceptu virginali, capitulo quinto. ubi ait: « Non est iniustitia talis res, qua inflciatur et corrumpatur anima, velut corpus veneno, et quae faciat aliquid, sicut videtur, quando malitiosus homo mala facit opera. Nam quemadmodum, cum indomita fera, ruptis vinculis, discurrendo saevit, et navis, si gubernatoi, dimisso gubernaculo, dimittit eam ventis et motibus maris, vagatur et invehilur inquae- Ubet pericula, dicimus, quod hoc facit absentia catenae aut gubernaculi, non quod absentia horum aliquid sit: sic cum nialus saevit, clamamus, quia operatur iniustitia, non quod ipsa sit uUa essentia». Et iterum, infra capitulo vigesimo tertio: « Spoliavi persona naturam bono iustitiae in Adam, et natura, egens facta, omnes personas, quas ipsa de se procreat, eadem egestate peccatrices et iniustas facit. Hoc modo transit peccatum personale Adae in omnes, qui de illo personaliter propagantur ». Ex his verbis videtur colligi posse intellectus, qui prius dictus est. — Sed tamen adhuc illud non videtur plene in- Jtellectui satisfacere, quia, esto quod anima illa, quae creatur in corpore, extra corpus crearetur, et nihil ultra sibi daretur, quam datur, cum corpori infunditur; non diceretur habere originale peccatum, immo pura esset et innocens; igitur oportet intelligere, quod aliquo modo corruptio redundet in animam ex carne. anima, cum coniungitur corpori, contrahit passibilitatem. Alia vero fuit corruptio vitiositaVis sive foeditatis, per quam caro est spiritui rebellis; et ex hac anima contrahit culpam originalem, quoniam talis vitiositas quasi medium tenet inter culpam et poenam. Et hoc est quod Magister dicit in littera, et quod sonant sacrae Scripturae verba, quod ex fervore coitus parentum et concupiscentia libidinosa contrahit caro foeditatem quandam, cum concipitur, quae est causa originalis peccati, et recte vitium sive corruptio carnis appellari potest.

Ad intelligendum autem, quomodo anima possit infici corruptione culpabih ex tah foeditate, haec tria supponenda sunt tanquam manifesta: quorum unum est, quod foeditas carnis potest facere carnem rebellem spiritui; quod patuit in Adam, qui post peccatum sensit carnis suae rebellionem Se- Circa medium loci ex Anselmo allati lextus originalis incimdum est illud, quod anima, unita carni, propter coniunctionem ipsius ad carnem vel trahit eam sursum, vel ab ipsa trahitur deorsum, propter vinculum, quod est ipsius carnis ad animam Tertium est illud, quod anima propria virtute non potest regere carnem rebellem, nisi iuvetur per divinam gratiam, secundum quod Apostolus exclamat: Infelix ego homo etc. — Ex his igitur tribus sopposilionibus necessario sequitur, quodsi anima tali carni unitur, quod ab ipsa trahitur deorsum et per concupiscentiam incurvatur. Sed animam incurvari non est aliud, quam eam perverti; perversitas autem in substantia rationali, quae esl capax iustitiae, non est aliud quam iniustitia et culpa. Ex hoc igitur clarum est, quod foeditas, quae est in carne, potest animam sibi unitam facere peccatricem. Et quia ista foeditas a primo parente habet traduci in omnes posteros genitos secundum legem propagationis; hinc est, quod mediante carne ad omnes transfundit originale.

Hoc autem melius explanatur per evidentiam exemplorum. Videmus enim, quod caro de se dolet, nec est in ea passio doloris ante adventum animae, quamvis in ea possit esse incisio. Ponatur igitur, animam uniri carni incisae et laesae, statim, cum ei unitur, habet dolorem; et dicimus, dolorem aggenerari in anima, non incisionem. Si igitur carnis incisio potest facere animam dolentem, quare non similiter carnis quaedam foedatio et resolutio faciat animam lascivam et concupiscentem, quamdiu habitet in carne? — Item, esto quod aliquod corpus esset ad rationis usum, sicut est corpus in ea dispositione, quam habet phreneticus et furiosus; in tali corpore nec dicitur esse furia nec ignoranlia, sed quaedam dispositio mala. Si tamen anima taU corpori infunderetur, statim efSceretur ignorans et furiosa, quamdiu esset in carne illa Quare non similiter possumus intelligere et in concupiscentia? — Rursus, esto quod aliquod membrum formaretur motum et regimen animae ineptum et inhabile, utpote in ea complexione, quam habet membrum paralyticum; statim, cum virtus motiva uniretur iUimembro, diceretur, ibi esse morbus paralysis, et esset virtutis dissolutio et per consequens tremulatio. Virtutis autem dissolutio non esset quantum ad corruptionem ipsius virtutis motivae infe,j,&& quantum ad ineptitudinem organi, quod debet regi ab illa virtute. — Sic et in proposito intelligendum est, quod 3 Hic c. 4. seq, Verba sacrae Scripturae, quae hic respi-

7b in corpore ante cadventum animae non est actucUiier morbus culpae; sed iuncta anima, quae debet ipsum corpus regere, propter carnis ineptitudinem caret anima rectitudine virtutis regitivae, et illa carens, Iremulosa efQcitur per actum_concupiscentiae. — Et sic patet, quod valde est verisimile, quod originale possit contrahi in anima ex carne.

Ad dissolutionem autem obiectorum praenotantrarium agit in suum contrarium; alio modo per influentiam, sicut corpus superius agit in Iiaec inferiora; tertio modo per colligantiam, sicut quando duo ita sunt unita, quod unum trahit ad se alterum et communicat alteri proprietates suas. Cum ergo dicimus, ca7'nem inficere animam, hoc intelligitur quantum ad tertium modum agendi, scilicet propter co/- ligantiam, quam habet ad animam, propter quam, dum deorsum tendit, eam secum trahit; ut enim dicit Gregorius % quod « qui labenti innititur, necesse est, ut cum labente labatur». His visis, patent ea quae obiecta sunt.

1. Ad illud enim quod dicit Anselmus, quod cati, quod quidem est deformitas aspiciens ipsam voluntatem sicut subiectum proprium; non autem vult negare, quin ibi sit cfMwa peccati, immo asserit, sicut patet ex verbis suis sequentibus.

2. Ad illud Augustini, quod omne agens praestantius est patiente; dicendum, quod intelligit de agente per influentian; per hunc autem modum in originalis conlractione non dicimus carnem agere in animam, sicut praedictum est.

3. Ad illud Philosophi, quod agens et patiens debent communicare in materia; dicendum, quod ipse intelligit de actione, qua contrarium agit in contrarium per praedominantiam.

4. Ad illud quod obiicitur, quod multo spiritua- Ijor est anima quam radius; dicendum, quod etsi spiritualior, tamen magis est alligata carni, quam radius aeri sive corpori illuminato; ideo magis contrahit eius proprietates, sive passibiliiatis sive foeditatis, quam radius contrahat proprietates illuminabilis.

5. Ad illud quod obiicitur, quod non est maior corruptio in effectu quam in causa; dicendum, quod illud duphciter fallit. Primo, quando aliquid non se habet in ratione perfectae causalitatis, sed solum ratione instrumenti et deferentis. Nam si velimus comparare corruptionem animae parvuli ad primam causam, videlicet animam Adae, reperiretur in Adam aeque magna vel maior. — Deficit etiam ex hoc, quod magnitudo corruptionis intenditur frequenter ex nobilitate et dignitate corruptibilis, quia tanto maius est vitium, et corruptio peior, quanto natura praestantior, sicut Augustinus dicit; et hinc esl, quod quando anima corrumpitur a carne, maior est in ea corruptio, quam in carne fuerit; et hoc est ratione nobilitatis subiecti.

6. Ad illud quod obiicitur, quod poena non est causa culpae; dicendum, quod verum est de illo quod est pure poena. Talis autem corruptio vitiosa in Adam subsecuta est ex culpa, quia ex hoc, quod peccavit, caro eius dissoluta est, non solum dissolutione ordinante ad mortem, sed etiam faciente rebellionem, et faciente concupiscere quod non licet; et ideo, quia talis vitiositas et a culpa est et ad culpam, potest quodam modo causare peccatum in anima. Hoc autem non facit aliquid ipsi animae impartiendo, sed potius rehellando, et ideo suhtrahendo. — Et hoc modo intellexit Magister, animam infici a carne, et traxit hoc ex verbis Augustini; et his verbis consonant verba Anselmi. Non enim vult Anselmus dicere, quod carentia debitae iustitiae praecedat necessitatem concupiscendi, cum e contrario sit ordine naturali; eo enim ipso anima privatur illa iustitia, quo necessitatem concupiscendi habet ex carne coniuncta; sed hoc intelligit quantum ad actum concupiscendi. Similiter verba Hugonis non intelligenda sunt, quod caro inficiat animam solum ratione passibilitatis, sed etiam ratione adiunctae foeditatis et vitiositatis, quam in semine esse manifestat ipsa corruptio, quae sentitur in actu generativae virtutis et in membris illis residet principaliter, quamvis omnia alia ita sint passihilia, sicut illa.

tam iustitiam originalem.

Secundo quaeritur, utrum originale contrahatur in anima ex carne ex aliquo appetitu et voluntate animae. Et quod sic, videtur:

1. Primo per rationem Augustini, quam facit in libro Octoginta trium Quaestionum, ostendens, quod nuUus potest ab alio fleri deterior, sed si flt deterior, hoc erit a se ipso. Ait enim sic: Si flt deterior, aut ergo a superim-i, aut a pari, aut ab inferiori. Ab inferiori non potest; a pari non, quia ei non praevalet; a superiori non, quia ille aut esset bonus, aut malus. Si bonus: ergo nunquam faceret ipsum deteriorem. Si malus: ergo iam inferior est et deterior. Simihter arguitur in proposito; et ex q. unica. hoc sequitur, quod anima non possit fleri mala, nisi cooperante voluntate propria.

2. Ilem, omne peccatum ab aliqua voluntate est; sola enim voluntas est peccati principium: ergo originale peccatum, quod est in parvulo, aut est a voluntate propria, aut a voluntate aliena. Si a voluntate aliena, utpole Adae, cum in Adam non fuerimus nisi secundum quid, non esset originale peccatum in homine nisi secundum quid: ergo propter ipsum non deberemus aeternaliter visione Dei privari. Quodsi hoc falsum est, non ergo solum fuit a voluntate aliena. Restat igitur, quod contrahatur a voluntate propria.

2 Ut ostendit August., III. de Lib. Arb. c. 1. n. 2. et jAnselm., de Conceptu virgin. et orig. pecc. c. 3., qui lam in

3. Item, superius non patitur ab inferiori nisi merito culpae, vel nisi ei se subiiciat mera voluntate; sed anima. cum unitur carni, ante unionem non habet culpam: ergo si inflcitur a carne, hoc non esf absque vohmtaria subiectione ipsius animae.

4. Item, si Angelus intraret corpus infectum, non diceretur ex hoc contrahere originale: si igitur anima contrahit, hoc non est nisi propter aliquem appetitum, queni habet ad carnem.

5. Item, si anima innocens poneretur in igne infernali, nunquam arderet: ergo si non est magis activa caro quam ignis; si inficitur a carne, hoc non est nisi propter affectionem ipsius animae ad carnem: et si hoc verum est, originalis culpa contrahitur mediante appetitu animae et voluntate.

Sed contra: 1. Peccatum, quod contrahitur a animae, est peccatum actuale: ergo peccatum, quod parvuli contrahunt, non deberet dici peccatum originale, sed peccatum actuale.

2. Item, si peccatum originale esset a voluntate ipsius animae, ergo puniendum esset poena actuali: si ergo non punitur poena actuali, sed poena damni, sicut infra videbitur; ergo non videtur, quod a voluntate animae causetur.

3. Item, natura et volunlas sunt principia disparata, ita quod effectus, qui sunt a natura et qui sunt a proposito, sunt ahi et alii si ergo originale peccatum eo ipso dicitur originale, quia est a natura, ergo non est a voluntate propria.

4. Item, peccatum, quod est a propria voluntate, est per proprium actum commissum; nullum autem peccatum per proprium actum commissum sine proprio actu dimittitur: ergo si originale contraheretur ex animae voluntate, nunquam in parvulis per baptismum deleretur. Quodsi hoc est contra fidem, restat, quod peccalum originale non contrahitur per animae voluntatem.

5. Item, si contrahitur per voluntatem, aut per naturaleni, aut per deliberativam. Non per deliberativam, quia in ipso instanti creationis unitur anima carni. Non per naluralem, quia naturalis voluntas semper est recta et sic movetur, secundum quod eam instituit auctor Deus: ergo nullo modo potest esse peccati principium: redit igitur idem quod prius. Peccatum originale non contrahitur ab anima mediante appetitu deliberativo, sed mediante appetitu naturali, quem habet anima ad corpus, non quidem ut causa efficiente, sed ut causa sine qua non.

Respondeo: Dicendum, quod cum quaeritur, utrum originale contrahatur ex voluntate vel appetitu animae, hoc tripliciter potest intelligi. Contingit enim hoc taliter intelligere, quod spectat ad haeresis perversitatem; et taliter, ut spectet ad rationis probabilitatem; et tertio etiam modo, ut spectet ad fidei veritatem.

Cum enim duplex sit in anima appetitus, videlicet naturalis et deliberativiis; si sic intelligatur, quod anima prius deliberet de carnis infectione, et ei coniungatur voluntarie et ex deliberatione, et ex hoc contrahat culpam originalem; sic intelligere haereticum est, pro eo quod doctores catholici dicunt, quod « anima creando infunditur et infundendo creatur». Et Apostolus ad Romanos nono de lacob et Esau loquens dicit: Antequam aliquid boni vel mali egissenl etc.

Est et alius in anima appelitus naturalis, et per hunc appetitum dupliciter potest intelligi contrahi originale. Uno modo, ut sic intelligatur contrahi ex carnis corruptione et appetitu animae, quod corruptio carnis est sicut materialis; sed naturalis appetitus animae ad corpus, qui est ad ipsam unionem et unionem antecedit natura, quamvis non antecedat tempore, se habeat in ratione efficientis eo modo, quo est dicere, peccatum habere causam efficientem; et sic dicatur contrahi originale peccatum a carne infecta mediante appetitu, per quem anima carni alligatur et quodam modo ei condescendit, ac per hoc ei se subiicit et subiiciendo pervertitur. Nec petitus est appetitus naturalis; non tamen causat peccatum per se, sed cum corruptione carnis adiuncta, quae a primo parente propagatur. — Hoc etsi probabiliter esse dictum videatur, videtur tamen in

hoc a veritate deviare, quod principalem causam coDtractionis originalis ponit ex parte animae, cum Sancti et doctores dicant, originale peccatum principaliter traduci a primo parente, a quo non propagamur nisi secundum carnem

Alio modo potest intelligi, peccatum originale conlrahi ab anima per naturalem appetitum ipsius aniraae ad carnem, ita ut principalis ratio ponatur ex parte carnis, et appetitus ille naturalis sit causa siiie qua non; et hoc quidem habet veritatem, et necesse est ponere. Nunquam enim caro posset animam inficere, nisi anima haberet naturalem coUigantiam ad ipsam. Naturalis autem coUigantia non est nisi per appetitum ipsius animae ad corpus, per quem anima adeo alligatur carni, ut, sicut diclum fuit supra nisi virtutem habeat, per quam carnem regat, necesse habet deorsum ferri cum carne, ac per hoc captivari in servitute peccati. — Et propter hoc. simpliciter concedendum est, peccatum originale esse contractum, et nuUo modo debet dici actum. Et hoc ipsum nomen indicat, quod dicitur peccatum originale, non actuale, dicitur naturale, non voluntarium. — Unde concedendae sunt rationes, quae ad secundani partem inducuntur.

1. Ad illud vero quod obiicitur, quod non potest -homo fieri malus ab alio; dicendum, quod Augustinus ibi loquitur de alio agente, quod quidem est ita aliud, quod non est naturaliter alligatum ei quod debet fieri deterius. Sic autem non est in proposilo; nam caro naturalem habet colligantiam cum spiritu per naturalem appetitum unius ad alterum.

2. Ad illud quod obiicitur, quod peccatum originale aut est a voluntate propria, aut a voluntate

ab aliis Scholasticis recepta est, praesertim a S. Thom. (hic q.

Utrum caro inficiatur ex propagatione Tertio quaeritur, utrum caro ipsa inflciatur ex propagatione tantum, vel ex propagatione et libidine. Et quod ex libidine, videtur: aliena; dicendum, quod a voluntate aliena. — Ad illud vero quod subiungit, quod non fuimus nisi secundum quid in ipso Adam; dicendum, quod verum est, quia fuimus in potentia causali; sed quemadmodum secundum quid reductum est ad simpliciler per operationem naturae — nam cum prius essemus in potentia, nunc sumus entes in actu — sic et originale peccatum prolis, quod erat secundum quid ante ipsius prolis generationem, in ipsa prolis propagatione ex unione animae ad corpus incipit esse peccatum simpliciter; nec requiritur ibi actualis vel nova deliberatio, sed sufBcit ipsa propagatio et animae ad carnem coniunctio.

3. Ad illud quod obiicitur, quod superius non patitur ab inferiori etc: dicendum, quod illud habet veritalem in his, inler quae non est naturalis colligantia; et ideo non habet locum in proposito, cum naturalis coUigantia sit animae ad carnem, sicut dictum est supra. — Posset tamen dici, quod Adam aliquo modo meruit; sed hoc melius patebit, cum agetur, qualiter salvatur divina iustitia in unione animae ad carnem.

4. S. Ad duas ultimas rationes iam patet responsio per ea quae dicta sunt. Nam si Angelus poneretur in carne infecta, et anima innocens poneretur in flamma; nec ille inflceretur, nec ista pateretur. Sed hoc non esset propter defectuni appetitus deliherativi, sed propter hoc, quod non esset ibi appetitus, nec colliganlia naturalis, et sine hac non potest anima a carne infici, sicutprius dictum est, quamvis haec non sit causa principalis. Consimilis enim appetitus naturalis salvaretur in anima ad carnem, si homo stetisset; et tamen anima nullam culpani contraheret. I. a. I. ad 3; de Malo, q. 4. a. 6, ad 16.). Cfr. etiam Bonav., cilt. — B. Albert., hic a. 2. — Petr. a Tar., hic q. 2. a. 2. tanlum, vel ex propagatione et libidine.

i. Primo auctoritate Augustini de Fide ad Petrum: n Peccatum originale non transmittit ad parvulos propagatio, sed hbido >>: si ergo anima ex

foeditate carnis contrahit originale, illa foeditas est in carne non ex propagalione, sed ex libidine.

2. Item, Magister in littera: « Poilutio quaedam est in carne, quam ex fervore coitus parentum et concupiscentia libidinosa contrahit caro, dura concipitur ». Ex hoc apparet, quod foeditas illa in carne non est ex propagatione, sed ex libidine.

3. Item, Christus de beata Virgine conceptus est ex massa humani generis, et tamen nec habuit illam foeditatem in carne nec originale in anima: ergo talis foeditas in carne non est, quia caro ex carne educitur, sed quia cum libidine seminaturl

4. Item, si nunquam natura lapsaesset, nihilominus esset propagatio carnis ex carne; nec esset in ea foeditas nec peccatum originale per consequens: ergo si in propagatione hominis ex homine est traductio originalis, hoc non est ratione ipsius propagationis, sed ratione adiunctae libidinis.

5. Item, si fieret propagatio absque libidine, iam nulla esset inordinatio ex parte virtutis generativae: si nulla esset inordinatio ex parte virtulis generativae, nulla esset foedatio in semine; et si hoc, nec esset foeditas in carne, nec in anima contraheretur originale. Si ergo caro inflcilur et vitiatur, hoc non est ex propagatione tantum, sed etiam libidine.

Sed contra: 1. Originale peccalum contrahipagationem, non secundum libidinem: ergo tam originale quam carnis foeditatem propagalione contrahimus, non libidine.

2. Item, libido respicit parentes proximos; sed originalis traductio respicit primos parentes: unde non dicimur contrahere originale a parente proximo, sed ab Adam: ergo videtur, quod ipsa libido, quae est in coitu, nihil facit ad transfundendum peccatum originale.

3. Item, possibile est, coniuges sanctos ex caritate coire absque omni peccato; sed ubicumque est libido, ibi est voluntatis iraprobitas et aliqua culpa: ergo possibile esset, eos generare absque libidine: igitur si traductio foeditatis carnis vei originalis peccati esset ratione libidinis, proles sic genita non haberet culpam originalem.

4. Item, si traductio originalis esset ratione libidinis, ergo ille qui cum maiori libidine nasceretur. raaius contraheret originale; sed natus ex adulterio cum maiori libidine generatur quam ille, qui nascitur ex legitimo raatrimonio: ergo videtur, quod maior esset in eo originahs culpa. Si igitur corruptione originalis peccati omnes corrumpuntur aequaliter % videtur, quod talis corruptio non traducatur per libidinem.

o. Item, ponatur, quod semen descinderetur de lurabis viri et infunderetur vasculo raulieris, ita quod nec vir sentiret delectationem nec mulier; esset ibi prolis conceptio absque libidine: ergo talis proles non haberet peccatum originale. Quodsi hoc est absurdum ponere et intelligere, quod aliquis ex semine Adae generelur sine corruptione, nisi in eo solo, qui conceptus est ex Virgine per virtutem supra naturam; non videtur foeditatem carnis vel originale peccatura transmittere ad posteros libido, sed propagatio. Si libiclo intelligitur in sensu vitiosae corruptionis, tunc concurrit acl inficiendam in propagatione carnem.

Respondeo: Dicendum, quod, sicut expresse dicit Augustinus in libro de Fide ad Petrum, et Magister dicit in littera, foeditas carnis et contractio originalis non tantum est ex lege propagationis, sed etiam ex foeditate libidinis. Unde Augustinus dicit: « Peccatum in parvulos non transmittit propagatio, sed libido, nec fecunditas nalurae humanae facit homines nasci cura peccato, sed foeditas libidinis».

Ad cuius verbi intelligentiam et etiam obiectorum notandum est, quod libido tripliciter dicitur. Uno modo libido dicitur improba voluntas, secundum quem modura dicit Augustinus in libro de Libero Arbitrio: « Nihil aliud videmus in toto malefaciendi genere, nisi libidinem dominari », hoc est voluntatis improbitatem. — Alio modo libido dicitur delectatio immoderata, secundum quod dicimus, raaiorem esse libidinem in opere virtutis generativae quam alterius potentiae. — Tertio modo dicitur libido corruptio vitiosa, quam dicimus esse in semine et etiam in virtute generativa praeter actum generandi, secundum quam ipsa vis generativa dicitur esse corrupta et infecta. — Omnibus his modis contingit, libidinem esse circa actum generationis humanae, quoniam ibi et est corruptio vitiosa et deleclatio immoderata et vohmtas improba. Sine prima tamen libidine, lioc est improba voluntate, contingit generari frequenter; sine secunda, hoc est immoderata delectatione, vix aut nunquam; sine te?-- tia nunquam, si sit generatio secundum legem naturae.

Cum ergo dicitur, quod « peccatum transmittit ad

In parte ista sunl dubitationes circa litteram, et primo quaeritur de hoc quod Magister quaerit in littera, ibi: Hic quaeri solet, utrum causapeccali originalis in carne sil culpa, veipoena. Non enim videtur ipse respondere ad quaestionem. propositam, quia in solvendo nec determinat, quod sit culpa, nec determinat, quod sit poena; et videtur, quod newi7'U7n sit. Cidpa non est; conslat. Poena non videtur esse, quia poeiia in ea sola nalura nata est esse, in qua et miseria nata est esse; et miseria in ea sola, in qua etiam beatitudo est nata esse; haec autem est sola rationalis creatura: ergo ante adventum animae nec potest esse poena nec cidpa. — Item, omni poena aliquis punitur; sed illa corruptione, quae est in semine ante adventum aniniae, nullus punitur: ergo non videtur esse poena. — Sed in contrarium est, quia cum sit corruptio consequens ex culpa, et omnis talis i,poena; videtur talis corruptio esse poena. Item, cum omnis maledictio sit poenae vel culpae, et semen erat maledictum, secundum quod dicitur Sapientiae duodecimo, et Augustinus exponit in libro Hypognosticon: ergo etc.

Respondeo: Dicendum est ad hoc breviter, quod Magister ad istam quaestionem respondet valde caute et rationabiliter. Nec enim sustinet, quod?ipoena nec sustinet, quod sit culpa, nec tamen negat. Non enim actualiter est poena vel culpa corruptio illa sive foeditas, quoniam poena sub ratione poenae, et cidpa sub ratione culpae sunt circa subiectum rationale. Nec tamen negat, quod sit poena vel culpa, quia ad utrumque ordinem habet et utriusque quodammodo est causa. Anima enim ex coniunctione sui ad carnem ratione illius foeditatis contrahit poenam et culpam, licet cidpam prius contrahat per natu- Vido scholion ad praecedentem quaest.

7Sa posteros non propagatio, sed libido », hoc non intelligitur de libidine primo et secundo modo, sed terlio. — Et per hoc patet responsio ad omnes rationes, quae adducuntur ad utramque partem. Nam primae auctoritates et rationes, quae ostendunt. originale transfundi propter libidinem, loquuntur de Ubidine in acceptione tertia. — Rationes vero ad oppositum procedunt de libidine in acceptione prima et secunda, et hoc patet pertractanti omnes et singulas. ram quam meritum poenae. Ideo Magister, ut utrumque comprehendat, vocat eam vitiositatem sive cai- nis foeditatem; et per hoc patet responsio ad utramque partem, quia quodam modo dicendi estpoena, quodam modo non.

Item quaeritur de hoc quod dicit: Foeditas maior videtur esse in carne concupiscenlialiter traducta quam in ea, de qua traducitur. Si enim hoc verum est, cum originale contrahatur ex illa foeditate, videtur, quod maius sit originale in uno quam in alio. Jtem, nulla proprietas est intensior in effectu quam in causa, quando est univoce in utroque: ergo si foeditas in carne traducta causatur ab eo, a quo traducitur, non videtur Magister dicere verum, cum dicit, quod maior est hic quam ibi.

Respondeo: Dicendum, quod, cum dicit Magister, quod maior sit foeditas in carne, quae traducitur, quam in carne, a qua traducitur, hoc intendit quantum ad carnem, quae est in aliis membris et deservit aliis membris quam membris generativae. Hoc autem dicit, quia in illa potentia est quaedam fonlalis infectio, propter quam semen, ibi genitum et per illam viam descendens, maiori infectione inficitur quam alii humores; quod manifestat pruritus et fervor coitus, sicut ipse dicit in littera. Unde non vult dicere, quod semen, ex quo generatur proles, sit magis infectum quam semen, ex quo generatus est pater. Nec tamen sequitur, quod maius sit originale in prole, quam fuerit in patre. Et ita patet responsio ad illud. Sed hoc planius explicabitur, cum agetur inferius de quantitate originalis.

DuB. [II.

Item quaeritur de hoc quod dicit: Non quia ex carne tracla ah Aclam concepti sumus, ideo peccatum traxim.us; et est quaestio, utrum si aliquis homo fieret de carne Adae corrupta praeter legem generationis, utrum contraheret originale. Et quod non, videtur Magister dicere in litlera, et hoc ipsum videtur Augustinus dicere contra Pelagianos, ubi dicit: uQualis lerrenus, tales et terreni; hoc quomodo, nisi per seminis sparsionem»? Et post: « Semen ergo vitiatura est, sicut scriptum est: Semen erat maledictum ctb initio ». Et post clarius: « Vitium contrahi non polest protoplasti sine seminis effusione». Si ergo aliter formaretur quam per istam viam, non videtur, quod contraheret originale. — Sed contrarium huius videtur, quia, si tota caro Adae corrupta fuit et foedata merito culpae, videtur pari ratione, quod peccatum contraheretur, si fieret de alia parte, sicut flt de semine. Praeterea, totum cnrpus prolis fabricalum est ex seraine; et constat, quod foeditas illa non purgatur propter diversitatem organizationis: ergo si anima originale contraxit, quae iuncta est primo illi corpori; pari ratione videtur, quod contraheret illa anima, quae iungeretur corpori ex illa carne formato, nisi in illa formatione esset purificatio.

Respondeo: Quidam tenent, quod contraherel tenent oppositum, dicentes, quod etsi sit in omnibus membris corruptio poenalitatis, corruptio tamen foeditatis, quae est principium originalis, in parte generativa consistit. — Quodcumque horum dicatur, non est magna vis facienda, quia nuUus est, qui non generetur secundum legem propagationis ex seuiine infecto nisi solus Christus, de quo certum est, quod

Cap. I. Quomodo originale peccatum dimiltitur in baptismo.

Quoniam siipra dictum est, originale pcccalnm esse vilium concupisceiUiae, assignalumque, quomodo a parentibus trahatur et originale dicatur; superesl innon habuit originale peccatum. Verumtamen securius est adhaerere verbis Magistri propter hoc, quod magis consonant verbis Augustini. Unde si homo fieret ex alia parte, vel etiam mulier facta fuisset ex costa viri, postquam peccavit, poenalitatem aliquam habuisset, non tamen peccatum originale. — Nec valet quod obiicit de corruptione. Nam etsi in omnibus membris corruptio sit poenalitatis, corruptio tamen foeditatis est in solo semine ratione infectionis principalis, quae est in vi generativa. Quare autem vis illa sit magis infecta quara aha, determinatum est supra

DuB. IV.

Item quaeritur de hoc quod dicit: Ecce in iniquitatibus conceptus sum etc. Ex isto enira verbo videtur colligi, quod actus matrimonialis nunquam absque peccato habeat fleri; et hoc ipsum videtur per auctoritatem Augustini, decimo quarto de Civitate Dei: « Genitales corporis partes ita libido suo iuri mancipavit, ut moveri non valeant, si ipsa defuerit ». Et ad Valerium: « Honestas concubitus non est sine ardore libidinis ». — Sed contrariura huius est, quia orane mandatum Dei potest absque peccato impleri: ergo et prolem procreare absque peccato potest homo ad cultum Dei.

Ad hoc breviter dicendura est, quod actus matrimonialis potest fieri absque orani peccato, maxime cum flt causa generandae prolis, vel reddendi debiti; et illud verbura Psalmi intelligitur de peccato originali in prole, non de peccato actuali in parente; et sirailiter verbura Augustini intelligitur de libidine, prout est pruritus carnis, non prout est improbitas voluntatis; et hoc raodo plus est poena quam culpa. Et de hoc planius determinatur in quarlo, in tractatu de matriraonio. post baptismum remaneat concupiscentia, quae quolidie minuitur iu proficientibus et coulinentibus ».

agitur, ut veius homo crucifigalur, et corpus peccati sit, sed ne obslt mortuo, quae inerat nato. Nam si ret, sl tamen non in vacuum gratian eius su-scepit. niembrls, prorsus exstinguatur et non sil, sed ut, quidritu renali sunl, tanquam non sit eius facla i"emlssio, etiam pluribus testinionlis Scriplura edocet. Ait enim concupiscentia cariils In baptismo, noii ut noii sit, sed ergo alia peccata praetereunt actu et remanenl reatu, — Ex praedictis evidenter monstratur, quomodo peccatum originale in baptismo remlttalur.

Cap. IL

Utrum foeditas, quam ex libidine trahit, in baptismo diluatur. ptismo ab illa foeditate purgetur, quam in conceptione caro ab illa pollutione purgatur, ut, sicut duobus comita ibi duo purgentur, anima scilicet a reatu, et caro

Cap. III.

Ulrum illius concupiscenticw Deus sit ciHCtor.

Praeterea quaeri solel, utrum concupiscentia, qaae post baptismum remanet et tantum poenalitas est, hominem habet auctorem.

Cap. IV.

Quare illucl peccatum imputetur anittiae.

Solet etiam quaeri, qua iustitia teneatur illo pecoriginale, sed actuale diceretur. Potius ergo ideo recte corruptione corporis inevitabiliter trahit, quia, ut ait Augustinus in libro de Civitate Dei, « non fuit corruptio corporis, quae aggravat animam, causa primi peccati, sed poena, uec caro corruplibilis animam peccatricem fecit, se.d. peccatrix anima carnem corruptibilem fecit ».

Cap. V.

Utrum illud peccatuni sil necessarium, vel voluntariimi.

Illud etiam non immerito quaeri potest, utrum peccatum originale debeat dici volmitarium, vel necessarium. — Et necessarium potest dici, quia vitari dicens: « Illud quod in parvulis dicitur originale peccatuni, cum adhuc non utanlur libero arbilrio volundam modo hereditarium ».

Cap. VI.

Quare Deus iungit animcmi corpori, sciens incle rnaculari.

Si vero quaeritur: cur Deus, qui fecit animani ipsam sine macida et scit, eam ex corporis coniuntione hominum desistere.

Cap. VII.

An anima sit taliSj, qualis a Deo creatur.

Hic a quibusdam quaeri solet, ulrum anima talis peccatum habuit: non est igitur talis, qualis a Deo omnino lalis est, qualem eam Deus fecit. Deus enim set anima, in ea malum esse nequiret, cum non possit malum esse nisi in bono, utpost dicetur. Non igitur mundum.

Cap. VIII.

An cmimae ex creatione sint in donis