Dominica quarta post Pentecosten

Sermo I

Relictis omnibus, secuti sunl euni, Lucae quinto.

Quoniam Christi doclrina ab altitudine [jaupertatis sumsit exordiura, et evangelicae perfeclionis primarium fundamentum securitate pau[3erlatis firmiter cae decimo lertio: Nisi poenitentiam habueritis, omnes similiter peribitis. — Congratulalio civilati.s supernae vel supremae; Lucae decimo quinto: Dico vobis: Ita gaudium erit in caelo super uno peccatore poenitentiam agente. — Acquisitio felicitalis aeternae; Matlhaei tertio: Poenilentiam agite, appropinquavit enim regnuin caelorum.

Sed quia gaudium non esl in caelo nisi [lost perfectain poenitentiam, informat hic, qualiter poenitentia sit agenda. Ad hoc autem, quod poenitentia sit perfecta, necesse est, quod septem conditionibus i sit informata. Debet enim esse pudorosa contra peccati impudentiam, exemplo publicani, Lucae decimo octavo, et leremiae trigesimo primo: Posl.quam converlisti me, egi poenitentiam; el posUjuam oslendisti miki, percussi femur meum. Confusus sum. et erubui, quoniam suslinui opprobrium adolesceniiae meae. — Dolorosa contra peccati concupiscentiam, exemplo Petri, Matthaei vigesimo sexto, et secuiidae ad Corinlhios septiiiKi: niiac niiiii.srruiuluiii Dium tristitia est poenilriiliiuii m.siiluiriu.sliihilvni operatur. — Lacrjjmo.Ht rontr;i [iccc;iti imniniidili;iin, exeniplo Magdalenae, Lucae septimo, in cuius figura Marci primo: Fuil loannes in deserto baplizans el praedicans Impiismum poenilenl.iae in remissionem peccalorum; Marci primo: Poenilemini et credite Evangelio. — Festina conlra peccati diuturnitatem, exeni[)lo David, secundi Regum duodecimo; ad Romanos secundo: An ignoras, fjuoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? — Fervida contra peccati inconstantiam, exemplo lob, lob ultimo '-: Ipse me repre/tendo et ago poenitenliam in favilla et cinere. — Jntegra contra peccati frequentiam, exemplo Pauli, Actuum notio; Ezechielis decirao octavo: Converiimini el agile poenitentiam ab omnibus iniquitatibus vestris. — Condigna contra peccati magnificentiam, exem[)lo Zachaei, Lucae decimo nono '2; Matthaei tertio: Facile fructum dignum poenitentiae. collocatur; hinc est, quod Christi A[DOStoli, sancti Evangelii professores, in quilius Dominus fundaturus erat Ecclesiam, ostenduntur omnia reliquisse in verbo proposito, cum dicit: Reliclis omnibus, secuti sunt eum. In quo quidem verbo duo notantur cuilibet necessaria ad salutem: primum est desertio impedimenti retrahentis; secundum est adeptio complemenli

expedientis. Primo in verbo proposito notatur contemptus terrenoruni, cum clicil: Relictis omnibus. Licet non oranes teneantur relinquere omnia quantum ad efTectum, nisi perfecti, qui voto paupertatis sunt astricti; tamen omnes tenentur omnia relinquere quantum ad afTectum, ne, eorum amore superari, cor suum circa defluentes divitias apponant et perverso ordine creaturam supra Deum diliganl. Secundo notatur appetitus aeternorum, cum subdit: secuH sunl eum.

I. Dicitergo: Relictis omnibus; ubi notatur rfeserlio impeclimenti retrahentis. Apostoli namque tanquam veri iegati, ut esset eorum legatio similis legationi Christi, ad amovendum quodlibet retrahens impedimentum reliquerunt omnia: primo tanquam pondera praegravantia, ut essent expeditiores ad currendum post Chrislum; secundo, tanquam vincula detinentia, ut essent securiores ad arguendum malum; lertio, tanquam obstacula vraepedientia, ut essent efficaciores ad persuadendum bonura.

Prirao reliquerunt omnia tanquam pondera gravanlia, ul expeditiores essent ad currendum post Christum, qui exsullavit ut gigas ad currendam viam evangelicae perfectionis, eo quod fuit sine omni [jondere terrenitatis. Nam a principio suae nativitatis paupertatem in.suo corpore consecravit, in mundo cura pauperrimis hominibus pauperrime conversatus et associatus, in fine vero nudus in cruce positus fuil et posl resurrectionem in specie peregrini apparuit. Qui ergo debet esse Christi legalus debet, sicut ipse ambulavil, etipse ambulare; qui autem ambulat in eurribus et in equis phaleralis, in pompis et divitiis, non esl successor nec legatus Christi, quia non habet in sua vita paupertatis signa, quae sunt Christi legationis approbativum sigilluni. Hoc attendens, Petrus dixit ad Dominum Matthaei decirao nono: Ecce, nos reiiquimus omnia et secuti sumus te, quid ergo erit nobis? Lesus autem dixit illis: Amen, dico vobis, quod vos, qui reliquistis omnia et secuti estis me, in regeneralione, cum sederit Filius homifiis in sede maiestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim iudicantes duodecim tribus Israel. « Petrus enim piscator erat et pauper, manu el arte cibum quaerebat, et tamen cum confidentia allegat multum, cura dicit: Ecce, nos reliquimus omnia et secuti sumus te, et explorat praemium, cum dicit: quid ergo erit nobis praemii »? Et hoc est, quia, sicut dicit Gregorius, « tanta a sequentibus dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci poluerunl ». Bene ergo fecisti, Petre et ceteri Apostoh, omnia relinquendo, quia per hoc maximum consecnti estis praemium. Non enim pro certo aliter obtinuislis principatura fidei christianae, quia nunquara in vobis Dorainus fundaturus erat Ecclesiam, nisi vos primo ad illud fundamentura reduxisset el in eo firmasset, neque ad sedes iudiciariae potestatis sublimasset. Nara « haec est illa celsitudo altissimae paupertatis, quae vos, Apostolos, heredes et reges regni caelorum constituit, pauperes rebus fecit, virtutibus sublimavit ». Certe nec hoc mirum, si ita sublimavit, inthronizavit et raagnificavit eos altitudo paupertatis. Nani sicut videraus in istis materialibus, quod tanto ille ascensus est altior, quanlo id quod ascendit fuerit levius et purius; sic et in spiritualibus tanto ascensus alicuius altior, quanto quod ascendit a terrena cupiditate est purius et virtute gratiae plenius.

Secundo rehquerunt orania tanquam vincula de- 1 tinentia, ul essent securiores ad arguendum nialnra. Apostoli namque nemini amore acquirendi vel timore amiltendi, quasi quibusdara vinculis detenti, parcebant neque veritatem tacebanl, immo « verilatis iaculis tam magnos quam pueros aeque feriebant «. Metus enim terrenae potestatis et quaestus mundanae cupiditatis generant in hominibus, qui nolunt relinquere ista terrena, ambiguum siraulatoriae falsitatis. Maluni studere adulationi et cupiditati, quara assistere veritati. — Et propter hoc Mathathias et eius filii, ne forte i mandatis regis Antiochi, qui inducebat ludaeos ad idololatriam, consentirent, postquam eius nuntiuiu constanter redarguerunt et etiain zelo Legis et veritatis interfecerunt, relinquentes omnia in civitate, ad securitatem paupertatis confugerunt; unde de his dicitur primi Machabaeorum secundo: Exclamavit Mathathias voce magna in civitate, dicens: Omnis, qui zelum habet Legis, statuens testamenlum, exeat post me. Et fugit ipse et filii eius in montes, et reliquerunt quaecumque habebant in civitate. Gloriosius reputabant isti beati viri occidi cum veritate, quam magnificari cum falsitate. 0 quam gloriosum est mori pro veritate, quae, etsi non convertat audientem, coronat tamen praedicantem! 0 Deus, utinam essent hodie multi Mathathiae, multi loannes Baptistae et multi Pauli Apostoli, qui non tacerent veritatem principibus et praecipue praelatis. Nullorum enim vita magis nocet quam principura et raaxime praelatorum. Unde Gregorius in Pastorali: « Nerao in Ecclesia magis nocet, quam qui perverse agens, nomen vel ordinem dignitalis sive sanctilatis tenet. Delinquentem naraque hunc redarguere nullus praesurait, et in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro reverentia ordinis peccator honoratur ». -

Tertio reliquerunt omnia tanquam obsiacula praepedientia, ut essent efficaciores ad persuadendum bonum; unde Matthaei quarto: Venite post me, et faciam vos fieri piscatores hominum. At illi

continuo, relicUs relibus, seculi sunl eum.. Ecce, quod Aposloli ad hoc, quod efflcaciter piscarenlur homines, reiiquerunt omnia terrena, ne obstaculuni sive impedimentum illis quos piscaturi erant, praeberent. Nam, sicut melius persuadet vita quam lingua, et exempla quam verba; sic efficacius persuadet contemptus mundi et mortificatio carnis et qui pauper est et carnem suam cruci/igil cum viliis el concupiscentUs S quam qui dives est et carnem suam nutrit et fovet in deliciis. Quis enim.postolis de contemptu mundi credidisset, si eos amatores raundanorum vidissef? Si enim Apostoli quaestores et congregatores divitiarum fuissent, totus mundus ab eis fugissel, vel saltem per eorum conversationem ab amore Dei elongatus fuisset. Nunc autem rete paupertatis attraxit ad aniorem et laudeni Dei, quando eorum exemplo, deslrucla mundi cupiditate, quae est radix omniuni malormn, insereljatur cordibus fidelium Christi paupertas, quae est primarium fundamentum omnis boni. Non enim aliter fnndaverunt Aposloli Ecclesiam nisi per spirilum paupertatis, quia non exeixitu equorum et robore divitiarum mundum converlerunt; immo pro auro et reditibus m. hodie salus animarum viluit. — Sed ne forte commendatio paupertatis videatur resuUare in condemnationem rerum temporalium Ecclesiae; ideo bonura est dicere, quod temporalia Ecclesiae bona sunt pro tempore loleranda et etiara quoquo niodo alTectanda propter multiplicem causam, videlicet propter Sponsi honorem, sponsae decorera, viatoruin sustentationem, pauperum provisionera, infirmorum coosolationem et fidelium devotionem el etiara propter usum communitatis. El cum propter istas causas tolerantur, non diminuunt in praelatis perfectionem, sed si bene dispensentur, meritum augent, et si male, occasionem damnatioois praeslant -.

11. Secundo notatur in verbo proposito adeptio complementi expedienlis, cum dicit: secuti sunt eum. Secuti sunt Apostoli Cliristum tanquam fioem et complementum omnis boni tripliciter: primo, humiliter, sine superbia propter splendorem inlernae cognitionis; secundo, concorrftor, sine invidia propter araorem supernae conversationis; tertio, perseveranter, cum constantia propter tolerantiam continuae affiictionis. Et sic Apostoli sequentes Christum per haec tria perfecte reducebantur ad beatam Trinitateni. Nara per splendorem claritatis internae, dirigenlis rationalemreducebantur ad sapientiam Fihi; per araorem caritatis supernae, rectificantis concupiscibilem reducebantur ad benevolentiam Spiritus sancti; per vigorem virilis constantiae, stabilientis irascibilem reducebantur ad potentiam l>atris aeterni. Et haec Iria, scilicet intelligentia divinorum, concordia proximorum el tolerantia adversorum, sunt necessaria cuilibet ad salutem.

Primo secuti sunt Christum Immiliter, sine su- s perbia propter splendorem internae cognitionis. Nara splendorein intelligentiae humilitas aperit, superbia claudit, quae, « dum inflat, obnubilat » et privat a lumine veritatis. Et de hoc dicitur loannis oclavo: Ego sum lux mundi; qui sequitur me non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae. — Ego sum vera lux mundi, quia non aliunde accipio, immo de fonte meae sapientiae quodlibet aliud lumen creatum scaturit; et ideo qui sequitur me, per humilem subiectionem, non ambulat in tenebris, erroris et ignorantiae; sed habebit lumen vitae et gratiae vivificantis alfectivara et illustrantis intellectivain.

Secundo secuti sunt Christuin concordiler, sine invidia propter aniorem supernae conversationis; unde primae Petri secundo: Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia eius; qui peccatum non fecil, nec inventus est dolus in ore eius. 0 verbuin dulcissimum, 0 verbum verissimum et omni meinoria et laude dignum! quoniam Christus passus esl pro nobis, purgandis ab omni iniquitate; vobis relinquens exemplum, caritatis et benevolentiae, ut sequamini vestigia eius, ad summam peiferlionera deducenlia. Si enim quaeratur: Quid raovil Filium Dei ad patiendum pro nobis? non invenitur alia causa quam eius benevolentia et caritas misericordissiraa; unde dicitur primae loannis terlio: In hoc cognovimus caritalem Dei, quoniam, ille animam suam pro nobis posuit. Sed quia istud exemplum tantae benevolentiae est imitatione dignura, ideo adiunxit: et nos debemus pro fratribus animas ponere. Quod bene adimpleverunt Apostoli, quando, postposita malitia invidiae, animas suas libenler pro salute omnium electorum posuerunt. Et propter lioc quilijjet eorum potest dicere illud: Vestigia eius secutus est pes meus, viam eius custodivi el non declinavi ex ea. — Vesligia, inquam, eius, caritatis et benevolentiae, secutus est pes meus, affectuosae dilectionis, eo quod gloria magna esl sequi Dominum, in caritate perfecta.

Tertio secuti sunt Christum perseveranter, cum consumlia propter tolerantiara continuae maceralionis; unde Lucae nono: Qui vull venire post me abnegel semetipsum et tollal crucem suam el sequatur me. — Qui vult venire post me, humilem et mortificatum, abneget semetipsum, per humilem subiectionem, el tollat crucem suam, continuae macerationis, et sequatur me, perseveranter usque ad aeterni palatii ingressionem. Et bene praemittitur in illa auctoritate humihtatis subiectio, quae intelligitur