Dominica sexta post Pentecosten

Sermo I

Cum turba multa esset cum lesn, nec haberetit quod manducarent, convocalis discipulis, ait illis: Misereor super turbam, quia,ecce, ia.m. Triduo sustinent me nec habenl quod manducent, Marci octavo

Dominus noster Lesus Christus, cuius viscera plena sunt pietate et raisericordia, videns hodierna die, lurbam pro eius amore longanimiler pati penuriam, dignatus est eam gralis tam cibo corporali quam spirituali satiare. Sed quia nulli condescendit divina misericordia, nisi prius patiatur amaritudinem penuriae el poeoitentiae et in ea habeat longanimitalein perseveranliae; ideo in verbo proposito ad noslram instructionem haec tria insinuantur. Nam in verbo proposilo primo notatur necessitas indigentiae provocantis; secundo, benignitas compatienliae subvenienlis; terlio, longanimitas perseverantiae impetrantis. Dnde benignum Deum humana indigentia ad compatiendum provocat, perseverantia ad subveniendum impetrat et divina compatientia defectum relevat. Primo ergo necessitas indigentiae provocantis notatur, cum dicit: Cum turba multa esset mm Sermo 11

Dominica quinta post Pentecosten. Sermo fratris Bonaventnrae in Capitulo Parisius, de mane.

Nisi abundaverit iustitia vestra plus quam scribarum et Pharisaeorum, non intiabitis in regnum caelorum, Matthaei quinto.

In hoc Evangelio intendit Doniinus duo, scilicet revocare ab amore vanilatis vel terrenitatis, el informare ad allectum pietatis et caritatis.

Circa tolum nota, quod ad hoc, quod Evangelii abundet in homine, (quatuor) requiruntur, scilicet vera cordis simplicitas; Proverbiorum undecimo: lustitia simplicis diriget viam eius, el in impielate sua corruel impius. — Coi-poris sincera purilas; Ezechielisdeeimo octavo: Quinon accesserit ad mulierem mensiruatam, hic iustus est etc. — Sermonis evangelica veritas; Psalmus: Qui operalur iustitiam, qui loquitur verilalem in corde suo etc. — Operis affectuosa ietas; Proverbiorum quarto: luslorum semita quasi lux splendens etc. E)-ant autem iusti ambo ante Deum etc. Iesu, nec haberent quod manducarenl. Secundo notatur benignitas compatientiae subvenientis, cum dicit: conuoeatis discipulis, ait illis: Misereor super turham. Tertio notatur longanimitas perseverantiae impetrantis, cum subinfert: quia, ecce, iani triduo suslinent me.

1. Primo notatur in verbo proposito turbae maxima indigentia, cum dicit: Cum turba mulla esset cum Iesu, nec haberent quod mandueurent. Habebat namque ista turba indigentiam triplicis manducationis, ratione cuius exterior et interior homo opprimebatur. Naii) prirao indigebat inanducatione corporalis sustentationis, defectu cuius habebat debilitatem impotenliae; secundo indigebat manducatione sa/wton erudilioms, defectu cuius habebat caecitatem ignorantiae; tertio indigebat raanducatione sacramentalis refeclionis, defectu cuius habebat tepiditalem Primo indigebat ista turba manducatione corporalis sustentationis, defectu cuius habebat debilitatem impotentiae; unde dicitur Exodi decimo sexto: Utinam mortui essem.us per manum Domini in terra.Aegypti, quando sedebamus super ollas carnium pt comedehamus panem in saturitate; cur

eduxistis nos in desertum istud, ut occideretis omnem muUitudinein fame? Quia nullus, quantum est de solito cursu naturae, potest diu in hac vita subsistere, nisi sustentetur cibo corporali; ideo filii Israel, non attendentesDei potestatem et benignitateni, sed potius eorum fragilitatem, alimoniis carentes, de vita corporali desperabant, quorum vota misericors Deus exaudiens, licet non essent digni ratione eorum diffldentiae, misit eis cibaria in abundantia, quibus eorum corpora sustentarentur. Eodem modo benignus Deus hodie satiavit turbam illam debilem et famelicam, ne in via deficerent; unde dicitur in hodierno Manducave7'unt et saturati sunt.

Secundo indigebat illa turba manducatione salutaris eruditionis, defectu cuius habebat caecitatem ignorantiae; et de hoc dicit Christus discipulis suis Lucae nono: Vos date illis manducare. Ad Apostolos el doctores sive praedicatores dicit Christus, ut ignorantes et esurientes cibo caelesti reficerent pane vitae el intellectus, et potent aqua sapientiae salutaris, accendendo eorum appetitum ad suavitatem cibi spiritualis provocarent, quia peccatores et homines idiotae conversi in praesenti via vitae non reficiuntur in sua conscientia, si sine doctrinae pabulo dimittantur; unde Matthaei quarto: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo, quod procedit de ore Dei.

Tertio indigebat ista turba manducatione sacranwntalis refectionis, cuius defectu habebat tepiditatem ignaviac et accidiae; unde loannis sexto: Amen, amen, dico vobis: Nisi manduco.veritis carnem Filii hominis et biberilis eius sanguinem, non habebitis vitam in vobis. Qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem habet vitam aeternam. Ecce, quod tantae necessitatis est illa manducatio, quod, nisi per eam quilibet tanquam membrum compaginetur corpori Christi mystico, id est Ecclesiae, nequaquam potest recipere influentiam vitae a capite, scilicet Christo; unde sequitur: Qui manducat meam carnem ei bibit meum sanguinem in me manet, et ego in illo.

II. Secundo in verbo proposito notatur henignibenignitatera benevolentiae, quam habebat erga huinannm genus, primo miseretur super turbum habentem debilitatem impotentiae, eam sustentando cibo corporali; secundo miseretur super turbam habentem caecilatem ignorantiae, eam illuminando documento sahitari; tertio miseretur super turbam habentem tepiditatem ignaviae, eam inflammando oblectamento sacramentah.

Primo miseretur Dominus super turham habentem debilitalem impotentiae, eam sustentando cibo corporali; unde in Psalmo: Quomodo miseretur pater filiorum, misertus est Dominus timentibus se, quoniam ipse cognovit figmentum noslrum. Sicut pater miseretur filiorum suorum, ipsos reficiendo cibo corporali, ne succumbant ad moriendum; ita Dominus noster hodierna die misertus est illius turbae famelicae, eam pascendo et satiando corporaUter de septem panibus et paucis pisciculis, ne in via depeerenl; quod est attribuendum divinae potentiae, non debilitati humanae; quoniam ipse cognovit, figmentum nostri corporis non posse naturahter diu subsistere, nisi continuis ahmoniis sustentetur.

Secundo miseretur Dominus super turbam habentem caecitatem ignorantiae, eam illuminando documento salutari; unde Ecclesiastici decimo octavo: Qui misericordiam habet docet et erudit quasi pastor gregem suum. Miseretur excipientis doctrinam miserationis, et qui festinat in iudiciis eius. — Dominus noster Lesus Christus habet misericordiam, ipse enim est paler misericordiae; et ideo propter benignitatem misericordiae et compatientiae, quam habet ad hominem, docet et erudit quasi pastor gregem suum, verbo doctrinae. Multum enim per omnia sollicitus erat et studiosus pascere gregem humanum pane vitae et intellectus. Unde quotidie non cessabat, sicut dicit beatus Matthaeus, circuire omnes civitates et castella, praedicans Evangelium regni, eo quod maior est refectio mentis quam ventris.

Tertio miseretur super turbam habentem tepiditaiem ignaviae, eam inflammando oblectamento sacramentali; unde in Psalmo: Misericors et miserator Dominus, escam dedit timentibus se. — Miserator et misericors Dominus escam, proprii corporis sub specie panis, dedit fidelibus timentihus se, timore filialis reverentiae; paneTO, dico, in se habentem omne delectamentum et omnis saporis suavitatem, cuius gustu anima tanto ardore accenditur, ut, destnicta omni tepiditate et destructa omni carnahtate, soli isti cibo per amorem uniatur et in eum convertatur; et tunc gustat, quoniam suavis est Dominus, experitur, quomodo spiritus eius super mel dulcis, et comprehendit sensibiliter, quanimagna multitudo dulcedinis absconditur in isto Sacramento amoris.

III. Tertio in verbo proposito notatur toMamquia, ecce, iam triduo sustinenl me. (Jli impetrant beneficium a Deo, qui longanimiter et perseveranter sustinent eum isto triduo, scilicet dolore amarae contritionis in corde, moerore apertae confessionis in ore et labore condignae satisfactionis in opere. Et

ista distiiiclio potest haberi ex Glossa quae dicit: « Sic turba Dominum triduo sustinet, diim multitudo fidelium, peccata sua per poenilenliam declinans, ad Dominum se in locutione et opere ct cogitatione convertit».

Primo peccatores sustinent Dominum dolore amarae conlritionis in corde; unde Ecclesiastici secundo: Omne, quod libi applicilum fueril, accipe; el in dolore sustine et in humilitate iua patienliam habe. Cum enim cogitat homo, quod propter suum peccatum rursum Filium. Dei in se ipso crucifyit, tanto dolore et amaritudine debet compungi interius et tanta abiectione humilitatis debet se despicere et vilipendere, ut multoties, prostratns super terram vel nudam humum, prorumpat in lacrymas exterius ad similitudinem mulieris deplorantis mortem unigeniti, quia cor contritum, quod scilicet Deum sustinet in dolore contritionis, el humilialum, in humilitate voluntariae abiectionis, sine murmure impatientiae, Deus non despiciel. Unde Bernardus super Cantica: « Quomodo non vere humihabitur anima raea peccatrix in hac vera cognitione sui, cum se perceperit oneratam peccatis, procUvam ad vitia, invalidam ad virtutes? Nonne magis convertetur in aerumna sua, dim configitur spina? Comerlelnv, inquam, ad lacrymas, convertetur ad planctus et gemitus, convertetur ad Domiiuim et in humilitate clamabit: Sana animam meam, quiapeccavi tibi ».

Secundo debemus sustinere Dominum moerore apertae confessionis in ore; unde in Psalmo: Dirige me in veritate tua et doce me, quia lu es Deus Salvator meus, et le sustinui lota die. Reminiscere miseralionuin luarum, Domine, el misericordiarum luarum, quae a saeculo sunt; delicla iuventulis meae el ignorantias meas ne memineris. — Domine, dirige me in veritale tua, et non declines cor meum in verba malitiae ad excusandas excusaliones in peccatis; et doce me, pure et perfecte confiteri mea peccala; quia tu es Deus Salvator meus, tribuendo veniam omnium delictorum; quia te sustinui tota die, id est saepe cum moerore et planctu confitendo mea peccata; ideo reminiscere miserationum et misericordiarum tuarum el ignorantias meas ne memineris. Unde multum debet quilibet attendere, quod conflteatur perfecte orania peccata sua, quia, si unum reticeatur, nunquam consequetur veniam aliorum. Non enim potest idem homo esse iustus et peccator, bonus et malus, servus Dei et servus diaboli, quia nemo potest duobus dominis servire, contraria iubentibus. Unde sicut navis existens in aquis plena foraminibus, si omnia foramina obturarentur praeter unum, nihilominus per Ordinaria in iumc locum ex Beda, 11. in Marc. c..32. istud unum suhmergeretur in profundum maris; sic peccator, si omnia peccata confiteatur et unum reticeat, per illud solum damnatur.

Tertio debemus sustinere Dominum labore condignae satisfaclionis; unde Ecclesiastici secundo: Fili, accedens ad servitutem Dei, sla in iustilia et timore et praepara animam tuam ad tentationem; deprime cor tuum et susline. — Fili, accedens ad servitutem Dei, per aggressionem poenitentiae; sta in iuslilia, ut, quanto graviora danina culpae tibi intulisti per culpam, tanto maiora lamenta poenitentiae tibi inferas per poenilentiam, ut, ubi abundavit delictum, per excessum culpae, ibi superabundet donum gratiae per dignos fructus poenitentiae; et m Mwore, filialis reverentiae, quia qui sine timore est non poterit iuslificari. Et praepara animwm tuam, ad tentationem diaboli, ne ei acquiescat per consensum; libenter enira diabolus immittit tentationem in eos qui exierunt de Aegypto peccatorum, reducendo ad memoriara mundana delectamenta, ut eos faciat descendere de monte poenitenliae. Deprime cor tuum, a tumore inanis gloriae vel excellentiae, ne superbia tua seducaris et existimes, te aliquid es.K, cum nihil sis; et susline Dominim, labore condignae satisfactionis, quia talis « poenitentia est res optima, quae defectus oranes reducit ad perfectum », secundum quod dicit Augustinus. Rogemus ergo Dominum etc.

Sermo 11 >'.

Dominica sexta post Pentecosten. Sermo fratris Bonaventurao in Capitulo JTratrum de xiurelianis, in mane.

In novitale vitae ambulemus, ad Romanos sexto '2.

Duo hic facit Apostolus: primo exculit humanae vitae JWismcwn seu negligentiam, cum dicit: Ambulemus; secundo ostendit sanctae vitae regulam seu formam, cum addit: in novitate vitae.

Circa primum nota, quod secundum Apostoli, si volumus evangelice vivere et non in vetustate peccati remanere, oportet, nos habere: nova desideria aeternitatis; Ezechielis trigesimo sexto: Auferam cor lapideum de carne vestra et dabo vobis cor carneum et spiritum. novum ponam in medio vestri etc. — Nova eto</it«a, scilicet veritatis; Marci ultimo: Linguis loquentur novis etc. — Nova signa, scificet sanctitatis; ad Ephesios quarto: Renovamini autem spiritu mentis veslrae et induite novum hominem, qui secundum Deum creatus est in iuslitia et sanctitate veritatis. — Nova exempla.