Dominica decima post Pentecosten

Sermo l.

Qui se humiliat exallabilur, Lucae decimo octavo.

In hoc verbo, quod est infalhbilis regula divinae iustitiae, continetur summa tolius salutis humanae, quae consistil in humihtate meriti et sublimitate praemii. Unde in eo primo praemittitur humilitas sive opportunitas meriti per modum antecedentis; secundo adiungitur sublimitas praemii per modum consequentis. Priraum esl quantum ad statum viae sub ratione cognoscentis; secundum, quanlum ad statum patriae sub ratione allicientis. Et primo praemittitur humililas meriti per modum antecedentis, cum dicitur: Qui se humiliat,?,cmX m slatu viae; secundo adiungitur sublimitas praemii per modum consequentis, cum subditur: exaltabitur, scilicet in statu patriae. Ha- l- Dicit ergo: Qui se humiliat, ubi notatur hume- niijg -meriti. Ut autem verbis Evangelii nos contionis actum. ut nolifi.cativum, ibi: domis orationis vocabitur. tio, ut sic liomo ex ea purgetur, illuminelur et perficiatnr.

Oportet ergo, quod anima volens orare et fruclum orationis deportare, sit purgata praeparatione. Purgari autem debet a Iribus, scilicet ab elatione praesumtuosa; Ecclesiastici trigesimo quinto: Oralio humiliantis se nubes penetrabit. — A delectatione voluptuosa; ludith duodecimo: Et exibat noctibus in vallem Belhuliae et baptizabat se in fonte aquae. Ei ut ascendebat, orabat etc. — Ab occupatione tumultuosa; Matthaei decimo quarto: Dimissa turba, ascendit in montem solus orare. nono: Cor suum tradet ad vigilandum etc. — Per benevolentiam in affectu ad superna suffragia; lacobi ullimo: Orate pro invicem, ut salvemini. — Verperseverantiam in actu ad cumulandum merita propria; Ecclesiastici decimo octavo: Non impediaris orare semper etc, quoniam Dei merces manet in aeternum.

iucunda exsultatione formemus, possumus dicere, quod ille est vere poenitens et habel meritoriam humilitatem, qui exemplo illius publicani habet humilitatem operis, oris et cordis. Unde ille qui ratione suae perfectae humilitatis descendit iustificatus in domum, conscientiae, primo habuit humilitatem subiectionis et reverentiae in opere ex consideratione altissimae Maiestatis; et ideodicitur: Publicanus a longe stans nolebat nec oculos ad caelum levare; Glossa: « A longe: Sicut humilis non audet appropinquare, ut ad eum Deus appropinquet; non aspicit, ut aspiciatur ». Secundo habuit humihtatem contritionis et poenitentiae m corde ex recordatione commissae iniquitatis, unde perculiebat pectus suum; Glossa: « Premit conscientiam, sed spem sublevat; percutit pectus, poenas de se exigit ». Tertio habuit humilitatem recognitionis culpae in ore ex timore aeternae calamitatis sive severitatis; unde dicebat: Deus, propitius esto mihi peccatori, cui ratione culpae debetur poena sempiterna; ubi Glossa: « Confltetur, ut Deus ignoscat; ignoscit

Deus quod ille agnoscit ». Et sic niovebat eum ad humilitatem divinae Maiestatis fastigium, quod est venerandum; commissae iniquitatis opprobrium, quod est erubescendum; exlremae severilatis iudicium, quod est metuendum; et sic perfectum habuit motivum ad humilitatem, scilicet quod erat supra ipsum Deus, qui praesidebat; quod erat infra ipsum dedecus, quod displicebat; quod erat contra ipsum iudicium, quod imminebat.

Sed ut recto ordine procedamus, possumus dicere, quod ille publicanus, gerens formam veri poenitentis, primo habuit humililalem contritionis et poenitentiae m corcle ex recordatione commissae iniquitatis; unde convenit ei qaod dicitur Proverbiorum duodecimo: Moeror in corde viri humiliabit illum. — Moeror est dolor de peccatis praeteritis, quod est optimum molivum ad humilitatem cordis, quia poenitens, dolens de peccatis et se libenter subdens Domino,quem offendit, salubriter veniam impetrat, secundum quod dicitur in Psalmo: Cor contritum et humiliatum, Deus, non despicies. Unde poenitenti dicitur Ecclesiastici secundo: In dolore sustine et in humilitate tua patientiam habe; quoniam in igne probatur aurum et argentum, homines vero receptibiles in camino humiliutionis.

Secundo ille publicanus, gerens formam poenihabuit humilitatem recognitionis culpae in 1 ex timore aeternae calamitatis; unde Ecclesiastici septimo: //iMwz'to waWe spiritum tuum,quoniam vindicta carnis impii, ignis et vermis. Considerans peccator, quod vindicta et punitio suae carnis erit ignis gehennae, qui non exstinguetur, et vermis conscientiae, qui nonmorietur, uaWe debet humiliare spiritum suum, per timorem coram vicario Dei, scilicet sacerdote, et eius pedibus provolutus, cura dolore et lacrymis sua peccata confiteri, ut dolore et araaritudine corapunctionis vermem interflciat et flumine lacrymarura ignem exstinguat. Unde de ista humiliatione dicilur Ecclesiastici quarto: Preshytero humilia animam tuam, quod flt, quando peccator, considerans, quod presbyter tenet locum Dei, non vult tanquara superbus sedere ad latus eius, immo tanquam humilis se prosternit eius pedibus, quousque conflteatur, quia tunc irapletur in eo quod dicitur tertii Regura vigesirao prirao: Quia humiliatus est mei causa, non inducam malum in diebus eius.

Tertio iste publicanus habuit humilitatem subiectioms ct reverentiae in opere ex consideratione altissimae Maiestatis. Unde non accessit impndenter, sed slans a longe reverenter, nolebat oculorum superciiium in altum elationis elevare, sed in imum deiectionis deprimere, ut per hoc posset Deum honorare, secundum quod dicitur Ecclesiastici tertio: Magna potentia Dei solius, et ab humilibus honoratur. Magna res, quod excelsus Deus humilia subiacentiae in publicano approbat et alta superbiae in Pharisaeo reprobat, qui non Deum orabat, immo de propriis meritis se laudabat et alii insultabat. Nam descendit iusti/icatus publicanus a Pharisaeo in domum conscientiae propriae. Et hoc est secundum regulam divinae iustitiae, quae est: Omnis, qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat exaltahitur. Certe nunquam ille Pharisaeus publicano insultasset, si altendisset quod dicit Glossa Augustini super illud ad Philippenses secundo: Superiores sibi invicem arbitrantes: « Non hoc ita deberaus existimare, ut non existimemus, sed nos existimare fingamus; sed vere existimemus, aliquid occultum esse posse in alio, quo nobis superior sit, etiamsi bonum nostrum, quo illo videmur superiores, non sit occultum». — Sed dicit forsitan aliquis: Timeo, me humiliari plus, quam veritas habeat, ne forte ratione hurailiationis incurram mendacium simulationis etc. Respondit beatus Bernardus sermone trigesirao septimo super Cantica- « lustius tutiusque est profecto iuxta ipsius Veritatis consilium, novissimum locum eligere, de quo postmodum cura honore superius educaraur, quam praesumere altiorem, unde cedere mox oporteat cum rubore. Non est periculura, quanluracumque te humihes, quantumcuraque reputes minorem, quara sis. Est autem grande malum horrendumque periculum, si vel raodicum plus vero te extollas, si vel uni in tua cogitatione te praeferas, quem forte parem tibi Veritas iudicat aiit etiam superiorera; quemadmodum, si per ostium transeas, cuius superliminare sil nimium bassum, non nocet quanturacuraque te inclinaveris, sed nocet, si te erexeris ». exaltabitur. Triphci exaltatione sublimabitur verus poenitens, respondente triplici hurailiationi. Nam primo, quia habuit humilitatem contritionis et poenitentiae in corde ex recordatione commissae iniquitatis, exaltabitur decore caeleslis gratiae, delentis maculam peccatorum; secundo, quia habuit humililatem subiectionis et reverentiae in opere ex consideratione altissimae Maiestatis, exaltabitur virtute abundantioris iustitiae, accumulantis bona meritorum; tertio, quia habuit humilitatera recognitionis culpae in ore ex timore futurae calamitatis, exaltabitur honore deiformis gloriae, sublimantis ad gaudia Angelorum sive aeternorum. Duae exaltationes sunt in statu viae et disponunt ad tertiam, quae est in statu patriae.

Primo propter humilitatein contritionis et poenitentiae m corde ex recordatione commissae iniquitatis exaltabitur decore caelestis graliae, delentis

maculam peccatorum; unde Ecclesiastici trigesiaio quarto: Dominus exallans animam et illuminans oculos, dans samtatem et vitam et benedictionem. — Dominus exaltat animam, dum eius affectum exspoliat ab ignobiiitate vetustatis culpae et induit novitatem decorantis gratiae; et illuminat oculos, intellectus a tenebrositate caecilatis et ignorantiae splendore veritatis et intelligentiae, dans sanitatem, eius carni per repressionem carnalis concupiscentiae, et vitam, aeternae immortalitatis, el benedictionem, supernae hereditatis, nt possit dicere illud Psalmi: Qui exaltas nie de portis morlis, ut annuntiem omnes laudaliones tuas in pords filiae Sion.

Secundo propter humilitatem subiectionis et revsrentiae in opere ex consideratione allissimae Majggjgjj gxaltabitur virtute abundantis iustitiae, accnmulantis opera meritorum; unde in Psalmo: Custodi viam eius; et exallabit te, ut hereditate capias terram. — Custodi viam eius, per exsecutionem praeceptorum, et exaltabil te, per accumulalionem meritorum, ut hereditate ca,pias terratn, per retributionem praemiorum; et propter hoc dicilur Ecclesiaslici vigesimo: Qui operatur iustiliam, ipse exaUubiliir. — Qui operatur iustitiam, multiplicando nierita, ipse exaltabitur, ad magna praemia. Et quia hoc habet Qeri mediante timore Domini, ideo dicitur Ecclesiastici quadragesimo: FaculLates et virtutes exaltant cor, et super liaec timor Domini.

Tertio propter humilitatem recognitionis culpae in ore cx tiuiore aeternae caiamitatis exaltabitur honore deiformis gloriae, sublimanlis ad gaudia praemiorum; unde primae Pelri quinloS: llumiliamini sub potenti manu Dei, ul vos exaltet in tempore visitationis. Considerantes divinae Maiestatis praesidentiam et noslrae vilitatis excellentiam, humiliari debemus sub manu divitiae potentiae. Non enim possumus aliter sublimiter exaltari in patria, nisi humiliemur totaliter sub potenti ma.nu Dei in via. Nam si aliter nitimur ascendere, non erit nobis spes de exaltatione caelestis gloriae, sed de deiectioue infernalis ignorainiae; unde Ezechielis decirao septimo: Ego Dominus humiliavi lignum sublime et exaltani lignum humile. Causa autem huius iustitiae et aequitatis est, quia, quanto quis magis se exaltat et supra se erigitur, tanto minus honorat Deum et a superioribus se elongat et inferioribus se subiicit; ac per hoc magis deiicitur. Sed e converso, quanto quis magis se humiliat, tanto magis honorat Deum et ad superiora appropinquat et inferioribus superponitur; ac per hoc iusto Dei iudicio magis exaltatur. Rogemus ergo etc.

Vers. 20; sequiUir Ps. 9, 15.

Sermo I

Dominica vigesinia. Sermo fratris Bonaventurao Fratribus de Tolosa.

Nemo potest dicere: Dominus Lesus nisi in Spirilu sancto, primae ad Corinlhios duodecimo.

In verbis his describit Apostolus, quanta e-t qualis debet esse unicuique nostrum ad Christum lesum cruciflxum fides et devotio, et quam beata et quam sacra si t huius onf/o. Primum, ibi: Nemo potest dicere: Dominus Lesus, id est, nullus potest sentire et cognoscere et sapere fldei et maiestatis et claritatis et suavitatis ipsius praesentiam et assistentiam; secundum, ibi: nisi in Spiritu sancto, id est, nisi Spiritus sanctus eum ad hoc illuminet, afficial, elevet, inflammet et reflciat.

I. Circa primum nota, quod memoria conversationis, praedicationis et mortis Domini Iesu est pertractanda iusto et devoto viro: in mente quantum ad desideria; ad Philippenses primo: Desiderium habens dissolvi et esse cum Christo, multo magis melius; ad Philippenses primo: Mihi enim. vivere Christus est et mori lucrum. — In sermone quantum ad praeconia; primae ad Corinthios secuodo: Non iudicavi, me scire aliquid inter vos nisi lesum Christum et hunc crucifixum. Et sermo meus et praedicatio mea non in per.suasibilibus humanae sapientiae verbis, sed in oslensione spiritus et virtulis. — In repraesentatione quantum ad vestigia; ad Romanos decirao tertio: Induimini Dominum lesum Christum. — In operatione quantum ad exempla; ad Colossenses tertio: Omnia in nomine Doniini Iesu Chrisli facite.

II. Circa secundura nota,quod Spirilus sanctus ad ista quatuor supra dicta proprie et principaliter dirigit animae intentivam; Isaiae sexagesimo tertio: Spiritus Domini ductor eius fuil etc. — Fecundat eloquentiae inlerpretativara; Matthaei decimo: Non enim vos eslis, qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis. — Informat moralem ostensionem; loannis decimo quinto: Cum venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis, qui a Patre p7-ocedit, ille testimonium perhibebit de me; ad Romanos octavo: Quicumque spiritu Dei aguntur, hi sunt filii Dei. — Roborat vitae operativam; Actuum primo: Accipietis virtutem supervenientis Spirilus sancti in vos et eritis mihi testes in lerusalem et in omni ludaea et Samaria et usque ad ultimum terrae.

Vers. 3.