Dominica duodecima post Pentecosten

Sermo I

Homo quidam descendebat ab lerusalem in lericho el incidit in latrones, qici etiam despoliaverunt eum, Lucae decimo.

Quia faciliter rudes el sensibiles homines ducuntur in cognitionem alicuius rei spirituahs, cura circumvelatur exemplorura varietale; ideo Dominus noster, volens istum ludaeum et etiam populum ludaicum rudem et sensibilem per visibilia ad invisibilia manuducere, describit in verbo proposito iuxta vocabulorum proprietates primum parentem sub metaphora hominis ab lerusalem in lericlio descendentis et in latrones incidentis, cum dicit: Homo quidam descendebat ab lerusalem in lericho etc. In quo quidem verbo, si diligenter attendantur lerusalem et lericho inlerpretationes et conditiones et etiam exspoliatio facta per latrones, valde eleganter describitur primus parens quantura ad tres conditiones, videlicet quantum ad principiura priraum suae creationis, medium suae praevaricationis et ultimum suae punitionis. Principium suae creationis fuit status originalis innocentiae; medium praevaricationis, lapsus detestabilis culpae; ultimum punitionis, damnum sive defectus poenalis miseriae. Haec tria se habent per ordinem. Nam Deus primo creavit hominem recticm quantum ad statum innocentiae; deinde voluntas came et qui vigilat ad fores meas quotidie et ad postes ostii mei. — Obedientiales ad divina decreta; Baruch tertio: Audi, Israel, dala vitae, auribus percipe, ul scias prudentiam.

II. Circa secundum nota, quod ad hoc, quod lingua hominis loqualur recte, oportet, eam loqui: veraciter secundum leges inditas; ad Ephesios quarto: Deponentes mendacium, loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo. — Ealionabiliter secundum leges aeternas; Isaiae trigesimo secundo: Stultus falua loqueiur, princeps vero ea quae digna sunt principe, cogilabil. — Spirilualiter secundum leges evangelicas; ad Ephesios quinto: Loquentes vobismelipsis in psalmis el hynmis et cdnlicis spiritualibus, cantantes et psallentes in cordibus vestris Domino. — Realiter, id est utihter, secundum leges supernas; Sapientiae septimo: Mihi autem, dedit Deus dicere ex sententia et praesumere digna liorum qicue milu danlur; Ecclesiastae ultimo: Verba sapienlium quasi stimuli et quasi clavi in alium defixi, quae per magislrorum consilium data sicut a pastore uno. dens a rectitudine iustitiae acquisivit defectus poenalitatis et raiseriae. Primo ergo in verbo proposito describitur primus parens quantum ad statum originalis innocentiae, cum dicit: Ab lerusalem. Per lerusalem, quod interpretatur visio pacis, intelligitur status innocentiae, in quo eral sumina concordia et harraonia inter carnem et spiritum primi parentis, licet modo merito sui peccati adversentur ad invicem. Secundo, quantum ad lapsura detestabilis culpae, cum subdit: descendebat in lericho. Per lericho, quod interpretatur luna sive defectus, significatur lapsus peccati; nam peccare idem est quod deficere. Tertio, quantuiii ad damnum poenalis miseriae, cum subinfert: et incidit in latrones, id est daemones, qui despoliaverunt eum, induraento innocentiae. Et ista divisio habetur ex Glossa, quae dicit sic: « Homo ille Adam intelligitur, qui a beatitudine caelestis lerusalera praevaricationis prolapsione ad miserias et defectus huius vitae mutabilis et erroneae descendit ».

I. Prirao ero in verbo proposito per lerusalem intelligitur status originalis innocenliae; et bene, si attendantur eius conditiones et interprelationes. Nara Ie?-usalem oms erat prirao dignilatis el honorificentiae, quia regaiis praesidentiae; secundo, deiiciositatis et affluentiae, quia emanativus lacle el melle; leriio, secicritatis perfectae, quia custoditus Ex Vaticana et CDEF.

ab Angelis die ac nocte. Et haec tria erant perfectiori modo in statu innocenliae. Nam Adam in statu illo habebat primo (%7i?toteTO originalis innocenliae; secundo, deliciosilatem oblectabilis gratiae; terlio, securilaiem protectionis divinae. Et per haec tria perfecte ordinabatur ad iljam beatam Trinitatem. Nam ratione primi ordinabatur ad speciositatem Filii; ratione secundi, ad benignitalem Spiritus sancti; ratione tertii, ad potestatera Patris aeterni.

Primo per lerusakm intelligilur status innoin- centiae, quia in eo habebat primus hoino dignilatem originalis innocenliae. Et de hoc potest exponi quod dicitur Ezechielis octavo: Elevavil me spiritus inter lerram et caelum et adduxit me in lerusalem in visione Dei. Ad litterani: Deus elevavit hominem primum quasi inter caeluni et terram, quando eum posuit in paradiso. Nam, ut dicit Magister in secundi Sententiarum distinctione decima sepliiTia, « hoino extra paradisum creatus est el postmodum in paradiso positus, ut melius cognosceret Dei beneficium, dum videret se aliunde adductum». Unde secundum Sanctos paradisus terrestris est locus valde eminens et altus, quasi medium tenens inter hanc vallem miseriae et patriam caelestem, iuxta partem aequinoctialera, ubi est magna temperies temporis, in oriente vergens ad meridiem, et ratione suae altitudinis non conscendunt illuc vapores in aere elevati, quibus luna dominatur, sed est ibi puritas aeris ac contemperantia caloris, et ideo locus idoneus statui perpetuitatis. Et sicut locus est medius, quia inter caelum ct terram, ita cognitio illius status innocentiae quasi medium tenebat inter statum gloriae et statum miseriae. Nam in slatu gloriae videtur Deus immediate in raaieslate in sui substantia, ita quod nulla est ibi obscuritas; in statu vero miseriae mediante speculo obscuro in aenigmate. <cAenigma enim », secundum beatum Augustinum decimo quinto de Trinitate, «est similitudo obscura»; sed in statu innocentiae videbatur medianle speculo claro sine aliqua obscurilale, eo quod nulla erat in anima peccati nebula, sed onmiraoda puritas, et nulla rebellio carnis et virium inferiorum ad spiritum, sed omniraoda subiectio; et propter tantam harmoniam et concordiara pacis inter carnem et animam subditur in praedicta auctoritate: et adduxit me in lerusalem, quae interpretatur visio pacis; sed propter onraimodam puritatem, ratione cuius mundo oculo rationis videbat Deum sine obscuritate, subinfert quasi antonomastice, quod fuerat ductus in visione Dei. Huius amissae innocentiae recuperationera credens fidelis Tobias dicebat, Tobiae decimo tertio: Beatus ero, si fuerint reliquiae seminis mei ad videndam cla- - Cap. i; cfr. Bonav., ibid. diib. 11. et 111. — Pro seqiienritatem lerusalem, id est originalis innocenliae, quae fuit in Christo.

Secundo per lerusalem intelligitur slatus innocentiae, quia in eo habebat priraus homo deliciosilatem oblectabilis gratiae. Et de hoc potest intelligi illud Isaiae trigesimo tertio: Oculi tui videbunt civitatem lerusalem opulenlam. — Vere Adam in statu innocentiae erat velut civitas lerusalem opulenta, pulcra el decora, propter abundantiam gratiarum, et lerribilis ut caslrorum acies ordinata, propter refulgentiam virtutura. Hanc lerusalem, quae aedificatur ut civitas, cuius participatio eius in id ipsum, Yidens diabolus statim invidit. Unde Bernardus: « Cum videret patrem nostrum omnium hominum aemulus caritate circumdatum et omni virtute vestitum, et hoc accepisse terrenum hominem, quod ipse amiserat per superbiam, invidit insatiabilis homicida »; et Damascenus dicit, quod « Deus fecit hominem innocentem, rectura, virtuosum, sine sollicitudine, sine tristitia, orani virtute decoratum, omnibus donis ornatum ». Nec est intelligendum, quod statim, quando Deus hominem condidit, virtute vestierit et ornaverit; sed quia tunc dispositum fecerit et non longo tempore post ornaverit,,quemadmodum maior mundus iste sensibilis prius tempore fuit creatus et post ornatus. Unde sicut esse gratuitum est alterius generis quara esse naturale, sic in diversis temporibus fuit Adae creatio et gratiae superinfusio. Nunquam enim Deus, quantum est de lege communi, alicui adulto infundit gratiam, nisi sit praeparatio ex parte hominis; et propter hoc non fuit concreata gratia homini, sed dilata, quousque homo quodam modo per actum et usum rationis se disponeret ad suscipiendam gratiara.

Tertio per lerusalem intelligitur status innocentiae, quia in eo habebat primus homo securitatem protectionis Dei. Et de hoc potest intelligi illud Psalmi: Non commovebilur in aeternum qui habi.tat in lerusalem. Montes in circuitu eixis, ei Dominus in circuitu populi.nii. Vere Adam, existens in statu innocentiae, nunquani commotionem sive dissolutionem sui corporis passus fuisset, non ab intrinseco, quia, licet esset compositus ex contrariis, et contrarietas sit causa pugnae, et pugna in composito sit causa dissolulionis; tamen aliter se habent contraria in compositione corporis secundum statura nalurae lapsae et secundum statura naturae institutae; secundum enim statum naturae lapsae non solum agunt in aliquod extrinsecum, sed etiara ad invicem mutuo agunt et patiuntur tam in ipsa constitutione quam post constitutura esse. In stalu vero innocentiae taliter omnia ista fuerunt comproportionata

in prima compositione, vel ad tantam (oncordiani edncta, ut mutuo, illo statu manenle, non pugnarent. Et ideo illud corpus comnioveri sive dissolvi ab intrinseco necesse non erat. Unde, etsi erat mortale et corruptibile et habuit causam corruptionis in se, tamen voluntati subiacebat ex ordine divinae iustitiae, et ideo, nisi voluntas deordinaretur, corpus nunquam corrumperetur, quamvis nunc verum sit quod dicit Philosophus, quod omne corruptibile de necessitate corrumpitur, cuius scilicet corruptibihs regimen non subiacet voluntati, sicut corruptibile corpus Adae, sed soli virtuti naturali. Non enira similiter poterat commoven sive iaedi ab exlrinseco, eo quod monles, id est.ngeli, el, Dominus in circuitu eius, ad custodiam. Non enim ordo divinae iustitiae talem deordinationem et punitionem in illo statu debebat admittere, quia nalla cuipa praecesserat, quamvis modo permittat, innocentem occidi ab impio, eo quod omnis homo merito peccati originalis est mortis debitor. Et propter hoc merito poterat sibi dici a Deo illud secundi Regum decimo nono: Veni mecum, ul requiescas securus mecum in ferusalem.

II. Secundo in yerbo proposito describitur status culpae sub nomine lericho, quod interpretatur jgigijg g qQ,! pgccare nihil aliud est quam deficere. Unde primus homo, cum peccavit, bene descendit in lericho, quia ratione sui peccati incurrit triphcem defectum: primo, defectum obscuritatis et ignorantiae ad cognoscendum verum; secundo, defectum tepiditatis et ignaviae ad operandum bonum; tertio, defectum timiditatis et inconstantiae ad fugiendum et superandum malum. Et haec tria mala sunt contra tria bona, quae erant in statu innocentiae. Et sicut per illa bona ordinabatur et assimilabatur sacratissimae Trinitati, sic per ista mala deordinatur et efQcitur dissimiiis. Nam caecitas sive obscuritas deordinat et dissimilat eum a claritate sapientiae Filii; tepiditas, a benignitate clementiae Spiritus sancti; timiditas, ab immobilitate et insuperabilitate potentiae Patris aeterni.

Primo dicitur homo descendisse in lericho, cum peccavit, quia incurrit defectum caecitatis et ignorantiae ad cognoscendum verum; unde Lucae decimo octavo: Cum appropinquaret lericho, caecus quidam sedebat secus viam, mendicans; Glossa: <t Caecus signiflcat humanum genus, quod a superna claritate exclusum, damnationis suae patitur tenebras, sed a Domino appropinquante lericho sanatur, quia, dum Verbum Dei infirmitatem et defectum nostrae carnis ct mortalitatis suscepit, homo ad cognoscendum divina redit; sedet iuxta viam, dum incipit credere in Christum, qui dicit: Ego sum via etve- Libr. VI. Topic. c. 3. (c. 6.).

Vers. 33. ritas et vita; mendicat, Mm rogat»; el clamat, ut lumen mereatur accipere.

Secundo dicitur homo descendisse in lericho, i cum peccavit, quia incurrit defectum tepidiiatis et ignaviae ad operandum bonum; unde in figura dicitur quarti Regum secundo: At ille, scilicet Eliseus, habitabat in lericho. Dixerunt quoque viri civitatis ad Eliseum: Ecce, habitalio civilatis huius optima est, sicut tu ipse, domine, perspieis, sed aquae pessimae sunt et terra sterilis. Sicut isti habitatores lericho, licet carerent aqua dulci ad bibendum et terra bona ad panem producendum, quae maxime sunt necessaria habitationi hominum, tamen aestimabant habitationem lam defectuosam optimam; sic peccatores existentes in lericlio, id est in defectu peccati, licet habeant penuriam aquae sapientiae salutaris et tantam sterilitatem terrae corporalis, ut non valeant ratione tepiditalis et ignaviae educere de ea panem vitae et intellectus, quibus nutritur anima; tamen reputant, peccati delectatione absorpti, tam defectuosum statum culpae optimum.

Tertio dicitur homo descendisse in lericho, cum peccavit, quia incurrit defectum limiditatis et inconstantiae ad fugiendum malum; unde in figura dicitur losue sexto: Ceperunt civitatem, scilicet lericho, et inlerfecerunt omnia, quae erant in ea; et sequitur: Imprecatus est losue, dicens: Maledictus vir coram Domino, qui suscitaverit. el aedificaverit civitatem lericho. Quia omnia contingebant illis in figura ideo, sicut isti existentes in lericho non valuerunt resistere prae nimia tepiditate et timiditate, nec fugere, ut non interficerentur, sic peccatores finaliter existentes in statu peccati, ratione cuius tantam timiditatem et inconstantiam incurrunt, ut non valeant fugere malum culpae; et ideo iusto Dei iudicio puniuntur malo infernalis poenae.

III. TerUo in verbo proposito describitur pri- mus parens quantum ad damnum poenalis miseriae, cum subinfert: incidit in torones, id est daemones, qui intulerunt ei tria damna. Nam primo despoliaverunt eum gratuitis virtutibus; secundo vulneraverunt eum in potentiis naturalibus; lertio debilitaverunt eum in potentiarum viribus, cum semivivum reliquerunt. Sed contra ista tria damna tria bona aL(]h]bit yerns Samarilanus et custos, Dominus noster Lesus Christus. Nam primo contra spoliationem tribuit ornamentum gratiae in incarnatione ad decorandam animam nudam et deforraem; secundo, contra vulnerationem adhibuit medicamentum misericordiae in passione ad sanandum animam sauciatam et languentem; t&rWo, cmtra. debiliiationem contulit vehiculum sive adiutorium potentiae in resurrectione ad roborandam animam caducam et debilem. Et haec

omnia eliciunlur ex ipso textu, qui secum portat expositionem. Nam persona indigens et misera est genus humanum, quod in Adam peccante descendit ab lerusalem in lericho, id est a paradiso in mundura, el incidit in latrones, id est potestatem daemonum; qui spoliaverunl eum, virtutibus gratuitis; vulneraverunt, in potentiis naturalibus et debilitaverunt in potentiarum viribus, semivivum relinquendo. Sed persona transiens eum durissima fuit legalis iustitia, quae nec misericordiam nec medicinam praestabat; unde Glossa Bedae: <i Sacerdos legem Dei nunliat. Descendit quidem lex in mundum per Moysen et nullam sanitatem contulit homini. Descendit levita, qui typum ostendit Prophetarum, sed hic nuUum sanat, quia lex peccata arguit, sed pertransit, cum indulgentiam non largitur ». Persona vero subveniens ex misericordia est Dominus noster Lesus Chrislus, quia Samaritanus custos interpretatur. Hic subvenit humano generi, cura tria remedia contulit contra tria praedicta damna.

Prirao, aniraara nudam et deformem vestivit or- Dameiito gratiae in incarnatione contra despoliationem. cordia motus est; Glossa: « Samaritanus, qui custos interpretatur, Dominus est, qui propter nos homo factus, vitae praesentis iter arripuit et venit secus vulneratum, m similitudinem hominum factus et habitu inventus ut homo; ex cuius adventu homo in gratiam Dei restiluitar.

Secundo, animam sauciatam et languentem sanasa- vit medicamento misericordiae in passione contra vulnerationera; unde subditur: Et appropians, alligavit vulnera eius; « alligamenta adhibuit », secundum Magistrum in Prologo quarti Sententiarum, <c quia contra originahs et actualis peccati vulnera Sacraraentorum remedia instituit », quae efTicaciam habent a passione Christi. Unde sequitur: infundens oleum, id est « chrisma Spiritus sancti, et vinum, id est calicem suae passionis », secundum quod dicit Glossa; et imponens illum in iumentum suum, corporis sui, quia peccata noslra ipse pertulit in corpore suo super lignum, cuius livore sanati sumus; duxit in stabulum, Ecclesiae.

Terlio, animam caducam et debilem roboravit in resurrectione aperiendo sensum sacrae Scripturae contra debilitatem; unde subinfert: Allera die protulit duos denarios; Glossa: « Altera die, id est post suam resurrectionem, quando amphor aeternae lucis splendor quam ante passionem effulsit in raundo, protulit duos denarios, id est duo Testamenta, Apostolis, quia ipsis aperuit sensum, ul intelligerent Scripturas, ad regendum et adiuvandum populum». Unde per doctrinam duorum Testamentorum, quae intelligitur in prolatione duorum denariorum, quos dedit stabulario, id est praelato, cuius est doctrinam ministrare et explanando supererogare, adiuvantur viatores in aeternam patriam redeuntes. Rogemus etc.

Sermo II

Dominica duodeoima p( Bonaventurae Parisius, in Capitulo de mane.

Beati oculi, qui vident quae vos videtis, Lucae decirao.

Duo tanguntur, scilicet novae gratiae mira /eiicitas, ibi: Beati oculi, qui vident; mirae fehcitatis expressa dignitas, ibi: quae vos videtis.

I. Dicit ergo: Beati oculi, Apostolorum et iustorum novae gratiae; et beali, inquam, quia: purificali divino spectaculo per pietatem theosebiae; Psalmus: Oculi mei semper ad Dominum, quoniam ipse evellet de laqueo pedes meos. — Revelati divino radio per humihtatem disciplinae; Genesis quadragesimo quinto: En, oculi vestri et oculi fratris mei, Beniamin, vident, quod os jneum loquatur ad vos. — Recreati divino consortio per ubertatem devotionis internae; Deuteronoraii trigesimo tertio: Oculus Jacob in terra frumenli et vini, caeligue caligabunt rore. — Honestati divino exeraplo per ausleritatem poenitentiae; Genesis quadragesimo tertio: Attollens loseph oculos, vir apostohcus, vidit Beniamin, fralrem suum uterinum, Christum. Commota sunt viscera eius etc.

Qui vident experimentahter: Maiestatem condescendentem; Lucae secundo: Videamus hoc verbum, quod factum est, quod Dominus ostenditnobis. — Claritatem supersplendentem; loannis primo: Vidimus gloriam eius, gloriam quasi Unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis. — Suavitatem reflcientem; Psalmus: Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus. — Sanctitatem aediflcantem; Ecclesiastici quadragesirao tertio: Vicle arcum et benedic eum qui fecit illum; valde speciosus est in splendore suo. Gyravit caelum in circuitu gloriae suae, manus Excelsi aperuerunt illum.

II. Quae vos videtis: per industriam rationis et fidei assensura; Exodi tertio: Vadam et

visionem hanc magnam, quare non comburalur rubus. — Per munditiam cordis el intellectus donum; Matthaei quinlo: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. — Per laetitiam nientis et fervens desiderium; loannis duodecimo: Dixerunt illi gentiles Philippo: Domine, volumus lesum vi- gj.g 2. _ Per gratiam Spiritus sancti et sapientiae guslum; Psahnus: Vacate et videte, quoniamego sum Deus etc.

Dico enim vobis, quod multi, probi et Religiosi, voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae audilis, el non audierunl. Audierunt autem Apostoli Verbum iiicarnalum: ipsum corde senliendo summe harmonicum per Scripturarum verilatem; Proverbiorum octavo: Beatus homo, qui audit me elc. — Odorando summe aromaticum per contempiationum aviditatem; Ecclesiastici quadragesimo oclavo: Beati sunt, qui te viderunt et in amicitia tua dccoral.i sunt. — Dcgustando summe mellillmim per nnclioniim siiavilalem: lob qu:irto: VocDi i/iiiisi utinii Irnis audivi. —.Adniiramlo summe pulclienimmn per desiderioruni imiltirormilatem; Psalmus: Audiam, quid loquatur in me Dominus Deus.

Sermo III.

Item, sermo fratris Bouaveuturae iu domo domini Papae apud Urbem veterem, coram consistorio generali.

Magister, quid faciendo vitam aeternam possidebo''?

Quamvis iste legis doctor tentatione proposuerit Domino verba ista, tamen propter responsionem Domini subsecutam ad animarum aedificationem dedit nobis materiam proponendi ea pie et vere. Possuinus ergo dicere catbolice, quod in verbis istis tria tanguntur: Prinuim est devota recognilio fontalis sapientiae in Verbo incarnato; secundum esl necessaria obligatio merendi in genere humano; terlium est fmalis aviditas, quae est et debet esse in cuiuslibet hominis animo. Primunu, ibi: Magister; secundum, ibi: quid faciendo; tertium, ibi: vilam aeternam possidebo.

Circa totum nota, quod Dominus Lesus est principalis instructor, magister et doctor, secundum Augustinum et Dionysium, in caelo et in terra. Ipse enim solus docet Angelos quantuin ad novem ordines, bonos homines quantum ad choros omnes iustos sive iustorum animas spirituales, tenens ipse cathe- diam magisterii sui in caelo et in Ecclesia, scilicet triwnplianii; sedens est super sedem Maieslalis aeternae. Docet maneriae praemissae: Seraphini et Apostolos experiri et contemplari sive sursum extendi ail carikilem sive aniorem fontaleni; Cherubim et!luci(in's i'iriiii et cuiilemplari sive sursum exteiuli ail verilaleiii sive spleiidoiem originalem; Thronos et Confessores alnuis expcriri et contemplari sive sursum extendi ad siiailalein sive saporem imperturbabilem; Doniiiniiionvs et Marlyres experiri et coiileiiiilari sive siiisiiiii extendi ad maieslatem inaniissibileiii; l'riiiripuiiis et pastores experiri et conleiiiilaii sive siiisiini cxlciiili ad iiobililatem incomparaliilciii sic iliiiiiilalciii sciliirilcriialcni; Potestates et rcgcs cxpciiri ct ronlciiiiilari cl snrsnm extendi ad victoi'iosilatein et triumphalitatem indenegabilem; Virlutes et Virgines experiri et conlemplari sive sursum extendi ad fortitudinem indefeclibilem; Archangelos ct pracdicalures experiri et contemplari sive snrsnni cxleiidi ad claritatem lionorabilem; Angelos fjclcsiai ci clccios communes, experiri et contemplari sive siirsiiiii cxlcndi ad libertatem deleclabilem; homiiirs cl iiiiilieies et pueros salvatos tantum meritis Crucifixi experiri et contemplari el sursum extendi ad securitatem intenninabilem. Pro his omnibus et de liis oinnibus scribitur Isaiae quinquagesimo in persona oinnis caelestis militiae simul: Dominus Deus mane, supple: aeternitatis beatae, erigit mihi aurem, intellectivae et affcctivae, ul aadiam, id esl, percipiam realiter, quasi, id esl vere, magistrum, docentem unnmquemque ordinem Angelorum et Beatorum omnia supra dicta. E contrario diabolus docet in inferno conlraria et cfeprimit ad conlraria.

Iii terra vero sive in Ecclesia militanli docel: summos ponli/Jces, cardinales et episcopos et praelalos alios, quomodo divino cultui, zelo et honori principaliicc inlciidanl et populis sibi cominissis verbo, exciiiplu, siiiiia.uio sive oratione iricessanter provideanl. —.Sncerdoies et 'omnes altaris ministros, quomodo Deum prae oculis habeant et castitati et laudi divinae et saluti animarum subserviant. — Religiosos et Religiosas, quomodo Ordinem anient, honestatem nionslrent, veritatem servent. — Magisiros et doclores et praedicatores, quomodo divina el aeterna proferant et promoveant et ea quae ad caelestia elevant, doceant. — Imperatores et reges et principes terrarum etdominos, quoinodo alium esse Dominum universalem cognoscant, iustitiam diligant, misericordiam foveant, sanctitatem colant et pietatem in omnibus ostendant. — Milites, quomodo ad caelestem militiam tendant, caelesti militiae vacent et in = Libr. de Mcnjistro, praesertim c. II, ubi e.presse hac