Dominica decima nona post Pentecosten

unam navim, quae eral Simonis, dixil ad Simonem: Duc in alium, el laxate retia oestra in capturam. — Ad recreandum, el sic a nobilibus spiritu in Deuni scandentibus et laetantibus; Marci sexto: Ascendenles in navim, abierunt in desertum locum seorsum; Marci tertio iussit, ut navicula sibi deserviret propter turbani, ne comprimerent eum.

Duo auteni sunt, quae elevant animam ad hunc transitum, videlicet scientia Scripturarum, quae est sicut Cherubim; et affeclus inardescens in amorem divinum, qui est sicut flammeus gladius atque versatilis, quibus mediantibus pervenitur in sanctam civitatem etc.

Sermo I

Rex autem, cum audisset, iratus est, et missis exercitibus suis, perdidit homicidas tuos, Matthaei vigesirao secundo.

Quoniam bonitati iudicis attestatur, audito consilio, concilari zelo iustitiae, deteslari reum in corde et etiam, si possibilitas adest, punire opere; hinc est, quod Dominus noster ad commendationem divinae aequitatis haec tria per ordinem in verbo proposito insinuat. Et primuin est dWmae iustitiae co7icitatio; secundum est culpae deleslatio; tertium est poenae inflictio. Unde divina iustitia fuit concitata in auditu, culpa delestata in affectu et poena inflicta in effectu. Primum notatur, cum dicitur: Rex autem, cum audisset; secundum notatur, cum additur: iratus est; tertium, cum adiungitur: perdidit homicidas illos.

. Dicit ergo: Rex, cum audisset, ubi notatur concitatio iustitiae per auditum. Tunc divioa iustitia concitatur, cum audit primo arrogantiam detestabilis inobedienliae; secundo, malevolentium impietatis et saevitiae; tertio, demulcenliam carnalitatis gulae. Ralione primi contemnitur Deus; ratione secundi ofienditur proximus; ratione tertii inficitur corpus.

Primo concitatur divina iustitia, cum audit arrogantiam detestabilis inobedientiae, Deum contemnentis; unde Isaiae trigesimo septimo: Audiat Dominus Deus tuus verba Rabsacis, quem misit rex Assyriorum, dominus suus, ad Uasphemandum Deum viventem et exprobrandum sermonibus, quos audivit Dominus Deus luus. — Per Rabsacem, missum a rege Assyriorum ad blasphemandum Sciendum autem est, quod liaec navicula in aqua posita aliquando agitatur velificationibus sive fl.alibus venlorum, per quod intelligimus aiflatus caelestium charismatum; et hoc refertur ad orationem; velum enim expandere esl desiderium in oralione dilatare. — Aliquando motibus remorum, per quod intelligimus exercitium spiritualium virtutum; et hoc refertur ad operationem; remigare enim est totum se labori spirituali exponere. — Aliquando Iractibus hominum, per quod intelligimus alligationem regularium statutorum, et hoc refertur ad conversationem; attrahere enim est violentiam sibi et viribus suis pro sacris moribus et religiosis usibus facere Deum, intelligitur malus Christianus, missus a diabolica suggestione ad peccandum, ratione cuius blaspheniatnr et exprobratur Deus. Unde Beda: « Qui tunc caesus est colaphis ludaeorum nunc caeditur blasphemiis falsorum Chrislianorum », et qui consputus est salivis infldelium nunc vesanis opprobriis peccatorum exhonoratur. De hoc similiter dicitur Isaiae decimo sexto: Audivimus superbiam Moab; superbus est valde. Superbia eius et arrogantia eius plus quam fortitudo eius. Haec dicit Dominus zelo iustitiae concitatus peccatum eius reprobando.

Secundo concitatur Deus, cum audit malevolentiam crudelitatis et saevitiae opprimentis mum; et de hoc dicitur in hodierno Evangelio: Reliqui tenuerunl servos eius et contumeliis affeclos occiderunt. Rex autem, cum audisset, iralus est,,et missis exercitibus suis, perdidit homicidas illos et civitatem illorum succendit. — Reliqui vero non solum contempserunt venire ad fldem, immo tenuerunt servos suos, id est Apostolos capiendo et incarcerando, et afflictos, vexatione innumerabilium tribulationum, occiderunt corporaliter. Rex aulem, cum audisset vocem sanguinis ad se clamantis de terra, iratus est, secundum Glossam, « in ultionem exarsi t », et missis exercilibus suis, « scilicel Romanis sub Tito et Vespasiano », perdidit homicuias illos, id est « ludaeos » sanctos « persequentes »; et civitatem illorum succendit, scilicet « lerusalem ». Unde satis « apparet, eam fuisse ex toto succensam et funditus destruclam, cum sit modo constructa extra portam, ubi Christus cruciflxus fuit», cum locus crucifixionis Christi sit extra portam civitatis.

Tertio concitatur Deus, cum audit demulcentiam carnalitalis gulae inficientis proprium subiectum; unde

in Psalmo: TenUwenml Demn, itl peterenl encas animabus suis; et sequitur: Audivit Dominus et disiulit, el ignis accensus est in /acob, et ira ascendil iii Isravl. — liiilaci raniales cl tiilosi slaliiii, ut passi suiil laincm. aiipiiieiaml cssc /;; li-rra Ari/i/pli pcccalii -illae ciincupisceudo canialia, ilrlcclaiiicnta Acyyiili, iiiiliio adliUC apposucrunl prccurr ri irrral(i tliriidcntiac cl blasphemiae male loqucndu ilc Dro, quofl non possel parare eis mensani in deserto. Iduo audivit Dominus lianc voceni, el displicuit; sed tanqnaiii misrcirocs ilislnlil, ilispiiiiriis uinniu siiarilrr, quuiisiiic rscar rssml III nrr ipsiirniii. lll rxi.ccirenliir, niliil unpoisiliilr rssr npiul llmin cl (H.slra iuste punivit eos, riiin //(( Dri ascendit super eos. Vece gulosi, (/MorK/(/ Dins miirr est, Imiio mpeh ad cibum beslialitec Irnmtuc, ut nihil cogitent de Deo, sed tanlumniodo, ut possint venlrem iraplere, quorum gloria in confusione est, propter rationis subversionem.

II. Secundo in verbo proposito nolatur detestasecundum est neguualiu uuariliae m acquirendo; tertiuiii cst ilefoeiLuio luxuriae in lasciviendo. Et hoc dicituc plcniui Lucae decimo quarto: Nam unus dixit: Villam eini; alius dixit: Juga boum enii quinque; tertius respondit: ii.rorein lUixi; lioc est dictu: uiius, propter superbiam principandi; alius, propter avaritiam accumulandi; unde per iuga boum intelligilur superfluaoccuMtio quinque sensuum circa terrena; tertius, propter luxuriam lasciviendi, provocaverunt iram Dei contemnendo venire.

Prirao irascitur Deus propter elaiiunem superftjap iu praeeuiiuendo; unde Threnorum secundo: Confrcgit in ira furoris sui onine cornu Israel. — Per cornu intelligitur elatio superbiae, quae nisi humilietur interiori inspiratione, aut exteriori praedicatione, aliquando Deus m ira furoris sui, ratione effeclus, confringil, mortis punitione, secundum quod dicitur Exodi decimo quinto: Misisti iram tuam, quae devoravit eos sicut slipulam.

Secundo irascitur Deus propter negotiationem avaritiae in acquirendo; unde dicitur in Canonica lacobi: Aurum et argentum vestrum aeruginavit; et aerugo eorum in testimonium vobis erit, et manducabit carnes vestras sicut ignis. Thesaurizastis vobis iram in novissimis diebus. — Aurum et argentum, male acquisitum generat aeruginem, quando relinquit in anima remorsum conscienliae, cuius teslimonium quamvis avari in vita ista non sentiant, consopiti avidilate pecuniae, tainen post morlem stat isle remorsus conscientiae, qui aerugo et vrrinis a[i[.citatur, co quod ad nioilum verinis mordii.il li roLqiluzal.il iiilrniis. 'rriiiis rcservabitur [iciicliio, ([iiia non iinji'uiur, rl ignis poenae inrcrnalis, qui nunquam exstinguelur, dovorabit carnes eoruin interius et exterius. Et merJto duplici [joena avari punientur, qui timsaurizaverunt sibi iram, corde concupiscendo et opere 1'apiendo.

Tertio irascitur propter defoedutionem luxuriae i iii Kisciviciido; iiiide in Psalmo: Jrritaverunl euni iii uiliiirrtiiiiiiiiliiis suis, ct multiplicala esl in eis riiiiiu; cl srijiiilur: iratus esl furore Dominus in populum suuni et abominatus est heredilatem suam. — Istae adinventiones sunt visio, cogitatio et aflfectio, quibus committitur [eccatum fornicationis in corde, etiamsi non possil expleri opere, secundum illud Malthaei quinto: Onmis, qui viderit muliereni ud concupi.scendam eani, iam moechatus esi ea.ni in corde suo. Quot eniin sunt corporis sensus, lot sunt spiracula, per quae intrant aquae concupiscentiarum ad aniinain; et nisi ab amore carnalitatis discedatur [jer mortilicationem carnis et omnis occasionis remotioiiem, Deus adeo in iram provocatur, ut eam propter foetorem luxuriae aboininetur.

III. Tertio in verbo pi'0[3osito nolatur inlliclio i poenae in eCfeclu, cuiii subinfert: perdidit homicidas illos, missis e.tercitibus suis, « scilicet Roraanis sub Tilo et Vesijasiano inqjeraloribus "», perdidit homicidas illos, scilicet «ludaeos». Unde per istos imperatores lerusalem funditus destructa, et ludaei occisi el dispersi et venditi, triginta pro uno denario; sicut vendiderunt Christum pro triginta denariis. Iniligit Deus poenaiu et [3erdit quemlibet triplici de causa: primo, propter devialionem perfidiae, sive ignorantiae in discernendo; secundo, [iropter desperalionem veniae in diffidendo; tertio, propter defectionem patientiae in sustinendo. Et primum esl contra veritatem; secundum, contra bonitatem; tertium, contra potestatem.

Primo perdit Deus aliquem propter deviationem i perfi.diae sive ignorantiao in di.scernendo; unde in Epistola ludae dicitur: fesus populum suum de Lerra Aegypti saivans, secundo eos qui non crediderunt, perdidit. Quia omnia contingebant illis in figura, ideo secunduin exhibitain veritatem dicamus: Lesus populum suum, scilicet Christianum, salvavil, consignatione proprii sanguinis; i[3se enim verus est Agnus, cuius sanguinis virtute salvantur Christiani; de terra Aegypti, id est de statu erroris

et infidelilatis per aspectum splendoris et veritatis. AegypUis eniin tenebra interpretatur et signiQcat statum infidelitatis, in qno homo tenebris erroris deprimitnr. — Item, eos qui non cmliderunt, perdidit, demergendo eos in profundum inferni per aeternam damnationem. Ad confirmationem hiiiiis potest adduci illud Ecclesiastici se.xto: Non le extoUas in cogitatione animae tuae velut taurus, ne forle elidatur virtus tua per sluUitiam, el folia tua comedat et fruclus tuos perdat, el relinquaris uelut lignum aridum in eremo.

Secundo perdit Deus aliquem propter desperationeui veniae in diffidendo; unde in Psalmo: Fructum eorum de lerra perdes et semen eorum a fdiis hominum, quoniam declinaverunl in te mata. — Illi declinant mala in Deum, qni desperantes de divina misericordia, non credunt, se posse consequi suorum veniam peccatorum, quorum fructum operationis el laboris Deus perdit. Unde ludas merito fdius perdilionis interpretatur, qui diffidens de divina pietate, laqueo se suspendil. Dicitur etiam, semen eorum perdi a filiis /lominum, eo quod illud peccatum non est inventum ab homine, sed a diabolo, qui illud seminat in fUios diffidentiae. Propter hoc dicit Augustinus in libro secundo de Anima et spiritu: « Nemo de pietate Dei ditfidat, quia maior est Dei misericordia quam nostra miseria».

Tertio perdit Deus aliquem propler defectionem patientiae in sustinendo; unde lob decimo octavo: Quare reputali sumus ul iumenia el sorduimus coram vobis? Qui perdis animam tuam in furore tuo. — Vere impatiens et furiosus, qui ad quamlibet molestiam sibi illatam vult recalcitrare et rependere vicem, iumenlum et non homo debet repulari, eo quod non regitur discretione rationis, sed fertur bestiaU motu sensualitatis; et propter hoc aliquando sordenl cogitationum malignitate et iudicii temeritate in corde, opprobrii conviciositate in ore, maleficii crudelitate in opere; et tunc m /iwore perdit animam suam. Rogemus ergo Dominum etc.

Sermo II =.

Dominica decima nona post Pentecosten. Sermo fratris Bonaventurae in Capitulo Parisius.

Renouamini spiritu mentis vestrae et induite nooum /lominem, qui secundum Deum creatus est, ad Ephesios quarto.

In verbis his duo facit Apostolus: primo hortatur ad vetustatis peccati depositionem; secundo, ad nouitatis C/iusli assumtimem.

I. Quantum igitur ad primum dicit: Renovamini spiritu menlis vestrae. Debemus autem renovari triformiter: primo, secundum graliam baptismalem, quae opponitur vetustati culpae originalis, noviter serviendo renovatis affectibus; ad Romanos septimo: Serviamus in novitate spirilus et non in vetustate litterae; ad Titum tertio: Salvos nos fecit per lavacrum regenerationis et renovationis Spiritus sancti. — Secundo, secundum gratiam poenilentialem, quae opponitur vetustati maculae actualis, noviter sentiendo renovatis sensibus; ad Romanos duodecimo: Reformamini in novitale sensus vestri; secundae ad Corinlhios quarto - Licet is qui foris est, noster /lomo corrumpalur; tamen is qui intus est, renovatur de die in diem. — Tertio, secundum gratiam finulem, quae opponitur vetustati poenae gehennalis, noviter vivendo renovatis TOor«6ws; ad Romanos sexto: In novitate vilae ambidemus; Psalmus: Renovabitur ut aquilae iuventus tua.

II. Quantura ad secundum subdit: et iriduite novum /lominem etc. Debemus vero induere Cliristum, novum /lominem, tripliciter: primo, per «miceritatem munditiae; ad Romanos decimo tertio: Induimini Dominum lesum C/iristum, et carnis curam ne feceritis in desideriis. — Secundo, per pietatem benevolentiae; ad Colossenses tertio: Induite vos sicut electi Dei, sancti et dilecti, viscera misericordiae elc. — Tertio, per longanimitatem patientia.e; Proverbiorum ultimo: Forlitudo et decor indumenlum eius, et ridebit in die novissimo; Psalmus: Ego autem, cum mi/ti molesti essent, in duebar cilicio.

Sermo II

Sermo fratris Bonaventurae in Conventu Pernsino.

Nuptiae quidem paratae sunt, sed qui invitati erant non fuerunt di.gni, Matthaei vigesimo secundo.

In verbis his ex ore Altissimi prolatis duo proponuntur, scilicet Dei erga genus humanum beatificandum liberalitas maxima, in hoc, quod nupliae per eum nobis paratae sunt; et /lumani generis ingratitudo nefanda in hoc, quod qui invitati erant non fuerunt digni.

Circa totum nota, quod nullus debet se excusare ab invitatione illius aeterni convivii, vel indignum i'eddere se ad illas aeternas aeterni Sponsi nuptias, pro eo quod nupliae illae sunt adimplentes omne desiderium naturae humanae. Nam sunt: gloriosae fontalitate honoris; Esther secundo:

re.v,t.«(i('/-Kv, eonvivhm praeparari perwagnifieuiii ijriiicijuhiis et servis mis pro coniitncliime ci nupliis &///(V. — Speciosae venuslak i.lerdiis; [iocalypsis deciino nono: Gaudeamus et exsuUemus et demus gloriain ei, quia venerimt nupliae Agni, et uxor eius prueparavit se. — Deliciosae anioenitate dfliriatioiiis; Aiioralypsis decinio nono: Beati, qui ad cocnoni iinptiarnin Agni vocati sunt. — Opulentae libertate pleniludinis; Matthaei vigesimo secundo: Omnia parata sunt; venite ad nuptias.

Sermo III

Sermo fratris Bonaventurae populo Assisii.

Renovamini spirilu mentis veslrae el induile novum hominem, qui secundum Deum creatus est, ad Ephesios quarto.

Duo hic facit Aposlolus: primo hortatur ad vitiorum univeisaleiii depositionem, ibi: Renovamini spirilu mentis cestrae; secundo, ad morum el acluum Christi assumtionem, ibi: el indtiite novum hominem etc.

I. Circa primum nota, quod renovalur quWlbel spiritualiter: per omnium peccatorum detestaiionem pienariain; ad Colossenses tertio: Exspoliantes vos,., homiiiem cuin actibus suis etdnduentes novum, eum qui renovatur in agnitionem secundum imaginem eius qui creavit illum. — Per inleriorum Deo consecralionem perfectam; primi Machabaeorum quarto: Ascendamus nunc mumlare sancla et renovare. — Per morum ostensionem mundo praedaram; priinl Machabaeorum duodecimo: lonathas misil nos, ut renovaremus amicitiam et socielalem secundum prislinum.

U. Circa SBCundum nota, quod iiuluit qwsnovum /io»)imen?,, Christum: per amoris totalis trans-