Dominica vigesima prima post Pentecosten

Serve nequam, omne debitum dimisi tibi, quoniam rogasti me. Nonne ergo oportuit, et te miet obedientiae Evangelii promptitudinem conari habere propter quatuor bona, quae inde omnibus. Primum est abdicatio inficientis maculae; loannis undecimo: Ego sum resurrectio et vita; qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, vivet. — Secundura est forlitudo prolicientis iustitiae; loannis decimo quarto: Amen, amen dico vobis, qui credit in me, opera, quae ego facio, et ipse faciet. — Tertium est plenitudo reficientis gratiae; loannis undecimo: Omnis, qui vivit et credit in me, non morielur in aeternum. — Quartuin est allitudo perficientis (/sonae; loannis decimo quarlo»: Creditis in Deum, et in me credite. In domo Patris mei mansiones midtae sunt.

Skr.mo VI.

Sermo Boiiaventurae Pratribus de Barcinone.

Implemini Spirilu sancto, ad Ephesios quinto ">.

Hortatur Apostolus ad menlis perfectionem spiritualera et gratiae consolalionem desiderabilem. Primum, ibi: Impkmini; secundum, ibi: Spiritu sancto.

Circa totum nota, quod debemus merito disponi, ut impleamur Spiritu sancto, id est Spirilu evangelicae humilitatis, sine quo nullum sacrificium, nullara oralionera Deus acceptat; Danielis lertio: In animo contrito et spiritu humilitatis suscipiamur. — Spiritu supercaelicae veritcUis, sine quo nullum documentum, nullum consilium Deus approbat; loannis decimo sexto: Cum venerit ille Spiritus verilatis, docebit vos omnem veritatem. — Spiritu angelicae honestatis, sine quo nullum desiderium, nullum aclum Deus prospectat; ad Romanos octavo: Ipse enim Spiritus lestimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii Dei. — Spiritu christianae pietatis, sine quo nullum caritatis obsequium, nullum fraternitatis officiura Deus remunerat; ad Galatas ultimo '-: Qui seminat in spiritu de spiritu metet vitam aeternam; Sapientiae duodecimo: 0 quam bonus et suavis est, Domine, Spiritus tuus in omnibus nobis I Isaiae undecimo: Requiescet super eum spiritus Domini, spiritus scientiue et pielatis. sereri conservitui, sicut et ego tui misertus sum? Matthaei decimo oclavo.

Prothema. Ecce, intelliget servus meus, exaltabitur et sublimis erit valde.

In verbis secuiido loco propositis, siimtis de Isaiae quin(juagesimo secundo, describuntur tria, quae debent esse in officio praedicationis. Et priniuni est sanclitas merili, secunduin est veritas fidei, lertium est auclorilas officii. Sanclilas ergo merili notatur, cuin dicilur: servus meus; verilas fidei nolatur, cuin subditur: inleUigel; auctoritas o/ficii, cum suliinferlur: exaUahitur et sublimis erit. Cuni iinlur, c:irissimi, licet liaec omnia deficiant in me, aliqua inopoiiain ilirerc ad meam exercitalioiiem i,?); idcirco volu lialieic leciirsum ad Deum, qualenus ipse milii digiielnr largiri, ut possim aliqua conferre in medium, quae siiit ad laudem et gloriam sui iiominis benedicti et nostrarum animarum consolationem. Amen.

Serve nequa.m etc.

Quoniam malignilatis est denegare alteri quod gjiji pgyj exhiberi, hinc est, quod Dorainus noster islurn servum iiolentem sui conservi misereri, qui ad suam petitionem meruit tntius debiti condonationem, dure reprehendit in verbo proposilo, cum dicit: Seroe nequam etc; ubi discrele procedit. Nam pi-iino increpal perpelratam nequitiam malignae operationis; secundo explicat exhibitam misericordiam benignae propitiationis; tertio indicat debitam indulgentiam alienae oflfensionis. Primum fuit in proximi suffocatione; secundum, in debiti condonatione; tertium, in exempli ostensione. Primo ergo cavenda est perpetialio delicti, quia reprehenditur, cum dicit: Serve nequum; secnndo petenda esl relaxatio debiti, quia conceditur, cum suljdit: omne debitum dimisi tibi, quoniam rogasli nie; terlio remittenda est olfensio proximi, quod indicitur, cum subinfertur: Nonne ergo oportuit, et te misereri conservi tui, sicut et ego lui misertus sum?

I. Primo igitur in verbo proposito increpat pernequUiam malignae operationis, et hoc in proximi suffocatione, cum dicit: Serve nequam. Incurrit aliquis istam nequitiam, propter quam increpatur, triplici de causa: primo, propter malitiam pravae cogitationis in corde; secundo, propter fraudulentiam deceptoriae locutionis in ore; tertio, propter saevitiam alienae olfensionis in opere.

Primo dicitur aliquis nequam. et increpatur pro- P i?aftVmn! pravae cogitationis in corde; unde Ecclesiastici vigesimo octavo: Jn hominem similem sibi non habet misericordiam et de peccatis suis deprecatur? Ipse, cum caro sit, reservot iram et propitialionem petit a Deo? — Magna enim nequitia hominis, qui, petens peccati luisericordiam, denegat fratri suo; immo, quod mahgnius est, cor nequam gravabilur in doloribus, quandoque cogitationis nialignitate, iudicii falsitate et suspicationis temeritate, cum propter livorem invidiae contabescit, affligitur et trislatur de proximi prosperitate. Et propter hoc Vei-s. i. seq.; sequunlur Eccli. 3, 29. et MnUli. 13, Vei-s. 23. = Psalm. 6; dicebat Dominus Malthaei decimo quinto: Ab intus d.e corde hominum procedunt cogitationes malae, ira, nequitia et dolus. Et de hoc similiter potest exponi illud Matthaei sexto: Si oculus tuus fuerit nequam, tolum corpus tuum tenehrosum erit. — Nomine oculi accipitur hic intentio voluntatis, quae si nequam fuerit, id est corrupta, totum, quod procedit inde, vitiatum est el malum, sicut rami et fructus iiiali indicantur, qui procedunt ox vitiata radice.

Secundo inci'epatui quis et dicitur nequam aliquando propter fraudulentiam deeeploriae locutionis in ore; unde in Psalmo: Firmaverunt sibi sermonem nequam. Narraverunt, ut absconderent laqueos. — Firmaverunt sibi sermonem nequam, per detractionis et infamationis assuetudinem. Unde aliqui tantum assuescunt quotidie detractioni et infamationi et ita firmant propositum in eis, ut vitium vertatur in naturam. Narraverunt, per mntiiae voluntatis insinuationem, ut absconderent laqueos; quod fil, quando alios sub simulatione zeli iustitiae et spiritus sanctitatis vitae per fraudulentiam et dolum infamant, laedunt et damnificant. Et quia innocentes frequenter incidunt in istos laqueos, ideo dicitur Ecclesiastici vigesimo oclavo: Deatus, qui tectus est a lingua nequam. — Sed certe, horribile est et omni abomina- ( tione dignum, quod isti murmuratores, detractores et infamatores, qui sciunt abscondere istos laqueos fraudulenliae et doli, ut alios veneiilur et capiant nequiter per famae denigrationem, personae laesionem et rerum damnificalionem, sunt hodie communiter in amicitia magnatum et praelatorum. Unde talibus praelatis, qui eos libenter audiunt et recipiunt, dicitur Ecclesiastici vigesimo octavo: Sepi aures tuas spinis, linguam nequum noli audire et ori tuo facilo ostia et seras. — Et ratio est, quia praelati, qui i libenter recipiunt a dextris adulatores et a sinistris detractores, murmuratores et inlamatores, etiam zelo iustitiae ducti, frequenter persequuutur bonos, laedunt innoxios et damnificant iustos, arhilranles, se obsequium praeslare Deo, exemplo Sauh, qui etiam zelo iustitiae ignoranter persequebatnr veros Apostolos, credentis, se obsequium praestare Deo.

Tertio dicitur aliquis nequam et increpalur pro- i pter saevitiam alienae offensionis in opere; el de hoc dicitur isaiae primo=: Vae yenti peccatrici, populo gravi iniquitate, semini nequam, pius sceleratis! Dereliquerunt Dominum, btasphemaverunt Sanctum Israel. — Vae genli peccatrici, se ipsam in mente nequiter deordinando; populo gravi iniquitate, alios in opere crudeliter laedendo. Et bene gravatur homo iniquitate, quando peccat deordinando se ipsum et postea addit peccare in proximum, laedendo eum. Et propter hoc dicit Augustinus: « Nullus raalus laedit alium in persona, nisi prius laedatur

in conscientia M. Semini nequam, in viliis et peccatis nascendo et crescendo; filiis sceleratis, rliabolum imitando. Dereliquerunt Dominum, ab ipso se avertendo; blasphemaverunt Sanctum Israel, ad illicita se converlendo. Unde tunc aliquis blasphemal et vituperat Sane«!(m Israel, id esl Christum, quando ad eius iniuriam peccata et illicita perpetrat.

11. Secundo in verbo proposito explicat exhibitam misericordiam divinae propitiationis, et hoc in debiti condonalione, cum subdit: omne debitum. dimisi tibi. Propiliatur Deus alicui ratione suae misericordiae et dimittit debitura: primo, propter vehementiam dolorosae contritionis; secundo, propter diligentiam piu-ae confessionis; tertio, propler aequipoUentiam condignae satisfactionis. Primum est in affectu, secundum est in afiatu, tertium est in effectu.

Primo propitiatur Deus et dimittit debitum propter vehementiam dolorosae contritionis in affectu; de hoc enim potest accipi illud Psalmi: Tribukitiones cordis mei multiplicatae sunt, de necessitatibus meis erue me. Vide humilitatem meam et laborem meum et dimitte universa delicta mea, inquit Propheta in persona viri contrili. — Tribulationes cordis mei multiplicatae sunt, per dolorosam cordis contrilionem secundum peccatorum maiorem vel minorem cognitionem; de necessiiatibits meis, scilicet bonorum spiritualium; erue me, per charismatum divinorum infusionem. Vel aliter: de necessilatibus meis, scilicet difQcultatis ad bonum et pronitatis ad malum, quas incurrit homo merito primae praevaricationis; erue me, per adiuvantis graliae infusionem. Vide humililatem meam, per oris confessionem me ipsum accusando et peccatum proprium aggravando, contra aliquos, qui propter superbiam in confessione se ipsos iustificant, propria peccata alleviant et aliena gravant; et laborem nieum, quantum ad operis satisfactionem; et tunc et non aliler dimitle universa delicta mea, per benignam condonationem.

Secundo propitiatur Deus et dimitlil delicta propter diligentiam purae confessionis in affatu. Huic convenit quod dicit Psalraus: Delictum meum cognitum tibi feci et iniuslitiam meam non abscondi. Dixi: Confilehor adversum me iniuslitiam. meam Domino, et tu remisisti impietateni peccati mei. — Loquitur Propheta in persona confitentis sua peccata Deo, cum dicit: Deliclum meum cognitum tibi feci, scilicet quod erat occultum, tuo vicario, scilicet sacerdoti, manifestando; et iniustitiam meam non abscondi, peccata mea dimidiando, vel alleviando. Nam illi abscondunl iniustitias et peccala sua, qui, ne videantur multum peccatores, nolunt dicere omnia peccata sua uni sacerdoti, sed aliqua uni, aliqua al- Psalm. 24, 17. seq. Psalm. 31, S. teri; et ita per circumstantias peccata alleviant, ut quasi se potius laudent et excusent, quam vituperent et accusent. Quod maximum peccatum desiderabat a se removeri bonus David, cum dicebat: Non declines cor meum in verba malitiae ad excusandas excusaliones in peccatis. Et quia, licet mediante ministerio sacerdotis peccata remittantur, et quia solus Deus est, qui effective potest dimittere peccata: ideo sequitur: Dixi: Confitebor, id est, slatim, ut proposui confiteri, etiamsi desit lempus et locus, ut liomo non possit recurrere ad confessionem, eo quod in sola contritione reraittuntur peccata, secundum beatum.ugustinum. In tali casu tu, Deus, et non alius, reminsti impietatem peccati mei. Unde statim, cum homo proponit confiteri, antequam conflteatur, Deus dimittit peccala. Unde ad confessionem contritus non tenetur propter deletioneni peccati, sed tantum propter obligationem praecepti.

Tertio propitiatur Deus et dimittit delictum propter aequipoUentiam condignae satisfactionis in effectu; unde in Psalmo: Beati, quorum remissae sunt iniquitates, el quorum recta sunt peccata. Beatus vir, cui non imputavit Dominus peccatum, nec est in spiritu eius dolus. — Beati, quorum remissae sunt iniquitates, per veniae condonationem; et quorum recta sunt peccata, per offensae satisfactionem. Unde dicuntur peccata tegi et non apparere, quando homo secundum offensam condignam satisfactionem reddit, quia, secundura beatum Augustinum, « non dimittuntur peccata, nisi restituantur ablata ». Beatus vir, cui non imputavit Dominus peccatum, propter poenitentiae assumtionem; nec est in spiritu eius dolus, propter innocentiae restitutionem. Unde Augustinus: « Poenitentia est res optima, quae omnes defectus ducit ad perfectum ».

Ilf. Terlio in verbo proposito indicat debitam indulgentiam, et hoc in exemplorum exhibitione, cum subinfert: Nonne ergo oportuit, et te misereri conservi tui, sicut et ego tui misertus sum? Tenetur autem homo alteri misereri tripliciter: primo, ex consideratione su.?cepti beneficii; secundo, ex consideratione divini exempli; tertio, ex consideratione aeterni supplicii. dicitur in hodierno Evangeho: Serve nequam, omne debitum dimisi tibi, quoniam rogasti me. Nonne ergo oportuit, et te misereri conservi tui, sicut et ego tui misertus sum? El iralus dominus eius tradidit eum tortoribus, quoadusque redderet universum debitum. Quia detestabile est alteri denegare crudeliter beneflcium, quod sibi recognoscit misericorditer exhibitum; propter hoc dignum et iustum

fuit, ul ille qui noluit;illei'i luisereri ex oonsideratione suscepti beneficii in rondoiialione ilelifti, increpelur et vituperelur et laiKiuam iiuligiiiis siiscepto beneficio exspolirliir. Umlr iiiorilo Deus (iiioil cxliibuerat per iiiiscririiriliaiu rcivlil iier iusliliaiu. El hoc est quoil diril.Vinhiosiiis suiicr illud ad iiplti'- sios (juaito: Eslole iiwiccm elc.: « Si eiiiiu Domiiiiis p(_'r Filiuni sniiin servorum misertus est, quanto niagis servi ipsi invicem sui debent niisereri et donare, si alter in alterum peccet! llaec praeccpla sunt eius qui miseralns est; qui, si in his contemptus fnerit, sine dubio sententiam per iustitiaiu revocabit, quam per misericordiam dederat ».

Secundo tenelur quilibet misereri et dimittere alteri ex consideralionc lUvini cxrintili: cl lioc est quod dicilur ad Kiihesios (piarlo-: /:"v/o/c inricem misericordes, beniyni, coiulonuiUes inuiccni, sicul el Deus in Chrislo donaoil vobis. —.postolns, ut facilius alliciat ad condonandum invicem oHensam, inducit quoddaui rationabilo motivum, scilicet divinum exemplum misericordiae clemenler condonantis delicta, cnm dicit: Eslole misericordes, non prorunipendo in iram interius in animo; 6(?n«m, uon irrogando iniuriam exterius in verbo; condonanles invicem, non assumeudo vindictas ceieriter in facto; siciU el- Deus in Christo clonavil vobis; quasi diceret: hoc debelis facere propter exemplum divinae misericordiae i-atione passionis Christi clementer condonantis.

Tertio tenetur quilibet misereri et dimittei'e alteri ex consideratione aeterni supplicii; unde lacobi secundo: ludicium sine misericordia illi qui non fecit misericordiam. Tota illa iudicialis senlentia et iudicii discussio erit secundum exhibita opera misericordiae, quae est in condnnatione alienae olTensae. El hoc est quod dicitur Lucae sexto: Estote misericordcs, sicut et Pater vester misericurs est. Nolite iudicare, el noii iudicabimini; nolite condemnare, et iion condemnabimini. — Aolite iudicare, proxiiios in saeculo aliligentes; et non iudicabimini, in futuro iudicio sententiam evadenles; nolile condertmare, innoxios opprimentes; et non condemnabimini, ab aeterno iudice gloriam obtinentes; et beali, qui volunt esse misericordes aliis, secundum quod Deus misericors est eis. In quo enim iudicio alios indicant et damnant, ipsi iudicabuntur et damnabuntur. Rogemus etc.

Sermo I

Sermo magistri Bonaventurae.

Serve nequam, omne debitum diinisi tibi, quoniam rogasti me. Nonne ergo oportuit, et te misereri conserci lui, stcui et ego luc miscrius sum: Et iratus dominus eius tradidit euni tortoribus, Matthaei deciino octavo.

Omnia illa boiia caelestia, fratres mei, snb coinparatione istorum Lionorniu terrenorum inlelligi liabent, nec aliter possunt intelligi. In cuius signum Dominus rrequenter de regno suo loquebatur turbis in liguris et paraljolis. Iii Evangelio ergo hodieriio recitatur parabola de quodam rege, qni posuit rationem cum servis suis ad similitudineni Regis aeterni, qui e&tsapicntissimus, benignissimus, districtissimus. Sagucilas divinae Sapientiae consistit iii rerum de nihilo creiitioiic; bciiignilas, iii reiiiiii crealaruni coiiservalioiie; sed scivrilus eius iusliliae apparebit in extremo examine, in operum nostroruiii discussione. Ista tria notantur in Evangelio hodierno. Nam eius sapientia notatur in hoc, quod iirudenler rationem cum servis suis posuit; benignitas eius in hoc, quod servo supplicanti sibi omne debitum dimisit;.v('('r/7'/((.v iustitiae iii boc,quod servum «o- /('((/(';/( luiscrcn coiiscivi siii crndeliter punivit. Ex islis iribus concludit Doiniiiiis in line huius Evangelii: Sic et Pater meus caekstis faciet vobis, sl non remiserilis uimsquisque fratri suo de cordibus vestris. — liis praelihalis, possumus in verbis propositis tria iiotarc: priino, erga servum nequara /ar(/«'- las diviid bcnc/icii. lioc tangitur, cum dicit: Serve nequam, oinne debiluin dimisi tibi, quoniam rogasti me. Secundo notatur opportunitas divini exempli, ciim subdit: Nonne oportuit, et te misereri conservi tui? quasi dical: ojwrtebat. Tertio notatur praeclaritus divini exempli, cum subdit: sicut ct ego tui misertus sum. Ex istis tribus potest quilibet hoino perpendere in corde suo, si esl bonus servus, vel nequani; si est ijoniis servus, est in via salulis; si nequam, in via damn:dioiiis. Et quia « privationes cognoscuntur per habitus'», videainns, qui est servus bonus, ut videamus, qui est servus nequccm.

Nota,quod.s6'r(,'((A 6on?/6'diciturtripliciter:quando nis exemplis; econtra servus nequam est qui est ingratus de Dei beneficio, non obediens divino niaiidato, non configuralus divino exemplo. rccofpiiiscil liciieliciuiii sibi gratis a Deo impensuiu; seciiiiiio, (jihiiido rccuiiiprnsai gratuitae dilectionis airectuni; tertio, quando iiiulliplicat talentura sibi a Deo commissum. Econtra servus 7ieqiia.m est qui ista tria bona non facit.

De primo dicit Isaias qninquagesiino scciinclo: ia Ecce, intelligel servus mens, exaUabilur el elevahi.tur el sublimis eril valde. — Dicit prinio: intelliget, hoc esl, plenani intelligentiani a Deo accipiel; quando enini homo cognoscit humiliter propriam infirmitatem suam, eo quod nihil boni lialiet n se ipso, immo a Deo habet, quidquid linni liabet, a se tantum peccala sua; tunc accipit plenain inlelligeiiliam divinae bonitatis. Et tunc elevatur, per gratiae Dei afflueritiam, et sublimis erit, per visionis Dei plenariam friiitionent.

Ecoiilra de servis muUs dicilur iii lob vigesiino primo -: Qwi dixerunt Deo: Rccrilr a npbis, et scienlium vlururii tiiuriim nolumus. Qui.s est Omnipotens, ut serviamus ei? Et quid nobis prodest, si oraverimiis ill.nm? — 0 insani homines, qni sic dicunt! Non est maior insaiiia quam r(?m/er(? a Deo, in quo est tola dulcedo, qui neminem vult perire, scd omnes, qnanliim est de sc, cupit salvare. Tales sunt iiisipientes et vecordes, sine corde; ideotpie rei facti sunl in cngitationihiis suis: iii:ili snni srrvi isti.

Secundo estservus bonus, (pii rrromprnsat grain tuitae dileclionis alTectum. Talis servus ei'at David, qui dicebat de se ipso: 0 Domi.ne, quia ego servus tuus; ego servus tuus et fJlius ancillae tuae. Bis dicit: ego servus: luus: primo, sei'vus tims, ad imaginem el simiiiluiliiiem tuam creatus; item, servus tuus, quia prelioso sanguin.e luo redemptns; el filius ancillac tiiar, matris Ecclesiae, in qua per baptismum, vel per poenitentiam sum iustificatus; vel filius anciUae tuae, Virgiiiis Mariae, quae de se ipsa ait: Ecce, ancilla Domini, per quam tibi credo esse reconcilialus. Quid relribuam Domino pro onini,- biis, quar rrlribvil milii? Ad imaginem suani me creavit, sangtiinr suo pretioso redemit, iustificavit, quando corpus meum fragile corpori claritalis suae configurcdnt; si in me fecerit. Ouid ei possum pi'o lot et tantis retribuere? Cerle illud quod sulxlilur: Calicem salutaris accipiam, boc est, me ipsum tolum suo servitio impciidam. Non phis possum dare ei quam me ipsum. Ulinam quilibet nostrum diceret illud quod dicebat Tobias iunior Angelo Raphaeli, quem putabal esse omma: Azuria, fraler, si me ip.sunt tradum. tibi servuni, non ero condignus providenliue tuae! 0 Domine Deus! si me ipsum tibi servum tradam, non suin diginis gratiae tuae. Ideo dicebat beatus Anselmus: « 0 Doniine, quia me fecisti, deheo amori luo me ipsum tolum; quia me redemisti, debeo me ipsum totnm; quia tantum promitlis, debeo me ipsum toliuii, imino tantum debeo amori tuo plus quam me ipsum, quantum tu maior es me, pro qno dedisti le ipsum ».

seq.; inlVa respiciiinliir Mallli. IS, 14. cl II. Pelr Psalm. 11.5, 10; clein respiciuntur Gen. t,!

Econtra de servo nequam in Ecclesiastici Irigesimo tertio: Servo male.volo lortura et compedes, quando ligatus manibus ct pedibus proiicielur in tenebras e.xteriores, quia ista non cognoscit.

Tertio est servus bonus, qui muUiplicat sibi lalentum a Deo commissum; de lioc Matthaei vigesirao quinto: Homo quidam, peregre proficiscens, vocavit servos suos et vni dedil quinque talenta, alii auteni duo, alii vero unum. — Per ista talenta intelligo Dei dona, quae dat Deus servis suis, ila quod per unum talentum intelligo timoris filialis donum, quo sicut boni filii debemus Deum Patrem timere; duo talenta sunt duo legis praecepta: amor Dei et proximi; quinque talenta quinque dona, quae possunt comprehendi ad inodnm quinque sensuum corporis: visus, gustus, auditus, odoratus et tactus, ut, sicut mediantibus quinque sensibus corporis vidennis haec corporalia, ita spiritualiter videanins per eosdem bona illa aeterna. Fidelis et bonus est ille.servus, qui ista quinque talenta mulliplicat. hotn.o auslerus e.v. Ciii Doniinus: De ore tiio te iudico, serve tieqnam etc. E. quibus verbis duo colligunlur: [viwmna, neqmtia servi, cnm dicit: De ore l.uo le iudico,.lerve neqicam; et superabundans misericordia Dei, cnm subdit: Omni habenti dabitur, et abundabit. Tanl est Dei misericordia, quod non solum de bonis hominibus facit bonos, sed de malis bonos. Nnlliis est ita malus, quod non faciet Deus bonum, nisi sit in malilia obstinatns. prompta, perfecta. — Pura est obedientia, quae non quaerit temporale lucrum iiec corporale solatium nec lionoretn privatum. Talis servus fuit Moyses, quia in educendo populum Israel de Aegypto non quaesivit temporak lucrum nec carnis solatium nec lioet cupidi; alii, carnis solatium, nl gulosi et luxuriosi; alii, honorem privatum, ut superbi et elati. De talibus ait Apostolus ad Philippenses tertio: iMuUi ambulant, quos saepe dicebam vobi.s, nunc autem et flcns dico, inimicos crucis Christi, quorum finis inleritus, quorum Deus venler est, quoad gulosos et voluptnosos; et gloria in confu.none ip.sorum, quoad superbos; hi qui terrena sapiunt, qnoad avaros.

Est alia ohe.('envA prompta, quae nec haliet aliquid falsilulis admixtnm nec imbeciUitalis nec tar- /«to/W. Talis fuit obedienlia Samuelis, qni in pneritia 13; lespiciuir Phil. 3,

1.3. el 25, 30.

0 I i

t l I

I t 1

It t t 1 t 1 t I

1 I 1 t A / l t tt! t

I L I lo 0 l 1 0 l

lo j l P o[ t t 1 t M t tla I 0 0 S / / j l

/ / P (te 1 1 t Do n d ol t e 6] I b l l l III I i b 1 t D 0 fj l I ll t 1 t Cl t ta tt]Olt J j / I t 0 pl / l l l I II I t 1 n ] 0 I p o/ / r I mltClb Donlt ilitii C l I i )l I I l I t e l I / L t

t ol 1 lo t 0 duMt, quia uiuHuuiaMiuut c(jutiJ, Doniujum. LndL nullus muruiurator regnnui caelorura intrare potest;

soli liomines virtuosi et huniiles.ipsum inlroeunt.

Secundo, ad exempluin humilitatis, sicut Dooda. niinus discipulis suis posl ablutionera pedum suorum dicebat: Amen, amen, dico vobis: Non est servus maior domino suo. Et beatus Gregorius l'apa, ut virtutem humilitatis commeiidarel, in principio epistolarum suarum ita scripsit: « Gregorius episcopus, servus servorum Dei » ete.

Item, quoad egressum libertatis, exeuiplo Iauli rtia..postoli, qui dicebat primae ad Corinthios nono de se ipso: Cum liber essem ex omnibus, omnium me servum feci. Sicut maxima servitus est servire diabolo, ita maxiraa libertas est servire Deo; quia ei « servire esl regnare». Quod nobis etc.

9- 1 et l

// lo f t v t bo

/ /

I e j t d t u e q a Lontuht nobis. niundum. ad sjecuium, Angelos ad ministerium, Filium proprium in pretium, Spiritum sanclum iu pignus hereditarium; sive quia contulit nobis: elementa ad corpus perficiendum, elemenlala ad sustentandura, caelestia ad considerandum et conservandum, supercaekstia ad possidendnm. De hoc habetur ad Romanos decimo quarto: Unusquisque nostrum pro se rationem reddet Deo. — De sermonibus prolatis, scilicet si fuerintveri, utiles, honesti, benigni; et de hoc habetur Matthaei duodecimo: Dico autem vobis, quod omne verbum otiosum, quod loculi fuerint homines, reddent rationem de eo in die iudicii. — De operibus perpetratis, scilicet si fuerint iusta, discreta, temperata, fortia; etde hoc habetur Lucae decimo sexto: Redde rationem villicatiGnis tuae; iam eniin non poteris

villicare. — De temporibus expensis, scilicet si mane fuit in exallatione divina; meridies, in aediBcatione fraterna; sero, in compunctione interna; nox, in contemplatione superna; et de hoc habetur primae Petri quarto: Qui reddent ralionem ei qui paratus est iudicare vivo.s el moritios.

Quoniam auteni non suflicimus ad reddendam rationem.secundum iustitiam, et necesse est, ul petamus misericordiam, sciendnra est, quod, ut fiat nobis misericordia, debet hic quihbet mi.sericordiam: primo, sibi