Dominica vigesima quarta post Pentecosten

Item, semo fratris Bonaventurae in domo Praedicatorum Parisius, coram Universitate.

Cum viderUis abominaHonem desolationis, quae dicta est a Daniele Prop/rela, stantem in loco sancto, qui legit intelligat, Matlhaei vigesirao quarto.

In verbis his ad aedificationem fideliura Dorainus duo facit: pi'imo exprimit tempus perseculionis et tribulationis, quod futurum esl in diebus detestandi et abominabilis anticbristi; secundo inducit ad caulelam perpetuaiu omnera electnm Dei et oranem filium Evangebi. Prinium, ibi: Cum videritis ahominaHonem desolationis etc.; secundum, ibi: qui legit intelligat.

Circa auctoritatem totam nota, quod qui vult tempora tribulationis tam antichristi quam saeculi profani, carnis et diaboli praevenire et contra eos se praemunire, oportet, eum secundura hanc Dei adraonitionem ad septeni libros et legera scripturarum eorum vitara suara coraponere et ordinare in cultu et veneratione ipsoruin et speculalione. — Primus liber est vitae sive praedestinalionis aelernae, in quo sunt scripta nomina electorum et forraae sive exeraplaria omnium rationura viventiuni =; et iste liber est admirandus, venerandus, desiderandus et suspirandus; ad Philippenses quarto: Quorum nomina sunt in libro vitae. — Secundus est humanae in Christo naturae, in quo sunt scripta stigniata ciavorum et passionum et orania genera exemplorum et ineritoruni; et iste hber est iraaginandus, inviscerandus et sicut speculum seraper prae oculis habendns; Isaiae octavo: Sume tibi librum grandem etc. — Tertius est Virginis gloriosae, caelorum reginae et Angelorura dominae, in quo sunt scripta exempla et raorura et perfectionum; et isle liber est in devotione et iraitalione et commendatione babendus; Matthaei primo: Liber generationis Iesu Christi etc. — Quarlus liber est beatae patriae sive beatitudinis serapiternae, in quo scriptae sunt dispositiones hierarchiarum et difTerenliae dignitatura et praemiorura; et iste liber est contemplandus, recogitandus et in pectore fabricandus; Psalraus: In libro tuo omnes scribentur; Psalmus: fn capite libri scriptum est de m.e etc, dicit Christus-horao. — Quintus esl lolius mundi crealurae, in quo sunt scripta vestigia scalaria aeternorura; et iste liber est totus totaliter in Creatoris potentiara, sapientiam et bonitatem referendus; Isaiae vigesimo nono:&('< wbis visio omniuni sicut verba libri signali etc. — Sextus liber est sacrae Scripturae, in quo sunt praecepta scripta seu docuraenta praeceptoruiu et inhibitionnm; et iste est amandus, rurainandus, audiendus, obediendns et in mente portandus; Baruch quarto: Hic liber mandatorum Dei et lex, quae est in aeternum; omnes, qui tenent eam, pervenient ad vitam. — Septimus est conscientiae propriae, in quo sunt scriptae notae peccatorum et profectus raeritorura; et iste liber est examinandus iugiter el a vitiorum defectibus corrigendus et in meritis colendus et conservandus; Danielis septirao: ludicium sedit, et libri aperti sunt etc.

fratris Bonaventur,

Cum videritis abominationem dcsolationis, quae dicta est a Daniele Propheta, stantem in loco.sancto, qui legit intelligat; lunc qui in ludaea sunt fugiant ad montes, Matthaei vigesirao quarto.

In verbis his duo facit Dorainus: primo invitat ad pericula praevidenda; secundo, ad eadem praecavenda. Primnm, ibi: Cum videritis; secundura, ibi: tunc qui in ludaea sunl etc.

Circa primum nota: quia inulti raulta dixerunt et, ut aliis non credatur de cetero, occasionera dederunt, supersedendum puto; de cautela vero et remedio proloquendum.

II. Circa secundum ergo nota, quod duplex est fuga, scilicet vituperabilis; et haec est reproborum, qui fngiunt a Deo placato ad Deum iratum; et haec est triplex: prima est ex infirnitate, qua fugiunt aliqui exerapla virtutis; Malthaei vigesimo sexto: Tunc discipuli omnes, relicto eo, fugerunt. — Secunda ast ex stolidilate, qiia fngiunt aliqui docuraenta veritatis; lonae primo: Surrexit lonas, ut fugeret in Tharsis a facie Doniini. Exemplum de duobus philosophis contra docuraenta Antonii, qui conversi sunt. — Tertia est ex malignitate, qiia fugiunt aliqui medicaraenta salutis; Proverbiorum decirao nono: Qui affligit patrem et fugat malrem ignominiosus est et infelix.

Commendabilis, et haec est eleclonmi, qui « fugiunt a Deo irato ad Deuni placatum »; et haec est fuga a peccati occasione, qiia fugiunt exemplo loseph fuga expedita; Genesis Irigesimo nono: Relicto in manu eius pallio, fugit et egressus est foras. — A peccati suggestione, qua fugiunt fuga victoriosa; primi Regum vigesimo primo: Surrexit itaque Davicl et fugit in die illa a facie Saul. — A peccati perpeiratione, qua fugiunt fuga accelerata; Ecclesiastici vigesimo primo: Quasi a facie colubri fuge peccata. Exemplum de columba alba, in arbore anioena audivit de terra serpentem.

Fugiendum ergo ad monles concurrentes et ducentes in unum montem sunmium, Chrislum lesum; ad monles, inqmm, excelsa.e perfectionis; loannis sexto: Subiit in montem Lesus el ibi sedebat cum discipuUs suis; Genesis vigesimo secundo: Reliclis pueris et asino, ascendit verticem montis etc. — Ferventis orationis; l.ucae sexto: Exiit Lesus in montem orare et erat pernoclans in oratione Dei. — Serenae contemplalionis; Exodi vigesimo quarlo: Ascende ad me in montem et esto ihi. Erat autem species gloriae Domini quasi ignis ardens super verticem montis in conspectu filiorum Israel.

Sf.rmo III 5.

Item, seraio fratris Bonaventurae Fratribus de Assisio.

Qui legit intelligat, Malthaei vigesimo quarto.

Duo facit Dominus in his verbis: primo soHicitat cognitivam ad speculationem intentam et arduam de futuris, cum dicit: Qui legit; secundo incitat affectivam ad degustationem et applicationem devotam et plenam super aeternis, ibi: intelligat.

I. Circa primum nota, quod debemus legere in triplici libro: conscientiae per explorationem defectuum et profectuum; Danielis septimo: ludicium sedit, el libri aperti sunt. — Scripturae per investigationem divinarum volunlatum; Baruch quarto: Hic est liber mandatorum Dei ct lex, quae est in aeternum etc. — Naturae sive crealurae per contemplationem et recognitionem aeternorum vestigioi'um; Isaiae trigesimo quarlo: Requirite diligenler in libro Domini et legite.

II. Circa secundum iiota, quod applicare debe- Demus intellectum et affectum legendo in libris dictis: per studium meditationis vigilantis; losue primo: Meditaberis in volumine Legis diebus ac noctibus; iunc diliges viam tuam et intelligcs eam. — Per usum devotionis sursum agentis; tertii Regum terlio: Ecce, dedi tibi cor sapiens el intelligens. — Per exercitium considerationis caslificantis; Danielis primo: Danieli dedit Deus inteUigentiam omnium visionum et somniorum.

Sermo IV.

Sermo fratris Bonaventurae Fratribus de Masticone.

Ambuletis digne Deo, per omnia placentes, ad Colossenses primo.

Duo facit Apostolus in his vei'bis: primo, invitat ad sollicitam interiorum reformationem, cum dicit: Ambuletis d.igne Deo; secundo, excitat ad evangelicam morum et acluum compositionem, ibi:joer omnia plncentes.

I. Circa primum nota, quod ambulat quis digne Deo per tria, scilicet per usum.orationis devotae; Baruch quinto: Ambulet Israel diligenler in honorem Dei; idem: Ambula per viam ad splendorem eius conlra lumen eius. — Per studium caelestis sapientiae; ad Ephesios quinto: Ambulate, non quasi insipientes, sed ut supienles, et implemini Spirilu sancto, loquentes vobismetipsis in psalmis et liymnis et canticis spiritualibus. — Per exercitium spiritualismftae; Psaliuus: Ambulabam in lalitudine, quia mandata tua exquisivi. toe; primae ad Corinlhios decimo: Placere, sicut et ego per oninia omnibus placeo. — Per verbum aedificationis et gratiae; ad Romanos decirao quarto: Qui in hoc seroit Christo placet Deo et probatus est hominibus. — Per aspectum pietatis et clementiae; Sapientiae quarto: Placens Deo factus est dileclus elc.

Sermo I

fratris Bonaventurae Fratribus de Por- Item,

Gratias agentes Deo Patri, qui dignos nos fecit in parlem fortis Sanctorum in lumine, ad Colossenses prinio.

In verbis his duo facit Apostolus: primo ostendit redemptionis beneficium ab omnibus recognoscendum et pro eo a singulis praecordialiter regratiandnm, cum dicit: Gratias agenles Deo Patri; secundo, omnibus participabilem ipsius beneficii singularem fructum, ibi: qid dignos nos fecit etc.

Circa totnm nola, quod grati clebemiis esse Dvo Palri, quia ipse per Filium nos reclemil et illuminavit, paravit el tlonavit nobis hereciitalem aeternam praeclaram, cuius p;nlicipalio sen sors est in oclo illuminnlionibus auioi-osis seu splendnribus aelerne radialivis. habemus namque in ea participare aelerne luinen divinae Maieslatis; VidAmw?,: In limiine luo videbimus lumen. Domine, in lumine vuUus tui ambulabunt; Isaiae sexiicsiino: 7V»f videbis el afflues, elimrabitur ct dilaUdulnr cor luum elo. — Assumtae in Chrislo /iiDiuuiibilis; Apocalypsis vigesimo primo: Civitas illa non egel sole neque luna, ut luceanl in ea; nam clarilas Dei illuminavit eam, et lucerna eius est Agnus. — Venerabilis Virginis lilatris; Apocalypsis duodecimo: Mulier amicla sole, el luna sub pedibus eius, et in capite eius corona slellarum duodecim. — Angdicae claritatis; lob trigesimo octavo: Ubi eius, cuin mc kuidarenl simul aslra malulina, el iiihilareul onines filii DM? — Sanctarum animarum speciosilatis; Psalmus: In spkndoribus Sanclorum etc. — Glorificalornm corporum venmlalis; Matthaei decimo tertio: lusti fulgehunt.ncut sol in regno Palris eorum. — Caelorum et lumiiiarinm caelestium varielatis; Isaiae trigesimo: Erit lu.r luiuie sicut lux solis, et lux solis erit seplcinpllciicr sicut lux septem dierum etc. — Ekmciilorum pulcriroi-inis renovationis et novitatis; Apocalypsis decirao octavo: Terra illuminata est a gloria eius. Inclina cor tmim ad cognoscendum prudentiam.

Sermo II

In omni opere bono fructificantes et crescentes in scienlia Dei.

(Prothema). Pervenit ad vos, sicut et in universo mundo est et fructificat et cresci.t, ad Colossenses primo.

In verbis ultimo propositis loquitur Apostolus dc verbo evangelicae veritatis, de quo duo dicuntur hic:"priraum enim proponitur evangelicae veritalis dijfusio per orbeni; secumlo subiungitur ipsius /ruclificalio el augraentuni. Primum, ibi: Pervenit ad vos etc.; secnndnm, ibi: fructificat et crescit. Pervenit, id est, per praedicationem wenW,; advos et in universo mundo, Evangelium; sed fructificat et crnscil, ad profectum credentium. — Dijfusum est igitur Evangelium per praedicationem; fructifical, per 1 Psalm. 35, 9; seqminUir Ps. 88, 16. el Isai. 60, 5. bonorum opernra exsecntionera; sed crescit, per ampliorem scientiae cognitionem. — De Evangelii dijfusione per praedicatores in Psalmo: in omnem terram exivit sonus eorum etc. — De Evangelii fruclificatione per bonorum operum exsecutionem in Glossa: fructificat, « id est. frnctificare facit per bona opera »; Matthaei deciino tertio: Semen, quod cecidit interram bonam, aliud attulit fructum cenlesimum, aliud sexagesimum, aliud trigesimum. — De Evangelii augmenlalione per maiorem veritatis cognilionera in Glossa: « Crescit, id est, crescere facit angmentatio scientiae». Ut autem ahquis crescat in scientia Dei, tria reqnirnntnr, videlicet fervor desiderii et pia supplicatio, frequenlia studii et ingis meditatio, sanctitas animi et audiendi continUatio. — De prirao dicitur tertii Regum tertio: Apparuit Dominus Salomoni per somnium nocte, dicens: Postula, inquit, a me, quod vis, ut dem lilji. Et ait Salomon: Dabis servo luo cor docile et intelligens, ul populum tuuni iudicare possit. Et dixil Dominus Salomoni: Qwia postulasti tibi uipientiam, feci tibi secundum sermones tuos et dedi tibi cor sapiens et intelligens in tantum, ut nullus ante te similis tui fuerit nec post te surrecturus sit. — De secundo dicitur Ecclesiastae primo: Qui addit scientiam addil et laborem; Glossa: Qui addil scientiam, in scientia crescendo, addit el laborem, in addiscendo. Glossa: « Sapiens dolet, tantum latere sapientiam nec ita praebere scinen quaerenlibus, ut Inmen visui, sed per tormenta quaedam et intolerandura laborem iugi meditatione et studio pervenire». — De tertio, Proverbiorum primo: Audiens sapiens sapientior eril; Glossa: «Ostendit, neminem tam sapientera in hac vita, qni non possit sapientior esse, etiain dictis minorum. Audivit regina Saba Salomonem, minor maiorem, et sapientior rediit; audivit Moyses socerum multo inferiorem, et sapientior factus est ». Quisquis ergo voluerit fructificare et crescere in praedicatione evangelicae veritatis, oret humiliter ciim fervore desiderii, medilelur iugiter cnm freqnentia sludii, audiat libenter cura puritate animi. Ilogenins ergo etc.

Sermo. In omni opere etc.

Sanclus Apostolus, tanquara pius pater et sollicitns magister, desiderans, suos discipulos spirituales esse perfectos, non cessat orare, nt proflciant in operibus activae et contemplativae, nt tandem perveniant ad perfectionem vitae, sicut dicit Hugo de Arca Noe:

« Nemo subito perfectus fit, sed proficiendo quisque ad perfectioneiii tendit, qui, quanidiii adliuc habet in quo proficere possit, nondum ad suminam perfectionem pervenit ». Proncienduiii est igitur in operibus activae et contemplativae, usquequo perveniainus ad perfectioneiii vilae; quia, sicul dicit Augustinus de Civitate Dei S « ex illis tribus vitae generibus: actuoso, otioso et ex utroque composito, quamvis salva fide quisque possit in quolibet eorum vitam ducere et ad sempiterna praemia pervenire; interest tamen, quid amore teneat veritatis, quid officio caritalis impendat. Nec sic quisque debet esse otiosus, ut in eodem otio utililatem non cogitet proximi, nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat Dei ». Haec sunt illa duo, quae tanguntur in verbis propositis, scilicet officium cayilatii et amor vnriUUis. Primum, ibi: In omni opere; secunduni, ibi: el crescentes. Caritalis o/pcium respicit utilitatem proximi et pertinet ad activam; amor veritatis, scientiam Dei et perlinet ad contemplativam; et est ordinatus processus, ut homo primo se in operibus fructuosis exerceat, antequam in scientia Dei crescal. Isidorus de Sninmo Bono: « Non proficit facere bonum, nisi correctum fuerit malum; nec poterit quisquam ad contemplationis arcem proficere, nisi prius se studuerit in bonis operibus exercere ».

I. In omni opere bono fructificantes; ecce, ca- ritatis o/ftcium fructuosornm operum, exercitium, quod respicit utilitatem proximi et pertinet ad activam. Homo enim frnctificare tenetur ad modum arboris. Unde Innocentius: « Quid est enim homo secundum formam nisi quaedam arbor inversa, cuius radices suiit crines; truncus, caput cum collo; slipes, pectus cum alvo; rami sunt ilia cum tibus; frondes sunt digili cum auriculis ». Homo ergo ad modum arboris tenetur fructificare. Ut autem in bono opere fructificemus, tria requiruntur: continuatio sanctae operationis, rectitudo intentionis, cleclinalio ab operibus malis.

IHi ergo in bono opere fructificant qui bene operari inchoantes, finaliter perseverant. Ad hoc autem facit quod dicitur loannis decimo quinto: Posui vos, ut ealis et frucLum afferatis, et fructus vester maneat. — Posui vos, Apostolos, ut eaiis, in universum mundum ad praedicandum; Marci ultimo: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. El fructum afferatis, infldeles ad fidem convertendo; Ecclesiastici trigesimo nono: /orete flores et fructificate. Quasi Libanus odorem suavitatis habere. Sequitur: el fructus vester maneat, in bonis operibus perseverando. Unde Hugo, ubi supra: « Inchoata virtus non prodest, nisi ad finem perducatur». Quisquis ergo virtutem inchoat quasi quendaui bonitatis in se fructura format; quisquis autem virtutem incipit et deserit, velut fruclus immaturus ante tempus cadit. Sapientiae quarto « dicilur: Fruclus eorum inconsummati et inutiles et acerbi ad manducandum et ad nihilum apii. Haec est prima conditio, continualio operationis, quae valet ad fructum boni operis.

Sed quia dicitur in Canticis, in Glossa super illud: Videamus, si floruit vinea, si flores fructus parluriunt; Glossa: « Mirum non est, si quis bona inchoet, sed valde mirabile est, si intenlione recta in bono opere perseveret »; ideoqiio ad irnclnm boni operis requiritur rcriilmli) iidfiiiiiinix. i ergo iu bono opere friuiuiii r.ii-iiini, (iii miIiiiii i;l()ii;im Domini intendunt; Ecclesi.islici vigcsiino qiiuilu: Ego quasi vitis fructificavi suauitatem odoris, et flores mei fructus honoris cl honestatis. — Ego cjuasi vitis, in qua sunt palmites bonae operationis, fructificaui suauitatem odoris; ille enim fructificat suavitcUem odoris, cuius fa.ma absentibus et longe positis innotescit. Seqmim: et flores mei fruclus honoris et honestatis; in flore tria sunt: spes fructus, species et odor, quae tria per similitudinem in bono opere invenimus. Sicut in flore futurus fructus promittitur, ita in bono opere futurum retributionis praemium exspectatur tertiura; sicut flos per speciem fulget et per odorem demulcet, ita bonura opus per speciem fulget, quando laudabile est praesentibus; et per odorem demulcet, quando innotescit absentibus. Et flores etc. Fructus honoris sunt, quia ad honoreni Dei; et honestatis, quia ad honestatera proxirai. ille enira in bono opere fructus facit, qni honorem et aedificationem proximi intendit; unde Hugo, ubi supra - « Fructus boni operis est virtus occulta rectae intentionis. Quisquis vacuus a virtute bonum opus in oculis hominum foris exhibet, velut arbor est, quae sine frucfu floret ». — illi ergo in bono opere fructum faciunt, qui solam gloriara Doraini intendunt.

Tertia conditio est declinatio ab operibus Illi in bono opere fructificant, qni bene operantes, vitia declinant; in Psalmo: Ego sicut oiiua fruclifera in domo Dei etc. Fructus olivae, oleum; oleum autem habet luciditatem, suavitatem el pinguedinem; quia lucidum, valet ad illuminandum; quia suave, valet ad curandum; quia pin.gue, valet ad reficiendum. Ita dicit Hieronymus: « Oleum olivae surgit ex amaritudine radicis in pabulum luminis, in refectionem esurientis et in medicinara vulneris ». — Ad mo dum olivae debent praelati fructiflcare, ut sit in eis lum.en eruditionis, pingnedo devotionis et medicina

curationis. leremiae undecimo dicitur: Oliram 7(bcrem, pulcram, fruclifermn, speciDsinn roniril Dominus nomen Ivuiti: oHcam, ratioiic rruclilicnlionis; uhereni, ralione ilcvolionis; luilcnun. iiilionc ciMiilitionis; fruclifcrani, r:ilioiic oicr;ilioiijs; siircinsam, ratione convccsalionis..'cd hodie iinplctniii i'st illud Halcicnc lcHio: Mciilicliir o/;/(.v olirar: idcn(iic in boiio opccc non IVnctiticanl. ijuia ad ()iicr:i inlViicliiosa deciiiuinl. ciiiii l:inicii dic:d,ur liidicMni notio: lcrinU ligna, ul uuiicrciit siipcr se regem, dvxcruiUque olirui: Inipcra nohis. Qiutc respondit: Niinriuid po.-isiiin (lcscrcrc piuguciliiicni nicani? — Ligna silvac suiit o[icim inlVuctiios;i; pi-;icl;ilus cst olica. quae pinguediiwni suae dcvolionis non dcl.icl drscrere propter laborem infructuosae operationis; piuguedo devolionis quandoque remitlitm-, quandoque exsiingniiur. De MaximisTlieologiae - dicitur: « Omne opus nicritoriiuu in liomine aut progrciViciido proficit. ant lepciido kiugucscii, ant cess:iii(lo delicit ». Comnicnt:ilor dicit; « l'ervor carilalis pcr veni:ilc remillitur. per niorialc exslinguilnr >. Ideo (pii in hono plizari a mortuo cl ilerum laugcre niorluuin? Sc et homo iu peccalis ieiunans et iieruni e:uleiu faciens.

Sicut suiil seplem impedimenta fructus teiupo- « locusla cst animal volalilc dcntc noxinin ». Ikiec est superbia, quae semper ad alia vol:ire intendit; propter quod dicitur Ecclesi;islici scxio: Non lc exlollas in cogitalione uniinac luue vehil luurus, ne forle elidalur rirlus lua per slulliliam, el folia tua comedal el fruclus tuos perdal, cl relinquaris velut lifjriuin aridum in ereino. — Xon lc cxloUns in cogilatiune animae tuae, id est iu secrelo cogitationis tuae, velut laurus; sic eiiim se exlollebat illa locusia Lucifer; ls;ii;ic decimo qn:illo: Jn caeluin consccnilani, suprr tisirii Pri rxiillabo solium mciini cic. Taiinis eniin csl;iniin:d ccrvicosum. T;xlis esi superbus, ccrvicose se gerens in facto el in verbo cl in incessu ct risu. Unde Gregorius in Moralibus; « Cunctis superbia apud se tumcntil.iiis inest clamor in locutione, amaritudo in silentio, dissolutio in l;u'lilia, furor in iustilia. inbonesias in actione, sponsione. iMcns coniiu scmpcr cst;iil iiingainLis cdnlumelias valida, ad loler;iiiil;is inlirnci,;id olicdicndum pigra,;id laccs.scndos;dio.s iinporlnna »..on le exloUas ergo iu cogitatione (n///y/((c ('»(/c. Sequitur: ne forte eliilaliir virlus lua; ct cinrrat quatuor mala, quae facil superbia; elidit viilulem coincdil folia locutionis, perdit fructum boni operis ci ejficil ilefecluni gratiae liumcclantis. Nc forle clidaliir rirliis lilii, Clossa: « Dcns iiispcclor csl conliiiin. iiiii cuin iervico.sam anincic virlulciii insiicxeril, rirliilrni eius elidil». Sic enini riiiiis in in frinilolr prrfeiliir cl iii cVilioiic clidiliir; iiinlc dc ccbal Indiili:.lliile rirliileni illoruin in virlule liiu. llaec csl eiiiiii superbia, qu;ie viituleni primi angeli et pi-iuii hominis elisit. Unde Innocentius; «0 superba praesumtio, o praesumtuosa superbia! quaenon soliini angelos Deo parificare voluit, sed liomincs pracsnmsit deificarc, et quos ercxit dcpressit, et (pios cx:iltavil liiimiliavii ». Scipiitnr: el folia lua eoineilal ei friieliis iiiDs perdai. Vxcc, coinestio locntioiiis cl pcrditio opcr:ilionis. Isiilorus de Siimino Bono: « Sicut superbia est origo oninium criminum, ita ruina est omnium virtutum; priina in conflictu, postrema in recessu ». Sicut eniin vermis, qui de ligno nascitur, folia comedit el perilil fruclus; sie est de Ycrme superbiae, perdit fruclus, boni operis, ct comedit folia, iociiiioiiis. Sepiitur: et relinquaris velu.t lignuiii iiridinn in erenio. IJgnum, quod pluntatum esl secus deeursus uquarum, fructuni dabit in lempore suo, sed lignum ariduin propter defeclum gr;Ui;ie humectantis sine spe bnciiis relinquitur in eremo. Isfnm defectum facil superbi;i, sicut dicit Jregorius in Moralibus: « Superbia ut vitiorum radix, nequaquam unius virtutis exstinctione conlenta, conlra oiuni;i membra aniniae se erigit et quasi generalis ac peslifer morbus corpus onine corruuipit ». Sic ergo;ipparet, qualiter locnsla superbiae fruclum spiritualem impedit ct (orruiiipil.

Sequitur serniidinn iinpcdimenlnm, videlicet oe « bruchus, id csi fcliis lociist;ie », siciU dicitur in Glossa Exodi dcciino. « qui;! iacens in uno loco radicilus fructus evcllil »; liic cst enim brnclius giilue, qui fruclum boni operis consumit. De primo guloso dicitur Genesis te!'tio: Quia wudisli vocem uxoris luae el cainedisli dc ligno, cx qiio pra.ccepcram Iibi, nc comedercs; maledicla lerra in opere luo; in laboribus coinedes cx ea cunclis ilicbiis riUw

tuae. Spinas et tribulos germinabil iibi, donec revertaris in terrani, de qua sumtus es. Quod exponens.Uigustiiius super Genesis undecimo, (ail): « Hos esse labores humani generis, quis ignorat »? — Dicitur: Quia audisti vocem uxoris luae, ei consentiendo in peccaluni; et comedisti de Ugno, transgrediendo meum praeceptum; maledicta terra in opere tuo, non afferendo fructum; et subiungit quatuor poenas terrae: infructuositatem, cuin dicit: maledicta; labnris continuitatem, cum dicit: in laboribus elc.; superfluorum et noxiorum multiplicitatem, cum dicit: Spinas el tribulos germinabit libi elc.; niortis poenalitatem, cum dicit: donec revertaris etc. — Quia audisti vocem etc, ei consentiendo in peccatum; mulier, quam dedisti mihi sociam, dedit mihi de ligno, el comedi. Verum dixit Secundus philosopluis: « Mulier est hominis confusio, contubernalis bestia, continua sollicitudo, indesinens pugna, quotidianiim damnum, domus tempestas, solitudinis irapedimentum, viri continentis naufragiura, pondus gravissimum », apis insatiabilis, humanum niancipium. IJnde Chrysostomus super Matthaeum: « Quid est raulier nisi amicitiae iniraica, inefiugabilis poena, necessarium malura, naturalis tentatio, desiderabilis calamitas, domesticum periculum », falx satanae, rosa foetens, dulce venenum, semper prompta in sibi contrarium? Sequilur: dedit mihi de ligno, et comedi. illud erat lignum scienliae boni et mali, de quo Augustinus, octavo super Genesim: « Arborem istam non fuisse cibo noxiain, sed inalum fuisse hominein, praecepti transgressorem. Oportebat enira, ut homo, sub Domino suo positus, ab aliquo prohiberetur, ut ei promerendi Dorainum suura virtus esset ipsa obedientia, quam possura verissirae dicere solam esse virtulera omni creaturae rationali agenti sub potestate; primuraque esse et raaxiraura vitium tumoris ad ruinam sua potestate velle uti, cuius vitii noraen esl inobedientia. Arbor itaque ilia non erat raala, sed appellata esl scientiae dignoscendi bonura et malum, quia, sipost prohibitionem homo ex illa ederet, per experiraentum poenae discerel, quid interesset inter obedientiae bonura et inobedientiae malura. Verum non de fructu vel de pomo, quod ex illa nascitur, sed ex ipsa re nomen irapositum est, quae fuerat subsecutura ». Ideo subiungitur: Maledicta terra in opere tuo. Maledicla terra, id est caro terrena gulosi, cui dicitur Deuteronomii vigesimo octavo-: Maledictus fructus ventris tui et fructus terrae tuae. Sequitur: Spinas et trihulos germinabit tibi, id est, incendia vitiorum inflainmabit; unde Isidorus: « Ebrietas perturbationem gignit mentis, furorem cordis, flainmam libidinis, mentem ita alienat, ut, ubi sit, nescial», et omnia membra debilital. — Bruchus igitur gulae fructus boni operis consumit et exterininat; in Psalmo dicitur: Fructum eorum de terra perdes, et semen eorum a filiis hominum.

Tertium impedimentum est eruca, quidam ver-. rais, qui consumit frondes olerura, et diciturab erodo, erodis, quia totum consumit et comedit. Ilaec est eruca huuriae, quia, sicutdicit Innocentius, « omnem aetalem corrumpit, oranera sexum confundit, oranem ordinem dissolvit, omnem gradum pervertit. Invadit enim senes et iuvenes, inares et feminas, prudentes et simplices, superinres et inferiores, ad extremum eliam sacerdotes, qui nocte Venerera amplexantur et maiie Virginera venerantnr. Turpe dictu, turpissimum actu ». Luxuria igitur fructum boni operis consuinit; Sapientiae tertio: Sapientiam et disciplinam qui abiicit infelix esl; et vacua est spes illorum, et labores sine fructu. — Sapientiam, recti dograatis; et disciplinam, sanctae conversationis; qui abiicil, per lasciviam carnis, infelix est, id est, expers erit aeternae felicitatis; eryacita e*i «pe.? illorum, commutando aeterna pro terrenis, et labores sine fructu, propter inhoneslateni, operis. Sapientiam etc. Tales sunt luxuriosi; Proverbiorum primo: Sapientiam atque doctrinam stulti despiciunt, tanquam eis exosara; in Ecclesiastico: Verbum sapiens audivit luxuriosus, et displieebit ilLi. Sequitur: et vacua est spes tuorum; Glossa: « Credendo, temporalia fore aeterna, et peccata impuiiita ». De prirao, Sapientiae secundo: Venite, fruamur bonis, quae sunt. — Frui autem non est proprie nisi aeternis, et voluntas deleclata propter se conquiescit. Credunt igitur illi, « temporalia fore aeterna». Sequitur in Glossa: « et peccata impunita »; Ecclesiastici vigesirao tertio: Omnis homo, qui transgreditur lectum suum, contemnens in animam suam et dicens: Quis me videl? Tenebrae circumdant me, et parietes cooperiunt me, et nemo circumspicit me, quem vereor? Delictorum meorum non memorabitur Altissinius. Vacua est spes illorum, et labores sine fniclu. Sicut dicit Bernardus, « luxuria est sitis ebria, araaritudo aeterna, luceni odit, tenebras appetit, totam hominis depraedatur menlem. Haec est, qua imaginatio torpel, ratio obtenebratur, intellectus confunditur ». Merito ergo labores sine fructu. — Haec est ergo eruca luxuriae, quae fructum boni operis consurait.

° Vers. 18. — Sequens locus est Isidor., 11. Sent. c. 43.

QiKirtiini impedinientum est arefaclio. Terra (liu aiclhrta ni)ii potest ferre fructuni. Talis enini est ncciilia operationis bonae, quae rediiit liominem aridum humore gratiae; O.-ee nond: Radix cormn exsiccala esl, fruclum nc<iii(iiiiiaiii facirnl. — Hadix enim fructificantium sive IViicluosc npcrantinm habet profunditatem, vivacitatem et luuniditatein et firmilatem. Profunda ei per conslantiam perseveraiitiae; liumida est per infusionem gratiae; y/rrtxest per desiderium iuslitiae; frma et slabilis est per spem gloriae. Sed ecnnlra radi.r acciiliosorum cxsiccala esl ab limiion graliae. a drsidcno iusliliae, a spe gloquae inagna aggceili [lavcscit, lioiia iiiccila laslidit. Haec est, i]uae clericum arcet a studio, claustralem a claustro excludit, vitia uulrit, virtutes excludit, parit gulam, nutrit liixuriani, delractiones seminat, iurgia provocat. kleo seqwlur: frucluni nequaquum facient, boaae soilicet operationis; Proverbiorum decimo octavo: Pigrum, deiicit timor, Glossa: « a bono opere »; et vigesimo sexto: Sicul ostium vertilur in cardine sno, ila piger in lecluio suo; Glossa: «Multi, cum verba exbortationis audiunt, dicunt, se velle viam iustitiae ingredi; sed a satana retrahuntur, ne proficiant, sicqiie se excusando in iectulo corporis sui sicut ostium in cardine vertiinlur». Desideria occidunl pigrum; noluerunt enim i/uidquam manus eius operari. Hoc est quartum impedimentum.

Sequitur de quinto impedimento. Quintum impedimentum est rubigo, quae facit putreseere segetes; dedil aerugini fructus eorum. Haec est amritia, quae rubiginat avarorum mentes; lacobi ultimo: Agile nunc, dioites, plorate ululantes in miseriis vestris, quae adoenieni vobis. Diuiliae vestrae putrefaclae sunt, et vestimenta veslra a tineis comesta sunl. Aurum et argentum vestrum aeruginavit, el aerugo eorum in lestimonium vobis erit. — Agile nunc, divites; divites « in pecunia », pauperes in gratia; agite, poenitentiae fructuosa opera; nunc, ante tempus iudicii, quando non licebit operari; in Ecclesiaste =: Quodcumque facere polest manus tua, instanter operare, quia nec opus nec ratio nec sapientia nec scientia ermit apud inferos, quo luproperas. Plorate, flelu contritionis, idulantes, clamore affectionis, pro miseriis vestris, quae advenient, in futuro, quia hic gaudelis in vanis. Divitiae veslrae pulrefaclae sunl, quia nimis eas conservastis; vestimenta vestra a tineis comesta sunt; vestiunt pretiosis, ut cibum tineis praeparent, et imaginem Dei, pauperem, nudum dimittunt. Aurum ct argentum vestrum aeruginavU, propter diuturnam incarcerationem iam periit vel defecit. El aerugo eorum, id est auri et argenti; erit vobis, id est contra vos, m lestimonium, peccali et nequitiae; Glossa: « Aerugo pecuniae vertitur in testimonium nequitiae et augmentum poenae ». Ista aerugo avaritiae tollit fructum operationis bonae; Amossexlo: Convertistis in amariludinem iudicium et fructum iustiliae in absinthium. — In absinlhium fruclum iustitiae converlunl qui pro iustitia munera accipiunt. Tales eniin sunt avari. Unde dicil Innocentius: « varus ad petendum promptus, ad dandum tardus, ad negandum frontosus. Patientibus non compatitur nec niiseris miserelur; offendit Deum, proximum et se ipsum. Nam Deo detinet debita, proximo denegat necessaria, sibi subtrahit opportuna. Deo ingralus, proximo impius, sibi crudelis ». Qui enim sibi crudelis est, quomodo erit alii bonus? — Hoc est ergo quintum impedimentum.

Sequitur sextum impedimentum, quod est pruina; in Psalmo dicitur: Occidit moros eoruni in pruina. — « Pruiiia esl », sicut dicit Isidorus, « matutini temporis frigus; unde pruinae nomen accepit, quia sicut ignis urit», vel ab urendo dicitur; nihil enim amplius urit quam invidia. Haec est, quae possessorem suum vexat et infestat, primo sibi nocet, quam alterum vulneret. Propterea dicitur ad Galatas quinto: iSon e/fciamur inanis gloriae cupidi, invicem provocantes, invicem invidentes; Glossa Ambrosii: « Huic », id est invido, « vultus tumax, torvus aspectus, pallor in facie, tremor in labiis, stridor in dentibus, verba rabida et elTrenata convicia, manus ad violentiam prompta, et, si a gladio interim fuerit vacua, odio tamen furiatae mentis est armata ». Haec est ergo uredo et pruina invidiae, quae consumtiva est operationis bonae; Proverbiorum decimo quarto: Vila carnium, sanitas cordis; putredo ossium, invidia; interlinearis: « Bonorum operum ». Ossa enim per invidiam putrescere est opera robusta per invidiam perire. — Hoc est ergo sextum impedimentum.

Sequitur septimum, quod est ignis; in Psalmo: Tradidit possessionem eorum igni. — Hic est ignis iracundiae usque ad consumtionem devorans; de quo dicitur Ecclesiastici vigesimo octavo: Certamen festinatum incendit ignem, et lis festinans effundit sanguinem, et lingua testificans adducit mortem. — Certamen festinatum, id est, cito prorumpens in opprobria et convicia; incendil i.qnem, furoris et Vers. 13. — Sequiliir Innocent. III, II. de Contemplu

iraciindiae; lacobi tertio: Ecce, quantus ignis quam magnam silvam incendil! El lingua noslra ignis est. Sequitur: et lis feslinans effundit sanguinem, ad litteram, de verbis ad verbera prorumpens; et lingua testipcans, id est attestans defectibus aliorum, adducit mortem. Frequenter accidit, quod, quando aliquis contentiose alicui defectus suos improperat, incurrit morlem. Exemplum est de quadraginta duobus pueris, qui occisi sunt, quia improperaverunt Eliseo suam calvitiem.

Fruclus talium sunt inutiles et ucerbi ad manducaudum et ad nihilum apti. Qui igitur in bonis operibus fructificare voluerit in inceptis debet con- RespiciUir IV. Reg. 2, 23. seq.

Hinc videlur, ijrolhema esse loco secundae parlis. stanter perseverare, sui Creatoris principaliter gloriam intendere et impedimenta fructus spiritualis vivaciter declinare. Tunc enim poterit in scientia Dei crescere, de qua crescentia diximus in prothemate, qui sic fructificaveril in bono opere, fructu arboris pulcherrimae, fructu Virginis gloriosae. Propterea dicit Bernardus super Canticum: « Festinemus, filii, ad locum tutiorem, ad pastum suaviorem, ad agrum uberiorem. Festinemus, ut habitemus sine metu, abundemus sine defectu, epulemur sine fastidio ». Quod nobis praestare dignetur etc.

EXPLICIT Sermo.

Serni. 33. n. 4.