Caput XXXVI. Hormisdæ atque Honorii gesta uno verbo repetuntur : Joannes VII Trullanam synodum, qua Romana Ecclesia erroris accusatur, suo judicio subditam, relinquit intactam

Hormisdæ atque Honorii gesta uno verbo repetuntur : Joannes VII Trullanam synodum, qua Romana Ecclesia erroris accusatur, suo judicio subditam, relinquit intactam.

Qua acerbitate sanctus Hormisdas optimam propositionem : Unus de Trinitate crucifixus, respuerit, quid postea successores ejus, rei veritate atque Ecclesiæ catholicæ consensione victi, fecerint, commemoratum à nobis est¹ ; constititque catholicissimæ propositionis defensores à sancto Hormisdâ, egregio licet Pontifice, conturbatos potius quam confirmatos fuisse, ac post consultum Papam, tamen ab Oriente veritatis lumen exortum : adeo liquet multa quæ ad fidei elucidationem spectent, à doctis Pontificibus, etiam interrogatis, etiam pro officio agentibus, prætermitti, nec minus aliunde affulgere veritatem.

De Joanne VII Anastasius Bibliothecarius in vitis Romanorum Pontificum hæc scribit : « Hujus temporibus, Justinianus imperator (secundus nomine) illico ut palatium ingressus est, propriumque adeptus imperium, tomos, quos antea sub Domno [236] Sergio apostolicæ memoriæ Pontifice, Romam direxerat, in quibus diversa capitula Romanæ Ecclesiæ contraria scripta inerant, per duos metropolitanos episcopos demandavit, dirigens per eos sacram, per quam denominatum Pontificem conjuravit, ac adhortatus est, ut apostolicæ Ecclesiæ concilium aggregaret, et quæque ei visa essent stabiliret, et quæ adversa, renuendo excluderet. Sed hic humana fragilitate timidus, hos nequaquam tomos emendans, per suprafatos metropolitas dixerit ad principem, post quæ non diu in hac vita duravit². » Quod divinæ ultioni imputatum tenor ipse verborum ostendit.

Hi tomi continebant canones synodi in Trullo habitæ, quæ Quini-sexta dicitur. Hæc synodus Ecclesiæ Romanæ ritus multos, nominatim in his, ipsam toto Occidente receptam, atque ab antiqua et apostolica traditione manantem caelibatus legem presbyteris et diaconis indictam, condemnabat,³ ut quæ evangelicis atque apostolicis testimoniis repugnaret. Quod quidem si verum est, jam inde à primis sæculis Romana totaque occidentalis Ecclesia incidit in hæresim. Hos canones Joannes VII primum quidem vano metu territus, rogante imperatore, emendare noluit ; sanæque doctrinæ debitum officium denegavit . Quin potius probasse apparet : non enim ait Anastasius, nihil egisse Pontificem, neque ita scribit : Nihil respondit Pontifex, aut, Tomos remisit intactos : sed, Tomos nihil emendans direxit ad principem : quo ritu bona probaque mitti ac dirigi solent.

Non ita Sergius prædecessor, qui eodem jubente Justiniano, « non acquievit, nec eosdem tomos suscipere, aut lectioni pandere passus est ; » hoc est, ne librum quidem aperire, aut evolvere sustinuit : « Porro eos ut invalidos respuit, atque abjecit, eligens ante mori, quam novitatum erroribus consentire.⁴ »

Honorium vidimus à tribus patriarchis de fide interrogatum ea respondisse, quibus per totum Orientem hæretici firmarentur, catholici turbarentur ; quæ denique à sexta synodo, ac secutis Pontificibus, ut apostolicæ doctrinæ adversa damnarentur.⁵ Quam [237] futilia, quam levia, quam absurda respondeant, vidimus : quis enim sanus hæc ferat ; pro privato doctore respondisse Honorium à tot tantisque Ecclesiis de fide interrogatum, neque docere voluisse universam Ecclesiam ? Rogamus, in Honorii epistolis, ad docendam Ecclesiam quid desiderent ? Rem ipsam, ut revera doceat Ecclesiam, an formulam, ut exprimat docere se velle. Certe ipsa res adest, docet Ecclesias principales, et in eis universam, quantum in ipso est Ecclesiam.⁶ Neque magis Leo ad unum patriarcham Flavianum scribens, totam Ecclesiam docuit, quam Honorius scribens ad tres patriarchas. Redigunt se ad formulas, tanquam à formula non possit excidere, qui ipsa re, ipsa summa cecidit.

Footnotes

1. Sup., hoc lib., c. xvi et seq. ↩

2. Vit. Joan. VII , per Anastas., tom. VI Conc. , col. 1387. ↩

3. Conc. Quini-Sext., can. xiii ; ibid., col. 1148. ↩

4. Vit. Serg., per Anas., ibid., col. 1291. ↩

5. Sup., lib. VII, c.. xxi et seq. ↩

6. Quæ spectant ad Honorium ejusque litteras, necnon Monothelitarum hæresim, diligentissime pertractata reperies apud D. Corgne in suo libro inscripta : Dissertation critique et théologique sur le Monothélisme , et sur le sixième concile général, Paris, 1741. ↩