Skip to the text
Ember
PT

Caput XLVI. Questio de visione beatificâ ante universalem resurrectionem : in ea Joannes XXII falsa prædicat, et suadere nititur : Gallis obsistentibus, Ecclesiæ catholicæ conse…

Questio de visione beatificâ ante universalem resurrectionem : in ea Joannes XXII falsa prædicat, et suadere nititur : Gallis obsistentibus, Ecclesiæ catholicæ consensioni cedit.

Sub eodem Pontifice Joanne XXII, anno ejus 16, Christi 1331, teste Rainaldo,1 « agitari cœpta est in pontificia Caria quæstio de visione animarum, controversa inter theologos ejus temporis, » Et quidem pro certo erat, purgatas animas in cœlum mox recipi ; idque ipse Joannes instructione edita ad Ofinium Regem Armeniæ definiverat, ut habet idem Rainaldus.2 An in cœlum receptæ visione faciali fruerentur, dubium videbatur, et negabat Joannes ; atque, ut ait Rainaldus, « maxima sollicitudine undique argumenta pro parte negante conquirere, et varia ex Patribus testimonia contexere cœpit : atque ea tanquam privatus doctor in suis concionibus repetere, ut præsules doctoresque ea argumenta diligentius discuterent.3 » His quidem Joannes se ipsum postea defensabat, his eum excusatum volebant, qui ex ejus auctoritate, et concionibus publice in ecclesia ad populum habitis, periculum fidei verebantur. Cæterum, si ea volebat tantum discuti à doctoribus, quorsum pertinebat prædicari ad populum ? Omnino certum est, id quod etiam tota Ecclesia ac maxime in Gallia divulgatum ac creditum, eum errorem à Joanne publice prædicatum.

His Galli nostri movebantur ; tum vero vel maxime cum [256] Geraldus Otho generalis Minorum minister, Pontifici intimus, atque ab eo internuntius ad Gallias missus, illum errorem Parisiis pro concione sacra exponendum suscepisset4 ; ac passim ferebatur, alia licet specie, hujus rei gratia, à Joanne summissum, ejusque erroris Pontificem auctorem ac signiferum esse.

Philippus vero VI Valesius dictus, Francorum Rex, extrema minabatur iis, qui claram visionem beatis animabus denegabant : ad quem Pontifex epistolam scripsit, quam Rainaldus profert.5

Hac epistola scribit, quæstionem dubiam etiam Augustino visam ; variare doctores ; se quidem hujus rei in sermonibus habuisse mentionem, quæstionem jussu suo, ut sic plenius posset inveniri veritas, disputatam.

Subdit hæc postea : « Et quia, fili dilectissime, forsan tibi dicitur, quod nos non sumus in theologia magister, audi quid unus sapiens dicat. Non quis , inquit, sed quid dicat, intende : » adeo et ad se quoque pertinere intelligebat illud, ut non quis, sed quid diceret, cogitemus.6 Pergit : « Utinam, fili, sicut et alias meminimus nos scripsisse, vellet audire, quæ in nostris sermonibus diximus, regia celsitudo, et ut prædiximus, unum verbum de capite nostro non protulisse reperies, sed quæ vel Christus, vel apostoli, vel sancti Patres et doctores Ecclesiæ protulerunt. » Sic dubitantis specie, quam sequebatur doctrinam regiis auribus instillabat.

Tum regem dehortabatur ab insectandis iis, qui claram visionem negabant animabus ; neque enim hoc ad regium honorem pertinere : atque omnino permitteret utramque libere disputari ac prædicari sententiam, donec aliud per Sedem apostolicam declaraturn fuerit. Hæc scripsit xlv Kalendarum decembris, pontificatus anno 17, qui erat annus Christi 1333.

Nihil his motus Philippus, mon multis post diebus, quam epistolam acceperat, Dominica scilicet quarta Adventus, magistros parisienses congregavit, jussitque eos de quæstione ferre sententiam ; qui omnes unanimi consensu in id convenerunt, ne clara visio beatis animabus negaretur. Quam censuram Facultatis [257] habemus integram, ejusdem jussu principis scriptam, pendentibus magistrorum sigillis.

Testatus quidem rex erat, nihil à se quæri quod Papam tangeret, quem omni honore prosequeretur : at doctores præfati erant audisse se, « quod quidquid in hac materia sua Sanctitas dixit, non asserendo, seu opinando, protulerit, sed tantummodo recitando : » adeo verebantur, ne pontificium animum offenderent.

Hujus censuræ exemplum, teste continuatore Nangii, hujus ævi historico,7 rex misit ad Papam, mandans sibi à latere, quatenus sententiam magistrorum de Parisiis, qui melius sciunt quid debet teneri et credi in fide, quam juristæ clerici ,8 qui parum aut nihil sciunt de theologia, approbaret, et quod sustinentes in contrarium corrigeret.9 »

Facinus audax, inquies, ut Galli Romanum Pontificem fidem ipsam docerent. Tanta erat fiducia agnitæ veritatis ; atque his quidem Joannes cessisse videtur. Certe anno sequente, sui pontificatus ultimo, Christi 1334, editam voluit professionem eam, qua cum catholica Ecclesia fatebatur, « quod animæ purgatæ vident divinam essentiam facie ad faciem. Atque adeo Ecclesiæ catholicæ consensione, in veram certamque veritatis fidem, non jam cunctabundus aut fluctuabundus adductus est.

Quod autem eam fidem Benedictus XII asseruit, eique obsistentes hæreticos judicavit,10 nihil aliud quam publicum et stabilem Ecclesiæ catholicæ eam in rem consensum declaravit, quem jam Parisienses, quem ipse Joannes XXII moriens agnoverat. Neque interim illud admittimus, quod est à Rainaldo aliisque responsum : quæ idem Joannes adversus eam fidem publice in ecclesia prædicant, ea ab ipso fuisse prædicata, ut privato doctore. Omnino enim prædicatio in eminentissima Ecclesiæ Romanæ arce edita, ad apostolicum officium pertinet ; veramque fidem oportet in Ecclesia Romana, non modo definiri prolato anathemate ; sed etiam ita doceri, prædicarique, ut inde annuntietur per universum orbem11 : cui plane officio [258] Joannes XXII defuit. An ergo cura ille falsa prædicaret, nutabat ea, quam Ecclesia Romana prædicabat, fides ? aut Ecclesia Romana Sedesque apostolica falsa et hæretica prædicavit ? aut quæ prædicanti Papæ, eadem judicanti ac definienti non obstitisset Ecclesia catholica : defuissentque vires, quibus falsa definitio solveretur ? Absit ; dictum enim de Joanne XXII esset, quod ipse do Nicolao III dixit : si quid falsi definisset, « constitutiones eas fore invalidas, erroneas et infirmas12 ; » neque eo secius existimassent stetisse immotam Ecclesiæ catholicæ Sedisque apostolicæ fidem. Ergo intelligamus, quæ Romani Pontifices prædicarint, crediderint, declararint, nondum esse Romanæ Ecclesiæ Sedisque apostolicæ, quoad à Romano Pontifice promulgata, totaque Ecclesia recepta, obtinuerint et coaluerint, atque hanc esse Romanam, hanc Petri, hanc Sedis apostolicæ fidem, quæ deficere non possit.

Footnotes

  1. Rain., tom. XV, an. 1331, n . 45. ↩

  2. Ibid. , et an. 1318, n. 10. ↩

  3. Ibid., an. 1331, n. 44 . ↩

  4. Rain., tom. XV, an. 1333, n. 44 ; 1334, n. 30. ↩

  5. Ibid., an. 1333, n. 45. ↩

  6. Ibid., n. 40. ↩

  7. Monacho nempe sancti Dionysii. ↩

  8. Romani. ↩

  9. Vid. contin. Nang. ap. Duch. tom . V. ↩

  10. Rain., an. 1336, n. 2, 3. Vid. in Bull. Rom., tom. i, Bull. Bened. XII, Benedictus ; § 3, 4, 5 ; p. 241. ↩

  11. Rom., i, 8. ↩

  12. Extrav. Cum inter nonnullos ; de Verb. signif. , cap. iv. ↩

Chapter 333 of 396