Psalmus II. Propheticus
PSALMUS II. PROPHETICUS. SINE TITULO.
Pilati, Herodis, Gentium et Judæorum coniuratio in Christum, Act., iv, 25, 26, 27. Christi deinde victoria, et imperium toto orbe propagatum.
VERSIO VULGATA.
Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania ?
Astiterunt reges terræ, et principes convenerunt in unum adversus Dominum, et adversus Christum ejus.
Dirumpamus vincula eorum : VERSIO S. HIERONYMI.
Quare turbabuntur (a) gentes, et tribus meditabuntur inania ?
Consurgent reges terræ, et principes tractabunt pariter adversum Dominum, et adversum Christum ejus.
Disrumpamus vincula eorum : 1. Quare fremuerunt gentes, Romani : et populi, Judæi, Spiritu sancto interprete, Act. iv, 25, 27.
Astiterunt reges... et principes... Herodes et Pontius Pilatus : ibid. una cum principibus sacerdotum, et aliis Judæorum primoribus.
Dirumpamus : ex persona impiorum qui Dei et Christi jugum excutere co-
(a) Var. : Turbantur.
et projiciamus a nobis jugum ipsorum.
Qui habitat in cœlis irridebit eos : et Dominus subsannabit eos.
Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos.
Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus, prædicans præceptum ejus.
Dominus dixit ad me : Filius meus es tu, ego hodie genui te.
Postula a me, et dabo tibi gentes hæreditatem tuam, et possessionem tuam terminos terræ.
Reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli confringes eos.
Et nunc, reges, intelligite : erudimini, qui judicatis terram.
11 . Servite Domino in timore : et exultate ei cum tremore.
- Apprehendite disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pereatis de via justa. et projiciamus a nobis laqueos eorum.
Habitator cœli ridebit : Dominus subsannabit eos.
Tunc loquetur ad eos in ira sua, et in furore suo conturbabit eos.
Ego autem ordinavi (a) regem meum super Sion montem sanctum meum.
Annuntiabo Dei præceptum : Dominus dixit ad me : Filius meus es tu, ego hodie genui te.
Postula a me et dabo tibi gentes hæreditatem tuam, et possessionem tuam terminos terræ.
Pasces eos in virga ferrea, ut vas figuli conteres eos.
Nunc ergo, reges, intelligite : erudimini, judices terræ.
Servite Domino in timore, et exultate in tremore.
Adorate pure, ne forte irascatur, et pereatis de via. nantur. Jugum, Hier. laqueos, Hebr. funes, præcepta quibus nos obligant. Jugum Christi suave, durum impiis videtur.
Ego autem constitutus : Christus loquitur. At in Hebr. Deus : Ego autem ordinavi regem meum, ut apud Hier. Super Sion : hæc quidem utcumque Davidi congruunt. ; sed melius Christo, de quo ipse David ait : Virgam virtutis tuæ emittet Dominus ex Sion, Psal. cix. 2 ; et Isaias, ii. 3 : De Sion exibit lex. Prædicans : annuntiabo Dei præceptum, hebr. ex persona Christi, ut statim Hier.
Filius meus es tu : hic totus assurgit in Christum, ut Psal. lxxxviii. 27 : Ipse invocabit me : Pater meus es tu, etc. et Psal. cix. 3 : Ex utero ante luciferum genui te. Hodie : quam diem non modo ad æternam generationem, verum etiam ad temporalem Christi manifestationem pertinere Patres docent : etiam Paulus, Act. xiii. 33.
Gentes hæreditatem : congruit psalmo xxi. 29 : Et ipse dominabitur gentium ; et psalmo lxxi. H : Omnes gentes servient ei.
Reges eos : Hier. et Sept. pasces, alii ex Heb. conteres. Virga ferrea : idem Christo tribuitur, Apoc. xix. 13, imo et membris Christi in regni societatem assumptis, Apoc. ii. 27.
Apprehendite disciplinam. Hier. Adorate pure. Chald. ; Osculamini Filium, id est, adorate, ut etiam notat Hieronymus Comm. Psal. ii. (Edit. Bened. tom. ii Append. p. 124) et lib. I Advers. Ruf. cap. v. (Edit. Bened. tom. iv, p. 2, p. 371.) quo sensu ordo sit : Adorate Filium, ne forte irascatur Dominus, hoc est, Pater. Hier. ibid. qui enim non honorificat Filium, non honorificat Patrem ; ait ipse Filius, Joan. v, 23.
(a) Var. : Ordinatus sum.
- Cum exarserit in brevi ira ejus, beati omnes, qui confidunt in eo. Cum exarserit post paululum furor ejus, beati omnes qui sperant in eum. PSALMUS III. HISTORICUS ET MORALIS.
VERSIO VULGATA.
Psalmus David, cum fugeret a facie Absalom filii sui. Vide II Reg. xv, 14.
Domine, quid multiplicati sunt qui tribulant me ? multi insurgunt adversum me.
Multi dicunt animæ meæ : Non est salus ipsi in Deo ejus.
Tu autem, Domine, susceptor meus es, gloria mea, et exaltans caput meum.
Voce mea ad Dominum clamavi : et exaudivit me de monte sancto suo.
Ego dormivi, et soporatus sum : et exurrexi, quia Dominus suscepit me.
Non timebo millia populi circumdantis me : exurge, Domine, salvum me fac, Deus meus.
Quoniam tu percussisti omnes VERSIO S. HIERONYMI.
Psalmus David, quando fugit (a) a facie Absalomi (b) filii sui.
Domine, quare multiplicati sunt hostes mei ? multi consurgunt adversum me.
Multi dicunt animæ meæ : Non est salus huic in Deo. Semper.
Tu autem, Domine, clypeus circa me, gloria mea et exaltans caput meum.
Voce mea ad Dominum clamabo, et exaudiet me de monte sancto suo. Semper.
Ego dormivi et soporatus sum et vigilavi, quia Dominus sustentavit me.
Non timebo millia populi, qui (c) circumdederunt me.
Surge, Domine, salvum me fac 2. Quid multiplicati sunt. multi insurgunt Populus enim concurrens augebatur cum Absalom, II Reg. xv, 12.
Animæ meæ : mihi : notus hebraismus et in Psalmis frequens In Deo ejus : ejus, deest in Hebr. sed habet vocem Selah, quam Hieronymus post Aquilam ubique vertit, semper : voluntque esse firmantis m sempiternum. Vide Hier. Epist 138 ad Marcell. At Septuaginta per διάψαλμα reddunt, voluntque Græci post Origenem esse notam inflectendæ vocis m cantu. Vulgata ubique omittit : nec immerito, cum nihil ad sensum pertineat.
Susceptor. Hier. Clypeus, et ita Hebr passim
Exurrexi, evigilavi, te protegente securus : hunc versum Ecclesia Christo resurgenti aptat.
Non timebo millia populi, cum ad eum veniret nuntius dicens : Toto corde universus Israel sequitur Absalom, II Reg. xv, 13.
Percussisti sine causa deest Hebr., Hier. percussisti maxillam
(a) Var. : Cum fugeret. — (b) Absalon. — (c) Quæ.
adversantes mihi sine causa : dentes peccatorum contrivisti.
- Domini est salus : et super populum tuum benedictio tua. Deus meus, quia percussisti omnium inimicorum meorum maxillam, dentes impiorum confregisti.
Domini est salus, super populum tuum benedictio tua. Semper. PSALMUS IV. HISTORICUS ET MORALIS.
Ejusdem argumenti cum præcedente, sed rebus in melius versis : ita Theodor. Hic porro ad precem vespertinam pertinet, propter vers. 9, ut sequens psalmus ad matutinam.
VERSIO VULGATA.
In finem in carminibus, Psalmus David.
Cum invocarem, exaudivit me Deus justitiæ meæ : in tribulatione dilatasti mihi.
Miserere mei, et exaudi orationem meam.
Filii hominum, usquequo gravi corde ? ut quid diligitis vanitatem, et quæritis mendacium ?
Et scitote, quoniam mirificavit Dominus sanctum suum : Dominus exaudiet me cum clamavero ad eum. VERSIO S. HIERONYMI.
Victori in canticis, Psalmus David.
Invocantem me exaudisti me, Deus justitiæ meæ : in tribulatione dilatasti mihi : Miserere mei et exaudi orationem meam.
Filii viri, usquequo inclyti mei, ignominiose diligitis vanitatem, quærentes mendacium ? Semper.
Et cognoscite, quoniam mirabilem reddidit Dominus sanctum suum : Dominus exaudiet me cum clamavero ad eum. 1. In finem. Hier. Victori ; præcentori ut Hebræi exponunt. In carminibus : neghinoth, instrumenti musici genus, a tangendo sic dictum. Quod autem habent Sepl. in finem, Patres interpretantur in Christum : Finis enim legis Christus, Rom . x. 4. Quoniam quidquid agimus, ad illum referimus, et cum ad eum pervenerimus-ultra, quod quæreamus, non habebimus. August. In Psal. liv.
Cum invocarem : Hier. invocantem me ex audisti, Hebr. exaudi, Deus justitiæ meæ auctor et testis. In tribulatione : Hebr. in angustia, in angustiis latam viam et facilem aperuisti. Miserere mei : recte quantumvis enim justus, tamen misericorditer exauditur, Chrysost.
Filii hominum : Hier. filii viri, id est, nobiles : Vide Psal. xlviii, 3. Usquequo, usquequo gloria mea in ignominiam ? Diligitis vanitatem et quæritis mendacium, Hebr. id est cur me contemnitis, et vana sequimini ? ad principes loquitur Absalomum secutos. Præclare Hier. : Usquequo, inclyti mei, etc. Vulgatæ sensus ortus est, ut alibi passim, ex alia lectione. Usquequo gravi corde, tardi ad intelligendum quæ sit voluntas Dei.
Mirificavit, alii ex Hebr. segregavit pium sibi, quod eodem recidit. Sanctum suum : me Christum ejus.
Irascimini, et nolite peccare : quæ dicitis in cordibus vestris, in cubilibus vestris compungimini.
Sacrificate sacrificium justitiæ, et sperate in Domino. Multi dicunt : Quis ostendit nobis bona ?
Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine : dedisti lætitiam in corde meo.
A fructu frumenti, vini et olei sui multiplicati sunt.
In pace in idipsum dormiam, et requiescam.
Quoniam tu, Domine, singulariter in spe constituisti me. Irascimini et nolite peccare, loquimini in cordibus vestris super cubilia vestra, et tacete. Semper.
Sacrificate sacrificia justitiæ, et fidite in Domino.
Multi dicunt : Quis ostendit nobis bonum ? Leva super nos lucem vultus tui, Domine.
Dedisti lætitiam in corde meo : in tempore (a) frumentum eorum et vinum eorum multiplicata sunt.
In pace simul requiescam et dormiam, quia tu, Domine, specialiter securum habitare fecisti me. 5 . Irascimini, ita et Paulus, Eph. iv. 26. ubi hoc testimonio utitur. Suos alloquitur David ne in perduelles acrius irascantur. Cum irascimini, tamen nolite peccare. Quæ dicitis, Hier. loquimini in cordibus vestris super cubilia vestra, et tacete, Examen conscientiæ, ut vocant. Deum apud vos cogitate. Chald.
Sacrificate sacrificium justitiæ : quod verum est sacrificium, Psal. xlix, 14, et L. 19 : Sperate in Domino. Hæc et reliqua usque ad psalmi finem, ita contexenda sunt : Sperate in Domino : neque exaudite dicentes, præ hostium multitudine spem nobis superesse nullam. Tu enim, Domine, favorem tuum in nos. explicas, meque data victoria lætificas ; et iis qui in te sperant, omnia ad vitam præsidia copiose et opportune præstas. Itaque in pace requiescam, tua singulari misericordia fretus ; hic universim sensus : jam ad singula.
Signatum est super nos, Hier. leva super nos, vocem hebræam Nesah Sept. acceperunt quasi ductam a nasas ; unde nes vexillum : quare verterunt ἐσημειώδη signatum est lumen vultus tui , quod favorem significat. Sic Prov. xvi, 15 : In hilaritate vultus regis, vita : Hebr. in lumine vultus regis : et ita passim in Scripturis.
A fructu frumenti : Hier. in tempore frumentum eorum et vinum eorum multiplicata sunt. Hæc evenient justis Deum cogitantibus. Posset verti ex Sept. : Repleti sunt, id est, saturati. Olei sui, deest hebr.
In pace in idipsum : Hier. in pace simul requiescam et dormiam, jacebo et obdormiam.
Singulariter : Hier. specialiter securum habitare fecisti me, cum sim solus, tamen confidenter habitabo.
(a) Var. : A tempore.
Chapter 11 of 153