Psalmus XVII. Historicus
PSALMUS XVII. HISTORICUS, PROPHETICUS.
VERSIO VULGATA.
In finem puero Domini David, qui locutus est Domino verba cantici hujus, in die qua eripuit eum Dominus de manu omnium inimicorum ejus, et de manu Saul, et dixit : (II Reg. xxii, 2).
Diligam te, Domine, fortitudo mea :
Dominus firmamentum meum, et refugium meum, et liberator meus.
Deus meus, adjutor meus, et sperabo in eum. VERSIO S. HIERONYMI.
Victori servo Domini David, qui locutus est Domino verba cantici hujus, in die qua liberavit eum Dominus de manu omnium inimicorum ejus, et de manu Saul.
Et dixit (a) : Diligam te, fortitudo mea :
Domine (b), petra mea, et robur meum, et salvator meus.
Deus meus, fortis meus, et sperabo in eo : scutum meum, et 1. Locutus est (David) Domino. Hic Psalmus cum titulo suo invenitur totus II Reg. xxii, 2, referturque ad finem vitæ Davidis, editus scilicet ad memoriam sempiternam tot beneficiorum, quæ Deus in se contulit : vocationem quoque gentium præfigurat, vers. 44, 45, 50, teste Paulo, Rom. xv, 9.
Diligam te : pro tot ac tantis beneficiis, unum munus Deo gratum, ipsa dilectio.
Firmamentum meum. Hebr. Petra mea, rupes mea, qua tutus innitor. Firmamentum meum : refugium meum : liberator, Deus, adjutor meus., protector meus : Hebr. scutum meum. Quot amoris vocabula ? Sic est amor, nusquam laudandi satietas, nec blanditiis modus. Cornu salutis : cornu pro robore sumitur, ducta a brutis metaphora.
(a) Var. : Et ait : Diligam te, Domine. — (b) Dominus.
Protector meus, et cornu salutis meæ, et susceptor meus.
Laudans invocabo Dominum et ab inimicis meis salvus ero.
Circumdederunt me dolores mortis : et torrentes iniquitatis conturbaverunt me.
Dolores inferni circumdederunt me : præoccupaverunt me laquei mortis.
In tribulatione mea. invocavi Dominum, et ad Deum meum clamavi :
Et exaudivit de templo sancto suo vocem meam : et clamor meus in conspectu ejus introivit in aures ejus.
Commota est, et contremuit terra : fundamenta montium conturbata sunt et commota sunt, quoniam iratus est eis.
Ascendit fumus in ira ejus : et ignis a facie ejus exarsit : carbones succensi sunt ab eo.
Inclinavit cœlos, et descendit : et caligo sub pedibus ejus.
Et ascendit super Cherubim, et volavit super pennas ventorum. cornu salutis meæ, susceptor meus.
Laudatum invocabo Dominum : et ab inimicis meis salvus ero.
Circumdederunt me funes mortis : et torrentes diaboli (a) terruerunt me.
Funes inferni circumdederunt me : prævenerunt me laquei mortis.
In tribulatione mea, invocabo Dominum et ad Deum meum clamabo. Exaudiet de templo sancto suo vocem meam : et clamor meus ante faciem ejus veniet in aures ejus.
Commota est et contremuit terra : et fundamenta montium concussa sunt, et conquassata sunt, quoniam iratus est eis (b) .
Ascendit fumus de (c) furore ejus, et ignis ex ore ejus devorans : carbones incensi (d) sunt ab eo.
Inclinavit cœlos, et descendit : et caligo sub pedibus ejus.
Et ascendit super (e) Cherubim, et volavit super pennas venti. 5. Dolores mortis : Hier. ; funes, laquei ut vers. sequenti. Torrentes iniquitatis : Hebr., Torrentes Belial, id est perversorum hominum vel diaboli, ut Hier. ; porro calamitates fluctibus aquarum inundantium comparari solent.
Dolores inferni : Hier. funes, ut supra.
Invocavi : Hier. ; invocabo, invocabam, clamabam : ita passim futurum ponunt Hebræi pro imperfecto præterito.
Commota est. Hic inducitur Deus de cœlo descendens ad liberandum Davidem ; describitur ira divina in hostes ejus : tum orbis universus ante Deum iratum contremiscens. Quæ figura demonstrat quid hostibus ejus timendum sit, estque in Scripturis frequens. Iratus est eis : deest eis Hebr.
Ignis a facie ejus exarsit : Hier. ; ignis ex ore ejus devorans , sic Deus dicitur ignis consumens, Deut. iv, 24 ; ix, 3, et fluvius igneus a facie ejus egredi, Dan. vii, 10.
Inclinavit cœlos, et descendit : magnificum, ut sub Deo insessore cœli ipsi se demittant.
Ascendit super Cherubim : Hebr. ; Equitavit, sedit super Cherubim, quasi curru invectus, ut Ezechieli apparuit, Ezech. I.
(a) Var. : At. Belial — (b) Non habet eis. — (c) In furore. — (d) Accensi. — (e) Super Cherub.
Et posuit tenebras latibulum suum, in circuitu ejus tabernaculum ejus : tenebrosa aqua in nubibus aeris.
Præ fulgore in conspectu ejus nubes transierunt, grando, et carbones ignis.
Et intonuit de cœlo Dominus, et Altissimus dedit vocem suam : grando et carbones ignis.
Et misit sagittas suas, et dissipavit eos : fulgura multiplicavit, et conturbavit eos.
Et apparuerunt fontes aquarum, et revelata sunt fundamenta orbis terrarum :
Ab increpatione tua, Domine, ab inspiratione spiritus iræ tuæ.
Misit de summo, et accepit me : et assumpsit me de aquis multis.
Eripuit me de inimicis meis fortissimis, et ab his qui oderunt me : quoniam confortati sunt super me.
Prævenerunt me in die afflictionis meæ : et factus est Dominus protector meus.
Et eduxit me in latitudinem : salvum me fecit, quoniam voluit me.
Et retribuet mihi Dominus se- Posuit tenebras latibulum suum : in circuitu ejus tabernaculum ejus, tenebrosa aqua (a) in nubibus aetheris.
Præ fulgore in conspectu ejus nubes transierunt, grando et carbones ignis.
Et intonuit in cœlo (b) Dominus, et Altissimus dedit vocem suam : grandinem et carbones ignis.
Et emisit (c) sagittas suas et dissipavit eos, et fulgura multiplicavit, et (d) conturbavit illos.
Et apparuerunt effusiones aquarum, et revelata sunt fundamenta orbis : ab increpatione tua, Domine : ab inspiratione spiritus furoris tui.
Mittet de alto, et accipiet me, et trahet me (e) de aquis multis.
Liberabit me de inimicis meis potentissimis (f) , et do his qui oderunt me, quoniam robustiores me erant.
Præveniet (g) me in die afflictionis meæ : et factus est Dominus firmamentum meum.
Et educet (h) me in latitudinem : liberabit me, quia (i) placui ei.
Retribuet (j) mihi Dominus se- 12. Et posuit tenebras : his adumbrantur profunda et terribilia judicia Dei, exequendæ celeritas et efficacia.
- Præ fulgore : ante se agebat nubes, grandinem et fulmina. Grando et carbones ignis : supple, continuo ruunt, et iterat iisdem verbis ad inculcandam vim grandinis et fulminis.
Misit de summo : de cœlo, manum suam scilicet. De aquis multis : calamitatibus, ut supra 5 ; comparatione ducta ab eo qui alto fluvio mersum, et propemodum aquis suffocatum, valida manu extraheret.
Quoniam confortati : cum essent superiores viribus, nec ulla spes superesset nisi in Deo.
Prævenerunt : adversarii incautum me præverterunt.
In latitudinem : ab angustiis et præruptis ad plana et lata. Voluit me : dilexit, Hier. ; placui ei, et ideo diligenti dilectionem rependo, quæ una est digna merces, vers. 2.
(a) Var. : Tenebrosas aquas in nubibus aeris. — (b) De cœlis. — (c) Misit. — (d) Non habet et. — (e) Misit de alto et accepit me, trahet me. — (f) De inimico meo potentissimo, — (g) Prævenerunt me — (h) Eduxit. — (i) Quoniam. — (j) Retribuit.
cundum justitiam meam ; et secundum puritatem manuum mearum retribuet mihi.
Quia custodivi vias Domini, nec impie gessi a Deo meo.
Quoniam omnia judicia ejus in conspectu meo : et justitias ejus non repuli a me.
Et ero immaculatus cum eo : et observabo me ab iniquitate mea.
Et retribuet mihi Dominus secundum justitiam meam : et secundum puritatem manuum mearum in conspectu oculorum ejus.
Cum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocens eris :
Et cum electo electus eris : et cum perverso perverteris.
Quoniam tu populum humilem salvum facies : et oculos superborum humiliabis.
Quoniam tu illuminas lucernam meam : Domine Deus meus illumina tenebras meas.
Quoniam in te eripiar a tentatione, et in Deo meo transgrediar murum.
Deus meus impolluta via ejus : eloquia Domini igne examinata : pro- cundum justitiam meam ; et secundum munditiam manuum mearum reddet mihi.
Quia custodivi vias Domini, et non egi impie a Deo meo.
Omnia enim judicia ejus in conspectu meo : et præcepta ejus non amovi a me.
Et fui immaculatus cum eo : et custodivi me ab iniquitate mea.
Et restituit (a) mihi Dominus secundum justitiam meam ; et secundum munditiam manuum mearum in conspectu oculorum ejus.
Cum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocenter ages :
Et cum electo electus eris, et cum perverso perverteris (b) .
Quia tu populum pauperem salvabis ; et oculos excelsos humiliabis.
Quia tu illuminas (c) lucernam meam : Domine Deus meus, illumina tenebras meas (d).
In te enim curram accinctus (e) , et in Deo meo transiliam (f) murum.
Deus immaculata via ejus, eloquium Domini igne (g) examina- 21. Secundum justitiam meam : vir bonus, suæque sibi innocentiæ conscius eo magis Deo fidit : ita Job, ita Paulus et passim viri sancti.
Ero : Hier. fui, sic vers. 25. Retribuet, retribuit Ab iniquitate mea : a peccato cui assuevi, quod me mihi surriperet, nisi assidue caverem.
Cum sancto : ad Deum ista dicit, hominibus pro studiorum ratione justa tribuentem, Theodor. Sic Levit. xxvi, 23, 24 : Si ambulaveritis ex adverso mihi, ego quoque contra vos adversus incedam.
Cum electo : cum candido candide agis. Cum perverso perverteris : fallaces fallis.
Illuminas lucernam meam : a te lux mea, nam per me ipsum versor in tenebris.
In te eripiar. Hebr. ; Occurram turmæ, præsidio tuo fretus incedam adversus hostes. A tentatione : a periculo. Transgrediar murum : munitiones superabo.
Impolluta via ejus : fidelia Dei promissa, cum omnia, tum ea quæ Davidi privatim fecit.
(a) Var. : Restituet. — (b) Subverteris, [ at. pervertes.] — (c) Illuminabis. — (d) Illustrans tenebras meam. — (e) In te enim cum accinctus [ hebr. curram post accinctos.] — (f) Insiliam. — (g) Deest igne.
tector est omnium sperantium in se.
Quoniam quis Deus præter Dominum ? aut quis Deus præter Deum nostrum ?
Deus qui præcinxit me virtute : et posuit immaculatam viam meam.
Qui perfecit pedes meos tanquam cervorum, et super excelsa statuens me.
Qui docet manus meas ad prælium : et posuisti ut arcum æreum, brachia mea.
Et dedisti mihi protectionem salutis tuæ : et dextera tua suscepit me :
Et disciplina tua correxit me in finem : et disciplina tua ipsa me docebit.
Dilatasti gressus meos subtus me : et non sunt infirmata vestigia mea.
Persequar inimicos meos, et comprehendam illos : et non convertar donec deficiant.
Confringam illos, nec poterunt stare : cadent subtus pedes meos.
Et præcinxisti me virtute ad bellum : et supplantasti insurgentes in me subtus me.
Et inimicos meos dedisti mihi dorsum, et odientes me disperdidisti. tum : scutum est omnium sperantium in se.
Quis (a) est Deus præter Dominum ? et quis fortis præter Deum nostrum ?
Deus qui accingit me fortitudine : et posuit immaculatam viam meam.
Coæquans pedes meos cervis, et super excelsa (b) statuens me.
Docens manus meas ad prælium, et componens quasi arcum æreum brachia mea.
Dedisti mihi clypeum salutis tuæ (c) et dextera tua confortavit (d) me, et mansuetudo tua multiplicavit me.
Dilatabis gressus meos (e) subtus me, et non deficient tali mei.
Persequar inimicos meos et apprehendam eos, et non revertar donec consumam eos.
Cædam eos, et non poterunt surgere ; cadent sub pedibus meis.
Accinxisti me fortitudine ad prælium, incurvabis resistentes mihi subtus (f) me.
Inimicorum meorum dedisti mihi dorsum, et odientes me disperdidisti. 32. Quis Deus : Hier. quis fortis 1
Posuit immaculatam viam meam : quod immaculatus fuerit, Deo tribuit, et in Domino gloriatur.
Qui perfecit : Hier. coæquans pedes meos cervis, velocitate, scilicet.
Posuisti... Hebr. conterent arcum, æreum brachia mea.
Et disciplina tua : Hier. et mansuetudo tua multiplicavit me , auxit me ; cætera in Hebr. desunt.
Non convertar : Hier. non revertar.
Inimicos... Hier. inimicorum meorum dedisti mihi dorsum, fecisti ut terga verterent, Psal. xx. 13 : Pones eos dorsum ; eadem sententia : nullius alterius rei quam dorsi vertendi memores.
(a) Var..· Quoniam quis. — (b) Excelsa mea. — (c) Al. meæ. — (d) Al. confirmavit. — (e) Gressum meum. — (f) Sub me.
Clamabunt, et non erit qui salvet ; ad Dominum, et non audiet (a) eos. '
Delebo eos ut pulverem ante faciem venti, ut lutum platearum projiciam eos.
Salvabis me a. contradictionibus populi, pones me in caput gentium : populus quem ignoravi, serviet mihi.
Auditione auris obediet (b) mihi ; filii alieni mentiuntur (c) mihi.
Filii alieni defluent, et contrahentur in angustiis suis.
Vivit Dominus et benedictus Deus (d) meus, et exaltabitur (e) Deus salutis meæ.
Deus, qui das vindictas mihi, et congregas populos sub me.
Qui servas me ab inimicis meis, et a resistentibus mihi elevas me : a. viro iniquo libera (f) me.
Propterea confitebor tibi in gentibus, Domine : et nomini tuo cantabo (g).
Magnificans salutes regis sui, et faciens (h) misericordiam Christo 42. Clamaverunt, nec erat qui salvos faceret ; ad Dominum, nec exaudivit eos.
Et comminuam eos, ut pulverem ante faciem venti : ut lutum platearum delebo eos.
Eripies me de contradictionibus populi : constitues me in caput gentium.
Populus, quem non cognovi, servivit mihi : in auditu auris obedivit mihi.
Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis.
Vivit Dominus, et benedictus Deus meus, et exaltetur Deus salutis meæ.
Deus, qui das vindictas mihi, et subdis populos sub me, liberator meus de inimicis meis iracundis.
Et ab insurgentibus in me exaltabis me : a viro iniquo eripies me.
Propterea confitebor tibi in nationibus, Domine : et nomini tuo psalmum dicam.
Magnificans salutes regis ejus, et faciens misericordiam Christo suo 42. Clamaverunt : Hier. clamabunt.
Contradictionibus populi : seditiosi, contentiosi, qualem expertus sum, divisis post Saulem tribubus et rebellante Absalomo. II Reg. xxii. 44. In caput gentium : goim. gentilium ; David gentes vicinas subegit, et ad Euphratem usque promovit imperium ; sed maxime ad Christum hæc pertinent, infra 45, 50.
Populus quem non cognovi : gentes scilicet : In auditu oris obedient mihi : dicto audientes erunt, quod etiam dictum ex Christi persona : nam fides ex auditu, Rom. x, 17.
Filii alieni : alienigenæ, mentiti sunt : fœdera fregerunt, ut Hanon rex Ammon, II Reg., x, at Hier. : defluent : res eorum collabentur. Et claudicaverunt ; Hier. et contrahentur in angustiis suis, ipsi se in angustias conjicient.
De inimicis meis iracundis : deest Hebr.
Confitebor tibi in nationibus : Hebr. gentibus ; refertur hic locus ad conversionem gentium, Rom. xv, 9.
Regis ejus, Hier. regis sui. Davidis. Miro ordine omnia in hoc psalmo procedunt : David primo gratias agit ; tum ponit sub oculos calamitates suas : mox
(a) Var. : Exaudiet. — (b) Obaudiet. — (c) Mentientur. — (d) Hebr. fortis. — (e) Al. exaltetur. — (f) Liberabis. — (g) Hebr. psallam. — (h) Magnificanti salutes... et facienti.
David, et semini ejus usque in sæculum. suo David, et semini ejus usque in æternum. Deum auxilio tota majestate advenientem se propter innocentiam liberatum : imo et victorem : prostratos inimicos ; imperium longe ad exteros prolatum : quæ omnia executus, ad gratiarum denique actionem redit.
Chapter 24 of 153