Caput XII
Cui benefaciendum, ad 8 ; de veris amicis, deque inimicis, amicitiæ specie fallentibus, 8, adfinem.
VERSIO VULGATA.
Si benefeceris, scito cui feceris : et erit gratia in bonis tuis multa.
Benefac justo, et invenies retributionem magnam : et si non ab ipso, certe a Domino.
Non est enim ei bene qui assiduus est in malis, et eleemosynas non danti : quoniam et Altissimus odio habet peccatores, et misertus est pœnitentibus.
Da misericordi, et ne suscipias peccatorem : et impiis, et peccatoribus reddet vindictam, custodiens eos in diem vindictæ.
Da bono, et non receperis peccatorem.
Benefac humili, et non dederis impio : prohibe panes illi dari, ne in ipsis potentior te sit.
Nam duplicia mala invenies in SIXTINA VERSIO.
Si benefacias, scito cui facias ; et erit gratia bonis tuis.
Benefac pio, et invenies retributionem : et si non ab ipso, certe ab Altissimo.
Non est bene ei qui assiduus est in malis, et eleemosynam non danti.
Da pio, et ne suscipias peccatorem.
Benefac humili, et non dederis impio. Impedi panes illius, et non dederis ei, ne in ipsis te opprimat.
Nam duplicia mala invenies in [91]
omnibus bonis quæcumque feceris illi : quoniam et Altissimus odio habet peccatores, et impiis reddet vindictam.
Non agnoscetur in bonis amicus, et non abscondetur in malis inimicus.
In bonis viri, inimici illius in tristitia : et in malitia illius, amicus agnitus est.
Non credas inimico tuo in æternum : sicut enim æramentum, æruginat nequitia illius :
Et si humiliatus vadat curvus, adjice animum tuum, et custodi te ab illo.
Non statuas illum penes te, nec sedeat ad dexteram tuam : ne forte conversus in locum tuum, inquirat cathedram tuam : et in novissimo agnoscas verba mea, et in sermonibus meis stimuleris.
Quis miserebitur incantatori a serpente percusso, et omnibus qui appropiant bestiis ? Et sic qui comitatur cum viro iniquo, et obvolutus est in peccatis ejus.
Una hora tecum permanebit : si autem declinaveris, non supportabit. omnibus bonis, quæcumque feceris ei : quoniam et Altissimus odio habet peccatores, et impiis reddet vindictam. Da bono, et ne suscipias peccatorem.
Non judicabitur in bonis amicus ; et non abscondetur in malis inimicus.
In bonis viri, inimici illius in tristitia : et in malis illius etiam amicus disjungetur.
Non credas inimico tuo in æternum. Sicut enim æramentum æruginat, sic nequitia illius.
Et si humiliatus vadat curvus, adjice animum tuum, et custodi te ab illo : et eris ei tanquam qui absterseris speculum, et cognosces quod non in finem deposuit æruginem.
Non statuas illum penes te ; ne, te subverso, stet in loco tuo. Non facias eum sedere ad dexteram tuam, ne forte inquirat cathedram tuam ; et in novissimo cognoscas verba mea, et in sermonibus meis stimuleris.
Quis miserebitur incantatori a serpente percusso, et omnibus qui appropiant bestiis ? Sic et qui comitatur cum viro peccatore, et convolvitur in peccatis illius.
Una hora permanebit tecum ; si autem declinaveris, non supportabit. 8. Non agnoscetur : eo quod florentibus rebus omnes æque favere videantur.
Sicut enim æramentum : quemadmodum ærugo, ita odia veterascendo crescunt. Alium sensum indicat Græc. sequenti congruum,
Et si humiliatus... ab illo : addit Græc. et eris ei, sicut qui abstersit speculum, et cognosces quod non in finem deposuit æruginem : metaphora ducta a speculis æneis, quæ abstergendo, agnoscis indelebilem maculam æruginis : ita explorando inimicos, immedicabile odium.
Inquirat cathedram tuam : sedem tuam occupandam : rem tuam, dignitatem, locum : quod in Græc. est planius. Et in novissimo : serius ; agnoscas, etc. In sermonibus meis stimuleris : pungaris, recordatus quam vera prædixerim.
Si declinaveris : si res tuæ inclinentur et cadant. [92]
In labiis suis indulcat inimicus : et in corde suo insidiatur, ut subvertat te in foveam.
In oculis suis lacrymatur inimicus : et si invenerit tempus, non satiabitur sanguine :
Et si incurrerint tibi mala, invenies eum illic priorem.
In oculis suis lacrymatur inimicus, et quasi adjuvans, suffodiet plantas tuas.
Caput suum movebit, et plaudet manu, et multa susurrans commutabit vultum suum. Et in labiis suis indulcabit inimicus ; et in corde suo deliberabit subvertere te in foveam.
In oculis suis lacrymabitur inimicus ; et si invenerit tempus, non satiabitur sanguine.
Si incurrerint tibi mala, invenies eum illic priorem te :
Et quasi adjuvans, subsecabit plantas tuas.
Caput suum movebit et plaudet manibus suis, et multa susurrans commutabit vultum suum. 15. Indulcat : dulcescit.
17, 18. Priorem : Græc. te : tanquam adjuturum ; at adiuvandi specie suffossurum plantas tuas : pedes impediturum, ut cadas. Elidendum autem illud, in oculis, etc., quod a vers. 16 nulla necessitate repetitur : et ita Græc.
- Multa susurrans : multos rumores clam spargens. Commutabit vultum suum : varie et artificiose componet ad fraudes.
Chapter 95 of 133